W mocy sułtana. Europa i Turcja ottomańska od XIV do połowy XIX wieku

Po tę książkę sięgnęłam z dwóch powodów, które są we mnie od lat. Po pierwsze z miłości do historii, która zawsze mnie fascynowała i pchała do odkrywania kolejnych, czasem zapomnianych rozdziałów dziejów świata. Po drugie z miłości do Turcji. Do kraju, w którym byłam wiele razy, który zwiedzałam krok po kroku, poznając jego zabytki, legendy, kulturę i opowieści, jakie kryją się w murach meczetów i w cieniach pałaców. Gdy więc zobaczyłam tytuł, poczułam, że to może być książka dla mnie. Czułam ż będzie intrygująca, mocna, pełna faktów i tła historycznego. Okładka od razu przywołała klimat wojowniczej potęgi, a opis obiecywał coś znacznie więcej niż zwykłe opracowanie. I tak właśnie jest.

Książka Stanisława Reka do łatwych nie należy i to jej ogromna zaleta. Autor podszedł do tematu z profesjonalizmem, drobiazgowo odtwarzając szczegółowe dzieje imperium, nie pomijając dat, nazwisk, bitew i kluczowych wydarzeń. To nie jest tytuł, który można „łyknąć” w jeden wieczór. Ja do niej wracałam wielokrotnie, czytając fragmenty powoli, krok po kroku, jakby odkrywała mi kolejną warstwę historii Turcji. Czułam się jak na lekcji historii z nauczycielem, który mówi z taką pasją, że człowiek nawet nie mruga, żeby niczego nie przegapić.

A o czym właściwie jest ta książka?
To szeroka, monumentalna opowieść o Turcji ottomańskiej. O wojownikach, którzy wyszli z azjatyckich stepów i w imię Allaha oraz potęgi własnego państwa pożerali kolejne ziemie, od Bizancjum, przez Bałkany, Armenię, aż po mury Wiednia. Autor prowadzi nas przez kilka stuleci od powstania bejliku Osmana, przez rozwój imperium, aż po czasy Kemala Atatürka. Ale to nie jest sucha kronika. To żywy obraz cywilizacji stworzonej z wojny i żyjącej wojną. Cywilizacji, w której miecz, religia, polityka i żądza dominacji splatały się w jedno.

Rek rozprawia się też z mitami o „pokojowym islamie” czy „tolerancyjnych sułtanach”. Pokazuje brutalność podbojów, niewolnictwo, fanatyzm religijny, ale też przypomina, że w tym samym świecie narodziły się arcydzieła architektury, imponująca dyplomacja i bohaterstwo obrońców Europy. To książka, która wciąga nie tylko faktami, ale i odwagą autora, by patrzeć na historię bez upiększeń.

Niezwykle interesujące były opisy oblężeń i wielkich bitew, momenty, w których decydowały się losy Europy. Czytelnik zostaje wciągnięty w ten wir wydarzeń, czuje napięcie, podziwia strategiczną myśl, a czasem łapie się za głowę widząc okrucieństwo i skalę podbojów.

Co spodobało mi się najbardziej? Olbrzymia wiedza autora.
To, że autor nie bał się mówić prawdy. Nie lukrował historii, nie wygładzał jej krawędzi. Pokazał imperium takie, jakie było: potężne, ambitne, fanatyczne, ale też zdolne do wielkich dzieł. I bardzo doceniam to, że mimo ogromu faktów książka nie nudzi lecz, zmusza do myślenia, do stawiania pytań i do powrotu do kolejnych rozdziałów, żeby lepiej je zrozumieć.

Polecam "W mocy Sułtana...", każdemu, kto kocha historię szczególnie tę brutalną, prawdziwą, bez upiększeń. To książka dla osób, które chcą zrozumieć, jak rodzą się imperia i dlaczego ich upadki bywają równie spektakularne jak wzloty. Jeśli fascynuje Was Turcja, jeśli historia Europy to Wasza pasja, ta książka będzie jak skarb, do którego będziecie wracać nie raz.

Po tę książkę sięgnęłam z dwóch powodów, które są we mnie od lat. Po pierwsze z miłości do historii, która zawsze mnie fascynowała i pchała do odkrywania kolejnych, czasem zapomnianych rozdziałów dziejów świata. Po drugie z miłości do Turcji. Do kraju, w którym byłam wiele razy, który zwiedzałam krok po kroku, poznając jego zabytki, legendy, kulturę i opowieści, jakie kryją...