Alfabet miłości

Na samym początku miałam wrażenie, że stereotyp goni stereotyp, co mnie złościło, bo psycholog powinien patrzeć w szerszy sposób. Potem jednak coraz częściej pojawiały się nowe i ciekawe informacje, które mi to i owo rozjaśniły. A nierzadko nawet szczęka opadała... O rety. Ludzie naprawdę tak robią?! Jestem dość oczytana w tematyce psychologicznej, a mimo to dowiedziałam się o wielu sprawach, których sobie nie uświadamiałam. W końcu nabyłam własny egzemplarz (zaczęłam czytać biblioteczny, dokończyłam już własny) by móc do tej książki wracać, bo naprawdę warto. Gorąco polecam. Nawet jeśli raz na czas z czymś się nie zgodzimy, korzyści z lektury zdecydowanie przeważają. PS. We wstępie jest powiedziane, że to nie lektura do pociągu? Dlaczego niby?

Tworzenie związków jest w naszym społeczeństwie tak oczywiste, że mało kto się zastanawia, jak w dzisiejszych czasach buduje się udany związek. Chcemy znaleźć dziewczynę albo chłopaka, ale nie myślimy, co będzie później. „Żyli długo i szczęśliwie” mówią bajki oglądane w dzieciństwie, ale czy przepis na długi i udany związek naprawdę jest taki prosty? Patrząc na liczbę rozstań i rozwodów, niekoniecznie. Co więc zrobić żeby zwiększyć swoje szanse na udaną i pełną miłości relację? Specjaliści są zdania, że warto kochać wystarczająco dobrze. Warto oddać im głos, bo słyszeli już setki, jak nie tysiące ludzkich historii w swoich gabinetach, a psychologia związków to ich codzienność. Ta książka to zbiór wywiadów z najwybitniejszymi polskimi specjalistami zajmującymi się psychologią i psychoterapią z naciskiem na związki i relacje damsko-męskie. Przez lata prowadzenia terapii zebrali doświadczenie i znają mechanizmy które rządzą ludźmi w relacjach romantycznych. Na łamach tej książki dzielą się praktyczna wiedzą, która może wesprzeć każdy związek, jeśli zostanie zastosowana w praktyce. Każdy rozdział dotyczy innej sfery życia w parze: od poznawania się, przez intymność, aż do pojawienia się dziecka. Z czego zwykle wynikają nieporozumienia w parach? Dlaczego kłótnia może być lepsza niż ciche dni? Jak bardzo nasze dzieciństwo wpływa na związki, które tworzymy? To tylko kilka pytań, na które znajdziemy odpowiedzi w trakcie czytania. Sięgnąłem po tę książkę zachęcony opinią pewnej osoby z internetu, którą cenię. Gdy w wywiadzie zadano jej pytanie: „wymień książkę, którą każdy powinien przeczytać”, wspomniała właśnie o „Kochaj wystarczająco dobrze”. Jestem w stanie zgodzić się z nią, bo mogę się założyć, że gdyby ta książka byłaby obowiązkową lekturą, liczba nieudanych związków spadłaby drastycznie. Mało kto na co dzień zastanawia się, jakie mechanizmy i schematy psychologiczne rządzą naszym zachowaniem w bliskiej relacji z drugim człowiekiem. Książka otwiera oczy na pewne sprawy i zachęca do zastanowienia się, jak wygląda nasz własny związek. Co nie znaczy, że single nie mogą z niej wynieść czegoś dla siebie. Wiele wywiadów dotyczy właśnie szukania drugiej połówki. Dowiemy się na przykład, co sprawia że ktoś jest dla nas pociągający i jak często nasze wyobrażenia mogą odbiegać od rzeczywistości. Kolejne rozdziały opisują już coraz dojrzalsze związki, co oznacza, że pojawiają się kłótnie i nieporozumienia. Byłem zaskoczony, jak wiele z nich może mieć podłoże w naszym dzieciństwie. Nie bez przyczyny terapia często rozpoczyna się od zagłębienia się w przeszłość. Mimo że wywiady są przeprowadzone w bardzo fachowy sposób, to styl wypowiedzi rozmówców i wiele anegdot sprawiają, że lekko się je czyta. Goście co rusz przytaczają jakiś przykład prosto z gabinetów, dzięki czemu łatwiej można zrozumieć, co chcą nam przekazać. Momentami miałem niedosyt, bo niektóre ciekawe tematy były zbyt szybko ucinane. To chyba jedyna wada tej książki, jeśli nie liczyć faktu, że niektóre rozdziały były dla mnie mniej praktyczne. Nie mogłem ich odnieść do własnego życia, bo nie mam dzieci i musiałem obejść się samą teorią. Dzięki tej lekturze dostałem solidna dawkę wiedzy, jak kochać wystarczająco dobrze i postaram się je wykorzystać we własnym życiu. Książka poszerza horyzonty i zwiększa świadomość. Często na co dzień robimy wszystko na autopilocie nie zastanawiamy się, skąd się biorą problemy. Gdy w bliską relacje wchodzą dwie osoby o różnych charakterach, z różnych rodzin i środowisk, nie obejdzie się bez spięć. Świadomość to pierwszy krok do zmiany na lepsze. Mimo że książka porusza wiele ważnych kwestii to nie zastąpi psychoterapii, która w dzisiejszych czasach jest powoli odczarowywana. Dbanie o zdrowie psychiczne staje się normą, podobnie jak dbanie o dobro związku, którego tworzenie nie jest łatwe, ale możne przynieść wiele radości, jeśli będziemy kochać wystarczająco dobrze. Ocena: 7,6/10

WSPANIAŁA! Taka literatura powinna być wpisana w kanon lektur szkolnych, szczególnie na etapie licealnym, gdzie młode dziewczęta zmagają się z różnorodnymi problemami - zarówno rodzinnymi, jak i tymi uczuciowo-relacyjnymi. Choć przypuszczam, że moje marzenie się nigdy nie ziści :) Autorka porusza tematykę skrajnie wyniszczających zachowań drugiej osoby, szczegółowo charakteryzuje schematy działania i konsekwencje szkodliwych interakcji z toksycznymi jednostkami. Bardzo podobało mi się również opisanie kroków wychodzenia z żałoby po rozstaniu i przedstawienie szeregu zaleceń, co do pracy nad sobą, jak również wykazanie wskazówek pozwalających osobom po rozstaniu wrócić do normalnego funkcjonowania i wzmocnienia swojego poczucia własnej wartości po traumatycznych przeżyciach.

Świetne rozmowy o życiu, wyborach, a czasem wręcz paraliżem decyzyjnym z powodu niemożności rozstrzygnięcia który wybór będzie "lepszy", w nieistotnych sprawach pierwszy z brzegu wybór może być lepszy od nieustannego analizowania i oceniania alternatyw. Jak wybierać dobrze da siebie bez obciążania psychiki.

Ciężko uznać, że matka może być niezdolna do kochania i wspierania swojego dziecka, ale też ciężko dziecku wierzyć, że właśnie to je spotkało. Niezmiernie trudno jest analizować zachowanie swojej matki zwłaszcza córkom. W książce autorka wzięła pod lupę relację córki i matki - zaburzoną osobowość matki jakim jest narcyzm i wpływ na życie i wybory córki. Pokazane są też relacje w rodzinie z taką chorą matką. Autorka sama była wychowywana przez zaburzoną matkę i została terapeutą. W książce opisuje typy narcystycznych matek i jak wyzwolić się spod wpływu takiej osoby. Daje rady jak uwolnić się od tęsknoty za matką, jakiej się nie miało, jak samej nauczyć się dawać siłę i miłość kobiecie, którą się stało. Strasznie smutne na co często skazane są dzieci a w tej książce porażające są historie kobiet i przez co musiały przechodzić i to z powodu matki. Współczuję strasznie i polecam każdemu kto ma gdzieś w głowie, że relacja z matką była albo jest nie w porządku, jeśli nie czuła się ‘dość dobra’, ‘wystarczająca’ być może znajdzie tu coś dla Siebie. Obawiam się, że jednak zaburzona osoba i tak nie zrozumie swojej psychiki. Podstawą wyzwolenia się z przemocowych relacji to wiedza i świadomość mechanizmów działających, a także jak sobie z nimi radzić, by nie dać siebie niszczyć i stać się silniejszym. Książka napisana w bardzo przystępny sposób i czyta się bardzo dobrze. Polecam dla ofiar takich relacji ale też dla fanów psychologii.

Dzięki tej książce zrozumiałam skąd się wzięły moje schematy relacji z mężczyznami i jak działają. Bardzo pomocna lektura, choć nie jest przyjemnie zmierzyć się z niektórymi faktami o sobie np. że chęć opieki to próba kontrolowania, żeby zapewnić sobie poczucie bezpieczeństwa.

Powiedzmy to głośno: MATKA MOŻE NIE KOCHAĆ SWOJEGO DZIECKA! Dla wielu ludzi taka sytuacja jest nie do wyobrażenia. i pukają się w głowę słysząc takie herezje. Żyją w bańce, a tuż obok może cierpi niewinne dziecko, którego matka jest narcystyczna, zaborcza, despotyczna, obojętna lub wymagająca matkowania. Dziecko dorasta i wchodzi w życie bez podstawowej umiejętności nawiązywania dobrych i silnych relacji z innymi ludźmi. Często naznaczone jest dodatkowo wieloma traumami z dzieciństwa. Niekochane i odrzucone, wyszydzane i poniżane. Autorki książki omawiają kilka najpowszechniejszych typów toksycznych matek. Opisują również ich córki (i tak naprawdę na nich się najbardziej skupiają) - jakimi cechami charakteryzowały się w dzieciństwie i jakimi w życiu dorosłym. Poznajemy również kilka bardzo pouczających historii pacjentek dr Susan Forward. Te historie są przedstawione w formie rozmowy terapeutka-pacjentka, w taki sposób, że można odnieść wrażenie, że stoimy gdzieś z boku i obserwujemy je podczas sesji w gabinecie. Spodobało mi się podejście do pacjentek oraz zaproponowane przez autorki techniki terapeutyczne. Książka jest napisana prostym i zrozumiałym językiem, bez specjalistycznego nazewnictwa, co bardzo ułatwia odbiór. Czyta się ją dosyć szybko. Polecam!

Ciężko mi się czytało książkę z powodu żonglowania przykładami (fragmenty historii bohaterów wracały w różnych rozdziałach). Tematyka bardzo zróżnicowania od zaniedbać czy wysokich wymagań aż do kazirodztwa. Wartością dodaną są sposoby uwalniania się od toksycznych rodziców.

Całkiem spoko. Podoba mi się wyjaśnienie dylematu przez pojęcia cienia, animusa, animy i projekcji. Przemawia do mnie wyjaśnienie przedstawione przez autorkę. Spokojnie, poprzez analogię można odnieść tę wiedzę do innych płaszczyzn życia. Rozumiem, że autorka działała na dużym stopniu ogólności, jednak nawet biorąc na to poprawkę, myślę że warto byłoby pogłębić i rozbudować obraz o szersze wyjaśnienia niż tylko odniesienia do patriarchatu. Tak aby współczesne kobiety, nie tylko te identyfikujące się z 'silną kobietą' znalazły wskazówki dla siebie. Sama nie odnalazłam się w obrazie kobiety przedstawionej przez autorkę. Mimo to książka ciekawa, warta przeczytania.

Zbiór luźno prowadzonych rozmów z ekspertami ds. zdrowia psychicznego, przede wszystkim psychoterapeutami pracującymi w nurcie psychodynamicznym. Każda rozmowa opiera się na jednej emocji, wybranej przez autorkę książki. Nie jest to absolutnie książka, która nauczy nas rozróżniania poszczególnych stanów emocjonalnych, czy radzenia sobie z nimi. Bazuje ona przede wszystkim na wymianie opinii, oraz wręcz filozoficznej analizie różnych uczuć przed respondentów. Można czytać ją ciągiem "od deski do deski", choć moim zdaniem lepiej przyswaja się ją stopniowo i traktując jako inspirację do zagłębiania się w kolejne emocje rozdział po rozdziale. Wywiad przeprowadzony był rzetelnie i ciekawie, a psycholodzy i psychoterapeuci wysławiali się w niemęczący dla czytelnika sposób.

Książka bardzo dobra, jednakże warto pamiętać,  że ukazane tu są dwa skrajne modele zachowań - od strony kobiety dominującej i podporządkowanej. Autorka - założycielka Fundacji Kobiece Serce i psychoterapeutka Gestalt- omawia negatywne konsekwencje dzieciństwa z deficytami w obszarze: poczucia bezpieczeństwa, kobiecości, własnej wartości oraz bezwarunkowej miłości. Autorka ostatni rozdział poświęca pojęciu psychoterapii i doradza w jaki sposób odnaleźć właściwego dla siebie psychoterapeutę i psychoterapię. Tej książki nie przeczyta się jednym tchem, gdyż porusza wiele trudnych i do przemyślenia tematów.

Kompletnym przypadkiem odkryłam, że jestem WWO i ta książka była jak światełko w ciemności. Zawsze czułam się inna, jakbym nigdzie nie pasowała, mówiono mi, że przesadzam, że wymyślam, wyolbrzymiam, a tym czasem okazało się, że wszystko rzeczywiście jest dla mnie zbyt duże i mam problem, by sobie z tym poradzić. To nie był mój wymysł tylko moja budowa układu nerwowego. Ta książka pokazała mi, że nie oszalałam, że wszystko jest ze mną w porządku, że nie potrzebuję naprawy. Napisana zrozumiałym i przystępnym językiem, nawet dla osoby, która o psychologii ma niewielką wiedzę. Polecam każdemu, kto ma w swoim otoczeniu lub jest osobą wysoko wrażliwą!

Książka ciekawa, chociaż po tytule myślałem że to będzie bardziej poradnik :D nie jest, są to luźne dialogi prowadzone z różnymi specjalistami, więc nie ma tu jakichś rad wprost (choć tego można by się spodziewać po tytule) ale za to czyta się lekko, szybko, są interesujące, więc łatwo mi było skupić się na treści, no i może nie wszystkie są super-odkrywcze ale można wynieść ciekawe informacje. Szczególnie interesujące wydały mi się tematy, o których się nie mówi - np. że czasem matka nie lubi swojego dziecka, opiekuje się i dba ale nie lubi - tak też bywa. Książka nie jest może jakąś rewolucją, którą trzeba przeczytać, ale dla mnie był to dobrze spędzony czas i moim zdaniem warto. Jeszcze trochę ciekawych cytatów sobie wypisałem: "*Są jakieś koszty tej zmiany?* [chodzi o zmianę w wyniku psychoterapii] Najważniejsze są koszty emocjonalne. Trzeba się rozstać z obecnym sobą. A człowiek się do siebie przywiązuje, nawet do swoich wad, których w głębi duszy nie znosi, a bez których żyć nie może. I to pożegnanie zwykle jest trudne. " (s. 24) - to prawda... "Jak się posłucha tego, co się mówi o ludziach sukcesu w Polsce, to w zasadzie można dojść do samych przykrych wniosków. Znowu powołam się na prof. Wojciszkego, który sprawdzał kiedyś, czy ludzie uważają, że tym, którzy zarabiają dużo pieniędzy, te pieniądze się należą. W Polsce chyba 85 proc. uważało, że te pieniądze im się nie należą, że doszli do nich jakąś pokrętną drogą. Najlepiej chyba wyraża to słynna fraza: „Jeśli ktoś ma pieniądze, to skądś je ma”. Natomiast w USA znaczna większość badanych twierdziła, że bogaci ludzie mają pieniądze, bo sobie na nie uczciwie zapracowali, więc one im się jak najbardziej należą." (s.57) - no tu bym miał pewne wątpliwości ;) bo jednak no... te pieniądze skądś są na pewno. I pytanie tylko jakim kosztem zostały "sobie zapracowane"... No nic nie poradzę na to, że mam przed oczami prezesów modowych koncernów zarabiających setki tysięcy $ podczas gdy szeregowa szwaczka w jakimś Bangladeszu szyjąca dla tego koncernu pracuje po kilkanaście godzin na dobę i ledwie wiąże koniec z końcem... No ja nie wątpię, że sobie ten prezes na swoje pieniądze naprawdę zapracował (w końcu żeby wymyślić i/lub utrzymać taki system wyzysku i dać radę to unieść psychicznie, to trzeba mieć zdrowie), tylko jakby jednak troszkę mniej ciężko niż ta szwaczka... i z tym mam problem. Ale dobra, rozumiem przekaz i nie chciałem psuć ;) I jeszcze o (dobrych) związkach: "(…) cenią swoją niezależność, dają sobie dużo wolności. Szanują uczucia partnera, nie oceniają go pod byle pretekstem. Dostrzegają swoją wzajemną wyjątkowość. Potrafią bez lęku powiedzieć do siebie: „Chcę z tobą być, chociaż wcale nie jesteś mi potrzebny, aby żyć. Będzie mi ciężko, przykro, ale dam sobie radę, gdyby twoje uczucia się skończyły”. Wtedy czują się wolni, wybrani, są spontaniczni, akceptują swoje braki i ograniczenia. Uważam, że zdania, które przytoczyłem przed chwilą, to największy komplement, jaki można powiedzieć drugiej osobie. Przecież one mówią, że jest jedyna i niepowtarzalna!!!" (s.120) - dokładnie. "Nie mogę żyć bez ciebie!" - to żaden komplement :D (bez jakiegoś guza, którego usunięcie zagrażałoby życiu też nie można żyć ;) ), ale "Mogę żyć bez ciebie ale CHCĘ żyć z tobą" - to jest dopiero komplement :) I dalej: "*Co oznacza to „nie potrzebuję cię”?* To, że ja nie potrzebuję obsługi i potwierdzenia w ten sposób mojej wartości. Nie potrzebuję poświęceń. Nie potrzebuję, żebyś mi gotowała, sprzątała, zabiegała o mój dobry nastrój. Chcę, żebyś wierzyła, że jest w tobie to coś, co jest cenniejsze niż to wszystko, i dla tego czegoś chcę właśnie z tobą być. Niestety, ta metafora potrzebności czy też taka narracja związkowa, która opiera się na tej potrzebności, tej wymianie towarowej, kompromisach, w wyniku których ludzie, zamiast pojechać nad morze albo w góry, lądują w Kielcach i są niezadowoleni, jest jakimś przekleństwem zatruwającym nasze umysły. Ciągle słyszę i widzę nieporadne próby przeprowadzenia umów społecznych, tworzenia kontraktów rodzinnych, gdzie stoi czarno na białym: ty wyprowadzasz psa, ja idę po zakupy, ty odprowadzasz dzieci, ja myję wannę – i tak dalej aż do potężnej awantury wywołanej ciągle powracającym poczuciem, że znowu zostałem wykorzystany. A przecież związek, miłość, jak stoi napisane w Biblii, jest po to, żeby ludzie czuli się w nim wolni. Ale oczywiście ludzie się boją tej wolności. *Bo?* Bo jak dam partnerowi wolność, to on zaraz pryśnie, bo nie wierzę, że można ze mną być. Dobre związki przeważnie mają ci ludzie, którzy czują się dobrze sami ze sobą. Czują, że życie ma sens, że mają różne kłopoty, ale potrafią z nich wychodzić. Są niezależni. Potrafią przekraczać jakieś wygórowane czy nadmierne oczekiwania środowiskowe." (s.120-121) A na koniec jeszcze taka historia: "Opowiem pani historię, którą słyszałam od pacjenta, 50-letniego mężczyzny, który od umierającej matki dowiedział się, że jego ojciec nie jest jego prawdziwym ojcem, nie wie o tym i ona synowi przekazuje tę tajemnicę życia, z zaznaczeniem, że ma się tym ojcem na starość opiekować. Jego prawdziwym ojcem jest natomiast sąsiad." - no ja sobie pomyślałem, że po co to było, mogła już zabrać tą tajemnicę do grobu, a nie przewracać życie 50-latka i człowieka, którego uważa za ojca, a tamten za syna... ale ta historia ma ciąg dalszy: "Dla tego mężczyzny to było niezwykle poruszające doświadczenie. On sobie przypomniał, że jako dziesięcioletni chłopiec topił się w jakimś potoku i ten sąsiad go uratował i w taki sposób przytulił, że odczuć, których wtedy doznał, nijak nie umiał sobie wytłumaczyć. Po tym, czego się dowiedział od matki, wszystkie puzzle mu się ułożyły. Koniec tej historii był taki, że na stare lata ten mężczyzna przyjął pod swój dach i ojca biologicznego, i tego, z którym spędził całe życie. Obydwoma staruszkami do końca się zajmował i oni jakoś sobie po męsku tę sytuację ułożyli. Więc ta prawda, taka nawet niesamowita i początkowo bolesna, zaofiarowała mu coś bezcennego." (s.175) - historia faktycznie niesamowita :) (czytana/słuchana: 18-22.07.2024) 4+/5 [7/10]

Książka chyba równie męcząca, jak i równie męczące jest to zaburzenie, zarówno dla osoby z borderline, jak i osób blisko związanych z tą osobą. Opis propozycji radzenia sobie z tym problemem przypomina, jakie to trudne; ignorowanie ataków szału, krytyki, nieustanna konieczność zapewniania o własnej miłości, radzenie sobie z zachowaniami impulsywnymi, destrukcyjnymi. Rozwiązanie dość standardowe - farmakoterapia, różnego rodzaju terapie, w tym terapia schematów. A wszystkiemu winne nadwrażliwe ciało migdałowate, problem z neuroprzekaźnikami. Współczuję, zmęczyłam się samym czytaniem o tym ;)

Umysł ponad nastrojem. Ma świetne opinie. Jest bardzo często polecana. Kupiłam na spotkania z psychoterapeutą. Poznałam różne rodzaje myśli i co robić z każdym rodzajem myśli. Trudna do zrozumienia i trudna do zastosowania w życiu codziennym w naszym kraju. Pisana przez zagranicznych autorów i na życie w ich a nie naszym kraju. Nie jestem zadowolona z zakupu.

Książka nie tylko dla zdradzonych czy też zdradzanych kobiet. Z czymś się zgadzałam, z czymś nie i to jest ok, bo dobrze jest czasem dać sobie szansę na wewnętrzną polemikę i poczytać coś, co nie jest typowo dla nas/pod nas. Mój zarzut dotyczy głównie pewnego chaosu, związanego ze sposobem pisania tej książki, układem rozdziałów, pisania o tym samym w różnych miejscach w książce, ale z na tyle różnym wydźwiękiem, że raz miałam głębokie wątpliwości odnośnie zastosowanych przez autorkę uproszczeń, a innym razem byłam pod wrażeniem głębokiej wrażliwości i empatii z jaką dany temat w innym miejscu został poruszony. W przeciwieństwie do innych wcześniej czytanych książek Katarzyny Miller, tutaj co jakiś czas uciekała mi uwaga. Nie była to płynna, łatwo wchłanialna lektura, i nie była to kwestia ani skomplikowanego trudnego słownictwa, ani przefilozofowania, tylko jak dla mnie, właśnie pewnego chaosu w kontrukcji. Pewne korzyści i tak wyciągnęłam i cieszę się, że mogłam sięgnąć po tę lekturę. Polecam osobom borykającym się z problemem do którego nawiązuje tytuł, ale nie żeby przekonać się, że faktycznie warto kupić kochance męża/partnera kwiaty, ale jako wstęp do dyskusji i przemyśleń nad tym, co dalej. Na pewno bym na tej lekturze i wnioskach z niej płynących nie zamykała tematu zdrady.

Książka i jej forma mi się podobały. Wydała mi się trochę "zbyt babska", mimo to pozycja warta uwagi. Potrafi poukładać pewne rzeczy w głowie. Dać do myślenia, ale nie da odpowiedzi czy się rozstać, czy nie. Ta decyzja ma należeć do nas. Jedyne co mnie denerwowało, to pojawiające się testy, które były strasznie przerysowane odpowiedzi, żeby dopasować do konkretnej osobowości. Za to podobały mi się afirmacje i na pewno je sobie spiszę :)

Przeczytałam dwa razy - pierwszy na samym początku studiów psychologicznych i wtedy bardzo mi się podobało - czytało się lekko i przyjemnie a przy okazji lektura dostarczyła mi sporej dawki wiedzy. Za drugim razem czytałam przed egzaminem z Psychologii emocji i motywacji i tu już było inaczej - po dodaniu trochę większej podbudowy teoretycznej uważam, że książka nadal wnosi sporo, jednak rozdziały są jakby nierówne pod kątem jakości treści. Ale i tak polecam.

Książka z pewnością jest wartościowa pod kątem poruszanych tematów. Dzięki ruchom feministycznym kobiety wyzwalają się ze stereotypów, pozwólmy na to i mężczyznom. Zdecydowanie jednak denerwuje mnie prowadzenie rozmowy przez Panią Agatę Jankowską. Nie wiem czy był to zabieg celowy, czy nie, ale takiej hipokryzji i braku wrażliwości zdecydowanie nie spodziewałam się u dziennikarki poruszającej tematy społeczne. Większość z jej kwestii, to nie były nawet pytania, a jedynie mniej lub bardziej zaowalone obraźliwe powtarzanie stereotypów. Książkę uratował swoimi odpowiedziami Pan Michał Pozdał, ale i tak zdecydowanie za dużo miejsca poświęcone było prostowaniu argumentów, o których każda wrażliwa istota wie, że są bez sensu. Widać było wysiłek, żeby pozostać możliwe neutralnym i nie oceniającym, aczkolwiek momentami sam trochę zapuszczał się na manowce kontrstereotypów. W związku z powyższym nie czuję, żeby którykolwiek z poruszonych tematów był wyczerpany, albo chociaż skonkludowany w sensowny sposób. Ocenę pozostawiam stosunkowo wysoką że względu na istotność tematów, które książka porusza i kilku kwestii, które Pan Michał przemycił, a które cieszę się, że przeczytałam na tym etapie swojego życia.