Czerwona woda

Jugosławia tuż przed rozpadem. Życie toczy się niemal zwykłym rytmem, rodziny wymieniają typowe komunikaty, nastolatki bawią się w gronie przyjaciół. Silva wychodzi na sobotni festyn. Nie wraca. I choć dziewczyna staje się przedmiotem śledztwa, choć pojawia się zdrada i zakazane substancje, choć trwają dramatyczne poszukiwania, to nie o niej jest "Czerwona woda". Jest o tych, którzy wpadli w wyrwę, jaką spowodowało jej zniknięcie. W szczelinę bez dna, która może powstała za sprawą ucieczki, może gwałtownego zakończenia życia, może zabawy, która nie ma końca. Gdyby Silva nie przepadła bez wieści, życie ludzi z nią związanych byłoby zupełnie inne. Ktoś nie poszedłby na ochotnika na wojnę by w niej zginąć. Ktoś nie wypłynąłby na dalekie morza i nie słał uspokajających wiadomości do zaniepokojonej matki. Ktoś toczyłby udane życie małżeńskie bez ciężaru niewiadomej, którego nie da się dalej wspólnie nieść. Inne małżeństwo nie rozpadłoby się w zderzeniu z poczuciem obowiązku, które zmienia się niemal w obsesję. Czyjaś kariera nie ległaby w gruzach wobec niemożności zamknięcia śledztwa. Inna nie miałaby szansy rozkwitnąć na starych brudach. Ktoś by się nie pomylił wskazując podobną kobietę, ktoś inny nie pamiętałby dziewczyny, która stała w kolejce po bilet w sobotę, nie w niedzielę. Książka Jurica Pavičiča nie jest typowym kryminałem, choć sprawa kryminalna nadaje jej pierwotny rytm i zamyka ją klamrą. To studium zależności i rozpadu, analiza zmiennych, które pomyliły ścieżki całego grona postaci. Wielkie wydarzenia są tutaj wyraźnie nakreślone, dzieje się historia, zachodzą zmiany ustrojowe i społeczne, ale to, jak łączą się one z poszczególnymi bohaterami jest rezultatem tego jednego wieczoru w 1989 roku. Mija czas, zmienia się podział polityczny kraju, zmieniają się wartości, cała dalmatyńska rzeczywistość, inne są możliwości. Ale jedno pozostaje niezmienne - zawieszenie w dramacie niewiedzy. "Co nam zrobiłaś Silva? W co zamieniłaś nasze życie?". Jest w "Czerwonej wodzie" rozpacz, która nie zniknie nawet wtedy, gdy pojawią się odpowiedzi. Rozpacz po zmienionym życiu, po decyzjach, których nie można odwrócić. Inaczej niż w powieściach historycznych i sensacyjnych wybrzmiewają echa walki, inaczej wloką się za nami podejrzenia. Nie ma tutaj potoków łez i lamentów, jest ten gniotący ból, który nie pozwala oddychać, póki nie zamknie się za sobą drzwi. Tych z napisem"Keep out", które przez lata zostają nienaruszone, tych do biur, komisariatów i domów ludzi, którzy mogli coś wiedzieć. Tych, które długo pozostawały uchylone świadomością syzyfowej pracy. I tych, za którymi Silva ciągle jest dziewczyną z tamtego września. A co się stało z Silvą? Dowiemy się, ale to nie obroni nas przed kolejnymi zwałami "gdyby" i "jeśli". Bo może się okazać, że była tylko pyłkiem w zupełnie innej rozgrywce. Polecam, świetna książka. Katarzyna dziękuję Oficynie Noir Sur Blanc