Romuald Turkowski

Książka prezentuje nam historię jednej z najsilniejszych, a w międzywojennej Czechosłowacji najsilniejszej, partii chłopskiej w Europie - Partii Agrarnej. Wielką zaletą pracy jest nie tylko prześledzenie historii tej partii od jej założenia w 1899 r.(a nawet prapoczątków ruchu ludowego w Czechach),ale też powiązań i wpływów na Czechosłowackiej wsi oraz polityki jaką starali się prowadzić przywódcy stronnictwa oraz to czy była ona korzystna i dla kogo. Dużo miejsca poświęcono też problemowi Słowackiemu i stosunku Agrarystów do niego, ciążącemu nad I Republiką od momentu jej powstania do upadku (1918-1938). Do kwestii merytorycznych zastrzeżeń większych nie mam. Jednak niektóre sprawy poruszone w publikacji powinny być naświetlone bardziej szczegółowo. I tak zbyt ogólnikowo odniesiono się do postaw antyklerykalnych w tym środowisku, jednocześnie nie naświetlając odpowiednio ich przyczyn i konsekwencji dla samego ruchu chłopskiego. Za bardzo poszatkowano, pomiędzy kilka rozdziałów, kwestię ideologi agraryzmu oraz powolnej, acz nieubłaganej ewolucji agrarystów z partii chłopskiej do partii władzy. Za mało miejsca poświęcono stosunkowi tej partii do innych obecnych na niwie parlamentu Czechosłowacji (wyjątkiem Socjaliści Czescy i partia Ludacka na Słowacji). Wadą natomiast jest brak korekty edytorskiej. Literówki które pojawiają się w pracy, aż kują w oczy (zamiast ą jest a, ę zamiast e itp.). Wygląda to tak jakby nikt po oddaniu pracy do druku nie przejrzał jej ponownie i nie poprawił rażących błędów. Stąd obniżona ocena. Książkę każdemu zainteresowanemu dziejami partii chłopskich w Europie polecam.