E=mc2: Historia najsłynniejszego równania

O Albercie Einsteinie słyszał każdy. Ten genialny fizyk zapisał się na zawsze na kartach historii. Jakkolwiek jego największym osiągnięciem było sformułowanie ogólnej teorii względności, to powszechnie jest kojarzony z niewielkim, krótkim wzorem opisującym równoważność masy i energii.

David Bodanis podjął się wyjaśnienia tego wzoru w sposób przystępny, jego książka jest adresowana do każdego czytelnika, a w szczególności do osób nieposiadających wykształcenia w dziedzinie fizyki. Zamiar autora się powiódł, jego wyjaśnienia są klarowne i zrozumiałe.

Myliłby się jednak ten, kto widziałby w książce jedynie jeszcze jedną pozycję popularyzującą fizykę. Znaczna jej część jest poświęcona twórcy słynnego wzoru, poznajemy dość dokładnie życie Einsteina oraz okoliczności powstania jego teorii. Niejako przy okazji autor wspomina też innych uczonych, których praca w mniejszym lub większym stopniu wiązała się z tytułowym wzorem. Poznajemy też okoliczności stworzenia pierwszej bomby atomowej, która w szczególnie spektakularny i tragiczny zarazem sposób zilustrowała znaczenie wzoru.

Polecam książkę wszystkim. Laicy bez problemu zrozumieją znaczenie wzoru E=mc2, a teoria względności przestanie być dla nich jedynie hasłem. Osoby rozumiejące te pojęcia z przyjemnością zapoznają się z wątkami historycznymi i wieloma ciekawostkami, które autor umieścił w książce.

O Albercie Einsteinie słyszał każdy. Ten genialny fizyk zapisał się na zawsze na kartach historii. Jakkolwiek jego największym osiągnięciem było sformułowanie ogólnej teorii względności, to powszechnie jest kojarzony z niewielkim, krótkim wzorem opisującym równoważność masy i energii.

David Bodanis podjął się wyjaśnienia tego wzoru w sposób przystępny, jego książka jest...

Historia równania Einsteina nie wyjaśnia jedynie jak odczytać samo równanie, ale i do czego doprowadziło jego sformułowanie oraz w jak wielu dziedzinach jest wykorzystywane.
Prócz próby przedstawienia samego równania w książce zawarte są historię osób, które w jakiś sposób były z nim związane. Głównie jednak prowadzące do konstrukcji bomby atomowej.
Co najważniejsze wszystko podane w sposób na tyle przystępny, że można zrozumieć tak samo równanie, jak i wciągnąć się w historię osób, które chciały je wykorzystać.
Dla zainteresowanych samym równaniem, jak i historią z czasów II wojny światowej.

Historia równania Einsteina nie wyjaśnia jedynie jak odczytać samo równanie, ale i do czego doprowadziło jego sformułowanie oraz w jak wielu dziedzinach jest wykorzystywane.
Prócz próby przedstawienia samego równania w książce zawarte są historię osób, które w jakiś sposób były z nim związane. Głównie jednak prowadzące do konstrukcji bomby atomowej.
Co najważniejsze...

No cóż. Czyta się trochę jak dobry kryminał. Dostaje się w sumie proste wyjaśnienia trudnych teorii. Solidna dawka wiedzy i o fizyce i o historii.

No cóż. Czyta się trochę jak dobry kryminał. Dostaje się w sumie proste wyjaśnienia trudnych teorii. Solidna dawka wiedzy i o fizyce i o historii.

Boska. Zrozumiałam to równanie, a jestem ciężka w tych klimatach :)

Boska. Zrozumiałam to równanie, a jestem ciężka w tych klimatach :)

Tak naprawdę Niemcy podczas II wojny światowej były o krok od skonstruowania bomby atomowej. Nie udało im się to między innymi dlatego, że Anglicy wysadzili ich fabrykę ciężkiej wody. A co to ciężka woda? O tym za chwilę.
Wszystko zaczęło się od tego, że dwoje niemieckich uczonych Lisa Meitner i Otto Hahn odkryli, ze gdy bombardować jądro uranu (pierwiastek promieniotwórczy, metal) wolnymi neutronami to można to jądro rozszczepić przy okazji uwalniając energię. Rozszczepione jądro uwalnia kolejne neutrony, które rozszczepiają kolejne jądra i tak dalej- dochodzi do reakcji łańcuchowej. Problem w tym, że w naturalnych warunkach neutrony są zbyt szybkie i nie da się za ich pomocą rozszczepić jąder. Szukano więc czynnika, który by spowolnił neutrony i tak odkryto ciężką wodę. Ciężka woda czyli D2O to cząsteczka wody zawierająca izotop wodoru deuter. Izotop to jak wiadomo odmiana tego samego pierwiastka różniąca się liczbą neutronów w jądrze. Tak więc deuter ma ich 2 razy więcej niż zwykły wodór.
W średniej wielkości basenie znajduje się około szklanki ciężkiej wody, oczywiście równomiernie rozmieszczonej. W fabrykach ciężkiej wody robiono nic innego jak oddzielano ciężką wodę od zwykłej. Niemcy posiadały taką fabrykę w okupowanej Norwegii w miejscowości Vemork. Pierwsza wyprawa aliantów w celu wysadzenia fabryki (aby uniemożliwić Niemcom konstrukcję bomby atomowej) zakończyła się niepowodzeniem. Komandosów wyłapano i powystrzelano. Jednak już druga wyprawa zakończyła się sukcesem- fabrykę wysadzono.
Tak więc opóźniło to pracę nad bombą atomową i okazję wykorzystali Amerykanie. Jak widać na przykładzie Hiroszimy i Nagasaki dopięli swego. A jak działa bomba atomowa? Tego dokładnie nie wiem ale wystarczy przytoczyć równanie Einsteina aby wyobrazić sobie jej działanie. No więc E=mc2 czyli energia równa się masie pomnożonej przez prędkość światła do kwadratu. Wiedząc, że masa bomby atomowej wynosiła zaledwie kilkadziesiąt gramów (!) a prędkość światła to 300 tys km/s, która podniesiona do kwadratu daje nam 90 miliardów km/s. Pamiętać należy także o tym , że w bombie atomowej na energię zamienia się około 1% masy. Kiedy więc pomnożymy 1% razy te kilkadziesiąt gramów przez 90 miliardów to otrzymujemy nieprawdopodobnie wielką energię rzędu TJ (teradżuli).Najczęściej jednak jej moc podaje się w kilotonach. Jeśli dobrze pamiętam to bomba zrzucona na Hiroszimę miała około kilkunastu kiloton. Można sobie tylko wyobrażać jak potężna była eksplozja bomby nad Hiroszimą.
To tylko niewielki wycinek tej książki, która mówi o różnych zastosowaniach wzoru E=mc2 Einsteina. Jeżeli zachęca was to do czytania to oczywiście polecam. Jeżeli nie, to mam nadzieję, że za bardzo nie namieszałem i dowiedzieliście się czegoś z mojego wywodu:)

Tak naprawdę Niemcy podczas II wojny światowej były o krok od skonstruowania bomby atomowej. Nie udało im się to między innymi dlatego, że Anglicy wysadzili ich fabrykę ciężkiej wody. A co to ciężka woda? O tym za chwilę.
Wszystko zaczęło się od tego, że dwoje niemieckich uczonych Lisa Meitner i Otto Hahn odkryli, ze gdy bombardować jądro uranu (pierwiastek...

Autor nie wprowadza w głębię skomplikowanej teorii, ale w przystępny sposób wyjaśnia jej praktyczne znaczenie.
Książka jest również opowieścią o ludziach, których losy w rozmaity sposób splotły się z historią tytułowego równania.
Warstwowa konstrukcja - główny wyklad został wzbogacony bardzo obszernymi przypisami, zawierającymi mnóstwo ciekawych wiadomości - szkoda tylko, że napisanych tak małym drukiem. Dla bardziej dociekliwych - odniesienia do informacji zawartych na stronie autora.

Autor nie wprowadza w głębię skomplikowanej teorii, ale w przystępny sposób wyjaśnia jej praktyczne znaczenie.
Książka jest również opowieścią o ludziach, których losy w rozmaity sposób splotły się z historią tytułowego równania.
Warstwowa konstrukcja - główny wyklad został wzbogacony bardzo obszernymi przypisami, zawierającymi mnóstwo ciekawych wiadomości - szkoda tylko,...

Ciekawa, w przystępny sposób opisująca mechanizm działania słynnego równania, co dla mnie, jako dla fizycznego laika było absolutnie czarną magią.

Ciekawa, w przystępny sposób opisująca mechanizm działania słynnego równania, co dla mnie, jako dla fizycznego laika było absolutnie czarną magią.