Dziecięcy ogród

Pora stanąć w obronie tej książki, skoro tak kiepsko jest oceniana przez czytelników, a jednak w 1967 roku zdobyła nagrodę Nebula. Sądzę, że „Einstein Intersection” spodobało się miłośnikom science fiction z dwóch powodów: po pierwsze widmo tajemnicy unoszące się nad światem przedstawionym oraz ciężka w interpretacji, niejednoznaczna końcówka, która nie jednego pokonała. Ja natomiast wiedziałem z wyprzedzeniem, że ostatnie 30 stron ma zrobić mi sieczkę z mózgu, dlatego z maksymalnym skupieniem i determinacją podszedłem do finałowych scen i wydaje mi się, że rozumiem, co Delany chciał przekazać. Na pewno sprawy nie ułatwia symboliczny wymiar tej historii, ponieważ jeśli się nie poznasz na symbolach to wyjdziesz z lektury sfrustrowany kompletnie surrealistycznym (tym samym niezrozumiałym bez klucza) zakończeniem. Akcja powieści rozgrywa się w dalekiej przyszłości, w której ludzkości już nie ma, a Ziemię przejęli przybysze o humanoidalnej formie (to tym razem nie jest bzdura, to podobieństwo do człowieka, ale żeby zrozumieć dlaczego, musicie przeczytać książkę). Rozpoczynamy naszą przygodę na niewielkiej wsi. Jej mieszkańcy dzielą się na funkcjonalnych (pełnosprawnych) i niefunkcjonalnych (niepełnosprawnych, czy to z niedostatków fizycznych, umysłowych czy genetycznych). Funkcjonalni dzielą się na trzy płcie: Lo (mężczyźni), La (kobiety), Le (hermafrodyci). Niefunkcjonalnych traktuje się jak zwierzęta. Pewnego razu dziewczyna głównego bohatera Lobey’a zostaje zamordowana przez istotę niewiadomego pochodzenia, co skłania mężczyznę do podjęcia wędrówki za zbrodniarzem, który być może (jakimś cudem) przywróci ukochanej życie. Na początku Delany rysuje przed nami kilka scenek rodzajowych i nakreśla sposób funkcjonowania tego społeczeństwa. Pojawiają się oczywiste pytania o pochodzenie przybyszów i losów ludzkości, a tym samym czujemy dezorientację związaną z tym, jak świat poza wioską obecnie wygląda. Wypełniają go bowiem zmutowane stworzenia oraz iście mityczne kreatury, jednocześnie od czasu do czasu napotykamy jakieś pozostałości po technologicznej cywilizacji człowieka. Uwielbiam klimaty dying earth (choć tu Ziemia nie umiera, ale chodzi mi w tym wypadku o bardzo odległą perspektywę czasową, w której jesteśmy pieśnią przeszłości) i Delany od początku zaprosił mnie do eksploracji tego świata, na równi z głównym bohaterem musimy się wiele nauczyć, poznać mnóstwo zasad funkcjonowania poza wioską, zrozumieć dokładnie motywy nami kierujące oraz odkryć ostateczny cel wędrówki (ponieważ nie są one do końca przejrzyste na początku powieści, gdyż pewne nadprzyrodzone elementy odgrywają istotną rolę w przebiegu wydarzeń). Po drodze napotkamy wskazówki odnośnie natury obcych oraz kim jest nasz antagonista. Krótko tylko dodam, że styl Delany’ego naprawdę mi się podobał. Autor nie pisze na jedno kopytu, posługuje się prostymi zdaniami by nagle zaskoczyć jakimś zgrabniejszym ozdobnikiem, delikatnie łamie czwartą ścianę i w pewien sposób nawiązuje do przyszłych wydarzeń we wstawkach na początku rozdziałów. Nie powiem, żeby ten element jakoś szczególnie dodał wartości lekturze, ale ten meta-komentarz samego pisarza był czymś całkiem oryginalnym w powieści SF tamtych lat. W każdym razie Delany ma delikatne pióro i potrafi opisywać wydarzenia oraz miejsce akcji w sposób wystarczająco pogłębiony, abyśmy mogli poczuć się w świecie przedstawionym. Ostatnie ostrzeżenie przed wielkim finałem: to nie jest książka przygodowa o walce ze smokami. Jest to znacznie ciekawsza opowieści, której głębia ujawnia się dopiero na kilkunastu ostatnich stronach. Docieramy do zakończenia gdzie Delany gubi czytelników. I nic dziwnego, to nie ich wina, ale też nie wina autora, ponieważ te uczucie zagubienia jest częścią uroku. Czytelnicy narzekają na natłoczenie motywów mitologicznych, odniesień do popkultury i tego, że jest to wszystko wymieszane i dezorientujące, myśląc chyba, że Delany zrobił to kompletnie bez żadnego celu narracyjnego. Powód tego zabiegu jest bardzo prosty, wyłożony w pierwszym zdaniu opisu okładkowego: „Opuszczona przez ludzi Ziemię zasiedliła humanoidalna rasa, usiłująca upodobnić się do swych poprzedników i przeżyć ich historię na nową”. W jaki sposób mogli czerpać wiedzę o ludzkości? Z urywków informacji, które po nas pozostały: z informacji prasowych, dokumentacji, opracowań humanistycznych, książek, tekstów piosenek, jednym słowem fragmentów kultury, bez pełnego zrozumienia ich rzeczywistego znaczenia. Dlatego mówią o Beatlesach, Orfeuszu, Elvisie jako bogu czy rock’n’rollu jako niebie. Nie do końca rozumieją konteksty, ale bardzo chcą nas naśladować z powodu fascynacji. I dlatego bohaterowie przywołują różne postacie historyczne i fikcyjne. Cała kultura człowieka przekształciła się w mit, który wpływał na zachowanie kompletnie odmiennej rasy przybyszów. Czym są mity? Według autora są to schematy rzeczywistości, które odtwarzamy na nowo, pełne utartych ścieżek postępowania, które nieświadomie przyjmujemy za własne i właściwe. Archetypy wpływają na nas, jednak pozostają NIEZMIENNE w swoim przesłaniu, choć ich geneza sięga czasów kompletnie różnych od tych dzisiejszych. Nowe epoki tworzące nowe cywilizacje wymagają zupełnie nowej mitologii. W kontekście powieści arcywróg Dziecko Śmierci stoi na straży starej mitologii, Zielonooki „kreuje z niczego” nowe opowieści, natomiast melodia wygrywana na flecie-toporze przez Lobey’a sięga głęboko w serca współczesnych ludzi, nadając znaczenia tematom leżących w bliskiej orbicie ich codziennych potrzeb. Nie da się tego prosto wytłumaczyć, ale z pewnością jest to opowieść o ewolucji/zmienności mitologii i archetypów, które podświadomie stanowią niewidzialny ciężar na naszych barkach i determinują nasze poczynania, tak jak to miało miejsce w przypadku nowych władców Ziemi chcących bezmyślnie podążać za tymi opowieściami, mimo że się to kompletnie nie sprawdzało, ponieważ byli zbyt różni od swoich ludzkich poprzedników (nie tylko w ujęciu czasowym, ale również w wymiarze fizycznym). Wyjaśnienie, czym jest „Einstein Intersection” bardzo mi się podobało. Oczywiście nie jest to twarde science, to coś jak kot schrödingera – pewna ilustracja idei będącej jakby połączeniem limitu naszego pojmowania wszechświata i dopuszczeniem istnienia zmiennych nieograniczonych przez fizykę tego czterowymiarowego uniwersum (jakoś gdy czytałem te wyjaśnienia Delany’ego myślałem o spontanicznej kreacji cząstek wirtualnych w procesie kwantowych fluktuacji). W każdym razie jest to miejsce, gdzie dzieją się cudownie nieoczekiwane rzeczy. Sądzę, że całkowita wartość książki jest większa niż suma ich składowych. Jest tu coś oryginalnego, coś nieokreślonego w pełni (a to ważna cecha, gdy wychodzisz poza mainstreamową literaturę fantastyczną opierającej się na dosłownym opisywaniu tego, co widzą bohaterowie), jest w niej coś niebanalnego i intrygującego, co sprawiło, że przeczytałem końcówkę na wyrywki dwa razy. Książka nie ma zbyt wiele konwencjonalnie rozumianej akcji, ale ciągle dostarcza nam jakieś pole do interpretacji, jakąś cząstkę informacji, którą możemy popchnąć nasze zrozumienie tego świata, coś, co przybliży nas do głębszego zrozumienia symboliki, jaką zaserwował nam Delany. A jest mnóstwo do interpretowania w tych ostatnich stronach. W latach 60, latach Nowej Fali, czytelnicy oczekiwali nowych, nieoczywistych pomysłów, które zachęcą ich do eksploracji, do rozmawiania o interpretacjach między sobą, miłośnikami science fiction. Dziś mało rozmawiamy o książkach, a jeszcze mniej próbujemy zrozumieć rzeczy wymykające się naszemu zrozumieniu. Łatwiej jest powiedzieć, że bełkot, stracić kilka godzin życia i przejść bezrefleksyjnie do następnej książki. Nie twierdzę, że Samuel Delany napisał arcydzieło, ale z pewnością napisał intrygującą książkę. ------------ Średnia ocena na portalu wynika wyłącznie z braku zrozumienia końcówki, która jest rzeczywiście trudna w ugryzieniu. Widać to po opiniach, w których mitologiczne i popkulturowe odniesienia są traktowane jako nietrafiona decyzja autora odnośnie formy, a nie wynikające bezpośrednio z fabularnych ram historii. Książkę można przeczytać w 1 dzień (150 stron). Czy zapamiętam tą opowieść na dłużej? Być może nie, ale na pewno skłoniła mnie do zapoznania się z bardziej znaną twórczością Samuela R. Delany (która notabene też jest słabo oceniana, a więc chcę się przekonać, czy i tam dostrzegę jakieś interesujące mnie smaczki).

Z jednej strony trochę takie czytadło, książka ma wiele słabych punktów np, postacie obcych, wszystkie na jedno kopyto, wszystkie oddychające tlenem, Simak by się w grobie przewracał, że pisarza lSF tylko na tyle stać, u niego postacie obcych to prawdziwi obcy! Tutaj jedynie postacie Łowców i Empatów są ciekawe. Drugim punktem jest jakieś opętanie seksem głównego bohatera, autorka robi tutaj z bohatera takiego rodem z SFu lat 50 tych a szkoda. Sama akcja i fabuła bardzo interesująca, ciekawy pomysł, takie Igrzyska śmierci, to naprawdę super pomysł na powieść. Ogólnie czyta się łatwo, szybko i z zainteresowaniem. Jednak dla mnie to chyba bardziej udana pisarka fantazy niż Sfu.

"Nie masz wroga prócz czasu" Bishopa to interesująca książka o średnio sprecyzowanym gatunku. Z jednej strony, nie można uznać jej za nic innego niż science fiction. Z drugiej, nie znajdziemy tu otoczki, z którą zwykle kojarzy się ten typ literatury. Cały ładunek fantastyki zawiera się bowiem w przeniesieniu głównego bohatera do plejstocenu. Poza tym powieść składa się głównie z otoczki obyczajowej - ale otoczki świetnie napisanej i ciekawej. http://mdunkel.blogspot.com/2015/08/nie-masz-wroga-procz-tytuu-ktorego-nie.html

Nie siadają mi takie, krótkie opowiadania, zaczynam się zaznajamiać z bohaterami, z realiami, w których się obracają, a tu nagle koniec. Nie powiem kilka opowiadań mi się spodobało: - "Wszystkie moje ukochane córki", za dołujące, ale nie mogące pozostać niezauważone przesłanie, - "Zaćmienie", za spojrzenie na dziwne sprawy z innej "zwyczajnej" strony, - "Sydon w Lustrzaku", nareszcie SF, ciekawy klimat, zagmatwana końcówka, - "Daisy w słońcu", mój numer jeden. No dobra zmieniam ocenę całej książki z 5 na 6, dziwny klimat, przywodzący na myśl Silnet Hill, nie wiem jak opisać dokładnie co mi się spodobało, - "Samaryt" niezwykła sprawa. Tak w sumie to te krótkie opowiadania nie są takie złe, po prostu nie wszystkie przypadły mi do gustu.

Powroty do Złotego Wieku amerykańskiej SF stały się ostatnimi laty nową świecką tradycją w moim czytelniczym światku, i rzadko obywa się bez zachwytów. Tenn, uważany wówczas za mistrza opowiadań, nadal nim pozostaje, bez żadnych wątpliwości. Dysponując ogromną wyobraźnią, pisarz wcale jej nie nadużywa, koncentrując się na tym, co ważne jest dla nas dzisiaj. Mówiono o nim, że satyryk, i to także prawda, bo kłucie nas w oczy naszymi osobistymi i naszymi społecznymi przywarami jest satyrą, ale i jest literackim obrazem naszej cywilizacji (prawda, że głównie amerykańskiej, lecz bardzo już rozlanej na świat, nie tylko na Europę). Proza dobrze napisana, nieźle przetłumaczona, mądra w swej wymowie i zachęcająca do sięgnięcia po jeszcze, co też uczynię wkrótce!

Ciekawy początek- niezła historia - choć wkurza mnie porzucenie wszelkiej techniki na nowej planecie. Co za głupota jeszcze raz uczyć się od podstaw medycyny, bo im się zachciało zaczynać od początku- rozumiem nie niszczenie ekosystemu nowej planety, ale nie ratowanie nawet kobiet w trakcie poronienia bo istnieje groźba uratowania kalekiego dziecka- to istna głupota. Prócz tego argumentu książka naprawdę mi się spodobała. Przed kilku laty przeczytałam drugi tom cyklu "Królowa burz" - był naprawdę świetny - lepszy od pierwszego.

Bardzo ciekawa forma utopii, która sięga do czegoś pierwotnego, korzeni, życia zgodnie z naturą, która odmierza czas porami deszczu. Książka to zbiór opowiadań dziejący się na przestrzeni lat na planecie zwanej Kirinyaga, gdzie wspólnym ich łącznikiem jest pewien szaman imieniem Koribo - skarbnica tradycji, wierzeń, legend oraz prawa. Sama historia jest dla mnie jakby przestrogą. Do czego może doprowadzić nas bezmyślna wiara w bóstwo od którego zależy nasza egzystencja. Każda wiara boi się rozumu, samodzielnego myślenia, poddawania czegoś w wątpliwość, zadawania pytań. Najgorszym zaś zezwierzęceniem jest mordowanie noworodków oraz ludzi starszych i zniedołężniałych w imię absurdalnych dogmatów swojego miłosiernego Boga, który tego oczekuje. Opowiadania są naprawdę bardzo inspirujące, dające do myślenia i swobodnego interpretowania. Ukazany jest również motyw ekologii, zanieczyszczenia, umierania startego systemu, rozwój nowych technologii, buntu ale także nadziei na lepsze jutro. Bardzo fajnie mi się to czytało i polecam z całego serca bo to kawał świetnej literatury.

James Blish jest jednym z kultowych północnoamerykańskich twórców klasycznej fantastyki naukowej. Jednocześnie trudno nie odnieść wrażenia, że to pisarz przyćmiony przez wielkie nazwiska z połowy XX wieku, jak chociażby Arthur C. Clarke czy Isaac Asimov. Bez wątpienia wpływ na to miała także przedwczesna śmierć Blisha – zaledwie w wieku 54 lat zmarł na raka płuc. Niemniej w Stanach jego powieści cieszyły się sporą popularnością, co pozwoliło mu porzucić pracę biologa, by żyć wyłącznie z pisania. Za powieść „Kwestia sumienia” (wznowioną w Polsce w 2021 roku w serii Wehikuł czasu wydawnictwa Rebis) otrzymał w 1959 roku nagrodę Hugo, czyli jedno z najważniejszych wyróżnień dla pisarza sf w USA. W Polsce Blish jest niemal zapomniany. Oprócz wspomnianej nagrodzonej powieści i pojedynczych opowiadań, w latach 90. ubiegłego wieku za sprawą wydawnictwa Amber (Wielka Seria SF) wydany został czterotomowy cykl „Latające miasta”, zapoczątkowany książką „Będą im świecić gwiazdy”. W tej krótkiej powieści, w zasadzie można ją określić nowelą, pisarz przedstawił niedaleką dla jego czasów przyszłość (2013 rok), w której nauka doszła do ściany, zdaje się niemożliwej do przebicia. Brak jakichkolwiek postępów, przy jednoczesnych niebotycznych kosztach badań, niejako zmuszają naukowców do zrewidowania dotychczasowej wiedzy i szukania alternatywnych dróg i rozwiązań – „przeproszenia” teorii wcześniej odrzuconych. Szybko okazuje się, że może to przynieść efekty daleko poważniejsze w skutkach, niż ktokolwiek mógł przypuszczać, wprowadzając ludzkość w nową erę i przekształcając ją w pełnoprawną cywilizację typu II według skali Kardaszowa (oczywiście Blish w momencie pisania nie mógł jej jeszcze znać). „Będą im świecić gwiazdy” ukazała się w 1956 roku, na 13 lat przed pierwszym lądowaniem na księżycu. Mogłoby się więc wydawać, że powieść zestarzała się co najmniej źle, jak niektóre wizje innych klasyków, w tym wspomnianych Clarke’a i Asimova. Tymczasem Blish staje się więcej niż aktualny, zwłaszcza kiedy spojrzymy na świat nauki. Na dobrą sprawę problemy, z którymi mierzymy się dzisiaj, są tymi samymi, jakie przedstawiono w powieści: rzeczywistość praktycznie z roku na roku udowadnia nam, że jest bardziej złożona i tajemnicza niż jesteśmy w stanie pojąć. Kolejne teorie naukowe i wykonywane wokół nich eksperymenty pochłaniają olbrzymie środki, a efektów – takich, jakich oczekujemy – zdecydowanie brak. Ponadto Blish, mimo że przedstawił wizję świata wysoko rozwiniętego, w którym ludzkość skolonizowała cały Układ Słoneczny, odkrywając przy tym dziesiątą planetę (wtedy nikt jeszcze nie spinał się o Plutona), uniknął – przynajmniej w pierwszym tomie – rozbudowanego futuryzmu technologicznego, który najszybciej i najboleśniej potrafi się zestarzeć w klasycznych powieściach sf. W „Będą im świecić gwiazdy” tego nie ma. Ot, statki kosmiczne latają na Jupiter V (Amaltea, księżyc Jowisza) i inne kolonie, po których ludzie poruszają się w skafandrach, a wszelkie prace wykonują za pomocą zdalnie sterowanych maszyn i robotów. No i świetnie, w ogóle tu nie czuć kurzu i retro stylu, charakterystycznego chociażby dla Stanisława Lema. Choć książka posiada głównych bohaterów i przedstawia ich losy, tak naprawdę opowiada wiele złożonych historii (co przy 176 stronach jest czymś imponującym). Całość napakowana jest rozważaniami z dziedzin medycyny, fizyki i astrofizyki, zgłębianymi poprzez eksperymenty związane z owymi alternatywnymi, niegdyś odrzuconymi teoriami (np. Paula Diraka czy Johna Wheelera). Mnie urzekł przede wszystkim Most – monumentalna konstrukcja, największa i najbardziej skomplikowana budowla, jakiej podjęła się ludzkość. Powstaje on na Jowiszu, z wykorzystaniem materiałów całkowicie odmiennych dla ziemskich standardów budowlanych, biorąc pod uwagę warunki, jakie panują na gazowym olbrzymie. To zdecydowanie najlepsze fragmenty powieści, spektakularne i widowiskowe (bo któż nie chciałby z powierzchni Amaltei chociaż przez chwilę popatrzeć na przepotężnego Jowisza, który wypełnia niemal całe niebo). No i cóż, nie pozostało mi nic innego, jak poznać dalsze losy „Latających miast”, jednocześnie licząc, że cykl zostanie wznowiony przez jedno z polskich wydawnictw (a mamy przecież kilka serii skupionych wokół klasyki sf). Tymczasem szukajcie amberowych wydań z drugiej ręki, można je zdobyć za kilka złotych… https://statekglupcow.pl/2025/10/01/czasami-trzeba-zrobic-krok-wstecz-beda-im-swiecic-gwiazdy-james-blish/

"Szardik" pojawił się w orbicie moich zainteresowań za sprawą "Słownika miejsc wyobrażonych", ale w zasadzie nie wiedziałam, czego się po nim spodziewać. Ku mojemu zaskoczeniu okazał się tym, co obiecywano mi w "Księciu nicości" czy "Źródle Mamerkusa", czyli historią o funkcjonowaniu religii i jej wypaczeniu - z tą różnicą, że końcowe przesłanie "Szardika" jest optymistyczne i przede wszystkim głęboko humanitarne, czego nie śmiem się spodziewać po trylogii Bakkera (ale może przyjdzie mi odszczekać te słowa, kiedy już przeczytam "Myśl tysiąckrotną"). "Szardik" zrobił na mnie wrażenie książki niezwykle dojrzałej, dopracowanej i świadomie zaplanowanej, bez popadania w sztywność czy tendencyjność. Historia o niedźwiedziu uważanym za Moc Bożą skłania do rozmyślań o tym, jak wielka jest rola ludzkiej interpretacji i o tym, że znaki i cuda są znakami i cudami wyłącznie dlatego, że za takie zostały uznane przez ludzi, którzy nadają sens chaotycznym i przypadkowym zbiegom okoliczności. Jednocześnie Adams nie stwierdza nihilistycznie, że w związku z tym żaden sens nie istnieje - wręcz przeciwnie. Ogromną zaletą książki jest to, że Szardik jest rzeczywiście niedźwiedziem, zachowuje się i myśli po zwierzęcemu. Co, nawiasem mówiąc, pokazuje, jak bardzo Adams lubił i szanował zwierzęta. Oprócz tego świat jest spójny i ciekawy, z subtelnie zarysowaną historią tworzącą wrażenie dawności. Język chwilami stylizowany na epos może niektórych znużyć, ale mnie akurat przypadł do gustu. Bohaterowie sensownie poprowadzeni, dosyć skomplikowani moralnie. Jedyny naprawdę czarny charakter - handlarz niewolników - przedstawiony bez przerysowania i tanich chwytów, a jednak przyprawia o ciarki bardziej niż niejeden grimdarkowy złol.

No i super, autor wpadł na świetny sposób żeby opisać świat Majipooru bez stosowania jakiś słowniczków, aneksów, skrótowców na końcu książki, po prostu walnąl tomem przygodowym i niby pełnym retrospekcji ale w taki bardzo wysmakowany sposób. Na koniec pierwszego tomu, czułam niedosyt, że nic nie wiem o tym ciekawym i wielkim świecie a tu proszę w tomie drugim mamy cudowne opowieści z Majipooru. Jeden minus, że dalej nie znam początków, tak bardzo interesuje mnie w jaki sposób i czemu tu przybyli, co ze starą ziemią! Czemu autor nie umieścił jednej kroniki/opowieści w ciele kapitana statku, który dowiózł ich tu z ziemi, to by była petarda!!! Wielka strata i już się pewnie nie dowiemy ponieważ rejestr został zamknięty przed młodym badaczem. No nic może w tomie trzecim jeszcze coś będzie, na razie cały cykl mi się podoba i czekam na więcej.

Całkiem udana opowieść z dalekiej przyszłości, w której ludzkość została skolonizowana przez ogromne potwory i zepchnięta do pozycji myszy zamieszkujących wnętrza ścian budowli wzniesionych przez najeźdźców, którzy nawet niespecjalnie próbują poznać ludzi, tylko traktują ich jak pospolite szkodniki do zwalczania. Jest w tym zresztą jawna paralela do tego, jak my traktujemy inne gatunki zamieszkujące Ziemię. Ciekawy w tej książce jest również obraz podziału grup ludzi na mniej i bardziej zdegradowane odłamy, oraz bardzo interesująca, awangardowa finalna konkluzja dotycząca statusu ludzi jako gatunku (nie napiszę nic więcej, żeby nie spojlerować). Literacko powieść jest na przyzwoitym poziomie, zauważam w niej duże podobieństwa do twórczości Briana Aldissa, które mogą nie być przypadkowe, bo "Non stop" i "Cieplarnia" powstały wcześniej niż "O ludziach i potworach". Proza Tenna jest jednak trochę bardziej "łopatologiczna", ale nie w takim stopniu, żeby odbierało to przyjemność czytania. W sumie całkiem niezła książka, ode mnie siódemka z małym minusem.

Powiem tak: w moim prywatnym rankingu "Tytan" bije na głowę takie klasyki sci-fi, jak chociażby "Pierścień" Nivena, "Cieplarnię" i "Non stop" Aldissa, czy większość powieści Silverberga. Nie mam też pojęcia, czemu Varley nie jest w Polsce równie znany i popularny jak powyższe tuzy gatunku; w mojej ocenie "Tytan" zasługuje na reedycję, żeby większa ilość czytelników zapoznała się z tym tytułem. Na plus: - ciekawie zbudowany świat, gdzie autor stara się, żeby miał on przynajmniej częściowo naukowe podstawy, przynajmniej jeśli chodzi o mechanikę jego funkcjonowania, - klimat przygody i eksploracji, - tajemnica, która towarzyszy nam przez większość powieści, - bohaterowie, którym można kibicować. Na minus: - trochę niepotrzebne wątki damsko-męskie i damsko-damskie, ale przynajmniej autor stara się je jakoś wytłumaczyć, jako nieodłączny element relacji na małej przestrzeni statku kosmicznego. Z chęcią poczytam też inne książki tego autora, w kolejce czeka już "Gorąca linia z Wężownika". Zobaczymy, czy zrobi na mnie równie pozytywne wrażenie.

Rok 1984, George Orwell. Pierwsze skojarzenie czym inspirował się autor w pierwszych rozdziałach "Zderzenia". I na inspiracji się skończyło. I w sumie dobrze. Nie miałem ochoty na moralizowanie czytelnika tylko na nieskrępowaną rozrywkę. I nie zawiodłem się! Bohater wywalony z bezdusznej korporacji zaczyna bawić się na własną rękę w wirtualnej rzeczywistości. Tak zaczyna się odjechany cyberpunk jakim jest opisywany tytuł. Okulary wirtualne, rękawice sensoryczne, skarpety sensoryczne i pewna... hmm... zabawka (także sensoryczna, a jakże) od zespołu projektowego ProctoProd TM. Książka ta pisana z perspektywy pierwszej osoby położyła mnie na łopatki. Czyta się ją jak żywy pamiętnik, przemawia do nas osobiście. Powieść napisana w 1995 r. (2002 r. wydanie PL) daje mocno w kość odrobinę chybionymi wizjami roku 2005. w sferze zabawy w wirtualnej rzeczywistości. W sferze środków są nietrafione. Jednak pojawiające się schematy działają jak najbardziej. Nie przytaczam własnych porównań aby nie psuć zabawy przyszłym czytelnikom. Jedyne co mogę powiedzieć to, że wątek samochodu bohatera ciągnący się całą powieść rozśmieszał mnie za każdym razem. Powiem tylko tyle, dzieje się grubo, dzieje się szybko i wszystko po bandzie. Zakończenie lekko przewidziałem ale nie zepsuło mi to luźnej zabawy ani trochę. Jedyne co mogę zarzucić to moja niezaspokojona chęć głębszego poznania świata. Niektóre momenty bezczelnie przegadane gdzie chciałbym poznać więcej szczegółów. No może jeszcze drugim minusem jest w sumie brak głębszego sensu. Zapaleńcy pewnie znajdą ten morał, sens, nadzieję na lepsze jutro. Po co? - pytam się. Dużo się dzieje, z humorem, prosty język, cięte riposty, bohater nawiązuje kontakt z czytelnikiem i w sumie nie zanudza go. Mocna, dobra, (nawet bardzo dobra, niech zaryzykuję) pozycja rozrywkowa. Polecam! Aha, ocenę na BDB przyklepał fakt, że zdołałem tę książkę połknąć w dwa dni. Wchłonąłem ją jak Bugatti Veyron cały bak paliwa czekając na jeszcze. A stacji paliw po prostu NI MA...

DNA "zaklęte" w żywicy i wystrzelone w kosmos to genialny w swej prostocie pomysł na podróż czy w ogóle przetrwanie danej rasy, nawet gdy w rodzimym świecie dawno nie będzie już po niej śladu. Dla człowieka taki niekonwencjonalny dar od kosmitów może okazać się równocześnie niepowtarzalną szansą jak i przekleństwem. Podobnie sprawa ma się ze sztuczną inteligencją - może pomóc rozwiązać najtrudniejsze problemy i dylematy, tylko co, jeśli kiedyś nas przerośnie?

Jeden z moich ulubionych autorów fantastyki "archeologicznej". Dlaczego w Polsce średnio się przyjmuije - nie mam pojęcia. Sporo książek tego Autora widzę na wyprzedażach, a przecież to doskonała rozrywka. Polecam szczególnie tę pozycję. Klimat space opera i kosmicznej przygody.

W pierwszej chwili książka wydaje się być kolejnym "kosmicznym westernem", z produkowania których słynie autor. Rzecz rozpoczyna się w odległej przyszłości, gdy przy kartach potomek ziemskich Masajów przegrywa największą pamiątkę swego ludu, czyli gigantyczne kły największego żyjącego na Ziemi słonia. Po chwili akcja zaczyna się przenosić, to w przód, to znowu wstecz, a autor serwuje nam kilka wspaniałych historii z kłami w tle, pisząc z takim zaangażowaniem i błyszczącą z każdej strony wiarą w istnienie legendarnego Malima Temboz i miłością do Afryki, że od książki po prostu nie można się oderwać.

Zaskakująco trafna prognoza współczesności sprzed prawie 30 lat! Samolot wlatujący w jeden z najsłynniejszych wieżowców świata i wrzawa wokół Donalda Trumpa to dopiero początek... Z drugiej strony - rasistowski wirus, bezwzględnie wyniszczający rasę negroidalną. Do tego wszechobecne androidy, wzorowane na "murzyńskiej służbie" z czasów kolonializmu, tworzące prawdziwą armię... dosłownie i w przenośni.

W kosmicznej dżungli. Przyszłość, potomkowie ziemskich kolonistów zamieszkują gigantyczne struktury przypominające drzewa. Żyją tam niemalże w stanie nieważkości. Śledzimy tutaj losy grupki osób wysłanych na drugi koniec drzewa przez głodujące plemię w poszukiwaniu pożywienia. Konstrukcja świata jest naprawdę bardzo oryginalna. Niestety brakuje tutaj pewnego wprowadzenia i łatwo się można pogubić. Na szczęście na początku książki znajdują się pewne schematy, a na końcu jest krótki słowniczek. Jednakże kiedy już pojmie się zasady świata przedstawionego, można się zachwycić pomysłowością autora, który obmyślił tu całą specyficzną biologię czy nawet kierunki świata. Przy tym nie zapomniał też o wpływie specyficznych warunków na ludzkie ciała i bohaterowie różnią się trochę od swoich ziemskich przodków. Całość kojarzyła mi się trochę z powieścią „Cieplarnia” Briana Aldissa osadzoną w odległej ziemskiej przyszłości, kiedy to flora przejęła władzę nad światem. Szkoda, że niestety sama fabuła nie jest zbyt pomysłowa. Jest to bardzo typowa historia drużyny, którą musi walczyć nie tylko z dziką fauną, ale również z wrogimi plemionami. Pod koniec pojawia się pewne urozmaicenie, ale moim zdaniem nie jest ono w pełni wykorzystane. Całkiem interesujący są za to zróżnicowani bohaterowie, ale niestety powieść jest zbyt krótka, by dać im się w pełni rozwinąć. Warto przeczytać tę powieść ze względu na interesujący świat i bohaterów. Niestety nie jest to łatwa książka i w sumie niezbyt skomplikowana fabuła może sprawić, że niektórzy uznają, że ostatecznie nie jest ona warta trudu lektury.

Ciekawostka dla entuzjastów retro fantastyki. A jest bardzo retro i to zarówno w formie (jest to bardziej śledzenie przemyśleń i tez autora wygłaszanych przez kolejne tworzone na ten poczet postacie) jak i w treści (np. część przygód dziejąca się na pięknej i zamieszkanej „powierzchni” Jowisza). No ale jest to książka z 1952 roku! I jak na 1952 r. trzeba oddać, że pomysły i koncepty w niej zawarte są zupełnie zwariowane. I to też dotyczy także formy. Otóż jest to zbiór opowiadań ale traktowanych jako archaiczne podania, w zasadzie „mity”, których akcja dzieje się w ogromnych odstępach czasu. Mity na temat legendarnej cywilizacji „człowieka”, do tego analizowane przez inteligentne społeczeństwo Psów. Każde opowiadanie jest opatrzone również stosownym komentarzem naukowym (Psów, i to dość sceptycznym). To jest naprawdę całkiem nowoczesna i ciekawa w tamtych czasach koncepcja literacka. A i w przypadku treści też jest wiele motywów wyprzedzających swój czas. Nie tylko podróże kosmiczne i podbój układu słonecznego czy degradacja i upadek ludzkiej cywilizacji gdy ta osiągnęła pełnię możliwości zaspokajanie swoich potrzeb. Mamy tu też transhumanizm, przenoszenie świadomości, światy równoległe, zjawiska i byty nadprzyrodzone, gadające i myślące zwierzęta, inteligentne roboty, mutantów, marsjan czy analizę natury skłonności do przemocy. Jeden wielki, imponujący mix. Tyle tylko, że… no czyta się to już dzisiaj tak sobie. Być może dlatego, że tak naprawdę są to głównie rozważania (dość ciekawe) autora, powkładane w usta pretekstowych postaci i sytuacji (dość ciekawych). Jest to bardziej rozprawka pełna odważnych pomysłów ale też i takich zupełnie absurdalnych czy rolująych oczy. Albo zdezaktualizowanych. Głównym motorem do czytania była u mnie chęć poznania tego jak ta nasza planetarna historia się wreszcie zakończy ale i to się z czasem trochę rozmyło. W raczej niezbyt angażujących oparach nadprzyrodzonych duchów i i przenikań między-wymiarowych. A być może to wszystko wina tych Psów ze sztucznie wykształconym aparatem mowy, które utrudniały mi zaangażowanie się ;) Cieszę się, że przebrnąłem choć polecam już tylko mocnym entuzjastom tego typu książek.