Szukamy ofert...„Niemal połowie z dwustu pięćdziesięciu pięciu średnich miast w Polsce grozi społeczno-ekonomiczna zapaść – wynika z raportu Polskiej Akademii Nauk. Mieszkają w nich miliony osób, lecz problemy, z którymi na co dzień się zmagają, rzadko dostrzegają ogólnopolskie media i najważniejsi politycy”.
Bardzo popularny jest w dyskursie społecznym podział Polski na „Polskę A i Polskę B”. Tę drugą utożsamia się z prowincją – biedną, konserwatywną, niezaradną. Polska B ma być zaściankowa, o czym przekonują nas różnej maści autorytety – szczególnie przy okazji każdych wyborów. Jednak czy Polacy mieszkający w tak zwanej „Polsce B” są gorsi, niż mieszkańcy stolicy? Czy oni mają inne potrzeby, inne marzenia? Czy oni nie mają prawa korzystać z rozwoju naszego państwa? Czy w tej „gorszej” Polsce nie musi funkcjonować dobry transport publiczny, czy nie trzeba tam tworzyć miejsc pracy? Czy ludzie z mniejszych ośrodków nie mogą mieć własnego szpitala, poczty czy kina?
Te i wiele innych kwestii porusza Marek Szymaniak w swoim znakomitym reportażu „Zapaść. Reportaże z mniejszych miast”. Autor jest dziennikarzem i reporterem. Napisał głośną książkę „Urobieni”, za którą otrzymał kilka nagród.
„Zapaść” ukazała się nakładem wydawnictwa Czarne. Moim zdaniem jest to naprawdę świetna książka. Tytuł ten powinien być lekturą obowiązkową dla wszystkich polskich polityków, politologów, socjologów i ekonomistów. Marek Szymaniak patrzy na Polskę „mniejszych miast”. Jest to spojrzenie obiektywne, wyważone, jednak niestety bardzo gorzkie w swej wymowie. Autor oddaje głos ludziom, którzy mieszkają w mniejszych ośrodkach. Ci zaś spontanicznie mówią o swoich problemach, z jakimi borykają się każdego dnia. Dzielą się swoimi smutkami, radościami i obawami o przyszłość. Te zaś są wspólne dla wszystkich.
Przede wszystkim bezrobocie. W każdym z opisywanych miast za PRL-u istniał co najmniej jeden potężny zakład, który dawał pracę kilku tysiącom ludzi. Po reformach Balcerowicza wszystkie te zakłady – które były państwowe – upadły. Niestety, nikt nie przejmował się ludźmi. Zostali pozostawieni sami sobie. Z dnia na dzień stracili nie tylko pracę – stracili sens życia, poczucie bezpieczeństwa, stracili przyszłość. W zamian dostali bzdurne opinie ekspertów o tym, aby się przekwalifikować, założyć własną działalność. Bezrefleksyjnie mówiono o nich, że są niezaradni. Gdy zaś nie ma pracy, umiera miasto. Miasto bowiem to ludzie. Dane miasteczko może mieć piękną historię, być atrakcyjne turystycznie jednak cóż z tego, skoro ludzie nie znajdują w nim pracy.
Stąd kolejny paradoks polskiej rzeczywistości, na który słusznie zwraca uwagę autor. Otóż rodzice ciągle powtarzają dzieciom, aby się kształciły, aby miały w życiu lepiej niż oni. Jednak gdy te dzieci skończą politechniki i uniwersytety w większych miastach, zwyczajnie tam zostają. Nie bardzo mają bowiem do czego wracać. Wszak, aby pracować w sklepie, nie trzeba kończyć politechniki. Rozpadają się więc rodzinne więzi, młodzi ludzie są rozdarci pomiędzy swoim domem a miejscem, gdzie znaleźli pracę i starają się jakoś układać swoje życie.
Cóż bowiem oferują „mniejsze miasta”, w których życie zamiera o godzinie 18? Oferta kulturalna jest w nich praktycznie nieobecna. Brakuje kin, teatrów, restauracji czy miejsc, gdzie można się zwyczajnie spotkać. Niestety, pozostałe usługi również są na marnym poziomie. Szpitalne oddziały są redukowane, bo okazują się nierentowne. Transport publiczny praktycznie nie funkcjonuje. Nagle okazuje się, że pacjent nie ma jak dojechać do szpitala oddalonego o kilkanaście kilometrów. Mniejsze miasta to także układy i nepotyzm na bardzo dużą skalę. Wszak w miejscu, gdzie o każdą posadę jest bardzo trudno, nikt nie będzie walczył z burmistrzem.
Jestem pewien, że reportaż Marka Szymaniaka to bardzo ważny głos w debacie o Polsce.
„Zapaść” to książka wielowątkowa i bardzo aktualna. Spójrzmy tylko na tytuły poszczególnych rozdziałów – „gdzieś indziej jest lepiej”, „upadła potęga”, „w ciulowym położeniu” czy „wszyscy ludzie prezydenta” są idealnym odzwierciedleniem polskiej rzeczywistości widzianej jednak nie z perspektywy Warszawy, a mniejszych miast właśnie.
Wielką zaletą recenzowanej książki jest fakt, że autor mniejszych miast ani nie idealizuje, ani nie demonizuje. Oddając głos ich mieszkańcom, wskazuje na ich plusy i minusy. W żadnym razie nie jest winą mieszkańców fakt, że tych drugich jest zwyczajnie więcej.
„Zapaść. Reportaże z mniejszych miast” otrzymują ode mnie najwyższą możliwą ocenę. Jest to bez wątpienia jeden z najlepszych reportaży, jakie przeczytałem w tym roku. W mojej ocenie to lektura obowiązkowa dla wszystkich, którzy interesują się po prostu Polską. Zdecydowanie polecam. Na uwagę zasługuje też utwór Hioba Dylana „Polska B”, którego fragment Marek Szymaniak uczynił niejako mottem swojej książki.
Wojciech Sobański
W swoich reportażach Szymaniak bada społeczno-ekonomiczne skutki transformacji ustrojowej w Polsce i opisuje konsekwencje dla miast, które nie były w stanie przystosować się do nowych warunków. Książka porusza takie tematy jak bezrobocie, wyludnianie się miast, problemy z infrastrukturą, uzależnienia, a także trudności młodych ludzi, którzy chcą coś zmienić, ale napotykają na opór i brak perspektyw. Szymaniak nie tylko ukazuje problemy, ale również wskazuje na próbę ich rozwiązania przez lokalnych aktywistów i działaczy, co daje pewną nadzieję na poprawę sytuacji. o lektura dla wszystkich zainteresowanych społecznymi problemami współczesnej Polski i gotowych zrozumieć, co dzieje się poza dużymi aglomeracjami. Książka Szymaniaka jest zarówno poruszająca, jak i edukacyjna, pozostawiając czytelnika z głębszym zrozumieniem problemów, które dotykają mniejszych społeczności w Polsce.
721 
644 
Nominacja w Plebiscycie 2021 
Opinie i dyskusje o książce Zapaść. Reportaże z mniejszych miast
To mój pierwszy reportaż.
Jestem pozytywnie zaskoczona, książka jest bardzo dobrze napisana, treści są dobrze dobrane. Trochę obawiałam się skakania po tematach, ale te historię są ze sobą dobrze zestawione.
Co do samego zjawiska, kilkakrotnie miałam w głowie " no im się w tyłkach poprzewracało" czytając na co narzekają ludzie w małych miastach.
Przykład nowego osiedla, które oddalone jest od centrum w którym są urzędy i galeria handlowa, o ponad 2km. I ponad 2 km to już jest powód do narzekania.
Mi jako osobie mieszkającej od urodzenia w dużym mieście, takie argumenty wydają się absurdalne.
Kolejny taki przykład to zamknięcie porodówki i skierowanie pacjentek do szpitali w innych miastach, które oddalanie są o 30-40 min .
Ja sama bez korków na porodówkę jechałam ponad 30 min u siebie w mieście i uważam to za dobry wynik.
Zgodzę się z tym, że problemy z jakimi borykają się małe miasta, brak pracy, brak nowych mieszkań, zanieczyszczenia, to są realne powodu do przeprowadzki.
Smutno czyta się o tych sytuacjach, ale dzięki nim doceniam jeszcze bardziej to co mam.
To mój pierwszy reportaż.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toJestem pozytywnie zaskoczona, książka jest bardzo dobrze napisana, treści są dobrze dobrane. Trochę obawiałam się skakania po tematach, ale te historię są ze sobą dobrze zestawione.
Co do samego zjawiska, kilkakrotnie miałam w głowie " no im się w tyłkach poprzewracało" czytając na co narzekają ludzie w małych miastach.
Przykład nowego osiedla,...
Czy jest szansa na odwrócenie losów mniejszych miejscowości w Polsce? I tak i nie, zależy jakich włodarzy mają czy z jakimi wyzwaniami przyszło im się obecnie mierzyć. Konkretny zbiór rozmów i analizy przypadków z różnych stron Polski. Momentami niektóre wątki trochę zbyt rozwleczone i odbiegające od głównego tematu, jakby odnosiły się do historii niekoniecznie powiązanej z problemem przedstawionym w tytule.
Czy jest szansa na odwrócenie losów mniejszych miejscowości w Polsce? I tak i nie, zależy jakich włodarzy mają czy z jakimi wyzwaniami przyszło im się obecnie mierzyć. Konkretny zbiór rozmów i analizy przypadków z różnych stron Polski. Momentami niektóre wątki trochę zbyt rozwleczone i odbiegające od głównego tematu, jakby odnosiły się do historii niekoniecznie powiązanej z...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toDobrze napisany reportaż obrazujący rzeczywiste bolączki mniejszych polskich miejscowości. Autor zahaczył tu o pełny przekrój tematów - od problemów z demografią, zamykaniem szpitali i opuszczaniem domu "za chlebem" przez uprzedzenia do mniejszości, aż do problemów środowiskowych. Nie będzie to pozycja obowiązkowa dla osób, które świadomie "siedzą w temacie", ale raczej dla laików wiadomości dziennikowych. Warto jednak czasem sięgnąć po te pozycje, aby przypomnieć sobie w jakim kierunku chcemy wprowadzać zmiany - zaczynając od siebie i swojego światopoglądu.
Dobrze napisany reportaż obrazujący rzeczywiste bolączki mniejszych polskich miejscowości. Autor zahaczył tu o pełny przekrój tematów - od problemów z demografią, zamykaniem szpitali i opuszczaniem domu "za chlebem" przez uprzedzenia do mniejszości, aż do problemów środowiskowych. Nie będzie to pozycja obowiązkowa dla osób, które świadomie "siedzą w temacie", ale...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toDobry reportaż. Zwraca uwagę na sprawy i problemy dotyczące pomniejszych miejscowości. Otwiera nas na różne perspekty i doświadczenia ludzi. Polecam do przeczytania ludzią młodym którzy jeszcze nie wiedzą gdzie chcieliby się osiedlić.
Dobry reportaż. Zwraca uwagę na sprawy i problemy dotyczące pomniejszych miejscowości. Otwiera nas na różne perspekty i doświadczenia ludzi. Polecam do przeczytania ludzią młodym którzy jeszcze nie wiedzą gdzie chcieliby się osiedlić.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toBartoszyce mentioned.
Smutny obraz życia w małym mieście, szkoda że 5 lat od wydania książki przedstawione problemy jedynie się pogłębiają bez nadzieji na poprawę.
Rytm książki mocno kuleje przez ciągłe wtrącenia bohaterów-mieszkańców, można było ich historie przedstawić w bardziej przystępny sposób
Bartoszyce mentioned.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toSmutny obraz życia w małym mieście, szkoda że 5 lat od wydania książki przedstawione problemy jedynie się pogłębiają bez nadzieji na poprawę.
Rytm książki mocno kuleje przez ciągłe wtrącenia bohaterów-mieszkańców, można było ich historie przedstawić w bardziej przystępny sposób
Bardzo dobrze napisany, solidny reportaż, do tego świetnie się czyta. To była potrzebna książka i świetnie, że powstała, natomiast właściwie nie dowiedziałem się z niej niemal niczego, czego bym już nie wiedział (a temat jest dla mnie całkiem obcy),albo się z wielką pewnością nie spodziewał. Nie wiem, czy dało się tego uniknąć, być może po prostu nie, ale w każdym razie na pewno nie jest to "spodziewaj się niespodziewanego". Jedyna nieoczywistość (dla mnie) to kwestia budownictwa mieszkaniowego.
Bardzo dobrze napisany, solidny reportaż, do tego świetnie się czyta. To była potrzebna książka i świetnie, że powstała, natomiast właściwie nie dowiedziałem się z niej niemal niczego, czego bym już nie wiedział (a temat jest dla mnie całkiem obcy),albo się z wielką pewnością nie spodziewał. Nie wiem, czy dało się tego uniknąć, być może po prostu nie, ale w każdym razie na...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPozycja zdecydowanie warta przeczytania. Świetnie opowiada o tym, z czym mierzą się mieszkańcy mniejszych miast i miasteczek w całej Polsce.
Pozycja zdecydowanie warta przeczytania. Świetnie opowiada o tym, z czym mierzą się mieszkańcy mniejszych miast i miasteczek w całej Polsce.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toZa krótka... Ale to chyba komplement :)
Za krótka... Ale to chyba komplement :)
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toRaport z mniejszych ośrodków. Polska B a czasem i C nie jest zgodnie z utartym schematem na wschód od Wisły, ale otacza duże miasta. Te aglomeracje są wygranymi przemian ostatnich dekad - wysysają ludzi, talenty, fundusze i przyszłość. Są oazami sukcesu w systemie, gdzie zwycięzca bierze wszystko. Model gospodarczy PRLu, pomimo tego jaki był, stawiał na (modne ostatnio słowo) zrównoważony rozwój całego kraju. Teraz, gdy zabrakło, paradoksalnie, centralnego planowania nastąpiła centralizacja rozwoju i zwijanie się prowincji. Nie każde, oczywiście, mniejsze miasto jest skazane na stagnację lub upadek - dużo zależy od szczęścia, od pomysłu na miasto oraz od pracy mieszkańców. Teraz, gdy coraz więcej pracy można wykonywać zdalnie mniejsze miasta mogą być tańsza i zdrowszą alternatywą dla wiecznie zakorkowanych miast Polski A.
Raport z mniejszych ośrodków. Polska B a czasem i C nie jest zgodnie z utartym schematem na wschód od Wisły, ale otacza duże miasta. Te aglomeracje są wygranymi przemian ostatnich dekad - wysysają ludzi, talenty, fundusze i przyszłość. Są oazami sukcesu w systemie, gdzie zwycięzca bierze wszystko. Model gospodarczy PRLu, pomimo tego jaki był, stawiał na (modne ostatnio...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toDobry reportaż kompleksowo opisujący życie w mniejszych miejscowościach oraz problemy ich mieszkańców.
Dobry reportaż kompleksowo opisujący życie w mniejszych miejscowościach oraz problemy ich mieszkańców.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to