Roberto Bolaño napisał arcydzieło, ale zarazem powieść absolutnie niedoskonałą, co nie powinno nas dziwić, bo z doskonałą precyzją można napisać dziełko stustronicowe, ale kiedy mierzymy się jak święty Jerzy ze smokiem, kiedy za cel bierzemy sobie powieść totalną, kiedy chcemy poznać tajemnicę zła, to zawsze wyjdzie nam z tego powieść niedoskonała, tak jak niedoskonały musi być każdy system filozoficzny.
"2666" składa się z pięciu rozdziałów, i jak dobrze wiemy, jest to właściwie pięć osobnych powieści, ale powieści, które się zazębiają. Rozpoczyna się od części o krytykach literackich, specjalistach od niemieckiego pisarza piszącego pod nieco absurdalnym pseudonimem Benno von Archimboldi. Jest to metaliteracka powieść o literaturze, z której narrator w pewnym momencie wyrywa nas iście tarantinowskim aktem przemocy, ale ów akt przemocy to wyłącznie wstęp do tego, co będzie tematem kolejnych części. Podobnie jak w kolejnych częściach odwiedzamy razem z krytykami fikcyjne miasto Santa Teresa, które jest lustrzanym odbiciem rzeczywistego Ciudad Juarez
Następnie mamy równie metaliteracką powieść o popadającym w szaleństwo profesorze filozofii, który opuszcza Barcelonę i przenosi się do fikcyjnego miasta Santa Teresa. Profesor żyje w napięciu w lęku o swoją córkę, ponieważ w Santa Teresa giną młode dziewczyny. Powoli popada w szaleństwo, wiesza książkę na sznurze do prania, umieszcza nazwiska filozofów na geometrycznych figurach, słyszy głosy.
W części Fate'a poznajemy z kolei czarnoskórego dziennikarza. Kiedy ginie korespondent sportowy gazety, dla której pisze Fate, redakcja proponuje Fate'owi, który nie zna się na sporcie, wyprawę do Santa Teresa, gdzie odbędzie się walka bokserska, którą dziennikarz ma opisać. Fate'a od samej walki bardziej interesuje sprawa zaginionych kobiet i dziewczyn, co jednak nie spotyka się z aprobatą redakcji. Dalszego rozwoju akcji nie mogę zdradzić, ale będzie się ona łączyć z treścią poprzedniej części.
Najcięższą lekturą jest jednak nieco zbyt długa część o zbrodni. Bałem się tej części, bo obawiałem się, że narrator niepotrzebnie będzie epatować przemocą, ale moje obawy się nie sprawdziły. Narracja jest chłodna, pozbawiona niepotrzebnych ozdobników. Właściwie to bez przerwy jesteśmy konfrontowani z opisami obdukcji ciał zamordowanych dziewczynek i kobiet. Wyjątkiem jest przemoc zadana młodocianym przestępcom w więzieniu, w akcie zemsty za zabójstwo młodej kobiety z mafijnej rodziny, oraz gangsterskich porachunków. Niemniej jest to lektura niezwykle ciężka. Pełna jest jednak przerw, dygresji, polifonicznej narracji, z której dowiadujemy się nie tylko o samej zbrodni, ale o kulturze gwałtu, o przyzwoleniu na gwałt i na zło, o atmosferze, w której zło może opanowywać całe miasto, cały region, a nawet cały kraj.
Najsłabszą częścią jest ta ostatnia, która łączy wszystkie pozostałe, czyli część o niemieckim pisarzu o pseudonimie Benno von Archimboldi. Brakuje jej wiarygodności jak i koherentności. Mnie, jako czytelnikowi z Niemiec, początek w Niemczech wydawał się niewiarygodny. Nie rozumiem, dlaczego autor wymyślił dziwaczne nazwy miejscowości. Nie rozumiem, po co wprowadził różne elementy magiczne, które nie korespondują z realizmem poprzednich części. Pojawiają się również błędy merytoryczne, jak na przykład kiedy Grete twierdzi, że jej siostra była nazistką, bo wstąpiła do Hitlerjugend. Hitlerjugend była obowiązkowa dla niemieckiej młodzieży, więc każdy młody człowiek chcąc nie chcąc był w Hitlerjugend. Podobnie jest z pogrzebem wydawcy Bubisa, którego prochy wrzucono do Alster. To jest w Niemczech zwyczajnie niemożliwe, bo dopuszczone są tylko pochówki na cmentarzu, a już na pewno nie byłoby to możliwe na oficjalnym pogrzebie z zaproszonymi gośćmi. Wydaje mi się jednak, że główną przyczyną tych słabości jest przedwczesna śmierć autora, który najwyraźniej nie zdążył zredagować swojego dzieła i skonfrontować go z opiniami osób, które lepiej się na niemieckiej historii i rzeczywistości znają.
Niestety mamy do czynienia z monstrualnych rozmiarów korpusem powieści, a nie z gotową i autoryzowaną całością, co nie umniejsza w żaden sposób jej znaczenia. "2666" jest genialne. Bolaño zaprowadził nas do komór gazowych współczesności, na granicy pierwszego i trzeciego świata. Jest to precyzyjny obraz regionu przygranicznego, który rozpada się w szwach z powodu gospodarki narkotykowej i neoliberalnego kapitalizmu trzeciego świata, w którym przemoc jest tak samo strukturalnie i społecznie zakotwiczona, jak brak oporu wobec tych warunków. Santa Teresa jest metaforą szaleństwa zglobalizowanego świata, ale także rzeczywistością. Co przede wszystkim należy docenić, to zdolność autora do łączenia różnych światów, co udaje mu się bez widocznego wysiłku.
Trzeba też dodać, że całość jest świetnie napisana. Chociaż żadna zagadka ani historia w tej powieści nigdy nie zostaje całkowicie rozwiązana, a linie fabularne są wielokrotnie przerywane, czytelnik nigdy nie jest urażony ani zmęczony, chociaż podróż, w którą Bolaño czytelnika zabrał, jest podróżą przez piekło.
Nie bardzo wiem, do czego mogę "2666" porównać. Na myśl przychodzi mi jedynie "Wyznaję" katalońskiego autora Cabré, której autor postanowił w powieści totalnej zmierzyć się z istotą zła, ale Cabré popadł w kicz, napisał powieść częściowo genialną, ale częściowo wpisującą się w literaturę puplpową o Holokauście. Bolaño potrafił natomiast wyjść z tej pułapki bez szwanku. Zmierzył się ze smokiem i wygrał.
9/10 bo chociaż jest to arcydzieło, to jest to niestety arcydzieło bez ostatniego szlifu.
Szukamy ofert...
Opinie i dyskusje o książce Rozmowa w „Katedrze”
Książka napisana fatalnie! Bardzo chaotycznie prowadzona narracja, zupełny brak logiki i konsekwencji w strukturze. Autor czasem nie zaznacza nawet dialogów myślnikiem, często nie stosuje także akapitów, wrzuca w jedno zdanie wypowiedź, myśl bohatera i komentarz narratora nie wyszczególniając ich w żaden sposób. Gubię się w fabule poprzez liczne, niepoukładane retrospekcje, które również nie są w żaden sposób zaznaczone. Wszystko wrzucone razem bez chociażby kulturalnych trzech gwiazdeczek przerwy. Książka wulgarna i odpychająca od samego początku. Bohaterowie martwi, nieciekawi. Autor zapomniał chyba, że czytelnik nie siedzi mu w głowie i że aby zrozumiał cokolwiek z historii trzeba mu dać minimalne wskazówki. Trzeba opisać świat przedstawiony, wyjaśnić kim są bohaterowie, a nie rzucać w kółko imionami, ksywami i regionalnymi nazwami miejsc. Ja się nie domyślę kto jest kim dla kogo na podstawie jego pseudonimu. Rozumiem, że w powieści są aluzje to historii i kultury Peru, niemniej jako osoba niebędąca znawcą uważam je za niezrozumiałe. Autor mógłby się chociaż pokusić o jakiś przypis. Powieść niepoukładana, bardzo chaotyczna, napisana suchym, martwym niemal stylem, bardzo odstręczająca i ciężka w czytaniu. Niezachęcająca. I rozumiem, że powieść klasyfikuje się jako eksperymentalna, niemniej jako czytelniczka chciałabym mimo wszystko czerpać minimalną przyjemność z lektury, a w tym przypadku to niemożliwe.
Książka napisana fatalnie! Bardzo chaotycznie prowadzona narracja, zupełny brak logiki i konsekwencji w strukturze. Autor czasem nie zaznacza nawet dialogów myślnikiem, często nie stosuje także akapitów, wrzuca w jedno zdanie wypowiedź, myśl bohatera i komentarz narratora nie wyszczególniając ich w żaden sposób. Gubię się w fabule poprzez liczne, niepoukładane retrospekcje,...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPo wybitnej powieści "Miasto i psy" szybko sięgnąłem po kolejną powieść Llosy. I tym razem aż zabrakło mi skali ocen, to jedna z najlepszych książek jakie przeczytałem w życiu. To historia nie tylko o Peru, dyktaturze i wojskowym reżimie, ale przede wszystkim dramaty ludzkie. Bez wątpienia historia Santiago, Fermina, Ambrosio czy Cayo zostanie ze mną na lata. Struktura tej powieści, wmieszanie różnych dialogów, zmiany chronologii wydarzeń, to było dopracowane jak mechanizm szwajcarskiego zegarka. Pisarzowi udało się stworzyć coś maksymalnie skomplikowanego, a jednocześnie przystępnego. To powieść dla zaawansowanych, ale zdecydowanie nagradza uważne czytanie. Absolutnie nie mogłem się oderwać, pochłaniałem kolejne strony i nie mogłem się doczekać kolejnych wydarzeń. Na dobrą sprawę ciężko mi dobrać odpowiednie słowa, to było aż tak doskonałe! Mario Vargas Llosa stał się dla mnie arcymistrzem po tej lekturze. To ten typ powieści, co "Bracia Karamazow", "Wojna i Pokój" czy "Źródło"-jak się tego nie zna, to ciężko nazywać się miłośnikiem literatury.
Po wybitnej powieści "Miasto i psy" szybko sięgnąłem po kolejną powieść Llosy. I tym razem aż zabrakło mi skali ocen, to jedna z najlepszych książek jakie przeczytałem w życiu. To historia nie tylko o Peru, dyktaturze i wojskowym reżimie, ale przede wszystkim dramaty ludzkie. Bez wątpienia historia Santiago, Fermina, Ambrosio czy Cayo zostanie ze mną na lata. Struktura tej...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toMario Vargas Llosa – Rozmowa w „Katedrze” (1969) (9.9)
Mario Vargas Llosa – Rozmowa w „Katedrze” (1969) (9.9)
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toRozmowa w Katedrze to dla mnie jedno z tych czytelniczych doświadczeń, które bardziej męczą, niż wciągają.
Sięgałem po tę książkę z nadzieją na wielką literaturę – i bez wątpienia Mario Vargas Llosa pokazuje tu swój warsztat. Problem w tym, że forma kompletnie mnie przytłoczyła. Ilość postaci, przeskoki w czasie, dialogi w dialogach – wszystko to sprawiało, że zamiast zanurzyć się w historii, co chwilę próbowałem połapać się, kto jest kim i gdzie właściwie jesteśmy.
Nie pomogło też to, że książka mnie zwyczajnie nie wciągnęła. Brakowało mi punktu zaczepienia, emocjonalnego haczyka, który kazałby przewracać kolejne strony z ciekawością. Zamiast tego było raczej poczucie obowiązku i zmęczenie rosnące z każdym rozdziałem.
Doceniam klimat i tło polityczne – czuć ciężar rzeczywistości, rozkład systemu i ludzi w nim uwięzionych. Ale dla mnie to za mało, żeby przebić się przez chaos narracyjny i nadmiar bohaterów, których trudno ogarnąć wyobraźnią.
To jedna z tych książek, przy których rozumiem jej wielkość… ale kompletnie jej nie czuję.
Rozmowa w Katedrze to dla mnie jedno z tych czytelniczych doświadczeń, które bardziej męczą, niż wciągają.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toSięgałem po tę książkę z nadzieją na wielką literaturę – i bez wątpienia Mario Vargas Llosa pokazuje tu swój warsztat. Problem w tym, że forma kompletnie mnie przytłoczyła. Ilość postaci, przeskoki w czasie, dialogi w dialogach – wszystko to sprawiało, że zamiast...
Brakuje półki z etykietą "nie dałam rady". Wybacz, Autorze.
Moze to PESEL, może zmęczenie. Uwielbiam Llosę, ale pokonała mnie ta książka. Zbyt dużo równoległosci, postaci, nie złapałam tego czegoś i poddałam się.
Brakuje półki z etykietą "nie dałam rady". Wybacz, Autorze.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toMoze to PESEL, może zmęczenie. Uwielbiam Llosę, ale pokonała mnie ta książka. Zbyt dużo równoległosci, postaci, nie złapałam tego czegoś i poddałam się.
Arcydzieło.
Do niespiesznego smakowania, jak dania w *** restauracji Michelin.
Narracja prowadzona naprzemiennie, wątki mieszają się, by wszystko zatryumfowało w finale. Uczta!
Arcydzieło.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toDo niespiesznego smakowania, jak dania w *** restauracji Michelin.
Narracja prowadzona naprzemiennie, wątki mieszają się, by wszystko zatryumfowało w finale. Uczta!
Określana mianem najlepszej powieści Maria Vargasa Llosy „Rozmowa w Katedrze” wymusiła na mnie skupienie, wzmożenie wewnętrznej cierpliwości i kazała być skrajnie uważnym podczas lektury. I nie mam na myśli ani jej objętości, ni mnogości nici, które autor powiązał tworząc, jak się zdaje, nierozwiązywalny supeł, lecz formy.
To opowieść o czasach dyktatury z lat pięćdziesiątych XX wieku. Llosa ukazuje zgniłe wewnętrznie środowiska, które przejmują władzę w Peru i walczą o utrzymanie stanowisk, a jednocześnie naiwność ideowców wierzących w poprawę losów najbiedniejszych. Jej bohaterami są nie tylko ci ze świecznika, skorumpowani politycy i magnaci, przeżarci obojętnością, kurczowo trzymający się złotych tronów, którzy walczą ze sobą ale i wyimaginowanym „wrogiem wewnętrznym” (co tylko potwierdza regułę, że rewolucja pożera własne dzieci),ale przede wszystkim „lud z gminu” – kucharki, kierowcy, taksówkarze oraz ci, którzy za talerz gorącej zupy są gotowi prostować facjaty zwanych przez rządzących niepoprawnymi ideowcami i szkodnikami. To również opowieść o tożsamości, samotności i niełatwej miłości, która musi być (i jest) nieszczęśliwa.
Wszystko jednak zaczyna się od spotkania w tytułowej knajpie i rozpoczęcia wspominków, które Llosa wikła w labirynt nielinearnej opowieści. I tak mieszają się bohaterowie, czasy i miejsca (niekiedy w ramach jednego dialogu autor wplata rozmowy innych osób, które pozornie nie mają związku z główną treścią; tworzy to kaskady zdawałoby się niezwiązanych ze sobą wątków),a niektóre, zwłaszcza początkowe rozdziały, mogą wywołać lekkie zmieszanie i czytelniczy chaos. Zaskoczyła mnie niekonwencjonalna forma, wybijała z rytmu i przeszkadzała ale z czasem przywykłem do niej i nauczyłem się „Katedrę” czytać.
I to, co chyba najważniejsze, to ciągła aktualność powieści. Llosa jest doskonałym obserwatorem, znawcą człowieczej duszy i ludzkich demonów. Zna na wylot zasady, które przyświecają rządzącym (nepotyzm, kolesiostwo, nielojalność) i zauważa rodzącą się brutalność władzy, która aby sięgnąć po więcej, gotowa jest doprowadzić do rozlewu krwi. Diagnozuje peruwiańskie społeczeństwo, przenika przez zaszczute strachem jego ubogie warstwy, sięgając aż na dół wysypisk i do półświatka rakarzy, by po chwili przyglądać się świecącym cekinom z sukni w ministerialnych pałacach. Wplata wątek kryminalny, romans, ocierając się o polticalfiction. Doskonale żongluje stylami, tworząc dzieło monumentalne, wielowarstwowe i de facto genialne.
Polecam.
Przekład Zofii Wasitowej, okładka Antoniny Chmielewskiej-Meryndy i Malcoma Liepke (obraz "At the bar")
Określana mianem najlepszej powieści Maria Vargasa Llosy „Rozmowa w Katedrze” wymusiła na mnie skupienie, wzmożenie wewnętrznej cierpliwości i kazała być skrajnie uważnym podczas lektury. I nie mam na myśli ani jej objętości, ni mnogości nici, które autor powiązał tworząc, jak się zdaje, nierozwiązywalny supeł, lecz formy.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toTo opowieść o czasach dyktatury z lat...
Pierwsze polskie wydanie tej powieści z 1976 roku odczytywane było przez młodych jako symbol społecznego przebudzenia. Co zrozumiałe - uczelniane protesty i komitety strajkowe stanowić miały za chwilę podwaliny Solidarności oraz rewers i zalążek przeciwwagi dla zdeprawowanej władzy.
Llosa umieszcza akcję książki w latach 50. XX wieku. Czasie dla Peru pod rządami Odrii równie niespokojnym. Tylko nie daje swoim rodakom wielkich nadziei na lepsze jutro.
Stare „elity” często zachowują decyzyjną rolę w ten czy inny sposób. To raz, a dwa to, że młodzi, starzejąc się, inaczej zaczynają patrzeć na politykę. Dotyczy to zresztą również samego pisarza w myśl słów obiegowej prawdy przypisywanej m.in. Churchillowi. *
Podczas lektury trzeba bezwzględnie zachować skupienie. Rozmowa starych znajomych w podrzędnej spelunie przeradza się bowiem w koncert retrospekcji, w którym dialogi nieustannie przenikają się w niepewnej chronologii.
Fascynująca jest atmosfera, którą Llosa wytwarza. Ciągłe napięcie związane z kryzysem państwowym i rodzinnym, zszywanie odległych wątków, pełen przekrój społeczny i brudne tajemnice, które wypełzają z każdego kąta.
Pisarz łączy oczywiście politykę z kwestiami obyczajowymi. Te dwie namiętności niezmiennie przewijają się w jego twórczości, tworząc zwykle wyborny, gęsty koktajl.
Nie mogę tu uciec od porównań do „Święta Kozła”, późniejszej powieści noblisty. Mam wrażenie, że choć „Rozmowa...” była dla Llosy ważniejsza i przede wszystkim bardziej osobista, to dopiero opisując dominikańską dyktaturę, pokazał pełnię talentu do polifonicznych fresków. Tam znalazł idealny balans narracyjny, którego tutaj próbował ze zbyt dużą miejscami intensywnością.
Niemniej obie lektury absolutnie trzeba przeczytać. Tak dopracowane i kunsztowne dzieła dziś już praktycznie nie powstają.
* Jeśli w młodości nie byłeś rewolucjonistą, brak ci serca; jeśli na starość nie zostałeś konserwatystą, nie nabrałeś rozumu.
Pierwsze polskie wydanie tej powieści z 1976 roku odczytywane było przez młodych jako symbol społecznego przebudzenia. Co zrozumiałe - uczelniane protesty i komitety strajkowe stanowić miały za chwilę podwaliny Solidarności oraz rewers i zalążek przeciwwagi dla zdeprawowanej władzy.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toLlosa umieszcza akcję książki w latach 50. XX wieku. Czasie dla Peru pod rządami Odrii...
Narracja utkana z przeplotów dialogów wielu postaci w różnym czasie. Aby się w tym połapać trzeba być czujnym, ale paradoksalnie forma wpływa na narrację i podbija dramaturgię. Genialna pozycja!
Narracja utkana z przeplotów dialogów wielu postaci w różnym czasie. Aby się w tym połapać trzeba być czujnym, ale paradoksalnie forma wpływa na narrację i podbija dramaturgię. Genialna pozycja!
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toWspaniały pejzaż społeczeństwa peruwiańskiego za czasów Odrii. Vargas Llosa skupia się nie tylko na klasie inteligencji, wiele uwagi poświęcono również służącym. Wspaniale ukazane Peru, jego smaki, zabytki, ludzie. To nie była najłatwiejsza lektura, ale po przebrnięciu przez pierwszą część jest dużo łatwiej.
Wspaniały pejzaż społeczeństwa peruwiańskiego za czasów Odrii. Vargas Llosa skupia się nie tylko na klasie inteligencji, wiele uwagi poświęcono również służącym. Wspaniale ukazane Peru, jego smaki, zabytki, ludzie. To nie była najłatwiejsza lektura, ale po przebrnięciu przez pierwszą część jest dużo łatwiej.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to