Szalik. O Wisławie Szymborskiej dla dzieci
Urocza opowieść wspomnieniowa o poetce, widzianej oczami jej wieloletniego sekretarza. Wisława Szymborska po otrzymaniu Nagrody Nobla w 1996 roku, zatrudniła Michała Rusinka, młodego doktoranta polonistyki. Poetka, żyjąca samotnie w malutkim mieszkanku i zupełnie nieprzygotowana na cały ten splendor, który na nią spadł razem z prestiżową nagrodą, potrzebowała na gwałt kogoś, kto jej pomoże ogarnąć cały galimatias. Zatrudniła więc młodego polonistę, Michała Rusinka, w roli sekretarza. Jego obowiązki były rozległe i niedookreślone, najogólniej rzecz biorąc – miał być buforem między Wisławą a całym światem, organizował jej kalendarz, odpowiadał na listy, telefony i faksy, umawiał i odmawiał wywiadów. Przepisywał na komputerze wiersze, jeszcze w wersji surowej, a następnie po korekcie wysyłał je do wydawnictw. Słowem, stał się jej prawą i lewą ręką. Było to dla niego, jak sądzę, bardzo ciekawe i prestiżowe zajęcie. Dziś Rusinek jest prezesem zarządu Fundacji Wisławy Szymborskiej, opiekującej się spuścizna literacka noblistki i wspomagającej literaturę polską i literatów czy tłumaczy w potrzebie.
Rusinek, można powiedzieć, szczerze zaprzyjaźnił się z poetką i napisał - reportaż? Pamiętnik? Wspomnienia? Biografię? Żartobliwą relację z czasów swojego 15-letniego sekretarzowania? Myślę, że wszystkiego po trochu. Przekazał czytelnikowi portret poetki bardzo osobisty, nawet intymny, z humorem relacjonując mnóstwo szczegółów, szczególików, reakcji na wydarzenia i osoby, komentarzy do bieżącej sytuacji wszelakiej, zachwytów i irytacji, marzeń i cierpień. Bez odrobiny patosu, bez wszelkiej hagiografii, ciepło, serdecznie i dowcipnie. Czyta się to z prawdziwą przyjemnością, tak, jakby zajrzało się do ogródka czy saloniku poetki, osoby dość skrytej i zdystansowanej. Nie zajmował się w żadnym wypadku ploteczkami i odbrązawianiem Szymborskiej, która zresztą nigdy nie miała pomnika z brązu. Wprost przeciwnie, od chwili otrzymania Nobla towarzyszyło jej grono krytyków, hejterów i lustratorów. O tempora! o mores! Napisał o niej jak o osobie najbliższej, o babci, o ukochanej cioci, a przy tym wykazał się wielką bystrością, darem obserwacji i umiejętnością, by, jak pisał niegdyś inny poeta, „odpowiednie dać rzeczy słowo”.
Czytałam to już dawniej, a teraz przypomniałam sobie, bo kilka dni temu byłam na spotkaniu autorskim Rusinka z dziecięcą widownią, gdzie prezentował on m. in. biografię „Szalik. O Wisławie Szymborskiej dla dzieci”. I porównanie obu tych książek to prawdziwa uczta dla ducha. Żadnej sprzeczności. Biografia pisana językiem zrozumiałym dla nieletnich czytelników również ukazuje Szymborską z jej radościami, smutkami i słabostkami, a przede wszystkim z jej poczuciem humoru, ironii i dystansem do świata, z jej niechęcią do tzw. wielkich słów i kategorycznych sądów. Z jej umiejętnością przyznania się do niewiedzy i pragnieniem, żeby się dowiedzieć, sprawdzić, zrozumieć, przemyśleć. Dość przytoczyć jedno, najbardziej znane, bo zamieszczone w jej wykładzie noblowskim: wszyscy naukowcy i naukowczynie, pisarze i pisarki powinni umieć powiedzieć sobie dwa małe, ale mocno uskrzydlone słowa „nie wiem”. Za te słowa zresztą Szymborska była również hejtowana przez tych, którzy są pewni, że wiedzą wszystko.
Prawdziwe mistrzostwo świata! Umieć przekazać istotę twórczości wielkiej poetki tak, by trafiła do najmłodszych. Rusinek potrafi pisać wspaniale i interesująco zarówno dla małych, jak i dla dojrzałych czytelników. Dlatego zamieszczam tę samą recenzję pod obiema książkami.
Polecam. Najbardziej obie naraz!
Szukamy ofert...
OPINIE i DYSKUSJE o książce Hajda. Beskid bez kitu
Książka łączy tekst o wartościach kulturowych, historycznych, przyrodniczych z pięknymi ilustracjami. Zawartość jeżeli chodzi o treść nie jest łatwa, natomiast warta przemyśleń, przedyskutowania. To mogłaby być lektura szkolna.
Książka łączy tekst o wartościach kulturowych, historycznych, przyrodniczych z pięknymi ilustracjami. Zawartość jeżeli chodzi o treść nie jest łatwa, natomiast warta przemyśleń, przedyskutowania. To mogłaby być lektura szkolna.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toDziś pora na kolejną książkę dla tych nieco młodszych czytelników, choć uważam, że i tych starszych naprawdę zainteresuje ta pozycja.
"Hajda. Beskid bez kitu" to znakomita lektura, w której autorka przywołuje łemkowskie legendy i kulturę oraz historyczne fakty dotyczące Łemków - wschodniosłowiańskiej grypy etnicznej, która zamieszkiwała Beskid Niski i część Beskidu Sądeckiego. Poznajemy ich kulturę, elementy języka, którym na co dzień się posługiwali i strach, który odczuwali podczas wojny czy przymusowej wywózki w czasie trwania akcji "Wisła" .
Autorka głównym bohaterem uczyniła małego chłopca Kolę, który wraz ze swoim nowym przyjacielem, psem Hajdą, eksploruje okoliczne lasy i pagórki. Smutne są losy wszystkich mieszkańców wioski, zło czai się wszędzie, a strach z każdej strony zagląda w oczy..
W książce znajdziemy piękne ilustracje i sporo wiadomości dotyczących żyjących w Beskidach zwierząt, owadów czy roślin. Poznajemy także łemkowski alfabet, który znacząco różni się od polskiego.
"Hajda. Beskid bez kitu" została nominowa do Nagrody Literacka Podróż Hestii i mimo, iż tego lauru nie zdobyła, zdecydowanie warta jest uwagi. To ważne, by historia Łemków nie została zapomniana, a Pani Maria w bardzo przystępny i niezwykle ciekawy sposób nam ją przybliża.
Polecam Wam więc gorąco zapoznać się z tą naprawdę wartościową i przepięknie wydaną książką, która z pewnością wciągnie Was w odmęty historii tak samo jak i mnie 💪📚😉
Dziś pora na kolejną książkę dla tych nieco młodszych czytelników, choć uważam, że i tych starszych naprawdę zainteresuje ta pozycja.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo to"Hajda. Beskid bez kitu" to znakomita lektura, w której autorka przywołuje łemkowskie legendy i kulturę oraz historyczne fakty dotyczące Łemków - wschodniosłowiańskiej grypy etnicznej, która zamieszkiwała Beskid Niski i część Beskidu...
„Hajda. Beskid bez kitu” został uhonorowany nagrodą literacką i wyróżnieniem graficznym w konkursie Książka Roku 2023 Polskiej Sekcji IBBY. Rzeczywiście jest to prześliczna książeczka dla dużych i małych. Format większy.
Twarda oprawa. Kolorowe piękne ilustracje. Śliczna okładka zewnętrzna, a wewnętrzna trochę przypomina mi kryminał ,, Robaki w ścianie’’, tyle że tu spacerują sobie mróweczki a nie karaluchy. Kolejny tom książki , po przeczytaniu poprzednich ,,Beskid bez kitu’’ oraz ,,Beskid bez kitu. Zima’’.
Dedykacja autorki książki jest następująca: ,, Dla wszystkich dzieci, które musiały opuścić swoich przyjaciół, oraz dla zwierząt, które zostały’’.
Trzeba przeczytać całość i zrozumieć , skąd to się wzięło.
W poprzednich tomach minęło lato, zima, nastała wiosenka. Z tym, że od razu mówię to ,że pory roku się zmieniają , nie oznacza ,że zachowana jest chronologia w latach. Absolutnie nie. Mała skakanka, a nawet większa.
Miejsce akcji - Beskid Niski.
Czas akcji – ok. 1947 roku.
Prześliczna książka i to nie jest stereotypowy przewodnik po Beskidach. Tu toczy się historia w pełnym tego słowa znaczeniu.
Spotykamy się po latach z niektórymi bohaterami z tomu zimowego i letniego.
Przedstawię o co chodzi na jednej bohaterce Tekli.
Zima - Tekla była małą dziewczynką i córką batiuszki z cerkwi.
W tomie letnim w 1960 roku jest starszą kobietą, a nawet przyszywaną babcią.
W tej książce wiosennej ,,Hajda . Beskid bez kitu’’. Jest dojrzałą, zamężną kobietą, nauczycielką w szkole. Są to lata czterdzieste powojenne.
I to samo dzieje się z innymi bohaterami.
Książka jest tak różnorodna pod względem wątków, że każdy znajdzie tu coś dla siebie.
Mamy historię – ta jest najważniejsza i bazowa. Powojenny świat .
Nie wiadomo gdzie wróg , gdzie przyjaciel? Bandy UPA, masa oszustów kryjących się po lasach, złodzieje, żołnierze. Wszechogarniający strach trzymający w napięciu wszystkich okolicznych mieszkańców.
Pokazano świat oczami tych , którzy w Beskidach mieli swoje domy, zwierzęta, groby bliskich i musieli nagle wszystko zostawić. A przecież mieszkali tam od wielu dziesiątek lat.
Niestety nie tylko jedna narodowość uzurpowała sobie prawo to tego kawałka ziemi. Następowało wyludnienie wsi przez rozkazy wyżej stojących władz.
Akcja Wisła – masowa deportacja pod przymusem, akcja pacyfikacyjna o charakterze polityczno-wojskowym przeprowadzona w latach 1947–1950 , wysiedlanie całych wsi, rozproszenie ludności cywilnej z terenów Polski południowo-wschodniej. Objęła Ukraińców, Bojków, Dolinian i Łemków.
Część z kolei rodzin wyjeżdżała skuszona przez agitatorów, rzekomo lepszym życiem w ZSRR ,,z biletem w jedną stronę’’ bez możliwości powrotu.
Poznajemy przyrodę Beskidów i to bardzo szczegółowo. Rozległe opisy przyrody – roślinności, zwierząt. Całe opowiadania o zwierzętach i ich rodzinach – rysie, wilki, niedźwiedzie, sarny, bobry, czajki, mrówki itd.
Kolorowe tablice ptactwa, kwiatów, roślinności, owadów, chrząszczy, motyli, gryzoni , nawet odchodów zwierząt potrzebne przy rozpoznawaniu gatunków itp. Całe multum.
Do tego pełne duże ilustracje z życia zwierząt – sarna, wilki, rysie itd.
Część obyczajowa – życie bohaterów z poprzednich tomów, elementy etnograficzne ,kulturowe, zwyczajowe – święta/ Zielone Świątki/, z historią w tle tuż po wojnie.
Część moralizatorska szkolna bezcenna i ponadczasowa - ,, Pochodzenie, wiara czy narodowość nie są niczyją zasługą ani winą’’.
,, Natomiast to jak będziemy się zachowywać, jest już naszym wyborem, i dlatego nie możemy dopuścić, żeby zakiełkowała w nas nienawiść i pogarda do innych ludzi’’.
,,Zabraniam wam nienawidzić, mścić się i wierzyć w politykę, która tylko dzieli ludzi’’.
Znajdziecie dużo, dużo takich nauk dla waszych dzieci.
Część naukowa – najmniejsza , alfabet cyrylicy, krótkie teksty w języku rosyjskim dla dzieci, zagadki i testy szkolne. Wytwarzanie ręczne tkanin. Haft krzyżykowy.
Część bajkowa – bajki i legendy ,niektóre z nich mająca głębsze dno, inne punkty odniesienia, odnajdujące się w historii.
Tytułowa HAJDA, ma dwa znaczenia. Nawoływanie na zwierzęta gospodarskie krowę, kozę itp.
Drugie znaczenie jest to imię psa, pseudonim , którego ukrywa przed światem mały dziewięcioletni chłopiec Kola.
Dlaczego Kola tak nazwał psa , a nie Łatek czy Ciapek, czy Browko jak na początku?
Dlaczego musiał go ukrywać w szopie?
Dlaczego uczył go , by nie szczekał?
O tym przeczytacie w książeczce. Myślę, że o tej pięknej przyjaźni chłopca z psem posłucha każde dziecko.
Jeszcze raz podkreślam, że to jest piękna, mądra, rzetelna, prawdziwa książka, zawierająca wiele faktów historycznych, ciekawostek przyrodniczych i krajoznawczych.
Lektura dla rodziców i starszych dzieci, 10+.
Duże kolorowe obrazki zwierząt zaciekawią dzieci żłobkowe. Bajek i legend bez podtekstu posłuchają chętnie przedszkolaki. Dzieci wczesnoszkolne zaciekawi przyroda, opisy i historie o zwierzakach , trochę obyczajowości z życia dzieci .
Natomiast z historii to młodsze dzieciaki już nic nie zrozumieją.
Polecam wszystkie trzy książeczki pani Marii Strzeleckiej . Są cudowne i tak realistyczne jakbyśmy przenosili się w czasie i przestrzeni tu i teraz.
Czekamy jeszcze na jesień, pewnie ostatnią część, nie wiadomo.
„Hajda. Beskid bez kitu” został uhonorowany nagrodą literacką i wyróżnieniem graficznym w konkursie Książka Roku 2023 Polskiej Sekcji IBBY. Rzeczywiście jest to prześliczna książeczka dla dużych i małych. Format większy.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toTwarda oprawa. Kolorowe piękne ilustracje. Śliczna okładka zewnętrzna, a wewnętrzna trochę przypomina mi kryminał ,, Robaki w ścianie’’, tyle że tu...