Wincenty Lutosławski

podczas któregoś dłuższego posiedzenia na Polach Mokotowskich (tak, nie mam miejscowego indygenatu) zamówiłem sobie tą książkę. Bez zamiaru przeczytania, bo na tych klimatach filozoficznych w ogóle się nie znam i niezbyt mię biorą, ale żeby dowiedzieć się, co Wincuk we wczesnych latach 30-tych (kiedy rzecz była pisana) myślał o swojej żonie. Jak wynika z tekstu, wtedy nie uznawał już Casanovy za żonę (chociaż ani rozwodu, ani unieważnienia małżeństwa nie było). I w ogóle miał ją za pół-wariatkę, egzaltowaną, całkowicie niepraktyczną, z raczej małym rozumkiem. Wszystko to robi się kuriozalne zważywszy, że tekst pisał człowiek, o którym uprzejmie pisze się, że był „nieszablonowy” (niektórzy sądzili, że to raczej on nadaje się do wariatkowa, zwłaszcza chłopi spod Mławy i rybacy spod La Coruna, kiedy biegał po łąkach i gimnastykował się nago). Raczej niesympatyczny facet. Zawrócił w głowie młodej dziewczynie (no dobra, tu jestem trochę niesprawiedliwy, obydwoje byli młodzi, obydwoje poczuli motyle w brzuchu, ale to on miał kasę i pozycję, to on parł do małżeństwa),wyrwał ją z jej kultury i rzucił w śnieżno-kartoflane wschodnioeuropejskie ostępy, zrobił czwórkę dzieci, po czym zostawił, bo wśród tych dzieci nie było syna, tylko same córki. A potem zero zainteresowania, radź sobie sama droga Zosiu, i jeszcze na do widzenia Zosia zostaje hiszpańską gąską. Z książki wynika, że to raczej te córki (w czasie gdy pisał książkę mężatki, z pozycją w środowisku) mimo wszystko jakoś tam starały się utrzymać z nim kontakt. Ogólnie rzecz biorąc, czytałem i nie mogłem się nadziwić jak bystry facet, który wypisywał te wszystkie dyrdymały o uzdrowieniu narodu i o moralnej czystości, mógł okazać się takim s-synem w stosunku do kobiety, a co gorsza, świetnie się z tym czuł. W tym sensie książka dość pouczająca. O reszcie książki (czyli pozostałych 99%) się nie wypowiadam, bo tylko bardzo zgrubnie przekartkowalem.