Z prądem i pod prąd

Relacja księdza arcybiskupa Mojrzyckiego jest bardzo wzruszająca i pełna cichości i pokory. Pokazuje nam obraz Jana Pawła II prywatnie, który to jednak obraz nie odbiega od tego, który znamy - życzliwego, kochającego, pełnego radości, wiary, miłości człowieka. Polecam

Krótką przedmowę przygotowuje siostra zakonna Helen Prejean, autorka dwóch istotnych w tym temacie książek, mianowicie "Przed egzekucją" (inne tłumaczenie tytułu to "Z celi śmierci"; po amerykańsku brzmi "Dead Man Walking"; w 1995 roku na tej kanwie powstaje film w reżyserii Tima Robbinsa o tym samym tytule co książka, a główne role należą do Susan Sarandon <która za tę kreację otrzymuje Oscara> i Seana Penna, twórcą tekstu piosenki jest Bruce Springsteen) oraz "Death of Innocents" (nie znajduję jej tłumaczonej na język polski). Helen Prejean pisze, że "Przesłanie tej książki jest takie, że jeśli zabijamy kogokolwiek, zakładając, iż jego poprawa jest niemożliwa, to wówczas zajmujemy miejsce Boga". Świetna dedykacja, podejmowana na płaszczyźnie religijnej, rozpoczyna tę książkę: "Dla tysięcy ludzi z wyrokami śmierci, których system sprawiedliwości w naszym imieniu postawił poza naszym miłosierdziem – zakładając że są oni poza przekształcającym Miłosierdziem Boga". Autorem jest ojciec W. Paul Jones z zakonu trapistów, a bohaterem biograficznym Clayton Anthony Fountain, który jest głównie rozpoznawany z powodu dokonanych morderstw i sianego zagrożenia wobec otoczenia, jakie swoim dotychczasowym zachowaniem stworzył wokół siebie. Jak widać wojsko z rekrutów tworzy "bezwzględne maszyny do zabijania" i w opinii społecznej niby wszystko jest w porządku, ale... czy na pewno?!?! Jeśli żołnierz zabija na wojnie, to jest ogłaszany bohaterem i otaczany chwałą. Jeśli żołnierz zabija poza służbą staje się niebezpiecznym mordercą, więc jest godzien pogardy i pozbawienia go życia. Swoisty paradoks, ale możliwy do rozwiązania, jednak nie w obecnych warunkach politycznych – tak teraz myślę. Główny bohater w więzieniu przechodzi przemianę duchową, aż finalnie staje się zakonnikiem. Zadziwiająca transformacja wewnętrzna okupiona wielkimi wysiłkami aresztanta (między innymi kształtowanie w sobie pokory, panowanie nad własnymi emocjami oraz... niestety zamykanie się w "skorupie" z powodu niezrozumienia pracowników penitencjarnych i ludzi). Analiza tożsamości metodą Myersa-Briggsa przyporządkowuje Claytonowi osobowość typu INWK (introwertyczny, intuicyjny, wrażliwy i krytyczny). To opowiadanie od pierwszych stron wciąga czytelnika. Po tej lekturze kategorycznie nie zgadzam się z karą śmierci. Książka zasługuje na 8,5 gwiazdki.

Rewelacyjna książka, a zwłaszcza jej dwa początkowe rozdziały opisujące pobyt autora w niebie - odczuwałam bardzo mocne współodczuwanie z autorem i czułam niesamowitą radość duszy, ekscytację, podniosłość, coś co ciężko opisać słowami, ale z myślą przewodnią, że chciałoby pójść się do nieba już w tym momencie! A także myśl, że życie na ziemi, to czas narzeczeństwa, przygotowania do zaślubin Boga w Niebie. Kolejne rozdziały o niezwykłym cierpieniu autora po wypadku, ponownym przystosowaniu się do życia oraz niezwykle pięknym celu i misji, z jaką Bóg ponownie posłał go na ziemię. Całość dająca ogromną nadzieję, co do naszego życia wiecznego! Polecam zarówno wierzącym jak i nie wierzącym.

To zbeletryzowana biografia świętego Jana Vianneya, francuskiego proboszcza z Ars. Dziś przypada kolejna (sto sześćdziesiąta szósta) rocznica jego śmierci. To bardzo specyficzna postać. Widać wyraźny rys świętości tego księdza – nawet już za jego życia. Zauważam błędy popełniane przez niego, które autor ukazuje w nienachalny sposób. Postępowanie Jana Vianneya wzbudza moje zainteresowanie. Bardzo podoba mi się ta książka i dlatego w miarę wysoko ją oceniam.

Smutna i dotykająca opowieść ojca, dla którego w jednej chwili świat całkowicie się zatrzymał.. 12 września 2009 r. u jego 24-letniej wówczas córki - Cateriny, nagle zatrzymało się serce. I choć po godzinie zaczęło ponownie bić, to Caterina przez dłuższy czas pozostawała w śpiączce. Na szczęście wybudziła się z niej, jednak przed nią jeszcze długa droga rehabilitacji. Książka przedstawia jednak nie tylko historię Cateriny. To przede wszystkim świadectwo wiary ojca Cateriny - autora książki Antoniego Socci. Zrozpaczony ojciec szukał wsparcia w tych trudnych chwilach właśnie w modlitwie. Jak sam przyznaje, pomimo początkowej złości i rozpaczy, właśnie dzięki temu, że wierzył, był w stanie stawiać czoło temu niezwykle bolesnemu doświadczeniu w jego życiu. Autor przytacza ponadto w książce historie innych osób "uleczonych" dzięki wierze, i to nie tylko w wymiarze fizycznym, ale przede wszystkim w wymiarze duchowym. Pokazuje jak wielka siła tkwi w ludziach, w ludzkiej solidarności i życzliwości, które w tych trudnych chwilach płynęły do niego niemal z całego świata.

Mam wrażenie, że autorce brakowało pomysłu na przeprowadzenie wywiadu i ciekawe poprowadzenie rozmowy. Gdyby Pan Krzysztof Ziemiec odpowiadał na same bez pytania, bez odbiegania od tematu pytania, książka byłaby po prostu nudna albo wyglądała jak ankieta z jednozdaniowymi odpowiedziami...

„Silniejszy od nienawiści” to poruszający świadectwo życia Tima Guénarda, który z dramatycznych przeżyć dzieciństwa wyciąga uniwersalną lekcję o sile przebaczenia i nadziei. Autor opisuje swoją drogę od traumy i samotności do wybaczenia oprawcom – nie jako słabości, lecz najwyższego wyrazu odwagi. Narracja jest szczera, bez zbędnych upiększeń; każde zdanie ma ciężar osobistego doświadczenia i autentyczności. Książka uświadamia, że prawdziwa siła rodzi się w procesie pełnego konfrontowania się z bólem, a nie w tłumieniu go. Polecam ten tytuł każdemu, kto szuka inspiracji do przemiany własnego życia i potwierdzenia, że nawet w obliczu największej krzywdy można odnaleźć sens i wewnętrzny spokój.

W końcu, ze łzami w oczach, mogłam trzymać w rękach tę książkę, do której przeczytania od tak dawna się zabieram… Ten człowiek już dawno mnie zainspirował, dzięki filmowi poświęconemu jego pamięci – teraz miałam okazję przeczytać jego osobisty duchowy pamiętnik; notatki, które zazwyczaj pisze się w tajemnicy, tylko dla siebie, by lepiej zrozumieć swoje życie, znaleźć sens lub nawet zmienić się. „Dziennik duszy” Jana XXIII to była moja motywacja, by stawać się „lepszym człowiekiem” – dość długo zajęło mi przeczytanie tego dziennika – ale było warto poświęcić na niego każdą wolną chwilę. „Tom zawiera notatki, rozmyślania i postanowienia czynione z okazji licznych rekolekcji i ćwiczeń duchowych od roku 1895, gdy Autor miał zaledwie 14 lat, aż do roku 1962 na kilka miesięcy przed jego śmiercią, a więc do 81 roku jego życia” (s. 10)* Droga Jana XXIII do świętości była długa i często wymagająca od niego niemałego poświęcenia, jednak nic nie zdołało go powstrzymać przed całkowitym oddaniem się na służbę Panu Bogu. Niesamowite jest to, że Jan XXIII już od 14 roku życia dążył do całkowitego poświęcenia się dla Boga. Od 14 roku życia pisał dziennik, dzięki któremu dzisiaj możemy zobaczyć – a także próbować naśladować – heroiczne zmagania młodego chłopaka ze swoimi przyzwyczajeniami, nawykami i złymi skłonnościami. Ktoś mógłby się zgorszyć, że przyszły Papież Pokoju, będąc w seminarium, nieustannie pisze o tym samym; stale popełnia te same błędy… Ale to właśnie jest w nim godne podziwu. Ta prostota serca i szczerość, przyznanie, że „jestem słaby, ale nadal będę walczył i mimo wszystko nie zawaham się wątpić w Boże Miłosierdzie”. A przezwyciężając te codzienne nawyki, Jan XXIII stopniowo doszedł do doskonałości; to, co „na początku” drogi do świętości było dla niego udręką, z czasem stało się marnością – bez żadnego żalu potrafił się tego wyrzec i działać całkowicie ad maiorem Dei gloriam – na większą chwałę Boga. Mam nadzieję, że te krótkie informacje wystarczająco Was zachęcą, bo kiedyś sięgnąć po ten Dziennik, by móc poznać, coś wartościowego, co może zmienić Wasze myślenie – tak jak chociaż częściowo stało się w moim przypadku.

O św. Joannie słyszałam już jakiś czas temu. Znałam historię o jej heroicznej matczynej miłości. Ta książka pokazała mi jednak bardziej jak wspaniałą żoną była. Często jest w nas dużo swojego ego... swojego "ja". W małżeństwie chodzi o rezygnowanie z siebie, o codzienne uświęcanie się... To jest trudne, zwłaszcza w dzisiejszych czasach gdzie wartości zacierają się. Joanna co chwila pytała swojego męża "Co mogę dla Ciebie zrobic żebyś był szczęśliwy ". Nam łatwiej przychodzi mówienie drugiej połówce o tym co może zrobić żebyśmy my byli szczęśliwi. Ale nie ustawajmy w walce o wartości przekazane w tej książce. Niech sw. Joanna będzie wzorem zwłaszcza dla żon, jak kochać i szanować małżonka.

"Mam szczęście dzielić życie ze śmieciami w dzielnicy nędzy, tym bardziej czuję, że jestem blisko Jezusa” Siostra Emmanuelle zaczęła pisać „Wyznania” mając 94 lata. Chciała opowiedzieć o swoim życiu, bardzo ciekawym, burzliwym, gdzie radość i miłość przeplatała się na zmianę ze łzami i nienawiścią. Jej cel to przedstawić siebie taką, jaka była, a nie taką, jaką wykreowały ją media. Pokazać kruchość swego serca, swą grzeszność, wyznać prawdę. Opowieść zaczyna się w 1914 roku, kiedy siostra Emmanuelle ma 6 lat i właściwie nazywa się Madelaine Cinquin. Podczas letniej, beztroskiej wycieczki nad morze jej tata tonie. Madelaine wraz z rodzeństwem zostają sami w obliczu nadchodzącej I wojny światowej. Ich dotychczasowe szczęście okazało się ulotną chwilą, a poczucie zagrożenia i strach opanowały wszystkich. Na szczęście udaje im się przedostać z Belgii do rodziny, do Wielkiej Brytanii. Niepokorna, niesamowicie uparta mała Madeline w wieku 9 lat po przeczytaniu opowieści o afrykańskich misjonarzach, oznajmia rodzinie, że zostanie misjonarką, zakonnicą i w dodatku męczennicą. Wyznanie to wywołało wybuch śmiechu wśród najbliższych. Nikt nie przypuszczał, że jej słowa są prorocze… Determinacja, żywiołowość i upór Madeline doprowadzają w końcu do tego, że po wielu latach nauki, służby i sprzeciwie wielu osób znajduje się wśród ubogich. Poznaje ich życie codzienne, to jak trudno się żyje gdy nie ma prądu i wody, kiedy ma się lampę, a nie ma zapałek, kiedy można iść do szkoły, a nie ma się butów, ciuchów, książek… Jednego czego nie brakowało w takich domach, to miłości. Książka ukazała się zgodnie z życzeniem Siostry dopiero po jej śmierci. „Wyznania zakonnicy” mają niesamowity, bardzo szczery przekaz. Szczerość aż bije po oczach, szokuje, wstrząsa. Grzech nazwany jest tu po imieniu, chociażby nie wiem jaki był ciężki i gorszył czytelnika. Siostra się ich nie wypiera, nie wybiela swojego życia, wręcz przeciwnie opowiada jak zmagała się i walczyła ze swoją grzesznością, ze słabościami. Dodatkowo wielkim atutem książki są opisy miejsc, w których zakonnica przebywała, opisy mieszkańców danych państw, miejscowości. I tak poznajemy bogactwo Turcji i biedę Egiptu, ubóstwo Sudanu i Liban zbroczony krwią dzieci umarłych podczas toczącej się tam wojny. Siostra Emmanuelle szczegółowo scharakteryzowała tą najbiedniejszą sferę. Brud, szczury, sterty śmieci, odór, czarne kontenery, w których mieszkali ludzie - „śmieciarze” tak o nich mówiono. Poza tym opisy, wyznania przeplatane są osobistymi przemyśleniami siostry, które wzruszają, zmuszają do przemyśleń, głęboko zapadają w pamięci. Ta zwykła, niezwykła Siostra była osobą, o której każdy z nas powinien usłyszeć, obojętne czy ktoś jest wierzący, czy nie. To druga Matka Teresa, ale tym razem z Kairu a nie z Kalkuty, tak o niej niektórzy mówią. To przepiękna dusza, która walczyła z wielka determinacją o tych najbiedniejszych, oddając im każdy grosz, zbierając datki dla nich, szukając sponsorów, modląc się za nich, budując klinikę położniczą, szkoły, przytułek dla starców, a nawet fabrykę kompostu, gdzie przerabiano masę śmieci, które zalegały na ulicach Kairu. Cieszę się, że dane mi było przeczytać powyższą książkę, a Siostrę opisałabym w trzech słowach : niepokorna, uparta, święta… " Nic tak nie rozwija człowieka, niż staranie się o dobro innych" "Największa miłość wymaga całkowitego, słodkiego zaparcia się siebie" "Bóg potrzebuje ludzi, aby naprawić to, co zepsuli inni ludzie"

Papież opisuje w książce swoją posługę biskupią, dowiemy się wielu ciekawych rzeczy z tego okresu, chociażby walkę ówczesnych księży, biskupów z władzą komunistyczną. A przede wszystkim papież dużo mówi po prostu o miłości, szacunku do drugiego człowieka.

Jak mi się książka podobała to czemu mam nie wystawić wysokiej noty? Pare razy sie tak dobrze poczułem, wszystkie problemy nagle poszły w kąt. Super emocje, naprawdę warto przeczytać ta historię. Mam kolegę, ktory chce zostac pilotem i mam ogromna chęc kupic ta ksiazke i dac mu ja w prezencie. Podsumowanie? Bogu niech beda dzieki! )

Jak na książkę niewymyśloną, napisaną na podstawie faktów, opowiadającą prawdziwą historię, jest bardzo dobra. Gdyby nie to, że to wszystko działo się naprawdę, to zapewne stwierdziłabym że to kolejne "romansidło". Ale tak naprawdę, to jak na prawdziwe zdarzenie, bardzo ciekawe. W sumie, każdy chciałby przeżyć w życiu coś "jak z bajki". W tym wypadku z książki. I ta powieść jest właśnie taka. Myślę, że należą się podziękowania i gratulację za odwagę autorce, która podzieliła się z każdym swoimi przeżyciami i w ten sposób pragnie pokazać, co w życiu jest najważniejsze i przestrzec inne kobiety. Polecam, nawet nie szkodzi przeczytać z ciekawości. :)

Po dokładnym przeczytaniu książki autorstwa Anny Golędzinowskiej pt. ''Ocalona z piekła. Wyznania byłej modelki'' mogę stwierdzić, że wartało ją przeczytać, a z tego pamiętam, wzbudziła we mnie pozytywne, jak i negatywne emocje. Anna jest osobą odważną. Pełni dwie role jako główna bohaterka i jako pisarka, gdyż ma możliwość podzielenia się z Czytelnikami swoim świadectwem z życia, w którym nie było, jej poznać, na czym polega, ono polega naprawdę. Opisała w książce sytuacje, które doświadczyła od momentu, kiedy zmarł jej tata, a nie poznała uczucia miłości od mamy. Jedynie odkrywa, jak wygląda życie na ulicy, w biedzie, na kradzieży powoduje, to odkrywa świat od innej strony. Ta podróż trudna Anny to pewna rodzaju przestroga dla wielu osób, którzy powinni przemyśleć swoje dotychczasowe zachowanie i przemyśleć je, zanim nie zrobią nikomu krzywdy na drodze do szczęścia zawodowego i prywatnego. Anna pomimo jej wad i zalet jest dla mnie wyjątkowa, gdyż udowodniła wielu z nas, że można podnieść z porażki. Książka ta stanowi nie tylko spowiedź z życia młodej dziewczyny, ale przedstawia obraz zagubionego świata, w którym należy się zastanowić czy warto, jest notorycznie nadużywać przyjemności, by poczuć się na chwilę sławnym. Pan Bóg ma dla każdego z nas przygotowany plan, ale być może Anna musiała go najpierw poczuć, by móc zrealizować go potem nie wiedząc, co ją jeszcze czeka. Dla mnie sam przekaz był, ważny wypływający z tego, co opowiedziała nam sama jego główna bohaterka. Polubiłam Annę, ale mam do niej żal, że zabrakło jej determinacji i pewności siebie w walce o jej lepszy los. Anno, dziękuję za to, że podzieliłaś się swoją historią, która powinna zmotywować wiele młodych dziewczyn chcących zostać podobnie jak ty modelką, że ten zawód do łatwych z reguły nie należy. Zakończenie Twojego życia ma ciąg dalszy. Polecam przeczytać tę książkę.

Książka ta to beletryzacja opowieści o życiu św. Faustyny. Autor próbuje pokazać czytelnikowi jak mogło wyglądać dzieciństwo Helenki Kowalskiej, pełne pracy życie na wsi, relacje z najbliższymi, wybieranie swojej drogi i dążenie do życia zakonnego. Życie przyszłej świętej nie było łatwe. Ciężka praca od małego. Najpierw w rodzinnym domu na wsi, potem na służbie u różnych ludzi i w końcu w zakonie, gdzie właściwie do końca pracowała w kuchni i ogrodzie. Ciężka, wieloletnia choroba. Cierpienie. Do tego dochodzą problemy najpierw z pójściem do zakonu (niezgoda rodziny, brak środków na posag), potem brak zrozumienia dla jej duchowości i nieprzyjmowanie jej objawień. Czy rzeczywiście taka była, jak pokazuje ją ks. Maliński? Czy tak mogła wyglądać jej codzienność? Nie wiem. Warto może teraz sięgnąć po jakąś biografię św. Faustyny i przede wszystkim jej "Dzienniczek", aby lepiej zrozumieć tę niezwykłą postać.

Fabularyzowana biografia naszego Papieża, obejmuje dzieciństwo i młodość w Wadowicach . Poznajemy Lolka jako syna, brata , kolegę. Książka zawiera również teksty wystąpień Karola Wojtyły, kazania Papieża Jana Pawła II, jego wiersze. Ciekawa książka, ciekawa lektura, opowieść o niezwykłym człowieku.

Książka na pewno nie jest klasyczną autobiografią. Jest to zbiór homilii, wystąpień, wywiadów, fragmentów książki "Dar i tajemnica" i innych przemówień Jana Pawła II ułożone przez autorkę w mniej lub bardziej chronologiczną całość. Więc tytuł trochę mylący - a bynajmniej ja spodziewałam się typowej autobiografii.

To książka, która mimo swoich niewielkich rozmiarów wywarła na mnie ogromne wrażenie. Oszczędna w słowach, napisana prostym językiem, a tak bardzo łamiąca serce. Choroba małego chłopca. Diagnoza — rak. Kruchość życia. Nadzieja przeplatana z chwilami grozy i smutku. Nieustanne uczucie niepokoju. Strach o przyszłość dziecka. Opowiedziana tak przejmująco, że łzy same garnęły się do oczu. Ta historia chwyta za serce i nie puszcza do ostatnich stron... Mimo że przeczytałam ją kilka dni temu, to wciąż czuję smutek, jak o niej myślę. Zostanie ze mną na dłużej.

Ta historia porusza serce do tego stopnia, że życie po przeczytaniu tej książki nigdy nie będzie już takie samo. W trakcie lektury czuje się cały czas obecność autorki i innych bohaterów. Byłam z tymi bohaterami, nawet gdy nie czytałam książki, podświadomie o nich myślałam i czekałam razem z nimi. Czułam ten dym z pieca razem z nimi, czułam ogromny smutek razem z nimi... nie da się inaczej. Dzięki tej książce można zadać sobie kilka fundamentalnych pytań: - kiedy ostatnio ktokolwiek z nas w tych czasach był głodny? - kiedy ostatnio zastanawialiśmy się nad smakiem chleba, czy szanujemy go i nie marnujemy? - kiedy ostatnio pomogliśmy komuś w potrzebie, bez oceniania, obgadywania i myślenia co będę z tego miała dla siebie? - czy przyjmuję to co mnie spotyka w życiu z odpowiednią pokorą? i wiele wiele innych...

Od razu pragnę zaznaczyć, że jestem osobą niewierzącą, więc na moją opinię nie mają wpływu żadne emocje związane z wiarą... Księdza Tadeusza Isakowicza-Zalewskiego uważałam zawsze za osobę absolutnie wybitną, za ELITĘ w pełnym, dawnym znaczeniu tego słowa, więc znając dwie inne jego książki ("Księża wobec bezpieki" oraz "Kościół powinien być przeźroczysty") bez wahania sięgnęłam po tę , jak się spodziewałam, arcyciekawą pozycję. I nie zawiodłam się. Ksiądz Zaleski, z właściwym sobie talentem i lekkością opisuje swoją drogę życiową. I myli się ten, kto pomyśli ,że to zwykła biografia jakich tysiące, bo cóż takiego ciekawego może być w życiu księdza? A było to jednak życie naprawdę ciekawe, pełne zmagań i konfliktów - jak to u niepokornych często bywa. A ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski, bez wątpienia, był niepokorny... Od dzieciństwa poprzez pobyt w wojsku (tego rozdziału nie sposób czytać bez uśmiechu na ustach, ale i refleksji na temat perfidii władz komunistycznych), działalność antykomunistyczną wraz z historią dwóch brutalnych pobić (poniżej opinii zamieszczę link do filmu dokumentalnego gdzie wiele z rzeczy przez księdza opisanych, w tym koszmarnej wizji lokalnej , w której był zmuszony sam odgrywać rolę pozoranta, można zobaczyć na własne oczy), całą burzliwą historię tworzenia ośrodka dla niepełnosprawnych intelektualnie w Radwanowicach (tu kilka historii podopiecznych - wywołujących uśmiech i łzę wzruszenia jednocześnie) , trudną drogę, którą musiał pokonać by zostać księdzem obrządku ormiańskiego (w tym rozdziale mnóstwo wiedzy historycznej na temat Ormian i Armenii i sporo zaskakujących informacji o ormiańskim pochodzeniu wielkich ludzi naszej, polskiej kultury i historii) aż do perturbacji związanych z pisaniem jednej z najważniejszych książek z zakresu historii Kościoła w Polsce - "Księża wobec bezpieki". W "Moim życiu nielegalnym" wydanym w 2008 roku, niestety nie ma już rozdziału na temat walki księdza o pamięć ofiar Rzezi Wołyńskiej. Wielka szkoda...Cały czas mam w oczach niedawne wydarzenia w pałacu biskupim (haniebne zachowanie naszych hierarchów), zaledwie kilka miesięcy przed jego śmiercią, gdzie pojawił się z protestem w tej sprawie. I obraz kilkunastu (sic!) policjantów, którzy przybyli tam z interwencją - nie mogłam uwierzyć, że wypytująca o imię i nazwisko księdza smarkula w policyjnym mundurze naprawdę nie wie kogo ma przed sobą... Książka absolutnie świetna, bardzo wciągająca, wzbudzająca wiele pozytywnych (i miejscami negatywnych niestety, szczególnie w kontekście zachowań wysokich dostojników kościelnych) emocji. Polecam KAŻDEMU, choćby po to by przekonać się co naprawdę należy rozumieć przez słowo "elita" oraz że istnieją jeszcze inni księża niż ci, których "wyczynami" bez przerwy ekscytuje się zarówno prasa brukowa jak i wszystkie media głównego ścieku. Film: "Zastraszyć księdza Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego" https://www.cda.pl/video/72981319c