Podmiot w filozofii Emila Ciorana

,,Podczas snu uczestniczymy w powszechnej bezimienności, jesteśmy wszystkimi istotami naraz, ale niech tylko zbudzi nas i potrząśnie nami ból, a jesteśmy już tylko my, każdy sam na sam ze swoją chorobą i z tysiącem myśli, które ona w nas i przeciwko nam roznieca''. Człowiek zdrowy, ,,neutralny aż do utraty tożsamości, tonie w swoim zdrowiu – nic nieznaczącym stanie doskonałości, szczelnego zamknięcia na śmierć i w ogóle na wszystko, braku uwagi dla siebie i świata. Dopóki w nim tkwi, jest jak przedmiot; gdy go zeń wyrwać, otwiera się na wszystko i zaczyna rozumieć''.

,,Podczas snu uczestniczymy w powszechnej bezimienności, jesteśmy wszystkimi istotami naraz, ale niech tylko zbudzi nas i potrząśnie nami bó...

,,Żyjemy tak, jakbyśmy zostali skazani przez ostateczną zasadę[...]. Być może jest tak jedynie wtedy, gdy zaczynamy wiedzieć, czym jest życie''. Wiedza o życiu, opozycyjna wobec samego życia, umożliwia powiązanie fatalizmu z elementami składającymi się na koncepcję podmiotu – Upadkiem i samoświadomością. Ponieważ w rozumieniu Ciorana wiedza o życiu pojawia się wraz z Upadkiem, stanowi on moment zaistnienia fatalizmu w tym znaczeniu. Rajski praczłowiek nie podlega fatalizmowi w sposób bezpośredni z uwagi na brak samoświadomości. Gdyby fatalizm nie był od samoświadomości zależny, moment Upadku mógłby stanowić jego przezwyciężenie, opuszczenie raju stanowiłoby nie tyle tragedię człowieka, ile jego uwznioślenie. Praczłowieka dotyczy natomiast predestynacja – jego istnienie jest do pewnego stopnia określone przez istnienie świadomości i lęków doprowadzających ostatecznie do Upadku. Pozwala to spojrzeć na dwa znaczenia fatalizmu jako komplementarne etapy jednego procesu. Jeżeli zatem predestynacji polegają bez wyjątku wszyscy ludzie, to właściwemu fatalizmowi jedynie ci, którzy upadli - podmioty. Co więcej, Upadek stanowi nie tylko początek fatum, lecz sam jest już jego częścią, to poprzez upadek dokonuje się fatum; wszelkie następstwa stanowić będą – w przekonaniu podmiotu – jedynie części określonej w momencie upadku sekwencji, będą podążaniem wyznaczoną z góry ścieżką.

,,Żyjemy tak, jakbyśmy zostali skazani przez ostateczną zasadę[...]. Być może jest tak jedynie wtedy, gdy zaczynamy wiedzieć, czym jest życi...

Cioran wartościuje entuzjazm jednoznacznie pozytywnie, jest to bowiem jedyny możliwy sposób istnienia człowieka, w którym doświadcza on życia bez uzyskania samoświadomości, przez co intensywność wyzbywa się całkowicie przeżyć negatywnych.

Cioran wartościuje entuzjazm jednoznacznie pozytywnie, jest to bowiem jedyny możliwy sposób istnienia człowieka, w którym doświadcza on życi...