Bluszcz, nr 21 / czerwiec 2010

Mój ulubiony numer :) Już na samym wstępie zaskakuje rewelacyjnym tekstem "Obłąkańcy". Potem jest jeszcze lepiej... Jak zawsze doskonały pan Wołoszański, cudowny tekst o Fridzie Kahlo, następnie trzymająca poziom "Pułapka na myszy" Anny Sarnieckiej i mój ulubiony tekst "Kroniki cudowności" Tomasza Pindela o literaturze iberoamerykańskiej!!! Dla każdego coś miłego, więc nie mogło zabraknąć kolejnego odcinka "Niwy" M.Maleńczuka. Jest też literackie zwierzenie S.Soyki i Natalia Iwanowa. Oraz najważniejsza (dla mnie) część BLUSZCZA- tekst Etgara Kereta. Żeby się nie rozpisywać- BLUSZCZ jest wg mnie najlepszym pismem na rynku. Doskonale umila ciężkie chwile w komunikacji miejskiej, wieczór przy herbacie i wolne chwile od natłoku codziennych zajęć. Zdecydowanie wart swojej ceny. Uzupełnieniem wszystkiego są przepiękne ilustracje! (Chociaż ostatnio jest ich coraz mniej... odkąd zmienił się redaktor naczelny....) Polecam!

Numer znacznie słabszy od poprzedniego. Moją uwagę zwróciły następujące artykuły: "Gejsza i gorsza" Joanny Bator, "Heretyk Pana Boga" Marka Łuszczyny (o S. Kisielewskim),"Agata Christie" Katarzyny Wajdy. Ciekawe są też wywiady z Jackiem Żakowskim i Wojciechem Mannem. Rozmowa z Janem Nowickim - raczej tendencyjna i Ameryki nie odkrywa, ale porusza istotne problemy współczesnej kultury, w której przestają istnieć gwiazdy i autorytety, a królują celebryci (o zgrozo!). Wstępniak naczelnego znów okazał się gniotem i dlatego uważam, że pan Bryndal lepiej sprawdza się w roli dziennikarza przeprowadzającego wywiady (tu: ze wspomnianym W. Mannem) niż felietonisty.

Najlepsze w numerze są, moim zdaniem, teksty dotyczące roli słowa. Mówią o tym w wywiadach Wojciech Waglewski i Julia Hartwig. Oboje sporo miejsca poświęcają rozważaniom na temat formy i treści, przemawiających do odbiorców środków wyrazu, które wcale nie muszą być barokowe i szokujące, by zrobić wrażenie i na stałe zapisać się w pamięci. Julia Hartwig pięknie opowiada także o przemijaniu, bólu i pustce po stracie męża i radzeniu sobie w tej ciężkiej sytuacji. Ciekawy jest artykuł "Handel okładkami" - o wpływie okładek książek na czytelników oraz o sposobach opracowywania ich przez wydawnictwa. Inne teksty zasługujące na uwagę i wysoko przeze mnie ocenione, to: - wywiad z Ewą Woydyłło, autorką książki o życiu z depresją, ale nie w depresji; - rozmowa z Tadeuszem Sobolewskim, autorem wspomnień o Mironie Białoszewskim; - artykuł o Romy Schneider z cyklu "Ikony stylu"; - opowiadanie Katarzyny Enerlich - felieton o Wisławie Szymborskiej; - recenzje książek; W ostatnich zdaniach nie mogę odmówić sobie skrytykowania okładki. Dla mnie bowiem bohaterką numeru jest Julia Hartwig, a nie Wojciech Waglewski. Zupełnie nie rozumiem też, czemu ma służy napis "ROCK NOT IS DEAD", gdyż artysta mówi przede wszystkim o nieśmiertelności słowa, a nie rocka.

Zainteresował mnie felieton napisany przez Marshę Mehran " W każdej z nas jest coś z Wendy" o niedojrzałości mężczyzn , których pisarka spotkała w swym życiu. Mężczyźni z którymi spotykała się mieli w sobie coś z postaci " Piotrusia Pana" - bohatera książki J.M. Barriego, chłopca, który nie chciał dorosnąć i być samodzielnym. Mieszkając w Hoboken, dzielnicy New Jersey - pisarka wspomina swoje lata małżeństwa trwającego dziewięć lat, bolesny rozwód i pozostanie w przyjaźni, a nawet codziennym kontakcie telefonicznym przez pierwszy rok po rozstaniu. Późniejsze próby poznania życiowego partnera nieodmiennie kończyły się niepowodzeniem z powodu dziwactw , przyzwyczajeń nie do zaakceptowania czy z góry narzucanych zasad ( Facet z Pięcioma Zasadami). Taki stan rzeczy doprowadził pisarkę do stanu, że była skłonna ślubować celibat lub wstąpienie do zakonu, aż do momentu pojawienia się przystojnego muzyka z Irlandii.

Przy okazji czytanej książki nieżyjącej już Marshy Mehran zajrzałam do numeru Bluszcza i przeczytałam opowiadanie pisarki " W poszukiwaniu smaku utraconych cukierków ". Autorka nawiązuje do prozy Prousta i jego ulubionych ciasteczek - magdalenek , które zaispirowały go do napisania siedmiotom owego dzieła. Marsha Mehran natomiast przeglądając strony amazon.com natrafia na nazwę miasta we francuskiej Burgundii identycznej z nazwą anyżkowych cukierków , którymi częstowana była w wieku pięciu lat mieszkając z rodzicami w Buenos Aires. W opowiadaniu pisarka wspomina rodziców i Argentynę, krajobrazy widziane z okna mauretańskiej willi, drzewa eukaliptusowe , tradycje kowbojskie , gauchos ubranych w tradycyjne poncho i ujeżdżających konie. Towarzysząc matce w pracy wspomina jej klientkę - Józefinę, która częstowała ją fiołkowymi cukierkami o niebiańskim smaku z nutą anyżku. Smak tych cukierków zapamiętała na zawsze. Już w wieku pięciu lat u pisarki zauważyć można niezwykle wykształcony zmysł smaku, który przewija się w jej prozie.

To jeden z ciekawszych numerów pisma, jakie ostatnio czytałam. Niestety, wciąż poziom zaniżają wstępniaki naczelnego Bryndala - ani błyskotliwe, ani dowcipne, ani mądre... Najbardziej spodobał mi się tekst K. Szczuki "P.P.P.P" - o tym, jak uczy się literatury w szkołach, o poprawności politycznej i religijnej w podejściu do książek i (co bardzo ciekawe!) o celebryckim obskurantyzmie. Autorka nie zostawia suchej nitki na kanonie lektur szkolnych, konserwatywnych polonistach i bezczelnych dziennikarzach (świetna jest anegdota wyjaśniająca, dlaczego już nie prowadzi przeglądu prasy w TVN:)). Prócz tego na moją pochwałę zasługują: wywiady z Dubravką Ugresić, Peterem Kerrem i Gabą Kulką, teksty o Pedro Almodovarze, o Zygmuncie Kałużyńskim, opowiadanie Dawida Rosenbauma oraz recenzje książkowych nowości.

Niestety, nie wszystkie teksty okazały się ciekawe... I za mało w tym numerze literackich tematów! Hitem numeru jest dla mnie (podobnie jak przed miesiącem) wywiad z Julią Hartwig. Druga część rozmowy w niczym nie ustępuje pierwszej części. Poetka z pasją opowiada o literackiej przeszłości, roli malarstwa w swoim życiu i twórczości, o przyjaźniach i uniwersalnych wartościach etycznych. Czyta się z prawdziwą przyjemnością. I nic dziwnego, bo poetka jest niezwykłą osobą (i moją faworytką do Nagrody Nobla - mam nadzieję, że ją dostanie...). Ciekawa jest też rozmowa z E.E. Schmittem - niestety, bardzo krótka, gdyż ...pisarz spóźnił się na spotkanie z Martą Szarejko, która miała zaledwie 12 minut na przeprowadzenie wywiadu (i to z udziałem tłumacza). Świetny okazał się wywiad z Wajrakiem, ale to akurat żadne zaskoczenie, bo potrafi on barwnie i żywo opowiadać o świecie przyrody, w którym nawet zwykły kruk czy żaba urastają do rangi najciekawszych stworzeń. Sporo tu rozważań o ekologii i jej miejscu w polskim dziennikarstwie. Polecam także wywiad z Krzysztofem Vargą, tekst Dawida Rosenbauma o Annie Leibovitz, opowiadania Katarzyny Enerlich i Etgara Kereta, tekst o tłumaczach i zawiłościach oraz pułapkach literackich przekładów oraz fragment książki "Żony mojego ojca: J. E. Agualusy - mnie zachęcił do sięgnięcia po całość.