Ostatnia zapałka

„Ostatnia zapałka” Marie Vareille znokautowała mnie doszczętnie! Była jak cios w brzuch doprawiony siarczystym policzkiem. Nie tylko z powodu ogromu emocji, jakie kryją się w opowiedzianej przez autorkę historii, ale przede wszystkim dlatego, że odnalazłam w niej okruchy własnych wspomnień z dzieciństwa. A w tym kontekście to bardzo bolesna konstatacja. Zastanawiam się, ilu jeszcze czytelników tej powieści poczuje się jak przy oglądaniu domowego albumu ze zdjęciami lub filmu z rodzinnej uroczystości. Myślę, że wśród ludzi z mojego pokolenia, które przeszło przez wychowanie w cieniu przemocy „Ostatnia zapałka” wywoła silne uczucia. Jest to książka znakomita nie tylko dlatego, że porusza bolesne struny i dotyka zagadnień trudnych. Ona jest świetnie napisana! Historię trojga (a właściwie czworga) bohaterów poznajemy z bardzo różnych stron i relacji. Jest tu opowieść głównej bohaterki Abigaëlle, przebywającej w klasztorze i objętej ślubami milczenia, której wiedza o życiu jej brata Gabriela jest zadziwiająco szeroka, wręcz wszechstronna, przy jednoczesnym braku pamięci o tym, co wydarzyło się w jej życiu i co sprawiło, że trafiła do małego miasteczka w Burgundii za klasztorne mury. Ta sama Abigaëlle dostarcza nam wiedzy o swoim dzieciństwie dzięki zapiskom prowadzonym w wieku szkolnym za namową terapeutki. Jest także zapis sesji psychologicznych prowadzonych przez doktora Garniera, który próbuje pomóc swojej pacjentce zmagającej się z problemem przemocy małżeńskiej. Skaczemy więc od teraźniejszości w przeszłość i układamy z okruchów informacji obraz rodzeństwa, które nasiąka rodzinnymi skryptami i musi się z nimi mierzyć w dorosłości. Bo jak to gorzko mówi Gabriel: z dzieciństwa nie można się wyleczyć. Jest ono takim etapem ludzkiego życia, które nas formuje, a wszelkie traumy zafundowane przez dorosłych wrastają w nas i zostają na bardzo długo, a czasem na zawsze. Istotą tego problemu jest tatuaż noszony przez bohatera na ramieniu z hasłem: trzech na czterech. Bo na cztery osoby wychowujące się w środowisku przemocowym, trzech tę przemoc utrwali w sobie i pomnoży w dorosłości. Marie Vareille funduje w swej powieści czytelnikowi kilka zaskakujących wolt. Dziś rano, czytając tę książkę w tramwaju natknęłam się na jedną z nich i aż jęknęłam. Bo są to takie zwroty akcji, których nie da się przewidzieć i które wywracają na drugą stronę całe nasze dotychczasowe myślenie o bohaterach i sytuacji. W dodatku jest tu kilka tajemnic, które zostają ujawnione dopiero na samym końcu i też powodują, że wali się ułożona w głowie historia i trzeba ją poskładać na nowo. Wszystko to jest wynikiem amnezji głównej bohaterki, która za sprawą różnych bodźców przypomina sobie o wydarzeniach, które doprowadziły ją do tego miejsca, w którym obecnie przebywa. Bo trzeba najpierw dowiedzieć się, kim jest Abigaëlle- a ta wiedza odkrywa się dopiero na końcu. Mimo że jest to powieść o przemocy, to jednak autorka nie zostawia nas w poczuciu beznadziei i smutku. Pokazuje bowiem, że można rozświetlić ciemność kryjącą się w duszy człowieka, którego dzieciństwo zostało zniszczone- wystarczy, że zapłonie ostatnia zapałka. Miłość, wsparcie, przyjaźń- to wartości, które mogą pomóc zagoić się ranom. Blizny pozostaną, ale z czasem zbledną. To niewątpliwie powieść lepsza od wcześniej wydanych w Polsce „Rozczarowanych”, choć i one prezentowały wysoki poziom. Misternie zbudowana, porażająca emocjami, zaskakująca nagłymi zwrotami akcji i dla niektórych boleśnie aktualna. Z tych właśnie powodów będę ją polecać nie tylko użytkownikom LC, ale i znajomym w realu.