Ja, Klaudiusz

Książkę tę mam na liście “do przeczytania” od zawsze, a zabieram się do niej jak do jeża, bo jakoś kojarzy mi się z “Faraonem”. I nie wiem co miałbym do tej ostatniej mieć, bo monument filmowy Kawalerowicza nawet mi się kiedyś jakoś podobał, a oryginału Prusa przecież nie czytałem. Odwagi więc! No więc, czy trzeba było bać się powieści Waltariego? O czym jest opowieść Egipcjanina Sihnue? Jest z pewnością opowieścią o tamtych czasach, czy raczej o naszym wyobrażeniu o tamtym Egipcie; o państwie, które czasy największej świetności ma już zdaje się za sobą, a obecnie toczone jest problemami zewnętrznymi (jak konieczność toczenia większych i mniejszych wojen z mniej lub bardziej wrogimi i agresywnymi sąsiadami) oraz wewnętrznymi (jak spiski, walka o władzę czy słabości opisywanych faraonów). W takich to czasach dzieje się opowieść Sinuhe, którego to zmienność losów i niestałość szczęścia zdaje się znamienna dla epoki. A podana jest w księgach - godnie jak u jakiego Herodota czy innego Tukidydesa. W prostym odczytaniu jest więc o ludzkim losie jako swoistym wahadle, którego ruchy są jak zyskiwanie i tracenie bogactwa, szczęście i rozpacz po nim następująca, miłość i utraty kolejnych obiektów miłości. A wydarzenia te cykliczne jak Nil wylewający i ustępujący na przemian. Może to rytmiczność rzeki wydarzenia te kreuje i napędza? Jest też - głębiej sięgając w znaczenia książki - o postprawdzie, którą tworzy się od zawsze zwalając pomniki przeszłych władców, albo skuwając podpisy na marmurowych popiersiach po to tylko, by wykuć tam imiona własnych przodków. O niezmienności wydarzeń, gdzie “nil novi sub sole”, jak miano stwierdzić za lat tysiąc i stwierdzać do dziś - przez kolejne dwa milenia. Choć inni powiadają, że właśnie “nic dwa razy się nie zdarza”... Mamy opowieść o sektach kapłańskich uzurpujących sobie prawo do władzy - nie tylko nad “rzędami dusz”, ale i nad - o zgrozo - boskim faraonem. Dziel i rządź, wychowuj młodzież i opychaj się mięsem zwierząt ofiarnych! Nie jest to jakoś znajoma narracja? W ogóle i w ten sposób można spojrzeć na tę książkę z szerszej perspektywy; w rzeczywistości jest ona - podaną pod starożytnym płaszczem (tuniką może?) - opowieścią o nas samych, nawet tych współczesnych, bowiem człowiek nie tak znów bardzo zmienił się przez kilka tysiącleci spisanych o nim opowieści; nie myli się inny wielki Klasyk mówiąc “przeszłość jest to dziś, tylko cokolwiek dalej”. Życiowa droga Sinuhe pozwala nam spenetrować granice znanego wówczas świata: Egipt, Syrię, Kretę, Jerozolimę, Teby i Babilon, kraj Hatti. Poznajemy różnice kulturowe, religijne, społeczne, a pamiętać należy, że rzetelną wiedzę o tym, co jest w innych krainach szło wóczas poznawać z opowieści podróżników lub własnoocznych obserwacji podczas własnych perygrynacji. A poza tym, czy jest to opowieść przekazująca nam prawdę historyczną? Jakoś wydaje się, że raczej dzieło historyzujące, choć nie aspirujące do ściśle naukowej dokładności w oddaniu realiów opisanego świata. Prosto pisana linijna opowieść, choć od początku zdajemy sobie sprawę, że to rodzaj wspomnień, relacjonowanych z perspektywy docierania do kresu. Bez zbędnych ozdobników, choć i sama historia życia Sinuhe jest ciekawa i interesująco tu podana. Może tylko nieco zbyt rozwlekle? Nie bez znaczenia jest powieściowy humor. Może nie samej tytułowej postaci, bo ta akurat przymiotu tego jest niemal całkowicie pozbawiona. Ale nie brak jej już jego słudze - Kaptahowi, u którego przebiegłość łączy się z prostotą, a naiwność z logicznym rozumowaniem. Duet ten nie może nie przypominać pewnego zmyślnego szlachcica z Manczy i Sanczo Pansa - jego wiernego sługi. To mocna figura tej powieści. Prawda nie tylko z tej powieści: religia to zło, fanatyzm religijny - zło jeszcze większe, sekty zaś kapłanów (różnych zresztą kultów) - zło w stopniu najwyższym… Łatwo tworzy się też nowych bogów, choć trudno doń przekonuje lud, z umysłami już zatrutymi poprzednimi bóstwami. Audiobook świetnie zrealizowany i przeczytany (Marcin Popczyński), co znacząco podnosi wartość lektury, ale staram się oceniać tak, jakbym sam czytał z papieru… Po zakończeniu książki nie mam wrażenia, że oto spotkałem się z arcydziełem, ale czasu spędzonego na wysłuchaniu opowieści Sinuhe za stracony nie uważam - wprost przeciwnie. Choć mój stosunek do dzieła faluje od wzmagającego się zainteresowania do irytacji; trudno mi utrzymać jednolite zainteresowanie dość nierówną opowieścią. Nie jest to moje pierwsze spotkanie z pisarstwem Miki Waltariego (doskonały “Obcy przyszedł na farmę”) i wcale nie wykluczam jeszcze sięgnięcia po coś więcej jednego z najbardziej znanych fińskich pisarzy.

Nie znałem Waltariego wcześniej i początek (Tajemnica Królestwa) nieco mnie zmęczył. Nie, żeby było to niedobre, ale Wrogowie Rodzaju Ludzkiego są lepsi. Na szczęście nie dałem się zniechęcić i dotrwałem do końca, poznając Minutusa Manilianusa i jego wspomnienia. Jest to człowiek rozsądny, mimo swojej (pozornej?) ciapowatości w kontaktach z kobietami, nawigujący z powodzeniem meandry rzymskiego życia ludzi na poziomie w, co tu dużo mówić, niezbyt bezpiecznych czasach Nerona. Pozornej, bo nigdy nie wychodzi na swoich gorących miłościach znowu tak źle. I czy autentyczna jest jego wiara w to, że "mądra i cnotliwa" Agrypina życzliwie pomoże mu w jego związku z Klaudią czy też ma onej Klaudii już dość... Nie ma wrogów, za to mnóstwo rozsądnych inwestycji. Kiedy trzeba doniesie na współspiskowców (jest przecież przyjacielem Nerona) a kiedy trzeba wyśle, jako organizator igrzysk, swego nieślubnego syna na arenę. No ale nie do końca świadomie (bo przecież ciężko znać każdego skazańca, który na arenie kończy) a poza tym nie było innego wyjścia: konieczność polityczna. Co prawda Tygellin umieszcza go w końcu na listach proskrypcyjnych, ale to również konieczność polityczna, nic osobistego. Na szczęście dzieje się to już wtedy, gdy wiatry zmieniają kierunek, fart Nerona się skończył i owe listy raczej bezzębne są. Poza tym Minutus rozsądnie w tym czasie przebywa na Bliskim Wschodzie, gdzie (nie zapominając o swoim, nader niewygórowanym, procencie ze złupienia Świątyni) angażuje się we wsparcie nowego Cezara. A że Duch wieje kędy chce, jednak rozsądek go ostatecznie zawodzi i zostaje, jak zwykle nie do końca świadomie, chrześcijańskim męczennikiem. Nie z powodu jakiegoś szczególnego pociągu do nowej wiary, ale z powodu chwilowego zaniku rozsądku właśnie: nie dla siebie, ale dla syna pożądając cesarkiej przyszłości... Subtelny, fantastyczny humor, brak złudzeń, uniwersalne mechanizmy władzy i karierowiczowstwa. Zdecydowanie zachęca do sięgnięcia po pozostałe powieści autora, choć ponoć te same wątki się powtarzają w różnych sztafażach historycznych. Trzeba się przekonać czy to prawda, jedna czy dwie tego typu powieści więcej szkody ni znudzenia przynieść nie mogą. Na koniec ciekawostka: Neron w swojej wszechwładzy "poślubił" niewolnika Sporusa, który ponoć podobny był do Poppei, którą Neron niezwykle miłował a którą nieszczęśliwie stracił (co to za nieszczęśliwe okoliczności, można sobie wyguglać). W dobie obecnej zidiocenie doszło do tego stopnia, że angielskojęzyczna Wikipedia dumnie i ze śmiertelną powagą owego Sporusa wymienia na liście małżonek (małżonkxów? osób małżeńskich?) Nerona. Bo przecież miłość nie wyklucza...

Wybitna. Dopracowana psychologicznie, świetnie poprowadzeni bohaterowie, kapitalna narracja, zmieniająca styl w stosunku do okoliczności. Piękne zdania, brak dziur logicznych, autentyczna i przekonująca, na faktach. Wciągająca i różnorodna. Dawno nie obcowałem z takim poziomem literatury. Kolekcja Gazety Wyborczej wymiata. Powinni wznowić druk, żeby w dwadzieścia lat później następne pokolenia mogły też odkrywać takie perełki.

Klaudiusz po drugiej stronie bóstwa czyli Klaudiusz w krainie cezarów - kontynuacja "Ja, Klaudiusz" - mniej gęsta, bardziej obyczajowa, w tym "obyczajowa", dosłownie... historia zaczyna się w 41 r. n.e., gdy Klaudiusz zostaje cesarzem Rzymu.... - walka o władzę i intrygi na dworze cesarskim, - skandaliczne życie Messaliny, znanej z manipulacji i rozwiązłości, - relacje Klaudiusza z Herodem Agryppą, królem Judei... powieść z 1935 roku - kontekst nazizmu w Niemczech, faszyzmu we Włoszech i stalinizmu w ZSRS - w tym klimacie powieść o rzymskich tyranach, manipulacji, propagandzie, kulcie jednostki i politycznych mordach nabierała nadzwyczajnej aktualności...

Ciekawostką jest to, że w Polsce "Nędznicy" de facto wyszli wcześniej, niż we Francji. Dużo zależy od tłumaczenia, a zadanie, jak sądzę, nie było i nie jest. Z jednej prostej przyczny: ciężko jest zbalansować opisy psychologiczne i dygresje z wartką akcją, która nosi oznaki geniuszu. Ale, żeby nie było pierwsza połowa powieści wywarła lepsze wrażenie; druga była bardziej przewidywalna, niby się "gotowało" a tempo nieco siadło. Osobiście czuję niedosyt biorąc pod lupę postać Gavroche'a - dało się z niego wycisnąć więcej, rzucić więcej klisz. I to następny minusik, bo autora bardziej, niż ulica interesowała polityka i wielka miłość. Niemniej historia porwała, dała do myślenia, zwłaszcza odnośnie tego ile w czasach względnego dobrobytu zostało w nas z "nędzników"; więc może jednak możliwy jest uniwersalny rezonator? Nie wiem natomiast czy możliwy jest Jan Valjean (tj. czy tak dość martyrologiczna postawa cichego dobra rezonuje, czy wzbranianie się przed złem nie byłoby odebrane jako słabość, bądź obojętność itd.)? I oczywiście, czy możliwi są Mariusz i Kozeta z całą swoją nieporadnością i niedostatkami ?

Cała dylogia jest rewelacyjna.Osoba cesarza Klaudiusza była przez bardzo długi czas była zapomniana, a dzięki powieści Roberta Gravesa powrócił na karty historii zupełnie zasłużenie. Autor w świetnym stylu pseudoautobiografii ukazuje losy dynastii julisjko-klaudyjskiej. Bardzo podobała mi się narracja z perspektywy samego Klaudiusza. Postaci w powieścii są wyraziste, plastyczne, bardzo ludzkie. Jednocześnie jest to doskonała rozprawa o metodach prowadzenia polityki, a także o złośliwości losu.

Wybitna literatura, kanon światowy. Niemniej czuć tutaj było, że Autor momentami za bardzo wchodzi w dywagacje akademickie kosztem fabuły. Opisy, choć piękne i kunsztowne chwilami zachwaszczały wartkość akcji. Trzeba przeczytać, chociaż próg wejścia spory.

Akcja książki toczy się pod koniec II Wojny światowej w obozie jenieckim Changi w pobliżu Singapuru. Na małej przestrzeni stłoczone są tysiące żołnierzy i oficerów z Wielkiej Brytanii, Australii i USA. Japończycy oddali obóz w zarządzanie Anglosasom, którzy muszą się mierzyć z fatalnymi warunkami życia: racje żywnościowe są głodowe, brakuje leków, szerzy się epidemia czerwonki, wielu jeńców choruje na beri-beri – chorobę prowadzącą do ślepoty z powodu braku witamin. Bohaterem książki jest Król, amerykański kapral, geniusz biznesu, prawdziwy król nielegalnego handlu w obozie, dodajmy że handel jest surowo zabroniony. Król żyje sobie świetnie, ale to żywot ryzykowny bo wielu go nienawidzi. Credo życiowe Króla jest proste: „Wychował mnie tatuńcio. Stary łachudra, ale zawdzięczam mu to, że nauczył mnie życia. Po pierwsze, nauczył mnie, że nędza to choroba. Po drugie, że za pieniądze masz wszystko. A po trzecie, że nieważne, jak je zdobywasz, bylebyś tylko zdobył.” Śmiertelnym wrogiem Króla jest dowódca żandarmerii obozowej, porucznik Grey, nieprzekupny idealista, który marzy, aby go wsadzić do więzienia i wydać Japończykom. Między tymi dwoma toczy się bezwzględna walka. Trzecim protagonistą jest Peter Marlowe, oficer angielski, idealista pełen zasad, przyjaciel Króla, którego ten ostatni uczy życia, ciekawa to nauka... Akcja jest prawie sensacyjna, bardzo ciekawie opisuje autor podziemne życie obozu, nielegalny handel, głównie żywnością i papierosami, surowo zabronione słuchanie zachodniego radia i inne rzeczy. No cóż, Clavell znał to wszystko z autopsji, był jeńcem w Changi przez kilka lat, żywionym 120 g ryżu na dzień i jajkiem raz na tydzień. Był przekonany, że gdyby Amerykanie nie zrzucili bomb atomowych na Hiroszimę i Nagasaki, to zmarłby w obozie. Jest w książce parę pysznych scen, na przykład gdy Król pośredniczy w sprzedaży zegarka Omega koreańskiemu strażnikowi. To znakomity instruktaż dla kupujących i sprzedawców. Niesamowita jest też scena wyzwolenia obozu, kiedy to wszelkie hierarchie więzienne nagle się rozpadają. Ale jeńcy zupełnie nie wiedzą, co zrobić z osiągniętą wolnością, więc zostają w obozie, mimo to, że łatwo mogą go opuścić: przez kilka lat żyli w swoim strasznym świecie, a rzeczywistość za drutami ich przeraża. Ma książka lekkie słabości, na przykład szczurzy wątek mógłby sobie autor darować. Niemniej to bardzo ciekawe dzieło opisujący straszny czas wojny z perspektywy dla mnie nieco egzotycznej. Słuchałem audiobooka w doskonałym wykonaniu Marka Kondrata, miałem jeszcze do wyboru interpretację Filipa Kosiora, ale ten z pewnością doskonały lektor ma trochę irytującą manierę kończenia zdań z pewną emfazą. A wersja Kondrata, mimo nie najlepszej jakości jest po prostu znakomita.

Norman Davies napisał w swoim Powstaniu 44, że Bratny w bardzo słabej książce jako pierwszy powstanie zbeletryzował. Było mi przykro, ale rozumiem. Bratny jako człowiek cyniczny i złamany propagandzista ciężko pracował na złą opinię i zapewne historyk nawet po Kolumbów nie sięgnął tylko bazował na ogólnej opinii o późniejszych dziełach autora. Tyle strasznych ile całkiem sprawnie warsztatowo pisanych. Na szczęście Wydawnictwo Czarne wypuściło dobrą biografię autora, która wiele wyjaśnia. Moim zdaniem do dziś nie ma lepszej beletrystyki w tym temacie. Podkreślam - beletrystyki, nie mylić ze wspomnieniami, dziennikami, wywiadami. A zatem to już jest kanon, w dodatku pisany przez świadka. Bardziej autentycznego już nie będzie i jakoś nie wierzę czy stać na taką epickość jakiegokolwiek współczesnego pisarza. Może Szczepan by dźwignął.

Wow! Co za styl! Tak, to mądra i czasami przerażająca książka ale najbardziej ujęło mnie mnie w niej to jak została napisana. Styl autora jest dziwny i śmieszny (absurdalny). Teraz już rozumiem zachwyty Stephena Kinga nad Hemingway'em o których wspomina w swoim „Jak pisać. Pamiętnik rzemieślnika”. Czuć tutaj tę odwagę na którą zawsze tak bardzo liczę sięgając po kolejną książkę. Szczególnie podobała mi się niekonsekwencja w używaniu wymyślonych słów i wstawek w stylu "spanglish" (język zmienia się w zależności od emocjonalnego ciężaru sceny czy dialogu). Dla mnie książka może być o czymkolwiek i napisana przez kogokolwiek - pod warunkiem że ma styl. A tutaj styl wylewa się wiadrami z każdej strony. Do tego dochodzi ta łatwość w zanurzeniu się w świecie przedstawionym - miałem wrażenie jakbym siedział obok bohaterów pijąc z nimi wino z bukłaka gdzieś w jaskini w hiszpańskich górach. Jedna z najlepszych książek jakie przeczytałem do tej pory.

Szwejk jako postać, jako figura, jako wyśmiewca absurdu - genialny. Upatruję w nim też wampira energetycznego. Spotkać go na swojej drodze to pewna śmierć z wycieńczenia, z wyssania energii. Na każdą sytuację ma opowieść mniej lub bardziej związaną z daną sytuacją. Zwykle błahą i częściej zupełnie niezwiązaną. Straszny gaduła, zagadałby na śmierć. Książka słuchana. Na początku było super, kolejne części zaczynały nużyc. Na końcu byłam szczęśliwa, że z trudem dobrnęłam do końca. Co tu dużo mówić, już mnie nudziła. Dużo dygresji i opisów spoza głównego wątku. Może gdybym słuchała w odcinkach, co jakiś czas, a nie jednym ciągiem, byłoby lepiej.

„Blaszany bębenek” Güntera Grassa to powieść, która z pozoru epatuje groteską i skandalem, a w istocie opowiada o dojrzewaniu, winie i mechanizmach ucieczki przed odpowiedzialnością. Historia Oskara, który postanawia nie dorastać, jest jednocześnie metaforą społeczeństwa, które nie chce dorosnąć do własnej historii. Dwie pierwsze części powieści pulsują energią, absurdem i prowokacją – są jak fajerwerki młodości, pełne intensywnych obrazów i emocjonalnych skrajności. Trzecia część świadomie zwalnia i szarzeje, co może rozczarować, ale jest zabiegiem celowym: pokazuje, że po katastrofie nie przychodzi katharsis, lecz rutyna. Grass zastępuje wielkie maski wojny małymi gestami codziennego konformizmu. Oskar traci aurę wyjątkowości i coraz bardziej przypomina zwykłego oportunistę, który ukrywa się za rolą obserwatora. Jego fetysze, szczególnie motyw pielęgniarek, nie są tanią prowokacją, lecz znakiem potrzeby kontroli i regresu. Scena w szafie, gdzie bohater zostaje sam ze swoim napięciem, pokazuje rozpad relacji i zamknięcie seksualności w mechanizmie bez drugiego człowieka. W ten sposób Grass mówi, że to nie wojna jest najgroźniejsza, lecz powojenna normalność, która pozwala zapomnieć. „Blaszany bębenek” rośnie razem z czytelnikiem i po latach staje się jeszcze bardziej gorzki i prawdziwy.

Ajjj, skończyłam ją kilka minut temu.... Jejkuuu druga część to był taki rollercoaster emocjonalny... Ciężko jest mi to nawet nazwać. Tak bardzo trzymałam kciuki za bohaterów. Do końca miałam nadzieję że Jurij jednak wróci do żony lub w jakiś sposób spotka Larysę i może jakkolwiek ta historia skończy się pozytywnie... Niestety... Nic ich nie czeka. To przykre ale niestety prawdziwe. Wszak ilu ludzi mogła spotkać podobna historia. Doprawdy jej prawdziwość rozrywa serce. Ja sama, jako osoba, która zazwyczaj nie wzrusza się na książkach po prostu się rozpłakałam. Naprawdę przepiękna historia, którą powinien przeczytać każdy, bo oprócz wspaniałej historii ludzi ze zmarnowaną młodością. Możemy wyciągnąć z niej wnioski, prawdy moralne na temat wojen, rewolucji. To skłania do przemyśleń na temat istoty tych rzeczy. I powiem szczerze że chyba potrzebowałam trafić na tą książkę. Uświadomiła mi kilka rzeczy i powiem szczerze że trafiłam na nią przypadkiem. Chociaż uważam że one nie istnieją. Jeśli szukasz książki która jest napisana pięknym lecz nie skomplikowanym językiem, a z wybitną fabułą i świetnie wykreowanymi bohaterami. Naprawdę, wal śmiało w Doktora Żywago.

Rekomendacja LC zapozna cię z treścią książki. To najambitniejsza powieść jednego z moich ulubionych autorów, znanego ze zbeletryzowanych biografii. Tytuł książki nawiązuje do skrajnych emocji artysty podczas tworzenia, równej fizycznemu cierpieniu !!! To połączenie wiedzy historycznej z ciekawą i atrakcyjną fabułą. Piękna książka !!! Klasyk i arcydzieło literatury, osiągnął statut powieści kultowej. Są dzieła literackie, które wypada i trzeba przeczytać. To jest jednym z nich. Z czystym sumieniem POLECAM !!!

Skończyłam tę książkę z poczuciem szczęścia, miałam szczerze dość okropieństw w niej zawartych. Na dodatek to bardzo długa powieść, 500 stron tekstu. Muszę jednak przyznać – jest świetna. Dlaczego się tak umęczyłam? To przez mnóstwo drastycznych scen z okresu walk Amerykanów w kampanii na wyspie Guadalcanal w czasie II wojny światowej w 1942 roku. Czyta się jak reportaż, Autor sam tam walczył, ale zapewnia, że to fikcja literacka. Zaczyna się od desantu wojsk na plaży, potem jest morderczy marsz i trudy życia koszarowego, w ekstremalnych warunkach klimatycznych. Następnie to już walki z Japończykami. Trudno jest znieść opisy śmierci w boju kolejnych żołnierzy, także przeciwników. Szczególnie drastyczne jest umieranie na polu walki oraz zabijanie bezbronnych, poddających się Japończyków, znęcanie się nad rannymi, okradanie ich („zbieranie pamiątek”) i bezczeszczenie zwłok, w tym wyrywanie zabitym złotych zębów. Amerykańscy żołnierze w szale walki traktują życie tak jakby nie było nic warte, a Japończycy byli półludźmi. Autor pokazuje wojnę z bliska, w najdrobniejszych szczegółach. Śledzimy losy kompanii C-jak-Charlie od desantu ze statku poprzez 3 dni bitwy aż do w miarę spokojnego życia jednostki po zakończeniu działań wojennych. Tutaj szczególnie widać różne głupie zachowania żołnierzy, głównie ciągłe picie na umór oraz ambicjonalne awantury i sprzeczki. Większość żołnierzy jest negatywnie nastawiona do wojny, panuje strach, później zobojętnienie i często bezmyślne okrucieństwo wobec Japończyków. Walczący mężczyźni cieszą się z odniesienia małych ran, licząc na odesłanie z frontu gdzieś na tyły lub powrót do kraju. Widzimy rozgoryczenie żołnierzy wobec błędnych decyzji dowódców lub ich jawnej niesprawiedliwości, chore ambicje pułkownika, w tym odesłanie kapitana Steina, trafnie widzącego sytuację, a docenionego dopiero po czasie przez podkomendnych. Szczegóły bitwy, ruchy wojsk i opisy walki były dla mnie zupełnie nieciekawe. Co innego to wnikliwie odmalowane sylwetki żołnierzy i oficerów, ich charaktery i trudne stosunki między nimi. Autor pokazuje mężczyzn na wojnie, ich rywalizację, udawanie, poniżanie a przede wszystkim strach. Niestety, miałam trudności z rozróżnianiem i zapamiętywaniem żołnierzy, ze względu na ich mnogość oraz podobnie brzmiące nazwiska: Bell, Doll, Dale, Bead, Beck, Blane itp. To porywająca, wciągająca a jednocześnie prosta proza, napisana klarownym językiem, bogata w szczegóły, przemyślenia i znaczenia. Pokazuje wojnę bez patosu, z punktu widzenia zwykłych żołnierzy, którzy nie mieli pojęcia w co zostaną wplątani. Porażający i dobitny manifest przeciw wojnie. Chociaż motto książki już nie jest takie jednoznaczne. Korzystałam z audiobooka w świetnej interpretacji Adriana Perdjona. Słuchało się wspaniale. Obejrzałam też film w reżyserii Terrence’a Malicka, z 1998 roku i nie zrobił na mnie takiego wrażenia jak książka. Jest inaczej skonstruowany, mniej realistyczny, bardziej mistyczny. Nie podobało mi się zastąpienie postaci kapitana Steina innym oficerem, a już zupełnie nie pasowały mi przepiękne zdjęcia krajobrazów, chociaż rozumiem, że wojna nie powoduje ich zniknięcia. Po prostu gwiazdorski film wydał mi się mało przekonywujący, wobec wspaniałości powieści. Książka trudna emocjonalnie, ale nie żałuję tej lektury. Tym, którzy jeszcze jej nie znają i nie boją się okropieństw wojny – gorąco polecam. Cytat: „„Własność. Własność. Wszystko dla własności”. Albowiem to było to; o to tylko chodziło. Własność jednego człowieka czy innego człowieka. Jednego narodu czy innego narodu. Wszystko to zrobiono i robiono dalej w imię własności. Jakiś naród pragnął więcej własności, uważał, że jej potrzebuje i pewnie potrzebował, a jedynym sposobem jej uzyskania było odebrać ją innym narodom, które już rościły sobie do niej prawo. Po prostu na planecie nie było już własności niczyjej, to wszystko.” – s. 59

Z jednej strony mamy świetny, absurdalny humor i bardzo trafną satyrę na wojsko oraz bezsens wojny. Dialogi potrafią być błyskotliwe, a niektóre sceny zostają w głowie na długo. Z drugiej jednak strony narracja bywa chaotyczna, postaci jest dużo i momentami trudno się w tym wszystkim połapać, przez co książka potrafi zwyczajnie zmęczyć. To nie jest lekka lektura „na raz”,raczej coś, co trzeba sobie dawkować. Dla jednych będzie genialna, dla innych przekombinowana. 8/10 — dobra, momentami bardzo dobra, ale nie dla każdego i nie zawsze wchodzi gładko.

Druga część wciągnęła mnie jeszcze bardziej (o ile w ogóle się dało!). Zemsta hrabiego rozwija się coraz bardziej, natomiast wyobrażałem sobie ją o wiele inaczej niż opisał to Autor. I było to zaskoczenie jak najbardziej pozytywne! Zemsta jest wyszukana, elegancka i różna dla każdego z ofiar. Bardzo podobała mi się również kolejna przemiana hrabiego. Śmiało mogę powiedzieć, że to jedna z najlepszych książek jakie czytałem.

Powieść stylizowana na autobiografię Julii, córki Oktawiana Augusta, zabawki politycznej w rękach ojca, ale też kobiety wielokrotnie zamężnej i oskarżanej o przekraczanie obyczajowych granic. Dored bierze ją w obronę, czarnym charakterem czyniąc Liwię, żonę Augusta, i na cichej wojnie obu pań opierając główny wątek. Mimo wątpliwej fragmentami zbieżności z faktami historycznymi, książkę czyta się przyjemnie, a akcja płynie wartko.

Nie wiem czy to sentyment do filmu z 1959, ale to ten rzadki przypadek, gdy ekranizacja wydaje mi się lepsza niż książka. Tutaj jak dla mnie za mocno już pociągnięto wątek Baltazara, aż troche staje sie nachalny, jaki i niepotrzebnie rozciągnięto historię na fragmenty życia Jezusa. Wołałem historię skupioną wokół samego Judy. Messala tutaj został przedstawiony już całkowicie w negatywnym świetle co też pozbawia uroku jego relację z Judą. Jedynym ciekawym wątkiem, którego nie kojarzę z filmu to zauroczenie egipcjanką.