Antologia poezji polskiej Niezapomniane Strofy

Kornel Ujejski napisał "Maraton" w 1845 roku; czas: pośrodku między dwoma wielkimi powstaniami narodowymi Polaków. Ten poemat miał wymowę patriotyczną, w domyśle odnoszącą się do rodaków uciemiężonych przez zaborców. Utwór został umiejętnie ułożony wierszem – domena ówczesnej epoki literackiej, czyli romantyzmu. Poprzez to "Maraton" brzmiał poetycko, co mnie się bardzo spodobało. W wydaniu z Krajowej Agencji Wydawniczej z 1986 roku znalazła się odpowiednia ilość przypisów – okazały się być trafnymi i potrzebnymi dla takiego czytelnika jakim ja byłem.

Gdy poezja spotyka na swojej drodze muzykę, to czuję się poruszony podwójnie. Ponieważ, tak jak obie te dziedziny sztuki posiadają zdolność do oddziaływania na swoich odbiorców niezliczoną ilością środków przekazu, ja także nie pozostaję nieczuły na bodźce płynące z instrumentarium tego królestwa doznań. Nie potrafię się zdystansować od magii słów i dźwięków połączonych we wspólnym zdobywaniu serca, potrzebującego czegoś więcej niż dają czasy współczesne z ich szybkością i spłycaniem wzruszeń. Janusz Nowosad celnie to ujął w przedmowie, że zarówno poezja jak i muzyka przemawiają do nas swym pięknem. Ja bym jeszcze do tego dodał umiejętność poruszania najczulszych strun w ludzkiej duszy. Chyba tylko te dwie sztuki potrafią tak wyraźnie kreować nasze odczucia, aby stwarzać złudzenie zdobywania szturmem, tkliwej strony ludzkiej osobowości. Ta antologia jest niczym udane koncertowanie. Przypomina granie wierszy na fortepianie w Żelazowej Woli, wzrusza lirycznością przy dźwiękach skrzypiec na grobie Niccola Paganiniego w Parmie. Śladami poezji prowadzi nas Janusz Nowosad do historii towarzyszącej powstaniu "Pstrąga" Franza Schuberta. Ożywia architektów duchowych wrażeń o których w wielu przypadkach można by powiedzieć, że zostali dawno przysypani warstwami niepamięci. To w ich utworach zawarto swoisty konglomerat tonów w które uderzają mistrzowie. Odcieni smutku i radości, ukrytych pokładów pragnień od zawsze kierujących człowiekiem, pytań z których to zadane przez Ludwika Jerzego Kerna, wyznacza kierunek naszych zainteresowań: "Czym jest muzyka? Nie wiem. Może po prostu niebem Z nutami zamiast gwiazd". Już Jan Kochanowski pisał o mapach nieba, na których gwiazdozbiór Lutni rozczulał światową poezję tonami tego instrumentu. Jednak muzyka nie pochodzi jedynie z wytworów ludzkich rąk. I o tym też wspominają inni poeci, którzy słyszą tęsknotę w podmuchach wiatru i szumie liści, kołysaniu fal nadają takiego samego znaczenia jak najczulszym szmerom skrzypiec. To już cała łąka wygrywa do rytmu wersów, ptaki wyśpiewują ody do Ludwiga van Beethovena, "niedotykalne poruszy religia czysta, muzyka". Tak, "te pieśni wyszły z ziemi,z lasów i miedzy", dla przyrody muzykowanie staje się najlepszym sposobem na przetrwanie. Ludzkość miała potężną nauczycielkę muzyki w postaci natury. Chyba nie było większego malarza polskości w muzyce nad Fryderyka Chopina. Tworzone przez niego emocje emanują tęsknotą, w cudnych tonach fortepianu wyrywa się utracona wolność. Wielu poetów próbowało oddać czarowne chwile, podczas których na dźwięk nokturnów i mazurków mdleją serca. Myślę, że poeta bardziej rozumie kompozytora niż pozostali twórcy. Bo poeci i muzycy chadzają tymi samymi drogami. Dysponują podobnymi narzędziami przydatnymi do oddziaływania na ludzi, instrumentami zbudowanymi z podobnego tworzywa, którego podstawą jest wrażliwość. Zachęcam wszystkich tych, którzy chcą zobaczyć gwiazdy polskiej poezji na muzycznym niebie, do skosztowania bemoli na kartach tej antologii.

Tak, jak na co dzień nie czytuję poezji i nie przepadam za nią, tak Norwid bez pudła porusza czułe struny gdzieś głęboko w moim wnętrzu i częstokroć łapię się na tym, że nie widzę, co czytam, gdyż moje oczy zachodzą podejrzaną "mgłą". Być może także dlatego, iż za każdym razem mam z tyłu głowy brutalne realia życia tego poety. Wielbię jego twórczość.

Tekst Konopnickiej został napisany i opublikowany po raz pierwszy w 1908 roku i szybko zyskał popularność. W styczniu 1910 r. Feliks Nowowiejski dopisał melodię do znanych już słów, a 15 lipca 1910 r. w rocznicę 500-lecia zwycięstwa w bitwie pod Grunwaldem, podczas odsłonięcia Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie pieśń została wykonana publicznie przez kilkuset chórzystów z różnych zaborów pod batutą kompozytora. Rota była jednym z tekstów branych pod uwagę przy wyborze hymnu Polski odrodzonej w 1918r. Zawsze gdy słyszę melodię Roty czuję się poruszona. Piękna pieśń.

Przepiękna antologia, zarówno wydanie jak i treść. Zdecydowany niezbędnik dla nauczycieli, uczniów we wszystkich klasach, jak i dla osób które po prostu mają ochotę na obcowanie z poezją. W tym zbiorze znajdziemy wszystkie najbardziej znane utwory najlepszych polskich poetów. Książka jest naprawdę pokaźnych rozmiarów. Coś wspaniałego.

Choć tomik ten zacząłem czytać kilka miesięcy temu to skończyłem akurat w dzień 79. rocznicy śmierci Baczyńskiego, który zginął w trakcie Powstania Warszawskiego pełniąc wartę w pałacu Bianka zastrzelony przez niemieckiego snajpera. Baczyński choć miał jedynie 23 lata zdołał napisać ponad 500 wierszy. Ostatnio dowiedziałem się, że napisał również 20 opowiadań, chętnie poszukam i zobaczę jak sprawdzał się w prozie. Można tylko przypuszczać ile Baczyński by stworzył gdyby przeżył wojnę... Oczywiście ten zbiór wierszy można przeczytać w jeden dzień, ale nie o to chodzi w czytaniu poezji. W wydaniu z Wolnych Lektur brakowało mi wiersza "Pocałunek", który jest jednym z moich ulubionych utworów Baczyńskiego. "Dniem czy nocą idzie­my wy­trwa­li, w bi­twach ogień har­tu­je nam pierś, my­śmy daw­no już dro­gę wy­bra­li, je­śli na­wet po­wie­dzie - przez śmierć. Więc na­przód, niech broń roz­dzie­ra, niech kula szy­je jak nić, trze­ba nam te­raz umie­rać, by Pol­ska umia­ła znów żyć. Bo czy las nam za­hu­czy jak mo­rze, czy w bruk mia­sta ude­rza nasz krok, W na­słuch ser­cach trze­po­cze sie orzeł, każ­dy pan­cerz prze­pa­li nasz wzrok." [po 16.V.1944 r.]

" Carpe diem ". Kanon literatury klasycznej. Dla mnie niepokojące jest przekonanie autora o roli artysty i nieśmiertelności jego poezji i sławy. Brrr, jak pomyślę, że może to dotyczyć Szymborskiej czy Tokarczuk. No cóż, nawet wielcy myśliciele mogą się mylić. I za to się napijmy !!!