Aleksander Wielki

Książka pokazuje, że na szczęście jednak można wydać syntezę dziejów starożytnej Grecji bez rozpisywania się na 200 stron o demokracji ateńskiej. Zwięzła, oczywiście mało szczegółowa, ale zawiera wszystko, co powinna. Dobra do uzupełnienia i podsumowania wiedzy.

"Dzieje" Herodota zdecydowanie nie należały dla mnie do najprzyjemniejszych do czytania źródeł, a szczególnie, że tłumaczenie Seweryna Hammera trochę lat ma, a niestety jest pewne tabu u nas wedle którego raz przetłumaczone dzieło, już nie zyskuje odświeżonego tłumaczenia... Poza tymi kwestiami Herodot jest arcyciekawy, nie zrywa on zupełnie z tradycją logografów, co czasem powoduje, że niechętnie go stawiamy w roli "ojca historii". Tradycja uwielbiła sobie odmalowywać Herodota jako bajkopisarza i gawędziarza i o ile w drugiej kwestii mogę zupełnie się zgodzić, słowem posługuje się Herodot bardzo swobodnie, to jednak uprawianie bajkopisarstwa jest dziwnym zarzutem biorąc pod uwagę założenia autora. Nie pragnął on bowiem odkrywać prawd objawionych, lecz przekazać potomnym to, co jeszcze jest przekazywane przez tradycję. I jeśli ktoś uzna za bezużyteczne dla historii pisanie o postaciach mitycznych, zupełnie się z tym nie zgodzę. Zresztą nie pod każdą opinią Herodot się podpisuje, a wielokrotnie daje znać, że on sam powątpiewa w niektóre rzeczy, lecz pozwala ocenić je samemu. Cokolwiek nie pomyślimy o Herodocie, jego dzieło jest pomnikiem patrzenia wstecz, które popycha ludzkość do przodu.

Książka, która zarysowuje całe dzieje Bizancjum, posiada całkiem mocne podwaliny źródłowe, które są przytaczane przed każdym rozdziałem, a sam tekst czyta się jak jakąś opowieść fabularną, nie ujmując jej naukowego wybrzmienia. Książka jest niestety dosyć stara w świecie nauki, więc domyślam się, że już może nie być w każdym aspekcie aktualna. Jednakże dla zainteresowanych polecam.

Czy jest ktoś, kto nie zna tej serii ? Nie uwierzę !!! Tzw. seria ceramowska, PIW - go, od nazwiska autora pierwszej książki z dłuuułgiej listy tego cyklu. Wydawana nieprzerwanie od 1958 r. Książki o tematyce historycznej, archeologicznej, z dziejów ludów minionych cywilizacji i ich kultury. Trudno wymienić wszystkie tematy, bo zakres jest ogromny. Od czasu, kiedy wysprzedałem moją młodzieżową biblioteczkę ( czego do teraz żałuję ,) kupuję te książki, dawniej jak się udało to w księgarni, częściej, naturalnie, jak też się udało, to w antykwariatach. Do tej pory jak zobaczę coś dla mnie ciekawego, to oczywiście nie odmówię sobie przyjemności kupna książki i jej przeczytania. Sam nie wiem ile ich już stoi u mnie na półkach, na pewno kilkadziesiąt, jest też mniejszy format tej serii. Możliwe, że niektóre opracowania są " słabsze ", ale pamiętaj, że to odczucie subiektywne. Serię mogę wszystkim polecić !!! Jestem przekonany, że każdy znajdzie temat, który go zainteresuje !!! 10 gwiazdek za całą serię. Inaczej bym nie mógł, dała mi tyle przyjemności !!! POLECA !!!

Książka Historia społeczna starożytnego Rzymu Gezy Alföldiego to bardzo dobra pozycja dotycząca dziejów społeczeństwa rzymskiego. Autor w niezwykle trafny sposób nakreśla nam historię społeczeństwa, które przecież aktywnie uczestniczyło w polityce państwa rzymskiego. Procesy zachodzące w społeczeństwie cechowały się wieloma zmianami na przestrzeni dziejów. W szczególny sposób zainteresował mnie rozdział opisujący działalność braci Grakchów, którzy liczyli się z nastrojami w ówczesnym społeczeństwie rzymskim i podjęli się niezbędnych reform, mających na celu zmianę położenia uboższych warstw społecznych, jak chociażby ustawa ograniczająca wielkość majątków ziemskich. Praca ma charakter podręcznikowy jednak mi w żadnej mierze to nie przeszkadzało, wręcz przeciwnie książkę czyta się doskonale. Niezbędna do poznania dziejów rzymskiego społeczeństwa. Warto przeczytać.

Podręcznik maksymalnie lakoniczny, syntetyczny i napisany bardzo przystępnym językiem jak na literaturę akademicką, niemniej są tu takie mijaki, które mnie drażniły i wymagały uzupełnienia w trakcie robienia notatek. Nie potrafię logicznie wytłumaczyć, dlaczego autorka nie nazywa kolejnej wojny diadochów kolejną wojną diadochów, a kolejnej wojny syryjskiej - kolejną wojną syryjską, tylko snuje (lekką co prawda) opowieść o jakichś walkach, które były i się skończyły, a jak to się w historiografii nazywa, to szukaj sobie, studencie, sam (jeśli w ogóle zajarzysz, że to się tak mogło nazywać). Niemniej bardzo doceniam tę pracę, bo zrozumiale i racjonalnie opisać historię starożytnej Grecji na 245 stronach to wielka sztuka, która mi w rezultacie znacznie ułatwiła naukę do egzaminu. Cieszy słownik, listy królów, czy choćby kalendarium pomagające określić najważniejsze spośród ważnych dat. No i oczywiście ogromny plus za wybór tekstów z epoki, które inspirują do sięgnięcia po Polibiusza czy Arystofanesa! :) Słowem - kawał dobrej roboty!

Książka rzeczowo opisuje politykę Kazimierza III Wielkiego nie popadając ani w idealizację, ani w demonizację tegoż monarchy. Jest napisana ładną polszczyzną, choć niestety lekkiego pióra Wyrozumski nie miał. Książka warta polecenia weteranom historii, ale zabierając się za nią należy już mieć jakieś pojęcie na temat rządów ostatniego króla z dynastii Piastów.

Niewiele się o nim mówi. W przestrzeni publicznej istnieje raczej jego praprzodek – Czyngis-Han. O Timurze Chromym raczej niewiele, gdzie się przemyka w zbiorowej wyobraźni. Choć w ekspansji dorównywał swojemu poprzednikowi, w okrucieństwie może go nawet przewyższał, a z pewnością dużo głębiej przeorał geopolitycznie mapę świata niż jego daleki pradziad. Książka nie ma charakteru bibliografii, ani tym bardziej nie jest naukowa. To miks wciągającej opowieści historycznej, połączonej z dziennikarskim reportażem z domieszką podróżniczych elementów. Wątków jest naprawdę mnóstwo. Wszystkie prowadzone śladem naprawdę krwawych podbojów Tamerlana. Naprawdę trzeba być anglosaskim autorem aby krwawe wątki umiejętnie połączyć z architektonicznymi zachwytami choćby nad Samarkandą. Ta książka to kolejny dla mnie dowód, że wolę o historii czytać od historyków-dziennikarzy. Potrzebuję by dawne fakty ożyły w mojej świadomości.

Drodzy państwo to monumentalna praca od czasów założenia Rzymu do jego upadku i detronizacji ostatniego Augusta. Pan profesor to niekwestionowany autorytet czasów Rzymskich nie tylko w naszym kraju, ale również w Europie. Książka skierowana do studentów oraz pasjonatów historii Starożytnego Rzymu. Każdy nauczyciel historii szkoły średniej oraz studiów mial ją w ręku. Zapraszam na mój Podcast Wojenne Recenzje na YouTube.

Chyba najbardziej aktualna i najpełniejsza monografia poświę ona całemu regionowi. Napisana fachowo przez wysokiej klasy specjalistów, bez narodowych steteotypów i uprzedzeń. Za każdym razem, nawet tylko patrząc na książkę, przypominają mi się świetne zajęcia, które miałem na studiach z Redaktorem książki :-) Minusem jest to, że Górnego Śląskowi poświęcono znacznie mniej miejsca w tej syntezie niż Dolnemu Śląskowi :/ Także szukając informacji na temat Górnego Śląska lepiej od razu wziąć do ręki książkę poświęconą górnośląskim dziejom.

"Germania" została napisana przez rzymskiego historyka Publiusza Korneliusza Tacyta będącego archiwistą cesarskim na początku II wieku n.e. Jej właściwy tytuł brzmi: "De origine et situ Germanorum" (dosłownie: O pochodzeniu i kraju Germanów). Jest to typowy traktat etnograficzny. Dzieło to traktuje na temat plemion germańskich zamieszkujących tzw. Germanię Wielką (Germania Magna) i Germanię Wschodnią w Barbaricum, a więc poza granicami Cesarstwa Rzymskiego. Trzeba nadmienić, że Tacyt miał ogromną wiedzę o Germanach, którą w części czerpał z relacji rzymskich kupców przemierzających tereny Germanii i z dokumentów o tematyce wojskowej, którymi nierzadko były sprawozdania rzymskich oficerów z wypraw do Germanii. Sam Tacyt wcześniej napisał podobny (jakkolwiek krótszy) esej o ziemiach i plemionach Brytanii w "Żywocie Agrykoli" (rozdziały od 10-13). "Germanię" autor rozpoczyna opisem terytoriów, praw i obyczajów plemion germańskich (rozdziały 1-27),następnie płynnie przechodzi do części przedstawiającej poszczególne plemiona – od zamieszkujących najbliżej terenów rzymskich, a kończąc na najbardziej oddalonych brzegach Bałtyku, pośród których znajdowali się gromadzący bursztyn Estiowie, prymitywni i brutalni Fennowie oraz inne nieznane plemiona. Tworząc swoje dzieło rzymski historyk pragnął zapewne też zaznaczyć zagrożenia, jakie dla Cesarstwa Rzymskiego niosły z sobą germańskie plemiona. Tacyt skupił się nie tylko na opisie obyczajów Germanów, ale także na ich wojskowości, wierzeniach, nazewnictwie plemion oraz ich rozmieszczeniu. Jego uwagi o konnicy batawskiej czy armii Gotów są bardzo przydatne dla historyków wojskowości. Opisy charakteru Germanów przez Tacyta są miejscami nader przychylne, kontrastujące z opinią o Rzymianach z jego czasów. Za bardzo wartościową uważa ścisłą monogamię i cnoty panujące w germańskich małżeństwach, w przeciwieństwie do wad i braku moralności szerzących się wśród ówczesnych Rzymian, jak również podziwia germańską gościnność, prostotę oraz męstwo w boju (cechy te wyszczególniono zapewne z racji ich podobieństwa do wyidealizowanych cnót starorzymskich). Jednakże przedstawienie przez autora obyczajów Germanów nie obejmuje wyłącznie cech dodatnich, gdyż zauważa on też m.in. ich skłonność do nałogowego pijaństwa, lenistwa i barbarzyńskich zwyczajów. Plemiona germańskie w opisie "Germanii" Tacyta zostały przedstawione jako dość wojownicze, zróżnicowane kulturowo i językowo. Dla przykładu Kotynowie zamieszkujący Germanię Wschodnią posługiwali się językiem Galów. W kontekście wierzeń germańskich Tacyt wspomina również, że Germanowie czcili boginię Nerthus. Jego opis germańskiej bogini Nerthus wywołał wiele spekulacji wśród badaczy mitologii nordyckich (a także indoeuropejskich),gdyż wizerunek ten stanowi jedyny ślad zawarty w źródłach pisanych przed powstaniem Eddy (spisanej setki lat później) i mało przypomina tamtejsze opisy. Podsumowując traktat etnograficzny "Germania" Tacyta jest źródłem historycznym bardzo przydatnym historykom, archeologom i etnografom do badań nad Germanami, w tym również historykom wojskowości starożytnej do badań nad wojskowością germańską. Jego lekturę można doskonale połączyć z lekturą "Roczników", "Dziejów" i "Żywotu Gnejusza Juliusza Agrykoli" Korneliusza Tacyta. Wspomniane źródło pisane powinno znaleźć się w biblioteczce każdego historyka starożytności.

Lisioł i koncerz . W tym tygodniu Lisioł postanowił wybrać się do XVII wieku i zgłębić nieco tajniki wojen polsko-tureckich. Z tego też powodu wsadził nos w książkę "Buńczuk i koncerz. Z dziejów wojen polsko-tureckich" autora Janusza Pajewskiego. Szybko jednak Lisioł przekonał się, że owa pozycja obejmuje także moment przybycia Turków do Europy oraz trudne relacje turecko-węgierskie, które pachniały niczym beczka prochu. *Dźwięk zapalanej zapalniczki, do którego po chwili dołączył przerażony pisk świadczący o zgrabnym upuszczeniu owego przedmiotu*. Lisioł jednak dla bezpieczeństwa oddalił się nieco od miejsca zdarzenia, nie udało mu się jednak uniknąć bitwy pod Warną. Władysław III Warneńczyk zaproponował naszemu futrzakowi podwózkę konną, co jak wiadomo, nie skończyło się zbyt dobrze w roku 1444. *Lisioł pije z sułtanem tureckim herbatkę* a to pudełko z miodem do czego? *zapytał futrzak. Na co sułtan otwarł pudło, w którym głowa króla Władysława odpoczywa od reszty ciała, zanurzona w miodzie* Lisioł jednak nie zostanie na obiad, truskawki zostawił na gazie, każdemu zdarza się zapomnieć *dźwięk szybkiego odwrotu taktycznego*. . Potem było tylko gorzej. Jak nie krwawe wojny, to wyimaginowane konflikty i tak w kółko! Ciągle coś... Zaliczamy też plejadą największych imprez rozrywkowych po tej stronie Wisły, czyli Cecora, Chocim, Kamieniec i Wiedeń. Jak usłyszał Lisioł, gdy chciał zdezerterować, takiego wydarzenia nawet Ty nie możesz przegapić. No i Lisioł nie przegapił. Dostał nawet koncerz, który chętnie by wsadził komuś tam, gdzie nie dociera światło… . Podsumowując, dużą zaletą książki jest jej język. Nie ma tutaj zbędnego udziwniania języka, więc czyta się szybko i przyjemnie, dlatego nawet początkujący historycy nie będą mieli żadnych problemów. Kto więc chce zacząć swoją przygodę z XVII wiekiem, niech łapie za książkę!

Jak na tematykę oraz treść tego opracowania książka napisana jest dosyć przystępnym językiem. I bardzo dobrze, bo choć temat wydaje się mocno hermetyczny tak naprawdę dotyczy nas wszystkich. Michel Pastoureau omawiając symbolikę średniowiecza pokazuje przy okazji, że ta symbolika w jakiejś części przetrwała kolejne wieki nawet do dzisiaj. Możemy się dowiedzieć jaka była geneza niektórych przesądów, stereotypów, które funkcjonują do dzisiaj. Nie można jednak tego opracowania ograniczać do tej tylko płaszczyzny, ponieważ głównym tematem jest pokazanie sposobu myślenia oraz postrzegania świata przez ludzi średniowiecza. A było ono zupełnie różne od naszego. Symbolika była nieodłączną częścią życia średniowiecznego człowieka i kluczem dzięki któremu mógł on rozumieć otaczającą rzeczywistość. Bez porównania ze współczesnością, którą ukształtowało racjonalne oświecenie. Przykładem na to jak bardzo ludzie średniowiecza różnili się od nas jest kwestia postrzegania, nazywania i rozpoznawania kolorów. Książka jest naprawdę fantastyczna. Absolutnie obowiązkowa lektura dla mediewistów, ale i inni miłośnicy historii powinni do niej sięgnąć.

Słynny podręcznik zwany "trojaczkami" od liczby autorów ;) W temacie początków cywilizacji zmieniło się - i zmienia - tyle ustaleń, że książka ta dawno już nie wystarcza jako źródło aktualnej wiedzy. Może się jednak przydać komuś innemu, niż studenci historii, np. jako wprowadzenie do świata starożytności. Osobiście od zakończenia studiów wróciłem do niej tylko raz i zainspirowała mnie wtedy to poszerzenia wiedzy na temat początków cywilizacji - pod tym względem spełni swoje zadanie u każdego.

Wybitna praca jednego z najlepszych polskich mediewistów, któremu z pewnością nikt nie odmówi daru ciekawej narracji. Prof. Labuda zabiera czytelnika w tej książce w arcyciekawy świat domyśleń, konkluzji i podejrzeń, co do wydarzeń, na rekonstrukcje których światło pozwalają nam rzucić skąpe źródła pisane i archeologiczne. Moim zdaniem jest to najlepsza biografia naszego pierwszego władcy, choć z pewnością czas i nowe ustalenia będą systematycznie weryfikować przedstawione w niej treści. To nie jest lektura tylko dla historyków, ale dla każdego, kto lubi rzucić się w intelektualną przygodę prawdziwie ciemnych wieków - źródłowo oczywiście.

Pierwszy raz daję 9 gwiazdek jakiejkolwiek książce. Dawno nie wciągnął mnie żaden tytuł na tyle żebym z niechęcią go odkładał i wracał do niego z dużym entuzjazmem. Jest to świetny przewodnik po starożytnych zabytkach Rzymu zarówno tych fizycznych jak i tych, których tylko dusza pozostała w mieście oraz fenomenalne wprowadzenie w tematykę starożytnego Wiecznego Miasta dla osób zupełnie niezaznajomionych z tematem.

Od razu uprzedzam, nie chodzi o liturgię odprawianą w Kościołach chrześcijańskich w porze wieczornej ( w pewnym sensie jednak - tak ) Oj, oj, ale się nabrałaś/eś, oczywiście wszyscy znają to pojęcie, Ci co interesują się historią na pewno. Dla przypomnienia, nazwa pochodzi od powstania, które wybuchło w Palermo 30. 03. 1282, właśnie na początku Nieszporów rozpoczynających nocne czuwanie w Poniedziałek Wielkanocny. O autorze nie wypada za dużo pisać. Historyk, bizantynista. Znany z wielu książkowych bestsellerów ( sprawdź w internecie ). Opinie dotyczące książki są wystarczające, nie chcę się powtarzać. Polecam.

Może coś nam się obiło o uszy, może też pamiętamy coś, co ktoś kiedyś nam mówił na marnie w tym zakresie prowadzonych lekcjach historii, że jakoś nieszczególnie układały się stosunki Aten i Sparty (szczególnie zaś po zakończeniu zmagań świata helleńskiego z potęgą perską niemal sto lat wcześniej). Nie ta koncepcja (miasta-)państwa, nie te ustroje polityczne (demokracja vs autokratyczne satrapie); ot, jak i dziś, gdy komuś nie podoba się, że sąsiadowi za miedzą (granicą) jakoś za dobrze się powodzi, jakoś za spokojnie żyje. “Wojna peloponeska” przekonuje nas, że jedną z przyczyn potyczek trwających dziesięciolecia była rosnąca potęga regionalna Aten i to ich wyrastanie ponad poziom również lokalnie przestało się podobać. Szczególnie potężnym Lacedemończykom (Sparta i inne miasta-państwa Peloponezu),którzy jeszcze chwilę wcześniej ramię w ramię z Ateńczykami odpierali perską nawałę. A więc panoszenie się Aten na odbitych Persom terenach, wciąganie innych państw w orbitę swoich wpływów i podporządkowywanie ich, w czym ateńczycy celowali. Do tego odwieczny konflikt Jończyków (Ateny) z Dorami (Peloponez) jako podłoże “etniczne” tej waśni. No i wreszcie hamletyczne nieomalże pytanie “demokracja czy oligarchia/tyrania?”. Odrzucając baśnie, gusła i wiarę w boskie interwencje, a z dogłębnej znajomości historii i niezmiennej natury ludzkiej wywodząc prorokowanie o wydarzeniach przyszłych, słusznie uchodzi Tukidydes za autora i pierwszego przedstawiciela krytyki historycznej. I tym właśnie głównie to dzieło jest: kronikarskim zapisem wydarzeń dokonujących się na oczach je spisującego i nawet czynnie biorącego w nich udział (po stronie Aten) uczestnika. Wojna toczona jest na lądach i morzach, w których to starciach różnice doskonale nam Tukidydes uzmysławia. O ile jednak jakieś większe czy mniejsze wiadomości mógł mieć co do ruchów poszczególnych wojsk, zajmowania i tracenia miast, budowania i niszczenia murów czy zmiennych sojuszów, o tyleż wydają się nieprawdopodobne cytowane liczne poselskie czy wodzowskie przemowy do miast mieszkańców czy wojowników. Skąd wiedzieć i jak spamiętać długie oraz kwieciste mowy, budzące ducha, a trwogę przeganiające? Inna sprawa, jak są piękne, jak przekonujące; na akademiach wojskowych powinno się je wykładać i przyszłych dowódców z ich znajomości na wyrywki odpytywać… Rzeczywiście retoryka i erystyka wielu postaci na najwyższych poziomach! Nie na darmo sztuka przemawiania, argumentowania i prowadzenia sporów, to klasyczne umiejętności, jakich w greckich polis wymagano od obywateli aspirujących do piastowania stanowisk publicznych; w tym to młodzież szkolono. A ci tu wszyscy jakby na “Uczcie” u Platona siedzieli… No może i nie wszyscy, bo jednak wyrafinowana wymowność przypisywana bywa głównie Atenczyńczykom; wsrod strony przeciwnej niektórzy mogli byc co najwyzej “wcale wymowni jak na Lacedemończyków”... Same zaś bitwy (a sporo ich na przestrzeni niemal trzech dekad walk) mają dość standardowy przebieg: tworzymy armię, bo i oni tworzą, jedziemy do nich lub płyniemy (albo oni to robią),stajemy naprzeciw siebie w porządnych szykach, walczymy i ich spychamy (albo oni niestety nas),po walce kawałek ich gonimy (albo znów oni),choć nie za długo, stawia się pomnik zwycięstwa i odpływa (albo patrzy na ucieczkę pokonanych). Tyle z taktyki wojennej. Trochę to jak gra (a bardziej warcaby niż szachy) z małą ilością stopni swobody ruchu bierek. Losy bitew, zajazdów i oblężeń nie jednak od samych strategów i wodzów zależą, szczególnie w świecie starożytnym. O ile jednak Tukidydes odrzuca tu wpływ bogów na ludzkie losy, to już obojętnym na przepotężne siły natury nie pozostaje. Niebanalny wpływ na pozycję militarną Aten miały wybuchające w mieście zarazy, znacząco osłabiające ich potęgę, a przecież Autor opisuje nam w trzydziestoleciu wojennym i erupcje wulkanów, i trzęsienia ziemi, i wywoływane nimi fale tsunami, a wszystkie te żywioły występują bez baczenia na siły i zamiary wrogich sobie armii. Dziś nawet bywają to moce iście katastrofalne, a jakimiż były dla bezbronnych nań starożytnych?.. Zresztą prócz głównych stron konfliktu (Ateńczycy vs Lacedemończycy) Tukidydes jako dość istotnych graczy maluje i inne nacje, czy wkołomiejskie plemiona: Beotów na przykład czy Traków, którzy to ostatni zwłaszcza wychodzą z tukidydesowej narracji na wichrzycieli i mąciwodów. Długo trwa ta wojna (27 lat),a ja długo czytam o niej księgi. Setki postaci, setki jeśli nie tysiące wydarzeń dużych i małych (wystąpień poselskich, zajmowania miast, odmieniania sojuszy, budowania i niszczenia miejskich murów),setki okrętów obróconych w niwecz, a wszystko to spamiętane i zapisane w dobie jakże mizernych środków technicznych. W czasach gdy nie każdy mógł być pisarzem i historykiem. Ostrakony w miejsce fiszek Kopalińskiego… Co ciekawe - nie ogranicza się Tukidydes do czysto reporterskiego opisu wydarzeń; ma również sporo refleksji natury ogólnej, dziś moglibyśmy nawet uznać, że obserwacji społecznych i socjologicznych. Jak wówczas, gdy w Księdze Trzeciej opisuje destrukcyjny wpływ wojny na tkankę społeczną i stosunki międzyludzkie (przypadek Korkiry) oraz prymat związków wewnątrzpartyjnych nawet nad rodzinnymi. Ta wspomniana wyżej wielość wszystkiego w tej narracji aż przytłacza, aż wywołuje uczucie przesytu, aż wręcz męczy - szczególnie w finalnych księgach. Jak inaczej opowiedzieć o wojnie, która trwała lat trzydzieści? Szczególnie wciągające są początkowe rozdziały “Księgi Pierwszej”, gdzie Tukidydes mówi o czasach dlań zamierzchłych; ważne jest zaś zarówno to, co mówi (z czym pewnie w dużej mierze zgodzą się i dzisiejsi badacze),jak i to, jak nam to opowiada (z opisem swej metody badawczej, przyczynami uznania jednych narracji a krytyki innych poglądów, nie-bezkrytycznego odczytywania dzieł wcześniejszych - choćby i tak uznanych jak to herodotowe). Prawdziwy mistrz, prawdziwy badacz, prawdziwy naukowiec. Z jednej strony ostrożny w szafowaniu wyroków i nieomylnych sądów, a z drugiej pewny siebie w rejonach, które zna osobiście, czy o których ma - jak sądzi - pewne źródła. Imponująca opowieść i sam jej styl! Jak pojąć wielkość tego, który współtworzył nowy typ opowieści - jak się tylko da rzetelny opis wydarzeń prawdziwie zaistniałych? Książka czytana w sumie dość długo i na zmianę z kilkoma innymi. Już sama jej objętość (i w moim przypadku - fizykalna postać) nie pozwala mieć jej zawsze pod ręką. Również i jej struktura wymusza pewne czytelnicze nawyki: nie przerwiesz czytania w połowie kampanii (to jeszcze pół biedy),nie oderwiesz się w połowie oblężenia miasta, ani nie porzucisz lektury w trakcie (czasem kilkustronicowej) przemowy jakiejś postaci. Wielki (mój) problem z oceną tego dzieła polega na tym, iż mam świadomość, że to dzieło bezprecedensowe i bezprzykładne, napisane z gigantycznym rozmachem i niezwykłą rzetelnością, a wszak nie przez bezstronnego badacza, a uczestnika części wydarzeń zaangażowanego po jednej ze stron konfliktu, jednocześnie jednak momentami dzieło mnie… zwyczajnie nudzi. Co nie zmienia faktu, że znać je warto, by dołożyć kolejny element do wielkiej kulturowej układanki europejskiej. I jeszcze po lekturze uświadamiam sobie, że już Tukidydes - choć mimowolnie - wskazał, a potwierdzenie tego otrzymujemy na świecie z wielu stron i dziś, po dwóch i pół tysiącu lat, że jednak chyba raczej tyrania niż demokracja. I co, panie Fukuyama, z tym “końcem historii”?