Niektórzy odchodzą z Omelas

Śledzimy podróż Dexa i Mszaczka i niby „nic wielkiego się nie dzieje”, ale jednocześnie dzieje się wszystko bo to historia o szukaniu sensu, celu i… samego siebie. Najbardziej uderzyło mnie to, że ta książka nie daje gotowych odpowiedzi. Raczej delikatnie pokazuje, że może wcale nie musimy ich mieć. I że samo bycie wystarczy.

Zadziwiający zbiór. Trochę tu grozy w rzeczach powszednich, trochę surrealizmu dnia codziennego. Autor genialnie operuje niedopowiedzeniami, miesza horror z absurdem, wrzuca czytelnika w sytuacje niejasne i niekomfortowe, chociaż wcale nie tak dalekie od rzeczywistości. Przeczytałam już parę tygodni temu, a dalej o tej książce myślę.

Kojąca historia o… no właśnie, o czym tak naprawdę? To przede wszystkim opowieść o poszukiwaniu sensu, o potrzebach, o których zapominamy w pędzie codzienności, i o niezwykłej więzi między człowiekiem a robotem. Becky Chambers stworzyła coś, co można określić mianem literackiego uścisku. To utopijna wizja świata, która zostanie ze mną na dłużej. W zalewie mrocznych historii i postapokalipsy, ta książka oferuje coś zupełnie innego – spokój i nadzieję. Czyta się ją z poczuciem, że świat może być lepszym miejscem, a dialogi między siostratem Dex a robotem o imieniu Mszaczek są niezwykle mądre i ciepłe. Na pewno sięgnę po kolejny tom, bo liczę, że on też będzie plasterkiem miodu na serce. Jeśli potrzebujecie lektury, która pozwoli Wam odetchnąć i na chwilę zwolnić, ta seria jest dla Was stworzona. To prawdziwy „comfort book”, który otula czytelnika od pierwszej strony.

Kilka krótkich (bardzo krótkich) japońskich opowiadań fantastycznych, mających w założeniu być wprawką dla debiutujących tłumaczy. Co prawda w niektórych historiach widać jeszcze pewne niedoskonałości warsztatowe, ale w całości to bardzo fajne teksty. A Hoshi to gwiazda (planeta).

Bardzo surowa książka, koncept ciekawy, opisane w sposób lakoniczny, skłania do przemyśleń i zastanowienia się nad sytuacją przedstawioną w książce. Najważniejsze pytanie, jak blisko jej jesteśmy? W przedstawionej czy innej formie. Wciągnięta w jeden wieczór. Czyta się dobrze. Godna uwagi.

„Nauka chodzenia” to książka dziwadło – dziwne i straszliwe to. Koreańskie. Budzi obrzydzenie. Wielokrotnie chciałam ją szurnąć do kąta, bo to zdecydowanie literatura nie dla mnie, ale doczytałam. Ciekawość, mimo obrzydzenia, gnała mnie dalej. Zamieszkały na naszej planecie stwór ze zbójeckiej planety wiedzie normalne życie. Rano wstaje, komunikuje się przez internet z ziemianami, potem toaleta, buszuje w lodówce w poszukiwaniu czegoś pysznego, co sam wcześniej przyrządził, wreszcie wychodzi z domu, wsiada do metra, jedzie zdobyć coś pysznego i wraca do domu. I tak codziennie. Nuda, czyż nie? No nie. Bo mimo tej codziennej rutyny, mimo powtarzalności i obrzydliwości, coś w tym świecie wciąga. Ten dziwaczny rytuał, pełne niepokoju i groteski życie, w którym zwykłe czynności – jedzenie, podróż metrem, logowanie się do internetu – stają się dramatem i teatrem jednocześnie. Stwór absolutnie nie jest bohaterem sympatycznym, wręcz przeciwnie – irytuje, wkurza, obrzydza, ale nie można oderwać od niego oczu. Bo w tej dziwacznej codzienności kryje się coś przewrotnego, co zmusza do patrzenia na świat z zupełnie innej perspektywy. Na przykład to o ludziach: „Jak można coś, co różni się pod tak wieloma rozmaitymi względami, dzielić tylko na dwie kategorie” - kobiety i mężczyzn? Coś w tym jest, nieprawdaż? To literatura, która szokuje i odpycha, wcale nie bawi, nie jest łatwa, nie jest „przyjemna”, ale daje poczucie, że przeczytało się coś innego, choć szokującego i że autor był odważny. Czy zostanie w głowie długo po jej odłożeniu, to już inna sprawa. Tak, tak. „Nauka chodzenia” to dziwadło. I w dodatku fuj-fuj.

„Ciosy Zagłady” to brutalne przypomnienie, że dobra literatura nie musi mieć 1000 stron i trzech tomów wstępu, żeby powiedzieć coś sensownego (tak, Sanderson — to do Ciebie). Nayler w niecałych 100 stronach robi więcej fabularnej i ideowej roboty niż wielu autorów, którzy mylą epickość z rozwlekaniem się. To proza bez znieczulenia: ludzkość jako gatunek okrutny, krótkowzroczny i systematycznie niszczący wszystko, czego dotknie - bez prób wybielania, bez moralnych wymówek. Część pomysłów została później rozwinięta w „Gdzie zakopano topór” (polecam, jeśli ktoś potrzebuje więcej „ciosów”),ale już tutaj Nayler trafia celnie i boleśnie. Nic dziwnego, że książka zbiera negatywne opinie od osób, które wolą udawać, że eksploatacja zwierząt i środowiska to „złożony temat”, a nie nasza codzienna praktyka. Prawda w oczy kole, szczególnie tych, którzy najusilniej je zamykają...

Fantastyka naukowa, filozoficzne rozważania o celowości życia we wszechświecie, o jego brutalności, znaczeniu wobec ogromu wszystkiego. Przepełniona nihilizmem przedwojennym ( książka ma prawie 90 lat),bardzo zimna i pozbawiona emocji. Subiektywnie najbardziej brakło mi opowieści w tej powieści, same dywagacje, niekoniecznie to mój klimat, chociaż napisana jest inteligentnym, pozbawionym archaizmów językiem, dla ciekawych i wytrwałych 🙂

Zgrabny i udany formalnie aglomerat znanych tropów. Bardzo adekwatna długość; gdyby Ravn przeciągała to na >200 stron, pewnie by się rozmemłało, a tak jest w sam raz. Interakcje z obiektami, ciężkie nuty tajemnicy, szczątkowy worldbuilding - wszystko tu gra, pobudza wyobraźnię, wymusza na czytelniku aktywny odbiór. Budzi skojarzenia z Severance poprzez atmosferę sterylności i kapitalistycznego wyobcowania, a przez inne aspekty fabuły osobiście kojarzy mi się z nieco bardziej niszowym dziełem (Aniara, 2018),ale nie będę spoilerował. Nie usłyszałbym o tej powieści, gdyby nie moja znajoma, która zaadaptowała ją na scenariusz spektaklu teatralnego, który również polecam, bo w inny sposób rozkłada akcenty i tworzy coś w rodzaju osobnej warstwy interpretacyjnej.

Książka " Trzy dni szczęści " autorstwa Sugaru Miaki jest jedną z lepszych książek ,które przeczytałam w życiu. Zostałam przez nią pozytywnie zaskoczona,bardzo mi się pofobała. Porusza ona tematy wartości ludzkiego życia oraz siłę miłości. Od pierwszej strony nie mogłam przestać jej czytać a za jakiś czas na pewno do niej wrócę. Serdecznie polecam!

Sabotaż funkcji celu - Michał Cholewa Zaczyna się elegancko, w stylu absurdu Chmielewskiej. Gdzieś na pierwszych stronach nawet śmiałem się w głos. Nabijamy się z systemu edukacji, czarnkowej antyedukacji tudzież takich czy innych stereotypów. Niestety, im dalej, tym gorzej. Autor zaczyna się kręcić za własnym ogonem, robi się nudno i nużąco, logika opowiadania przestaje mieć sens, kolejne strony ciągną się, i ciągną, i finalną kropkę witamy z radością i ulgą, że to męczenie buły już się skończyło. Tym większe rozczarowanie, że zapowiadało się świetnie. 5/10 Świerszcze w soli - Agnieszka Hałas Mity, religie, dylematy moralne i egzystencjalne rozmaitych pseudobóstw. I wszystko nie dość, że mało odkrywcze to w koszmarnie sztywnym stylu. Męcząca klucha. 3/10 Siedem wrót ki-gal - Kamila Regel I znowu mitologia, wykorzystana z jakimś tam pomysłem, choć trochę naciąganym, ale całe to opowiadanie sprawia na mnie wrażenie konspektu, nad którym należałoby popracować i rozbudować. Bez zachwytu ale ok, dodatkowy plusik za Sumer. 6,5/10 Było warto - Istvan Vizvary Daleko posunięty posthumanizm, narracja wymaga skupienia, opowiadanie trudne natężeniem nieznanego, dukajowe w duchu, a w sednie pyta o to samo co zawsze, gdzie leży sens. 7,5/10

Książka wciąż aktualna i napisana świetnym językiem, aczkolwiek beznadziejnie nudna fabularnie. Po przeczytaniu wielu dzieł Lema, Zajdla, Orwella, Wellsa, i kilku innych piszących o człowieku i ludzkości, "Inwazja Jaszczurów" niczym nie zaskakuje.

Czasem zastanawiam się, co kryją podmorskie tonie. Wiecie, że według różnych szacunków zbadane zostało mniej niż 5% całego światowego oceanu? Ray Nayler zadaje kilka zasadnych pytań w swojej książce. Po pierwsze – czy istoty rozumne i mające możliwość komunikacji mogłyby rozwinąć się w oceanie? Pomysł zasadza się na rozwoju ośmiornic, które powszechnie znane są ze swojej inteligencji i próbie kontaktu korporacji DIANIMA z zamieszkującymi u wybrzeży Wietnamu głowonogami. Świat przedstawiony przez autora to jednocześnie wizja postapokaliptyczna – kraje zostały strawione przez wojnę, jednocześnie do tego dochodzi szybki postęp technologiczny – przede wszystkim związany z cybernetyką i androidami. I to drugi problem, który jest w centrum zainteresowania. Pojawiają się powszechnie spotykane w literaturze sf pytania: czy androidy śnią o elektrycznych owcach? Kiedy tworzy się świadomość? Jak ją określić? Chociaż wiele pomysłów, które przedstawia autor są ciekawe, to potknął się w kilku miejscach i trochę odebrało mi to przyjemność z odbioru tej lektury. Po pierwsze – stateczność akcji. Nayler de facto bawi się kilkoma konwencjami – thrillerem, hard sf, elementami szpiegowskimi – ale nie potrafi tego amalgamatu złożyć w jedno. W książce występują trzy wspólne wątki, które tylko pobieżnie się ze sobą schodzą i chociaż wszystkie są rozwiązywane, to równie dobrze mogłyby funkcjonować oddzielnie. Mało tego, usuwając którykolwiek z nich nie stracimy w zasadzie płynności narracji. Po drugie – płytkość zadanych pytań. Nie zrozumcie mnie źle, wiele z aspektów poruszonych przez autora jest ciekawych i istotnych, tylko były one już realizowane przez wielu autorów w wielu książkach na przestrzeni kilkudziesięciu lat – ale przede wszystkim było to robione lepiej. I po trzecie – strasznie mi się ta książka dłużyła.Nie wiem, czy wynikało to z tłumaczenia czy z formy oryginału. W ostatecznym rozrachunku książka była po prostu ok. Kilka pytań było istotnych ale wykonanie było poprawne. Czy to źle? Nie. Ale trochę za mało na zachwyt.

Rzadko spotykam tak rozbudowane światy jak u Jamesa. Autor tworzy niesamowity, realny, ale wręcz nierzeczywisty klimat lub jak kto woli, tło do swoich historii. Tą część spokojnie można czytać bez znajomości pierwszej, mimo iż w pewnym momencie się one zazębiają. Osobiście zrobiła ona na mnie mniejsze wrażenie choć sama opowieść Sogolon jest na tyle rozbudowana i ciekawa, że wciąga od pierwszych stron. Groteskowy język, nie znajdziecie tu gładkich słówek a dopasowane, wręcz idealnie wpasowane, zwroty czy przekleństwa. Wymagająca fabuła, widma afrykańskiego kraju i ogrom wierzeń to to, czym stoi ta powieść. Warto poświęcić na nią więcej niż jeden wieczór. Polecam ja tym, którzy mają otwarty umysł i lubią nieszablonowe książki.

Absolutny majstersztyk. Klasyka fantastyki, wiekopomne dzieło wykraczające poza ramy gatunku. Krótka, konkretna, waląca po mordzie swoim oczywistym, lecz jednocześnie subtelnym przekazem. Jako fan fantastyki nigdy nie widziałem filmu z 168 roku, więc nie miałem zaspojlerowanej fabuły. Powieść czyta się jednym tchem, nie można się oderwać, nie ma słabych punktów. Pozornie jest to sztafażowa, pretekstowa intryga, ale czai się w tym wieloznaczność. Do tego czuć cały czas jakiś taki atawistyczny, podskórny niepokój, czapki z głów przed autorem, że potrafi coś takiego wywołać w czytelniku, to jest szuka najwyższych lotów. Chapeau bas.

Bardzo ciekawa narracja - książka językowo świetnie napisana,ale z początku ciężko się w nią wgryźć. Jest w niej wiele smaczków i odniesień popkulturowych oraz historycznych - znane postacie przewijają się na tle opowiadań obok głównego protagonisty w postaci doktora Olvido. Często występuje tu zabawa formą, opowiadania są zabawne, oniryczne, refleksyjne, niedopowiedziane, mające pewną głębię i miejsce na indywidualną interpretację - językowo stylizowane na czas i miejsce snutej opowieści. Bardzo wysublimowana i nieszablonowa fantastyka.

Oczekiwania mogą zepsuć nawet najlepszą książkę. Kierując się nimi i biorąc do ręki "Przypowieść..." w mojej głowie zrodził się obraz emocjonującej i poruszającej do głębi dystopii o katastrofie Ameryki. Sam tytuł w tym przypadku już wyznacza kierunek, w którym będziemy się poruszać, a mianowicie mnóstwo tu treści o charakterze religijnym. Fabularnie to przygoda dla czytelników łaknących kontentu filozoficznego, lubiących się zastanowić i co nieco porozmyślać. A co za tym idzie połączenie rozważań biblijnych z wątkiem katastroficznym czyni tę historię niezwykle wartościową i oryginalną. Pachniało mi tu odrobinę "Drogą" McCarthy`ego, szczególnie w drugiej połowie, która skupia się na wędrówce w poszukiwaniu lepszego miejsca do życia. Nie jest to powieść idealna, dostrzegłam w niej dużo zgrzytów fabularnych, zaliczam ją do tych trudniejszych w odbiorze. Dlaczego nie porwała mnie jakbym tego oczekiwała? Winię tu słabą kreację świata przedstawionego, który aż się prosi o więcej. Nie wiemy co było przyczyna katastrofy, łaknęłam więcej szczegółów o funkcjonowaniu w tej rzeczywistości, a dostałam wyłącznie strzępy. Dla mnie za mało bym mogła się w pełni zaangażować. Dominują w niej przede wszystkim rozważania. Przede mną jeszcze kontynuacja tej historii i liczę po cichu, że drugi tom zrekompensuje mi niektóre braki.

Są takie książki, o których trudno się opowiada mimo tego, że po lekturze towarzyszą czytelnikowi bardzo pozytywne odczucia. “Włócznia Rozcina Wodę” to właśnie jeden z takich tytułów. Jest to na pewno jedna z najoryginalniejszych powieści fantasy, jaką przyszło mi czytać. Co ważne, zabawa słowem oraz formą jest elementem urozmaicającym opowieść, a nie funkcją nadrzędną, wobec tego treść jest równie interesująca co opakowanie. Fabuła czerpie sporo z kultury azjatyckiej oraz mitu. Mamy do czynienia z fikcyjnym światem pełnym legend oraz ciekawie zaprezentowanej magii. Da się wyczuć tę “japońskość” niektórych pomysłów, gdyż część z nich jest naprawdę dziwna, karykaturalna, ale w taki pozytywny nie popadający w przesadę sposób. Jak już wspomniałem wyżej, losy bohaterów których śledzimy są całkiem zajmujące, a stopniowe odkrywanie tajemnic świata ciekawym elementem całości. Końcowo składa się to w przemyślaną, zamkniętą, pełną powieść co w czasach gdy autorzy mają tendencję pisania nieskończonych cykli bądź nie w pełni domkniętych historii, niezwykle doceniam. Jimenez pokazuje, że da się napisać jednotomową książkę upchaną po brzegi w interesującą treść. Książka narracyjnie przypomina nieco baśń dla dorosłych, tudzież legendę. Styl Jimeneza jest bardzo liryczny i tutaj chłonięcie każdego słowa i każdego zdania sprawia po prostu przyjemność. Nie brak tutaj również i scen brutalnych, jednakże autor potrafi opisać je w taki sposób, że paradoksalnie jest i w tym jakieś piękno. Ogólnie rzecz biorąc styl powieści trudny jest do uchwycenia słowami, tego trzeba osobiście doświadczyć, by się przekonać. Bardzo ciekawym zabiegiem narracyjnym jest również pisanie w formie drugiej osoby: “Ty widzisz”, “Ty słyszysz” i tak dalej. Stanowi to również elementem zagadki kim jest ów narrator zwracający się do czytelnika/bohatera. Motywy jakie przewijają się we “Włóczni…” to chociażby miłość, czy pamięć pokoleniowa. Formalnie rzecz biorąc jest tutaj homoseksualny wątek romantyczny, jednakże na tych 478 stronach nie sprawia w ogóle wrażenia dominującego, choć wiążę się z nim zakończenie. Odnosząc się więc do komentarzy, które piszą o jakimś “homo-erotyzmie” albo “marksistowskiej narracji” - trzeba mieć wyjątkową złą wolę oraz łagodnie rzecz ujmując ograniczony i zamknięty umysł, żeby całą książkę sprowadzać do tego typu podsumowania. Jeżeli doszukiwać się w tejże powieści potencjalnych mankamentów, to istotnie może ona niekiedy nużyć ze względu na swój narracyjny styl, może niektóre etapy podróży bohaterów są przeciągnięte, może momentami wymaga większego skupienia. Ale czy to istotnie wady? Raczej w tym wypadku kwestia preferencji. Dla mnie takim papierkiem lakmusowym wybitnej lektury jest często pytanie - czy chcę do danej opowieści wrócić raz jeszcze? W przypadku “Włóczni…” moja odpowiedź jest jednoznaczna - planuję to uczynić i to prawdopodobnie nie jeden raz. Świetna rzecz.

Antologia opowiadań fantastycznych poruszających tematykę edukacji i sztucznej inteligencji. Szkoda, że tekst Radka Raka otwiera antologię. Rozumiem, że jest oczkiem w głowie wydawnictwa, szczególnie po otrzymaniu nagrody Nike, jednakże jego opowiadanie jest najgorsze z całego zbioru i obawiam się, że po jego przeczytaniu łatwo się zniechęcić do reszty. Do tego stworzył bardzo irytującą główną bohaterkę, najprawdopodobniej świadomie, więc o tyle fajnie, że pokazał o tej patologii wśród nauczycieli, jakiej sam doświadczyłem podczas edukacji - że ci nie pomagają uczniom, której tej pomocy potrzebują, tylko wręcz stają przeciwko im. Na szczęście im dalej w antologię, tym lepsze teksty. „SPONAR” Protasiuka według mnie z wykorzystaniem motywu szkolenia modeli sztucznej inteligencji przez uczniów sugeruje, że lepsza jest nauka myślenia i samodzielnego wyciągania wniosków niż wtłaczanie wiedzy w puste głowy. Miałem tak na historii w szkole średniej - historyczka wymagała od nas nie znajomości suchych danych, a opisywania wydarzeń: co je spowodowało, jaki był ich przebieg i skutek. Bardzo dobre podejście. „Latimeria, latimeria” z kolei między innymi pokazuje, że zachowanie kolejnego pokolenia może odbiegać od tego, co znamy. Już zresztą się tak dzieje - trudniej jest nawiązać szkolne czy uczelniane znajomości, jeśli nie ma się ze sobą kontaktu fizycznego. Brat koleżanki ze studiów miał tak, że przez lockdown swoich „kolegów” zobaczył dopiero na trzecim roku, więc byli dla siebie kompletnie obcymi ludźmi. Justyna Hankus wspomina o ćwiczeniach i zwrotach face-to-face, o smalltalku. Oczywiście zdalnie. ;') To nie jest motyw przewodni opowiadania, jednakże dało mi dużo do myślenia. Mimo że wychowałem się w świecie z internetem, do którego dostęp miałem od najmłodszych lat (mama była wtedy pasjonatką nowych technologii),to jednak internet stanowił dla mnie substytut i ciągnęło mnie do znajomości realnych. Dopiero w latach nastoletnich stał jedynym miejscem, w którym mogłem znaleźć osoby chociaż trochę podobne do mnie. Trudno sobie wyobrazić, jak to wygląda w przypadku dzieci, dla których TikTok czy Instagram to coś normalnego, a nie nowinki. I trudno je też oceniać. W „Kodeksie Umysłu” Kosika mamy do czynienia z dość ciekawym zabiegiem - wypowiedzi sztucznej inteligencji cytującej tytułowy kodeks zostały wygenerowane przez sztuczną inteligencję. To może budzić kontrowersje, ale mnie zaintrygowała taka decyzja. Ponadto opowiadanie przekazuje dość brutalną prawdę, że nie mamy równych szans i nigdy tak nie będzie. Bogatsi będą coraz bardziej się oddalać od biednych - jak masz pieniądze, możesz zapewnić dziecku najlepszą edukację, lepszy start w życiu et cetera, powodując, że już na początku dorosłości będzie „o wiele dalej” względem rówieśników, którzy dopiero muszą zarobić na swoje pierwsze mieszkanie. Oczywiście bohaterowie nie mają tej pewności - dziewczyna głównego bohatera podejrzewa to, jest wręcz przekonana, że tak właśnie się dzieje, że niektórzy otrzymują lepszą edukację od innych. Tu mały spoiler, ale autor bardzo mnie zaskoczył pod koniec opowiadania. „Portret Emilii Wierzbanowskiej” zachwycił mnie ideą wykorzystania bakterii z zaszczepionym genem bioluminescencji do oświetlania miast przyszłości. Intrygujący pomysł, bardzo mi się spodobał. Dodatkowo przypomniał mi opowieść mamy, że przedszkolaki potrafią dopiero w przedszkolu po raz pierwszy w życiu trzymać kredki, o takiej plastelinie nawet nie wspominając. Co jest dla mnie niewyobrażalne, ponieważ odkąd pamiętam, męczyłem mamę o kupowanie różnych kredek i innych takich, chociaż do dzisiaj nie przejawiam talentu artystycznego. ; ) No ale obecne dzieciaki mają znacznie ciekawsze pokusy niż bazgranie po kartce. „Cięcie nici babiego lata” Wojciecha Guni otworzyło mi oczy na możliwe inne zastosowania VR, w który „zanurzamy się pełnym ciałem”. Państwo czy ktokolwiek inny mógłby wykorzystać takie doświadczenia do szkolenia i zaszczepiania odpowiedniej postawy w obywatelach na wypadek kolejnej wojny. Wszystko w ramach pozornie nieszkodliwych lekcji historii. „Atlas chwastów” to dla mnie historia o tym, że w dorosłym życiu często zapominamy o rzeczach, które sprawiały nam przyjemność w dzieciństwie. Głównie chodzi o różne działania artystyczne, jak chociażby kolorowanki. Zajmujemy się Bardzo Poważnymi Sprawami Dla Dorosłych, nie dbając o wewnętrzne dziecko, które potrafi się cieszyć z byle czego. „Sposób nauki” Cetnarowskiego przypomina mi trochę „Linię oporu” Dukaja, ale tylko trochę. To kolejne opowiadanie, które dało mi do myślenia - w kontekście opinii o powieściowym „Łowcy androidów” piszę głównie o ludziach, którzy w odróżnieniu od androidów są w stanie odczuwać empatię, ale często zdarzają się osobniki, które jej nie okazują. Cetnarowski zasugerował, że jakby istniały w pełni doświadczalne symulacje, to moglibyśmy w ten sposób uczyć ludzi empatii właśnie. Pokazać, jak się czuje osoba niepełnosprawna, chora na coś, bita czy nawet gwałcona – spektrum jest ogromne i myślę, że jakby coś takiego było możliwe, to dobrze byłoby od czasu do czasu wczuć się w sytuację zupełnie innej osoby, żeby poznać jej perspektywę i odczucia. Myślę, że Magdalena Salik w opowiadaniu „Lenno wieczyste” chciała pokazać pewne patologie panujące w polskim (chociaż pewnie nie tylko u nas) świecie naukowym. Że mogą istnieć profesorowie, którzy będą utrudniać rozwój swoich podopiecznych z obawy, że ci mogliby ich kiedyś przewyższyć talentem, dorobkiem naukowym, sławą czy czymkolwiek. Spotkałem się z czymś podobnym na jednej akademii muzycznej: pani profesor miała konflikt z panem profesorem i podczas egzaminów z grania utworów zawsze gorzej oceniała jego podopiecznych. Nie była to jakaś drastyczna różnica, ale gdy inni egzaminatorzy przykładowo dawali piątki, to ona oceniała wykonania na cztery z plusem, przez co ocena końcowa nie mogła wynosić pięć. A to utrudniało chociażby zdobycie stypendium. Najlepsze na koniec. Chciałbym umieć znaleźć słowa odpowiednie do opisania „Lectio Divina” Janusza Cyrana. Ten tekst trzeba po prostu przeczytać. ; )

Przez większość czasu książka mnie nudziła. Moim zdaniem za mało się działo i za bardzo została podkreślona możliwość wątku romantycznego. Pierwszy tom czytałam dawno, więc dodatkowo wielu wydarzeń nie pamiętałam i jak o nich wspominano, to nie potrafiłam na to odpowiednio zareagować, bo nie pamiętałam, o co dokładnie chodziło. Zakończenie jednak mnie zaciekawiło i dało dobrą bazę pod wydarzenia z finałowego tomu, więc zdecydowałam, że jednak będę chciała przeczytać ostatni tom.