Wikingowie w Polsce? Zabytki skandynawskie na ziemiach polskich

W pierwszej części książki znajdziemy informacje o składnikach posiłków, przetwarzaniu i konserwacji oraz zapleczu kuchennym słowian i wikingów. Mam wrażenie, że w książce jest troszkę więcej informacji o słowianach niż wikingach. W drugiej części mamy autorskie rekonstrukcje przepisów takich jak podpłomyki, zakwas, kasze z dodatkami i inne. Książkę przyjemnie się czyta, w środku znajdziemy sporo narysowanych obrazków. Minusem jest użycie czcionki bezszeryfowej.

Wystarczy przeczytać kilka stron, aby zauważyć że tematyka wczesnego średniowiecza jest dla autora tej książki całym życiem. Zaczynając od opisu własnych doświadczeń na rekonstrukcyjnych polach bitew, aż po nawiązania do życia osobistego, jak opis pogrzebu jednego z przyjaciół. To zaangażowanie w tematykę jest mocno wyczuwalne i dodaje charakteru pozycji, jednak ta, mimo wszystko, mnie nie urzekła. Styl jest bardzo prosty, wręcz potoczny, przez co pozycja jest dosyć łatwa w odbiorze, jednak wydaje się sztucznie rozwleczona. Autor wyciąga daleko idące wnioski z pojedynczych sformuować, niepotrzebnie wałkuje bardzo jasne opisy, wyważając w ten sposób otwarte drzwi (widać to zwłaszcza przy opisie bitwy pod Cedynią). Nie brak jednak fragmentów mocno pouczających, zwłaszcza dotyczących sztuki oblężniczej, walk niemiecko-duńsko-słowiańskich na Połabiu oraz ew. skandynawskiego pochodzenia drużyny Mieszka I. Ogólnie, książkę warto przeczytać, ale trzeba pamiętać, że dosyć wolno się rozkręca, bo pierwsze rozdziały są gorszej jakości. Jest to dosyć dobre wprowadzenie dla osób dopiero chcących zapoznać się z tematem, ale i specjaliści mogą czasem znaleźć coś dla siebie.

Wszystko co trzeba wiedzieć na temat Truso, a przynajmniej co laik wiedzieć powinien. Jest to książkowy katalog wystawy zorganizowanej przez Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu. Bardzo treściwy. Zaczyna się od zarysowania tła historycznego (tzw. okres wikiński) w jakim funkcjonowała osada, dalej sprawozdanie Wulfstana z podróży bałtowskiej do Truso, później ciekawe tezy dotyczące kreowania przez wikingów nadbałtyckiej wspólnoty gospodarczo-kulturowej (wikińska globalizacja). Ciekawe są próby rekonstrukcji życia społecznego i gospodarczego mieszańców osady, ich habitacji z sąsiadami (plemiona bałtyckie oraz Słowianie). Intersująca jest rekonstrukcja życia codziennego mieszkańców, funkcjonowania rzemiosła, wymiany handlowej, w końcu Truso było typowym ośrodkiem rzemieślniczo-handlowym. Książka dostępna na portalu www.academia.edu.

INFO Autor książki na podstawie analizy grobów kobiecych, tekstów (m.in. edda poetycka, sagi wojowników) i znalezisk archeologicznych autor książki przygląda się kim były kobiety w czasach wikingów. W pozycji przeczytamy też o rytuałach, przedmiotach powiązanych z magią, bądź walką. Dokładnie przeanalizowano tu również groby skandynawskich niewiast, ⚔️MOJA OPINIA Mimo, że książka ma charakter historyczny, dla mnie skrywała ona wiele magii. Przede wszystkim, autor, Leszek Gardeła, bardzo dużo uwagi poświęca nawiązywaniu do mitów, tekstów poematów i sag. W pozycji rozbudowany został też wątek magii seidr i symboliki włóczni, amuletów, czy sposobu pochówku. Sporo tu też Odyna, który był mocno związany z magia i bardzo się cieszę, że jego postać została tu podkreślona. W kontekście zaświatów wspomniane zostały oczywiście Walkirie i Valhalla, ale nie pominięto też Helheim (krainy zmarłych Hel),oraz Folkvangr (miejsca podróży kobiet po śmierci, o które dbała sama Freja). Mitologia została też zestawioba ze znaleziskami archeologicznymi: grobami i artefaktami, które towarzyszyły zmarłym w ich podróże w zaświaty. W moim odczuciu historyczna atmosfera bardzo płynnie przechodzi tu w magię i wierzenia wikingów. Myśle, że książka przypadnie do gustu zarówno osobom interesujących się odkryciami archeologicznymi, ale też nordycką duchowością, seidr czy mitologią. #współpracarecenzencka

Książka "O broni Słowian" ukazała się drukiem w 2020 roku. Tym razem wydawniczo Triglav wsparło Wydawnictwo Wielkopolskie, być może dla tego, że nie dość, że jest to zdecydowanie najgrubsza książka jaką do tej pory zaproponowali, to jeszcze pierwsza (nie licząc poprzedniej pozycji z serii pt. "O wojownikach Słowian") w twardej oprawie. Jak już przy druku jesteśmy, tutaj również widać znaczną poprawę w jakości papieru. Wątpliwości natomiast dostarcza okładka, szczególnie sposób jej klenia. Mój egzemplarz uległ rozkładowi, niemniej przyznam się bez bicia, że trochę ją wymęczyłam i odwiedziła ze mna kilka miejsc w Polsce i często podróżowała. Jednak do tej pory żadna inna mi się nie podarła! Co do grafiki na froncie, nie jest ona zbytnio przemyślana i estetyczna z powodu "ucięcia" zdjęcia z lewej strony. Wygląda na to, że nie zostało to chyba dogadane z drukarnią i wyszło jak wyszło. Czym książka różni się od innych publikacji? Przede wszystkim językiem, który momentami jest wręcz prostacki. Czasem też w dość irytujący sposób czyni dygresje i odnosi się do pozycji poprzedniej i mimo tego, że nie jest to wyraźny cykl, to swoją wymową zmusza wręcz czytelnika do przeczytania jej (wspomniana już "O wojownikach Słowian) i to w pierwszej kolejności, inaczej zostawi pewne luki w wiedzy. Gęsto wręcz zdaje się, że autor celowo utrudnia odbiór zamieszczając masowo odsyłacze nie podając kontekstu wypowiedzi. Nie powinno więc się jej rozważać jako autonomiczną pozycję, a kontynuację. Szczęściem to główne i nie tak wielkie zarzuty, z którymi można żyć, a książce nie sposób odmówić rzetelności. Wiedza zawarta na jej kartach poparta jest nie tylko bibliografią, ale również doświadczeniem i praktyką w zakresie użycia szeroko rozumianych militariów, co (choć odrobinę na wyrost) można podciągnąć pod znamiona archeologii doświadczalnej. Treść zadanego tematu jest dość pełna i szczegółowa. Analizowany jest nie tylko materiał archeologiczny, ale również epokowe źródła pisane i ikonograficzne, a nawet doświadczenie własne, szczególnie w walce replikami omawianej broni. Przywołuje również doświadczenia i wypowiedzi sprawnych rzemieślników odtwarzających broń w warunkach i technologiach dostępnych dla omawianego okresu czasu. Dzięki tym składowym dostajemy dość pełen obraz uzupełniony przez szczegółowe analizy i typologię czerpiącą z badaczy naukowych i specjalistów, włączając w to wytwarzanie broni, jej użytkowanie aż po symbolikę dla ówczesnego społeczeństwa, co sprawia, że książka ma wiele walorów patrząc z różnych perspektyw, bez wątpienia jest specjalistyczna i aspiruje do bycia monografią archeologiczną. Znajdziecie tu więc informacje na temat wszelkiego wyposażenia zbrojnych, od samej broni rozumianej w klasyczny sposób, a więc mieczy, toporów, włóczni, łuków, przez tarcze i odzież ochronną, po wyposażenie jeździeckie. Wszystko okraszone oczywiście bardzo wartościowymi rycinami, głównie pochodzącymi z wykopalisk. Jest tu jednak wręcz aż za dużo odniesień do odtwórstwa historycznego będącego relatywnie luźno związanego z nauką, nawet jeśli w dużym stopniu na niej bazuje. Książkę przepełnieniają bowiem anegdoty i luźne wskazówki dla odtwórców. Nie jest to jednak "poradnik małego odtwórcy", a pozycja o charakterze historycznym. Wymienione nic nie wnoszą do treści. Czytając publikację o tytule "O broni Słowian na wojnie i w kulturze" gówno mnie interesuje, że polscy rekonstruktorzy za często używają pancerzy lamelkowych. W części schyłkowej absolutnie rozbroiło mnie to, że autor porównuje Słowian do... diabła. Co prawda stawia ich sobie przeciwstawnie lecz... czart wychodzi w tym porównaniu bardziej sympatycznie. Potwierdza to tylko fakt, że autor literatem raczej nie zostanie. Książkę wieńczy niezbyt dobrze napisana, lecz bez wątpienia imponująca bibliografia. Dodatkowym atutem jest jej wielojęzyczność. Kolejnym plusem jest fakt, że na końcu znajduje się dodatek z kolorowymi zdjęciami i grafikami (te w treści są czarno-białe). Są tu zdjęcia broni, rekonstruktorów w pełnym rynsztunku bojowym bazującym oczywiście ścisło na wykopaliskach archeologicznych i obecnym stanie wiedzy, jak również absolutnie nic nie wnoszące do treści ilustracje z innych książek autora, których nie zdołał wcisnąć w bibliografię, a bez tego zapewne w poważny sposób jego ego narażone byłoby na uszczerbek, szczególnie że wyjątkowo nie ma jego wizerunku na okładce. Można było je wybrać lepiej.

Smutna konstatacja naszła mnie w trakcie lektury. Nie dlatego, że naukowy spór M. Derwicha z Gąssowskimi toczony od lat o to, czy wał kamienny na Łyścu powstał w celach kultowych czy refugialnych wbrew przypuszczeniom nie wysunął się na pierwszy plan. Właściwie byłem nim już nieco zmęczony. Wszyscy uczestnicy tego sporu wyprztykali się z argumentów już w latach 90-ych i tym razem (tj. na konferencji, z której materiały zawiera książka) nie mieli sił ani ochoty powtarzać wszystkiego od nowa. Zaznaczyli zwięźle i ogólnikowo, że trwają na swych stanowiskach i tyle.<br /> <br /> Sensacja kryła się gdzie indziej. Nadeszła ze strony, której nikt się nie spodziewał (a przynajmniej nie wszyscy). Być może niektórzy znają prace G. Domańskiego. Archeolog ten prowadził badania na Ślęży i jakąś dekadę temu opublikował wyniki swych badań a wynikało z nich, że wał na szczycie Ślęży nie był tworem Słowian we wczesnym średniowieczu a o wiele starszej kultury łużyckiej, której etniczność jest trudna do określenia. Podobnie z nią się wiążą zapewne wały na sąsiednich Raduni i Górze Kościuszki. Akurat o tym w „Sacrum pogańskie…” nie ma, jest za to artykuł Sz. Orzechowskiego, który całkiem przekonująco dowodzi, że takiż wał na Łyścu to również nie jest słowiański dorobek wczesnego średniowiecza a zabytek kultury przeworskiej związany ze słynnym starożytnym zagłębiem hutniczym koło Nowej Słupi (polecam pielęgnujące rokrocznie tę tradycję odbywające się tam Dymarki Świętokrzyskie). Mało tego, Cz. Hadamik wał na Górze Grodowej w Tumlinie takoż zaleca traktować nie jako kultowy słowiański a jako pozostałość późniejszego grodu kasztelańskiego. W tej sytuacji tekst J. Cieślika można byłoby już tylko uznać za kopanie leżącego – dowodzi on, że badania archeologiczne miejsc kultu w Polsce przeprowadzane były niedokładnie, datowania były niepewne, własne interpretacje przeważały nad faktami a co za tym idzie pozostawiają one wiele do życzenia (poza badaniem ośrodka kultowego na Górze św. Wawrzyńca w Kałdusie, za które autor docenia W. Chudziaka). Się porobiło? No właśnie. Wygląda na to, że kultowe wały kamienne budowane przez Słowian na szczytach gór w średniowieczu należy odesłać do lamusa pomyłek archeologicznych.<br /> <br /> Należy podkreślić, że książka „Sacrum pogańskie…” będąca pokłosiem konferencji na Łyścu zawiera nie tylko materiały na temat Łyśca i okolic, ale całego obszaru Polski (ba, mamy nawet pojedyncze artykuły na temat Czech, Rosji i Skandynawii). Szczególnie wiele nowości przynoszą badania Chudziaka na Pomorzu. Szczególnie sprawa wciąż odkrywanych świętych wysp Słowian wydaje się być dobrze rokująca – archeolodzy odnotowują kolejne przypadki, czasem nawet wydające się być kultowym centrum ponadlokalnym z własną świątynią.<br /> <br /> Nie zabrakło w tomie łyżki dziegciu – jest nią tekst D. Sikorskiego podważający tezę budowania chrześcijańskich kościołów w miejscach wcześniejszych kultów pogańskich. W przeciwieństwie do badań nad wałami kamiennymi, sceptycyzm Sikorskiego (widoczny również w pozostałych jego pismach o religii pogańskiej) robi wrażenie raczej ideologicznego niż dogłębnie naukowo przemyślanego.<br /> <br /> Książka nie tylko jest objętościowo solidna, ale przy swej objętości zawiera również sporo artykułów bardzo istotnych dla sprawy badań nad religią Słowian, jeśli nie wręcz przełomowych. Podobne konferencje nie rzadko prezentują zbiór referatów od Sasa do Lasa, w większości luźno związanych z głównym tematem i mało odkrywczych. Tutaj mamy wybór prawie wszystkich najlepszych badaczy tematu i próbki ich pracy dające przekrój stanu najnowszych badań i pozwalające wyrobić sobie opinię o obecnie rozwijanych trendach badawczych. Jestem pewien, że do tych artykułów będzie z pewnością odwoływać wiele kolejnych publikacji.

Publikacja jest kolejną ze stajni wydawnictwa Triglav. Niby jakość papieru w środku poprawili, ale... no właśnie, zawsze musi być ale. Udało mi się ją rozkleić, co niby mogłabym tłumaczyć zbyt agresywną aksploatacją, ale folia pokrywająca wierzchnią stronę okładki brzydko się odkleiła i zrolowała, co jest już ewidentną wydawcy. Także jedną rzecz naprawili, dwie popsuli. Książka "Wierzchowce Bogów" posiada strukturę pracy naukowej. Lektura nie sprawia jednak takiej przyjemności jak inne tego typu publikacje (np. ostatnie publikacje Pana Łuczyńskiego czy Kajkowskiego. Piękno w najczystszej postaci),niemniej dzięki temu jest choć minimalnie klarowna. Zdarzają się jednak wielokrotne powtórzenia, co przy tak krótkim materiale, o dużym stopniu specjalistycznym jest głupie i nie można tego uznać za zamierzone. W pewnym momencie książka staje się paskudnie chaotyczna, mimo tego że to powielenie pracy. Informacje są porozrzucane bez sensu i bywa, że powtarzają się nawet na przestrzeni kilku stron! Zdarzają się też fragmenty co najmniej dziwne. Chociażby przy opisie konia, na którym według Słowian jeździł na nocne eskapady Świętowit jest dopisek autorki 'czy jednak dosiadał go (rumaka świątynnego) właściciel (czyli Bóg)? Czy może pod osłoną nocy robił to kapłan?" Zadawanie tego pytania jest tak potrzebne jak mi nowa turbosprężarka. Książce nie pomagają również literówki, nawet tak absurdalne jak w datach. Marne jest także to, że część rycin to odpisy z innych publikacji i nie mają one legend, przez co w sumie są w pewnym stopniu bezcelowe. Są niejasne strukturalnie lub też są one opisane, nie mają odniesienia na planach sytuacyjnych. Jak już wspomniałam, jest to druga, poprawiona, jak zapewnia wstęp, odsłona książki, lecz jak widać nie jest ona dopracowana. Wiele rzeczy można było jeszcze poprawić. Pewnym walorem publikacji są szkice samej autorki o wysokim walorze estetycznym, przynajmniej w kwestii studium konia. Ludzie są koślawi. Niestety część ma również zaburzone proporcje, czy perspektywę, lecz nie przeszkadza to w zrozumieniu sytuacji, które są na nich ukazane. Jedna jest jednak wybitnie skopana przez to, że pani Łukaszczyk nie przemyślała tematu i widocznie nie posiada wyobraźni technicznej. Indeks zabytków owszem jest, niestety na końcu. Niby to nie jest jakieś niedopuszczalne uniedogodnienie, niemniej dziwne rozwiązanie. Lepiej mieć odniesienie bezpośrednio w treści. To co jest również bez sensu, to wrzucenie do katalogu współczesnych zabawek. Kilka tez wydaje mi się tutaj nieudana. Książka zakłada, że raczej wszystkie z opisanych zabytków - figurek koni - była wykonana przez profesjonalnych rzemieślników, a relatywnie duży nakład pracy włożony w przedmioty miałby je wykluczyć z grona zabawek dziecięcych. Nie wzięto jednak pod uwagę, że dla niektórych oczekiwanie na potomka, szczególnie pierworodnego, może być czasem wyjątkowym, a zabawki może wykonywać samodzielnie rodzic, wkładając w nią niewspółmierne celowi czas oraz staranność. To co książka robi dobrze, to ogromna ilość cytatów, zarówno z kronik dotyczących Słowian jak i sag. Autorka często podaje własne tłumaczenia, ale również zamieszcza teksty oryginalne do ewentualnej weryfikacji. Z pewnością zainteresuje pasjonatów, szczególnie kultury nordyckiej fakt, że mamy tu zatrzęsienie oryginalnych opisów, które wręcz "żywcem" zostały zobrazowane w serialu "Wikingowie". Najbardziej zapadający w pamięć jest opis święta w Upsali, gdzie składano również ofiary z ludzi, oraz opis pochówku "wodza Rusinów" zapisany przez naocznego świadka - ibn Fadlana, według którego zobrazowano serialowy pogrzeb jarla z pierwszego sezonu. Zabrakło tylko na koniec zwierząt ofiarnych. Co ciekawe, w serialu widać nawet więcej naleciałości słowiańskich takich jak na przykład uskutecznianie zapasów podczas uroczystości. Co ciekawe podróżnikowi przyznano tłumacza, który nakreślał mu symbolikę tego co widzi, aby mógł pełniej brać udział w fecie, a w serialu młody Björn tłumaczy wszystko katolickiemu mnichowi. To, co jak najbardziej godne pochwały to fakt, że autorka postanowiła odtworzyć część zabytków. Nazywamy to archeologią eksperymentalną, a przedmioty są wykonywane w oryginalnych technologiach. Niestety badania własne są troszkę za mało uwydatnione, powinny być chyba lepiej opisane i udokumentowane. Są to badania własne, które pomagają innym naukowcom w wielu dziedzinach, a więc warto je eksponować. To czego mi również zabrakło to wyraźne posumowanie i zestawienie znaczenia konia dla obu opisywanych kultur. Jest to bardziej dość losowe zebranie materiałów w jednym miejscu.

Po tej książce spodziewałem się czegoś zupełnie innego, może niezbyt uważnie przeczytałem opis. Autor koncentruje się w głównej mierze na PRZEDMIOTACH, które mają związek ze "światami i zaświatami" Wikingów, a nie o samych wierzeniach, duchowości, mitach, sagach.

To co pierwsze rzuca się w oczy to nietypowy format książki. Jest ona wielka, na oko to A4. Kilku wydawców wpłynęło również na jakość wydania. Jest to przepiękna kolekcja, drukowana na papierze kredowym o doskonałej gramaturze. Teksty okraszone są dużymi, kolorowymi grafikami oraz zdjęciami o pięknych kolorach. Oprawa graficzna ogółem robi ogromne wrażenie ( z pominięciem zdjęć wstępnych. Widać, że robili je totalni amatorzy, są straszne pod kątem kompozycyjnym) i jest to dość nietypowe rozwiązanie dla książek o tak niszowym temacie. Szczególnie, że wpłynęło to również na dość wysoką cenę publikacji, niemniej już na tym etapie mogę napisać, że warto się rzucić. Chyba głównym, choć niejednoznacznym minusem publikacji jest fakt, że korzysta praktycznie wyłącznie z zagranicznej literatury. Jest to oczywiście jak najbardziej zrozumiałe, gdyż polskiej zwyczajnie za bardzo nie ma. Niemniej wpłynie to na odbiór niektórych osób. Pięć z siedmiu artykułów napisane jest też przez naukowców zagranicznych. To akurat też zrozumiałe. Wstęp oraz podsumowania są w języku angielskim, co nie każdemu się spodoba. Niektóre opisy grafik są w języku niemieckim. Jeśli ktoś nie zna podstaw, nimi też się nie nacieszy. To, że proponowana literatura jest głównie w językach obcych też może stanowić pewien problem dla osób, które ich nie znają. Nie będą mieli możliwości poszerzenia wiedzy o podane pozycje, ani sprawdzenia informacji zawartych w książce z oryginałami. Oczywiście jest to taka sama wada jak i zaleta, bo będą mieli możliwość skorzystania dzięki książce z części wiedzy w nich zawartych. Niemniej do pełnej delektacji treścią przyda się niewątpliwie znajomość angielskiego oraz niemieckiego. W moim odczuciu najlepsze artykuły wyszły spod ręki Biermanna (piękne nazwisko),Ruchhöfta ,oraz jednego z redaktorów, Kaczmarka. Pierwszy z nich napisał "Osady otwarte, miejsca handlowe i grody - osadnictwo Słowian w północno - wschodnich Niemczech". Otwiera on książkę i jest arcyciekawy. Traktuje głównie o sposobach budowania i rozwiązaniach architektonicznych. Wymienia zaskakujące, genialne wręcz rozwiązania myśli technicznej Słowian. Szczegółowe badania, rekonstrukcje oraz zdjęcia z wykopalisk pomagają głęboko wejść w temat. Artykuł okraszony jest również smaczkami i wręcz ciekawostkami. Zapewniam, że każdy nawet zagorzały słowianofil czymś się zaskoczy. Pan Kaczmarek napisał z kolei "Połabszczyzna a Wielkopolska. Relacje pomiędzy Słowianami połabskimi a grupami zamieszkującymi obszar Wielkopolski we wczesnym średniowieczu". Tutaj przeczytacie głównie o materialnej wymianie kulturowej, pomiędzy Połabiem a Wielkopolską. Artykuł oparty jest więc głównie o wiedzę archeologiczną i poszukuje artefaktów charakterystycznych dla danej kultury na terenie sąsiadów. Fred Ruchhöft zamyka publikację swoim "Arkona - święte miejsce Słowian zachodnich." To, co wyróżnia Autora na tle innych, to nie tylko rozległa wiedza z zakresu historii i archeologii, ale także szeroko pojętej popkultury. Mamy tu nawiązania do kronik, piękne zdjęcia Arkony wykonane przez Autora oraz zestaw Jego grafik. Tu niektórym mogą przeszkadzać w odbiorze niemieckie opisy. W każdym razie relacja jest bardzo szczegółowa, a materiały zebrane przez Pana Ruchhöfta arcyciekawe. Myślę, że nawet osoby którym wydaje się, że spiłowały na temacie zęby będą zaskoczone świeżym podejściem badacza. Pan Szczepanik, drugi z redaktorów książki wziął na swoje barki temat religii Słowian Połabskich. tutaj jednak bez rewelacji. To, że wymienione artykuły znalazły się tu imiennie, nie znaczy, że reszta jest gorsza lub mniej godna uwagi. Te mi osobiście zapadły najlepiej w pamięć. Ciekawym zabiegiem publikacji jest dodanie jako zdjęć poglądowych fotografii rekonstruktorów. Jest to relatywnie nowy sposób przedstawienie życia i wyglądu ludzi w omawianych czasach. Moim zdaniem tak zwana archeologia eksperymentalna, oraz odtwarzanie na podstawie wykopalisk i analiz czynności, zachowań, sposobu życia Słowian jest przyszłością archeologii i nauki ogółem. Mamy już publikacje odtwórców z zakresu gotowania, budownictwa, tkania, farbowania tkanin i wielu innych. Cieszą mnie coraz to nowe publikacje tego typu i potwierdza trend "wychodzącego" naukowca, nie zamykającego się w gabinecie na uczelni. Oczywiście każda publikacja naukowa jest bezcenna, ale wydaje mi się, że sposób odtwórczy będzie nam towarzyszył coraz częściej w XXI wieku. Jeśli chodzi o minusy oprawy graficznej, trzeba nadmienić jest to, że nie opracowano jednolitego zestawu grafik na podstawie tych wysłanych przez autorów. Poskutkowało to nie tylko chaosem graficznym, ale również upierdliwym dla niektórych faktem, że grafiki mają opisy wewnętrzne w kilku językach i nie mają jednolitego trendu legend. Można było to zrobić lepiej, szczególnie że widać, iż sporo hajsu wpompowano w publikację. Po części właściwej książki mamy katalog zabytków. Jest to coś wspaniałego. Gigantyczne zdjęcia z bardzo szczegółowym opisem, od wymiarów, przez miejsce pozyskania, po miejsce w którym możemy je obecnie zobaczyć. Dzięki niemu po raz pierwszy mogłam bardzo dokładnie i z bliska zobaczyć sławne brązowe okucie X-wiecznej pochewki noża z Oldenburga. Sławny zabytek zawiera mitologiczny motyw. Wspomniana kilkukrotnie bibliografia rozległa, ale praktycznie wyłącznie dla ludzi z kilkoma językami, choć oczywiście jest kilka polskich pozycji.

Opis życia codziennego jak żyli, czym się zajmowali, co jedli i jak gospodarowali, rola kobiet, prawo i obyczaje całkiem ciekawie opisane. Ale historia wypraw bardzo uboga. Autor krótko opisie obecność w Irlandii i Anglii i tyle - niedosyt. Acz mapki całkiem niezłe.

Wróżby i wyrocznie pogańskich Lisiołów . U Skandynawów dar jasnolisienia, czyli widzenia przyszłości był bardzo ceniony. Takich ludzi uznawano za niesamowicie mądrych, nic więc dziwnego, że i Lisioł takim darem się legitymował, przewidując uwielbienie dla swojego puchatego ogonka. A teraz całkiem na poważnie. Przewidywanie przyszłości często obejmowało też powiedzenie komuś jak umrze. Mało przyjemna sprawa, zwłaszcza, że w tym kręgu kulturowym, podobnie jak w greckim, przeznaczenia uniknąć się nie da – nawet gdy jest nam znane. . Swoją przyszłość (oraz śmierć),a także wiedzę o rzeczach, które będą, można było też wyśnić. Nie wszyscy jednak miewali prorocze sny, tutaj też trzeba było mieć trochę szczęścia. Jak już się taki sen miało, to ktoś musiał go zinterpretować, czyli człowiek legitymizujący się odpowiednim darem tłumaczenia snów. Jeśli nie dopisało Wam szczęście, zawsze można było sięgnąć łapą po plan B – nekromancję. Na poziomie łatwym wystarczy tylko znaleźć człowieka umierającego (lub takiego stworzyć za pomocą ostrego narzędzia) i zadać mu pytania odnośnie swojej przyszłości. Będąc jedną nogą na tamtym świecie, taka osoba ma ponoć wgląd do spraw ziemskich, w tym także tych, które dopiero się wydarzą. Jednak zamiast udzielić Wam odpowiedzi, może też Was przekląć, a słowa umierającego mają wielką moc, będąc niczym prawdziwa klątwa. Level hard zakłada ożywienie wcześniej przygotowanych zmarłych i rozmawianie z nimi, niekoniecznie po dobroci. . Jeśli przedstawione powyżej metody Wam nie odpowiadają, to zawsze możecie skorzystać z kleromancji (wróżb losowych np. rzucanie losami),hippomancji (wróżenie z zwierząt np. świętego konia),usług wieszczki lub ornitomancji (wróżby z głosów, zachowania i kierunków pojawiania się ptaków). Jeśli nie macie pojęcia o czym Lisioł do Was teraz piszczy, to lektura książki Leszka P. Słupeckiego "Wróżby i wyrocznie pogańskich Skandynawów" wszystko Wam dogłębnie wyjaśni i to całkiem przystępnym językiem. Możecie też skorzystać z lisich usług wieszczenia, ceny podane są w truskawkach i sake.

Z racji premiery "God of War: Ragnarok" wypadałoby sobie przypomnieć mitologię skandynawską, a książka Słupeckigo jest najlepszą opcją na zrobienie tego. Autor we wstępie wskazuje na liczne braki źródeł i wiele wersji danej postaci, czy też sytuacji z nią związanej. Daje to spore pole do interpretacji i przedstawiania swojej wizji danego mitu. Co do książki. Trzeba się mocno wczytać, żeby wyłuskać treść. Przypomina to trochę książki o zespołach metalowych, gdzie takowe rozgałęzienie jest konieczne, celem zrozumienia genezy utworów, czy członków zespołu. Nie mniej jednak warto, przynajmniej żeby wiedzieć, co mówi Mimir podczas gry.

Szalenie ucieszyło mnie nowe wydanie moich ulubionych klasycznych rozpraw mediewistyki. Jest to zdecydowanie pozycja naukowa, i niestety kto nie przywykł do wielce zacnego warsztatu rozprawy naukowej prowadzanej na wysokim poziomie, do tego wspaniałym językiem bogatym i eleganckim, może nie podołać przedstawionej treści. A treść jest bogata oparta na dowodach naukowych pięknie analizowana. Bardzo lubię wracać na i kilka stron i delektować się tym stylem, a ponieważ nie jestem specjalistą w tej dziedzinie tylko amatorem słowiańskiego dziedzictwa, za każdym razem zapamiętuję lub analizuję coś innego i to jest bardzo budujące.

Zły tytuł książka powinna nosić tytuł „Wierzenia Prasłowian naukowy bełkot” wtedy nikt by nie kupił książki która nie jest dla niego. To nie jest książka dla normalnych ludzi. To jest książka którzy potrafią się w tym syfie „polskiej „nauki”” żyć. To jest książka która jest napisaniem czegokolwiek aby zaliczyć egzamin. Tak właśnie działają studia w naszym kraju. Mimo wszystko autor ma mnóstwo wiedzy ale nie da się napisać 1500 stron i w 120 stronach to zamknąć więc książka wygląda na chaotyczną bo porusza każdy temat tym chorym akademickim bezpłciowym sposobem, dotykając każdego z wątków po kawałeczku, nie zaczynając go ani nie kończąc tak naprawdę. Pan Jakub Zielina powinien napisać 15 tomów książek o Słowianach nie takich na 120 stron tylko takich na 700 stron każdy. Wtedy został by doceniony za swoją wiedze i chęć dzielenia się nią. Ale musiał by zmienić prace bo w Polsce „nauka” to durna i żmudna praca z której wracasz zmordowany żeby kończyć w domu. Dlatego ta książka jest taka. Mimo wszystko niech się uda kiedyś kiedyś może na emeryturze bo będzie to coś wielkiego

Nie dobrnąłem do końca, chociaż jako tako zgadzam się z profesorem. Zwracam uwagę, że jest to lektura trudna, autor odwołuje się do mitów i opowieści bez słowa wstępu - jakby rozmawiał z równym mu wiedzą naukowcu. Nie tłumaczy łaciny. Czekam na podobne opracowanie popularnonaukowe - takie można znaleźć chociażby w na portalu z białym trójkątem na czerwonym tle jako debata z udziałem prof. Banaszkiewicza pt. "Spór o początki państwa polskiego".

Książka stanowi ciekawe wprowadzenie do tematu życia późnośredniowiecznych mieszczan, każdy rozdział w zasadzie stanowi wartościowy wstęp do tematyki mieszczańskiej epoki późnego średniowiecza. Polecam z tą książką zacząć przygodę każdemu, kto jest tą tematyką zainteresowany. Szczególnie, że każdy rozdział kończy się odnośnikami bibliograficznymi.