Telefonował morderca

Czwarty tom serii "kryminal z myszka" Marczynskim swoja piekna polszczyzna opisuje tarapaty redaktora Krolika. Pelna niespodzianek, zwrotow akcji ksiazka w pewnych momentach robila sie malo interesujaca, aby za chwile wybuchnac nowym zdarzeniem. Jesli czytelnik mysli ze te dluzyzny mozna ominac, ostrzegam aby tego nie robil.

Przeczytać ku relaxowi. Seria z labiryntem jest retrourocza. W tym wypadku wakacyjne przygody w zachodniopomorskim kurorcie: kradzieże, rozboje, zabójstwa i wątek szpiegowski. Choć jak na tę serię kiążeczka jest obszerna (ponad 300 stron: gruba ksiażka - dużo ofiar) to jednak umiejętne stopniowe rozwijanie fabuły - nienachalne ale i nie ślamazarne - podział na krótkie rozdziały a także 'zawieszanie pióra' w odpowiednich momentach powodują, iż powieść się nie nuży. Jeśli dodać do tego konkretne nieprzegadane dialogi wyjdzie całkiem udana powiastka sensacyjna. Jedynie te naiwnie przerysowane, szybkie uleganie 'urokowi' władzy przez element półświatka. I pretensjonalne anglojęzyczne wstawki.

Książka jest krótka, na jedno popołudnie, a zmieściła się pełnowymiarowa historia. Starsza pani najpierw widzi zjawę zmarłego męża, potem zostaje zamordowana. Jest bogata, ale waluta i złoto zniknęły. Kolejną ofiarą jest jej sąsiad, u którego milicjanci znajdują tytułową kukułkę bez zegara... Ale nawet taką zagadkę major Downar potrafi wyjaśnić.

Kryminał w konwencji "Colombo"czyli najpierw poznajemy kulisy planowanego napadu, sylwetki przestępców i to, co się wydarzyło. Potem przyglądamy się śledztwu. Akcja rozwija się stopniowo i w dużej mierze opiera się na rozpoznaniu środowiska. Główną zaletą tego kryminału są bardzo dobrze nakreślone postaci. Ich sposób myślenia i mówienia jest wiarygodny i plastyczny. Sam wątek kryminalny jest tu jedynie szkieletem fabularnym.

Andrzej Zadrożny – niemłody już cinkciarz i złodziejaszek, a oficjalnie kierownik komisu czerpie garściami z tej radosnej działalności. Za wspólnika ma kasjera w tymże komisie. Choć to wspólnik to chemii między nimi nie ma, a zaufania w ogóle. Kiedy po raz kolejny w Zadrożnym budzi się podejrzenie, że może zostać oszukany, w środku nocy udaje się do komisu, gdzie na zapleczu mają sprytnie zakamuflowaną skrytkę na „gorący” towar. Można powiedzieć, że podejrzenia były jak najbardziej uzasadnione, problem jedynie w tym, że swoją przenikliwość Zadrożny – tym razem – przypłaci życiem. Śledztwo przypada Szczęsnemu, który od razu wietrzy jakąś nie oczywistość w tym zdarzeniu. Lekarz, który próbował ratować życie Zadrożnego wkrótce podzieli jego los i choć rzecz ma miejsce kilka miesięcy później, Szczęsny nie ma wątpliwości jedna zbrodnia z drugą ma ścisły związek. Kolejni typowani podejrzani „odpadają” z wyścigu, a ten właściwy jest ciągle nieuchwytny. Mało tego, to sprawca tak zdeterminowany, a przy tym przebiegły, że nawet Szczęsny musi zacząć spoglądać za siebie... Misternie utkała tę intrygę pani Kłodzińska z rozmachem, który „zwykły” kryminał przesuwa w stronę powieści sensacyjnej. Jak zwykle: oszczędny, ale konsekwentny Szczęsny, irytujący Kręglewski i wiecznie wątpiący Daniłowicz.

Jaki kraj takie przestępstwa, chciałoby się powiedzieć. Agata Christie napisała doskonała powieść „Morderstwo w Orient Expressie” a u nas ani expresu ani nawet morderstwa. Bo któżby tam chciał mordować w pociągu dalekobieżnym z Warszawy do Szczecina. W Polsce Ludowej by uzyskać korzyść materialną i dorobić się w niecny sposób nie trzeba można się było posłużyć znacznie prostszymi metodami. Poza tym za mordowanie można było trafić na stryczek więc kradzieże wydawały się znacznie bardziej bezpieczne w razie wpadki. Akcja tej mikropowieści rozgrywa się na początku lat 80-tych. W przedziale pierwszej klasy do Szczecina podróżuje szóstka pasażerów. A skoro to czas wakacyjny to raczej śmiało można założyć że to osoby jadące tam żeby wypocząć i żeby nad morzem, gdzieś w Międzyzdrojach czy innym kurorcie przepuścić trochę uciułanej gotówki. Jeśli się jest złodziejem łatwo się domyślić, że podróżni pierwszej klasy to ludzie mogący wieźć portfele pełne pieniędzy. Teraz tylko trzeba wymyślić jak ich tej gotówki pozbawić. Sześcioro pasażerów rozmawia o wszystkim i niczym, ktoś zamawia u kelnerki roznoszącej towary spożywcze piwo, kto inny kawę, jeszcze ktoś paczkę papierosów „Maracho”. To jakieś nowe, zagraniczne papierosy, więc pan który je kupił częstuje pozostała piątkę, bo jak tu nie poczęstować, skoro to nowość, a wszyscy palący. Po chwili cała szóstka smacznie ustąpi. Po jakimś czasie do przedziału wchodzi konduktorka. Widząc pasażerów w dziwnych pozycjach, pogrążonych w głębokim śmie, orientuje się że zaszło tu coś niecodziennego. Potrzebuje więc pomocy. Na szczęcie kilka przedziałów dalej jedzie milicjant. Budzi go a ten od razu staje na wysokości zadania. Młody porucznik Marian Balerski służący w dworcowym komisariacie na stacji Szczecin Główny wie że to nie przelewki i musi sprawę potraktować poważnie jak na prawdziwego funkcjonariusza przystało. Udaje mu się ocucić pasażerów którzy po odzyskaniu przytomności czują się tak jakby wracali z czterodniowego wiejskiego wesela. No i oczywiście jest jeszcze coś. Zniknęły wszystkie pieniądze i do tego jeszcze kosztowności, w których jedna z pań chciała w Międzyzdrojach zadawać szyku. Ktoś musiał im podać jakiś narkotyk, stwierdza autorytatywnie porucznik. I mało brakowało, a mielibyśmy nasze własne, rodzime bo popełnione w Polsce Ludowej morderstwo w Szczecin expressie pomnożone przez sześć więc od razu przebilibyśmy zgniły zachód. No ale widać los chciał inaczej i pewnie dlatego mało kto pamięta o naszej zbrodni w pociągu a o tym z Orient expressu słyszał cały świat. Milicyjny Poirot – Marian Balerski bierze się ostro do pracy, bo czas goni, pociąg ma tylko godzinę spóźnienia i w końcu dojedzie do Szczecina. Trzeba więc w tym krótkim czasie ustalić kto okradł tych ludzi. Czy to robota pasażera, czy może kogoś z obsługi? A co z tytułowymi papierosami „Maracho”? Czy one odegrały w tym przestępstwie jakąś rolę? Nie dowiecie się jeśli nie sięgniecie po tę mikropowieść. Ja przesłuchałem ją w interpretacji Roberta Michalaka którego głos przeniósł mnie do kołyszącego się, głośnego pociągu lat osiemdziesiątych, w którym smród tanich papierosów mieszał się z odorem niedomytych ciał, wyziewami przetrawionego alkoholu i ekskluzywnym zapachem old spice’a. Siedem papierosów Maracho, to jak zawsze u Edigeya dobrze skrojona opowieść, którą czyta się płynnie i gładko, bez zbędnych mielizn i dłużyzn. Akcja może nie tak wartka jak pospieszny z Warszawy do Szczecina, ale snująca się powoli jak dymek z papierosa „Maracho” w kolejowym przedziale pierwszej klasy. Tylko nie potrafię sobie przypomnieć co to były za papierosy. Wtedy już jako nastolatek popalałem trochę za co nawet dorobiłem się nagany dyrektora liceum i wówczas wydawało mi się że znam wszystkie dostępne na rynku fajki. Tych za diabła nie pamiętam. A może ich wcale nie było i marka została wymyślna na potrzeby książki? W każdym razie nawet jeśli nie istniały, to podobno smakowały całkiem nieźle i jak twierdził jeden palacz, bohater tej opowieści, były najzdrowsze ze wszystkich, bo tylko po nic nie miał chrypki.

W końcu udało mi się trafić na coś tego autora, co jest napisane z życiem i jakimś pomysłem na całość. Różnica jest tylko taka, że ta książka jest znacznie krótsza od tego, co standardowo pisał ten Pan. I może właśnie zwięzła forma jest kluczem do sukcesu.

Dobry, krótki kryminał skoncentrowany na pracy milicjantów, którzy krok po kroku dochodzą do rozwiązania zagadki znalezionego przypadkiem szkieletu. Dopiero po lekturze dowiedziałam się, że to powieść z czasów PRL, wcześniej uznałam po prostu, że to współczesna pozycja i jakaś sentymentalna podróż autora w lata młodości. Językowo i literacko książka się broni mimo upływu lat.

Lubię książki B Gordon przede wszystkim ze względu na język, styl pisania, ciekawe kreacje postaci i celne obserwacje obyczajowe. Ale oczywiście wątek kryminalny też jest ważny. Tym razem sprawa jest pozornie oczywista, ale pojawiają się też inne tropy. Może nie ma napięcia, ale nudnie też nie jest.

Udało się Bożkowskiemu ( czyli Bożenie Cicierskiej) w mistrzowski sposób połączyć dwie rzeczy: świetną intrygę kryminalną (obfitującą w różne tropy, komplikacje, zakręty w śledztwie ) z lekkim -momentami komediowym- stylem (tu prym wiodą- formalnie współpracujący, ale w praktyce niekoniecznie,- dwaj milicjanci początkujący Karbolek i niekonwencjonalny Fidybus ) Wszystko (nawet z małym romansem Fidybusa) jest bardzo harmonijne skomponowane. Akcja jest wartka, dialogi dynamiczne, postaci wyraziste. Nie potrafię tej książce niczego zarzucić- to świetna rozrywka kryminalna w starym stylu.

Lubie stare kryminaly I tamten klimat. Bardzo fajna odskocznia. Prosty jezyk, nieskomplikowane dialogi b charakterni bohaterowie Mnie najbardziej rozbawil Poeta R I Jego rozdmuchane ego. Co prawda domyslilam sie mniej wiecej w polowie kto moze byc sprawca, ale intryga byla przednia, plan byl doskonaly. Kazda postac mocno zarysowana. Krotkie, w ciekawej formie. Polecam, chwila relaksu gwarantowana.

Bardzo sympatyczna komedia kryminalna. Co z tego, zapytacie - przecież dużo jest takich w Polsce. Ale niekoniecznie z lat 50., a to z tego właśnie okresu są "Kłopoty ze spadkiem", więc mamy tutaj Milicję Obywatelską. A do tego klimatu starego domu i walkę o spadek. Klasyka, jakby tak pomyśleć. Ale jaka pożądana! Jak w każdej książce z tego nurtu, mamy tutaj szybkie dialogi, żarty słowne (lub narracyjne, ale tutaj akurat ukryte są w dialogach) dość czarno-białych bohaterów, prędki rozwój wypadków i zagadkę bardziej niż śledztwo. I z tego ta ksiażka wywiązuje się bardzo dobrze - rzeczywiście aż do końca nie wiadomo, jakie będzie rozwiązanie, a śmiechu też trochę jest. To przede wszystkim powieść oparta na dialogach, do tego nierzadko pisanych w starym stylu (w końcu ta książka nie powstała dzisiaj). Piszę o tym, bo wiem, że niektórzy oczekują dowcipów już u narratora - tutaj tego nie ma. I jest jeszcze jedna rzecz, która może przytłoczyć - nawał bohaterów już od początku. To jeden z tych tytułów, w których autor na początku daje słowniczek bohaterów, przez co czuje się usprawiedliwiony tym, że dosłownie od pierwszego rozdziału dostajemy prawie wszystkie imiona i koligacje rodzinne do zapamiętania, co trochę odstrasza. Bywają też nielogiczne wnioski, ale tu akurat może być mojego braku nadążania. Tym niemniej, ta książka ma klimat i dobrze się ją czyta. A nawet powiedzmy, że dam nieco wyższą ocenę niż zwykle, przez wzgląd na to, że wówczas ten nurt nie był aż tak popularny.

Jestem absolutnie zauroczona jak wspaniale rozgrywa autor taką skondensowaną formę kryminalną. Jest tu wszystko co powinno być: nietypowa zbrodnia, zamknięty krąg podejrzanych, mylenie tropów, wiarygodne zachowania i rozmowy a także charakterystyczne poczucie humoru naszego wybitnie bystrego milicjanta. To stuprocentowo przyjemne i relaksujące spędzenie czasu dla fanów klasycznych kryminałów

Bardzo ciekawa… autor umiejętnie przerzuca podejrzenia na różnych bohaterów. I choć później człowiek domyśla się, kto był winowajcą, to mimo to nadal czyta to z zainteresowaniem. Moim zdaniem jest ona na tle prawdziwych wydarzeń, ponieważ wiele zbrodniarzy wojennych, uciekając zmieniali tożsamość i było tak, że byli między nami. Zastanawia mnie tylko fakt, czy potrafili w nocy spać spokojnie? Szkoda, że nie mam więcej książek z tej serii.

Czar PRL-u. Przestępcza szajka wykonuje skok na kasę dużego zakładu pracy w przeddzień wypłaty pensji - ech te czasy, gdy dzień wypłaty oznaczał przywiezienie walizek pieniędzy, a nie serię przelewów! Charakterystyczne też, że nie wiemy, czym się ów zakład zajmuje - w słusznie minionym systemie klasa robotnicza zwykła się była oburzać, gdy obsadzano konkretną branżę w roli tła jakichś negatywnych zdarzeń, autor wolał więc nie ryzykować społecznej interwencji komitetu obrony czci producenta gwoździ czy gumiaków. W każdym razie na początku pada trup w postaci jednego ze strażników pilnujących kasy, a potem jest coraz lepiej. Śledztwo prowadzi mądra, bystra, przewidująca i odważna Milicja Obywatelska, więc oczywiście sprawcy, przynajmniej ci, którzy dożyją do końca powieści, zostaną przykładnie przyskrzynieni. W śledztwo wplątuje się także przypadkowy obywatel, który niebacznie pozwolił koledze popitigrilić się z przygodnie poznaną panienką w mieszkaniu narzeczonej, wskutek czego panienka wyszła w płaszczu narzeczonej (to ten tytułowy, biały w brązową kratę) i z jej torbą. Ponieważ obywatel boi się narzeczonej bardziej niż bandytów, brnie coraz głębiej w całą historię, wnosząc lekki opar absurdu (co tam trup, co tam rabunek, co tam bandzior przetrzymujący zakładnika, ja tu płaszczyk muszę odzyskać!). W tle warszawskie knajpy, dansingi, peryferie miasta, światek przestępczy i obyczaje lat 70 minionego wieku. Da się poczytać.

Umiejscowione gdzieś koło końcówki lat 40. i początku lat 50. trzy opowiadania, będące wczesną twórczością wolnomularza i wieloletniego krytyka literackiego Nowych Książek. W przedmowie autor twierdzi, że inspiracją były rozmowy z emerytowanym milicjantem. Postać komendanta jest milicjantem bezsprzecznie i socjalistyczny obraz władzy i obywatela jest w nim osadzony jak korzeń w ziemi. Szczęśliwie nie jest to literatura dydaktyczna, choć naleciałości epokowe ma. Najlepiej mi siadło opowiadanie trzecie, w którym komendant odsłania się jako człowiek i szuka własnego dziecka. W drugim autor podzielił narrację i poza relacjonującym milicjantem są fragmenty, gdzie swoją mętną logikę stara się wyłuszczać chory umysł mordercy (jak chory to już inna sprawa, bo czerpie to z kryminologii przedwojennej i "osobowości epileptycznej", wg której to teorii osoby z padaczką skłonne są do agresji i popadania w mordercze szały). Jerzy Siewierski jest również autorem opracowań, mówiących o kryminale jako gatunku literackim — wygląda więc, że traktował sprawę poważnie. Książka ma swój specyficzny urok: "Obudziła mnie Marta. Musiałem niedawno usnąć. Położyłem się do łóżka około wpół do dziesiątej, potem jeszcze wypełniłem małżeńskie obowiązki i szybko przysnąłem pod pierzyną".