Czasem śmieszy. Czasem żenuje. Czasem mówi wiele o człowieku, Polaku w człowieku, Polaku. Nie nudzi.
Kolejny to mój tom opowiadań pisarza, który z niepoprawności politycznej uczynił znak rozpoznawczy swoich tekstów.
Narrator Rudnickiego - wolę bardziej pisać tak niż: Autor - często jedzie po bandzie i to bardzo ostro, także jeżeli chodzi o wokabularz - by ująć rzecz elegancko. Posługuje się on różnymi rejestrami języka z różnym skutkiem - najczęściej sukcesem.
Narratorami czyni z reguły ludzi z różnymi deficytami, także jeżeli chodzi o znajomość literackiej odmiany języka polskiego - nb. coraz częstsza to nieumiejętność – ogólnych zasad kultury i jeszcze paru innych niemodnych już dzisiaj wartości. Wydaje mi się, że on sam nawet chce, aby utożsamiać go z narratorem, w jakimś odruchu przedziwnej przewrotności, a może i solidarności z takimi, którzy sami nigdy niczego nie napiszą, bo i nie umieją.
Ewidentnie uwielbia wszelkie możliwe prowokacje. absurdalne porównania, a najbardziej - wszelkie sytuacje skrajne. Wydaje mi się nieco podobny do Mrożka, choć powiększony do sześcianu w tym, co pisze i jak...
Z drugiej zaś strony Autor czasem nie udaje, że nie jest narratorem, co bynajmniej nie zmniejsza “nieprzyjmowalności” jego narracji… Ja tej pułapce nie ulegam, bo wiadomo że chodzi o pewną stylizację, a zdolność do jej rozszyfrowania też coraz bardziej zanika…
W sumie z Rudnickim prosta sprawa: albo się go akceptuje, albo odrzuca.
Mieszkając długo w Niemczech, Rudnicki chyba musiał mieć przymęcz, by pisać o Niemcach, zbytnio się nie ceregieląc. “Lepiej palić papierosy niż Żydów“ - mówi np. narrator do niemieckiego konduktora, gdy ten mu zwraca uwagę, że w pociągu się nie pali.
Albo takie cytaty:
“Książek on przeczytał chyba więcej, niż ich Niemcy spalili. Bilet tramwajowy kiedyś czytał, w te i wewte, w tramwaju, jak nie miał co czytać”.
“A jak wy, Polacy, nazywacie nas, Niemców, kiedy chcecie nas obrazić? Bo, wie pan, my mówimy Polacken, a wy? My nie mamy jakiegoś specjalnego słowa, odpowiadam zniecierpliwiony, my mówimy Niemcy, po prostu Niemcy. To straszne, mówi po chwili, i milczy (...) Żal mi się go robi, klepię go po ramieniu i mówię, żeby się nie martwił, że przesadziłem, że tak, mamy określenia obraźliwe, Szwaby na przykład, albo Szkopy, odetchnął, kamień mu z serca spadł, przy pożegnaniu mało mnie nie wycałował“.
“Katar sienny, przez pyłki, w Niemczech pyłki to Pollen, jak my, tylko jedno +l+ więcej, ostrzegają czasami w gazetach, Achtung die Pollen kommen!, i piszą, jak się przed nimi bronić“.
Najwspanialszy jest chyba rozdział o Almie Mahler, niezwykłej kobiecie, związanej trochę i jednocześnie, i trochę po kolei, z takimi gwiazdami, jak Gustaw Mahler, Oskar Kokoschka, Walter Gropius i Franz Werfel...
“Alma z powrotem do Wiednia, Gropius z powrotem na front, tam gdzie Kokoschka, ale wątpliwe jest, żeby to jeden z nich rzucił granatem, od którego ranny został Apollinaire“.
“Alma wpuszcza do siebie mężczyznę, którego członek sterczy równolegle do jego prawego ramienia“ (bo sam jest członkiem NSDAP).
Inne cytaty (naprawdę starałem się wybrać bardziej cenzuralne dla admina, dlatego z odrazą przytoczę np. taki: “Nawet przejezdni pedofile nie odchodzą stąd z pełnym workiem mosznowym”).
“Na pewno już w życiu wymiotował, ale nigdy pieniędzmi“.
“Miłość, ta szelma, zawsze nas do wiatru wystawi“.
“Człowiek człowiekowi człowiekiem“.
“To już wolę z dwojga złego być skazany na bluesa niż na bliźnich. Stać obok niego, bliźniego, ujdzie w tłumie, siedzieć obok to granica bólu, siedzieć naprzeciwko: ból“.
“Im większa moja nienawiść do bliźniego, tym większa moja miłość własna. Z takimi jak ja pokoju nie będzie“.
“Książki wychodzą na światło dzienne, kłaniają się sobie nawzajem i nikną w mroku“.
“Życie polskiego patrioty to polonez na polu minowym“.
“Kto powiedział, że historia się nie powtarza, hę? Powtarza? Ona się jąka“.
Szukamy ofert...
Opinia
Ciężko mi ocenić tą książkę - po przeczytaniu dałem sobie 3 dni na recenzję, ale nadal nie wymyśliłem nic mądrego. "Mapa i Terytorium" to zdecydowanie najmniej houellebecqowska książka z trzech przez które już przebrnąłem. Mało w niej mizoginii czy seksu, natomiast jak zwykle dużo samotności i krytyki współczesnego świata. Na uwagę zasługuje fakt umieszczenia przez Houellebecqa siebie samego jako bohatera powieści, co pozwala mu na ironiczne komentarze na temat własnej twórczości czy sławy. Uważam jednak, że Jed Martin to również w pewnym sensie alter-ego samego autora. Odizolowany od społeczeństwa artysta, który z dnia na dzień staje się milionerem, z dość obojętnym stosunkiem do życia. Wygłasza on różne opinie na temat życia, miejsc czy produktów, ale jest to dość randomowe, niekoniecznie związane z głównym wątkiem. Jed mówi głosem Houellebecqa.
Książka ta zdobyła nagrodę Goncourtów, więc z pewnością ma jakiś głębszy sens, ale mi nie udało się go odczytać. Oprócz oczywistej krytyki współczesności i konsumpcjonizmu oraz tendencji ludzi do zastępowania realnego doświadczania życia złudnym jego wizerunkiem (mapa - zdjęcie, terytorium - rzeczywistość) nic więcej nie wywnioskowałem. Niemniej jednak przyjemnie się czytało i ogólnie nie jest to zła pozycja.
Ciężko mi ocenić tą książkę - po przeczytaniu dałem sobie 3 dni na recenzję, ale nadal nie wymyśliłem nic mądrego. "Mapa i Terytorium" to zdecydowanie najmniej houellebecqowska książka z trzech przez które już przebrnąłem. Mało w niej mizoginii czy seksu, natomiast jak zwykle dużo samotności i krytyki współczesnego świata. Na uwagę zasługuje fakt umieszczenia przez...
więcej Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to