Tatuaż przestępcy

Bardzo długo czytałam tę książę. Podobała mi się zdecydowanie mniej od "Myślenia" tej samej autorki. Pewnie dlatego, że pierwsza część stanowiła dl mnie powtórkę tego co znałam. Jednak druga część bardzo do mnie przemówiła, bo była właśnie o myśleniu i kontemplacji. Mam kolejny raz wrażenie, że Arendt wyjaśniła mi coś co mnie zastanawiało, zdumiewało i czego nie rozumiałam.

fragmenty namysłu filozoficznego nad techniczną, estetyczną, antropologiczną i polityczno-społeczną naturą fotografii i aparatów - nie tylko fotograficznych... znaczenia, percepcja, recepcja, operatywność, interakcje, krążenie fotografii w sferze życia i aktywności ludzkiej... aspekty umasowienia, degradacji estetycznej, utowarowneia podmiotu, przedmiotu i procesu fotograficznego... krytyka kapitalizmu aparatów i jego wytworów... *** Mimo wielu bardzo ciemnych akcentówjego myśli zawsze chciał traktować człowieka, ów "supeł z wielu nici", jak mawiał, w kontekście możliwości dialogu z innymi ludźmi. Od najczęściej pesymistycznej wizji człowieka ponowoczesnego, jaka wyłania się z wielu diagnoz filozoficznych naszych czasów, zdecydowanie odróżnia go nadzieja przezwyciężająca strach; w pracy filozoficznej chodzi zatem nie tylko o zrozumienie i opis sytuacji, ale także o rodzaj terapeutycznego działania, czasem zresztą przybierającego nieco utopijne kształty. Ale wynikało to także z faktu, że swoje filozofowanie Flusser traktował, po pierwsze, jako "rodzaj pisarstwa", by użyć określenia Richarda Rorty'ego odnoszącego się do Jacques'a Derridy, po drugie, jako specyficzny rodzaj aktywności artystycznej. Podstawą takiego myślenia było przekonanie, że obecnie należy dążyć do przekroczenia podziału na działalność naukową i artystyczną. W wymiarze praktycznym temu miały służyć jego, a właściwie jego przyjaciela Freda Foresta, eksperymenty z wykorzystaniem kamery wideo przypominające nieco antropologiczne bioi socjodokumenty Sola Wortha pracującego niegdyś z Indianami Nawaho, w wymiarze teoretycznym zaś wyrazem takiego myślenia był jego tekst o "geście wideo" stawiający tezę, że w odróżnieniu od filmu, który genealogia (fresk – malarstwo – fotografia) predestynuje do roli narzędzia artystycznego (reprezentującego),wideo, wywodzące się z linii: powierzchnia wody – szkło powiększające – mikroskop – teleskop, jest narzędziem epistemologicznym, służącym poznaniu, spekulacji, prezentacji. Zakres filozoficznych, i nie tylko, zainteresowań czeskiego myśliciela był bardzo szeroki: językoznawstwo, literatura, sztuka, teoria i filozofia komunikacji ("komunikologia"),pismo, wideo, telewizja, design, teoria informacji i last but not least fotografia. Zwłaszcza w ostatnich latach życia zainteresowania filozofa ogniskowały się wokół zagadnień "kryzysu linearności" będącego konsekwencją wchodzenia w czas "po-Słow(i)a", by użyć określenia George'a Steinera, co następuje wraz z rozwojem mediów elektronicznych i dominacją kodów liczbowych, powszechną digitalizacją nie tylko w sensie, jaki narzuca rewolucja cyfrowa, ale i generalnego zastępowania pisma i liter przez algorytmy i cyfry. Proces ten Flusser przedstawia w syntetyczny sposób w błyskotliwym eseju Społe czeństwo alfanumeryczne, którego konkluzję warto zacytować: "Podsumujmy: od wynalezienia alfabetu rozpoczęła się historia we właściwym sensie tego słowa, a wraz z nią społeczeństwo, które jest nośnikiem kultury zachodniej. Początkowo pisanie i czytanie liter stanowiło przywilej panującej mniejszości, potem stawało się coraz powszechniejsze. Ci, którzy potrafią pisać i czytać, posiadają świadomość historyczną. Alfabet nigdy jednak nie był czystym kodem, zawsze zawierał ideogramy na oznaczenie ilości (liczb). Tym samym ludzie umiejący pisać i czytać mają świadomość nie tylko historyczną, lecz również matematyczną - dlatego należy mówić o społeczeństwie alfanumerycznym. Począwszy od renesansu, myślenie matematyczne wyemancypowuje się z myślenia historycznego, liczby opuszczają kod alfanumeryczny, by usamodzielnić się, tworząc nowe kody. Powstaje nowa elita, która myśli w kategoriach matematyczno-formalnych, a myślenie historyczne pozostawia zaznajomionym już z alfabetem masom. Ta elita projektuje modele, wedle których masy się orientują, choć nie potrafią ich rozszyfrować. W tym sensie należałoby teraz mówić o społeczeństwie już nie alfanumerycznym, ale tylko numerycznym." *** - aparat: narzędzie naśladujące myślenie. - automat: aparat, który musi być posłuszny przypadkowo rozgrywającemu się programowi. - entropia: tendencja do coraz bardziej prawdopodobnych stanów. - fotograf: człowiek, który stara się wprowadzić do obrazu informacje nieprzewidziane w programie aparatu fotograficznego. - fotografia: wytwarzany i dystrybuowany przez aparat obraz o charakterze ulotki. - funkcjonariusz: człowiek, który prowadzi grę z aparatem lub stanowi jego funkcję. - gra: czynność będąca celem samym w sobie. - historia: linearnie postępujące przekładanie przedstawień na pojęcia. - idolatria: niezdolność do wyczytania przedstawień z elementów obrazu mimo zdolności do odczytania tych elementów, stąd: kult obrazów. - imaginacja: specyficzna zdolność do wytwarzania obrazów i ich odszyfrowywania. - informacja: nieprawdopodobna kombinacja elementów, - informowanie: 1. tworzenie nieprawdopodobnych kombinacji elementów; 2. wdrukowywanie ich w przedmioty. - kod: uporządkowany według reguł system znaków, - konceptualizacja: specyficzna zdolność do wytwarzania i odszyfrowywania tekstów. - litera: zapisany znak. - magia: forma bytowa odpowiadająca wiecznemu powrotowi tego samego. - maszyna: narzędzie, które na podstawie teorii naukowych naśladuje ludzkie ciało. - narzędzie: naśladowanie narządu cielesnego służące pracy. - obraz: znacząca powierzchnia, na której elementy obrazowe odnoszą się magicznie do siebie nawzajem. - obraz techniczny: obraz wytwarzany przez aparaty, odszyfrowanie: ukazanie znaczenia symbolu, - pamięć: magazyn informacji. - pojęcie: konstytutywny element tekstu, - posthistoria: retranslacja pojęć w wyobrażenia, - praca: czynność wytwarzająca i formująca przedmioty, program: gra kombinacyjna z jasnymi i wyraźnymi elementami. - przedmiot: rzecz stojąca naprzeciw nas. - przedmiot kulturowy: przedmiot uformowany, - przedstawienie: konstytutywny element obrazu, - redundancja: powtarzanie informacji; stąd: prawdopodobne. - rytuał: zachowanie odpowiadające magicznej formie bytu. - rzeczywistość: coś, na co natrafiamy na naszej drodze ku śmierci; dlatego: coś, co nas interesuje. - sektor pierwszy i drugi: obszary działalności, w których przedmioty są wytwarzane i formowane. - sektor trzeci: zakres działalności, w którym wytwarzane są informacje. - społeczeństwo przemysłowe: społeczeństwo, w którym większość ludzi pracuje przy maszynach. - społeczeństwo poprzemysłowe: społeczeństwo, w którym większość ludzi pracuje w sektorze trzecim. - stan rzeczy: scena, na której znaczenie mają stosunki między rzeczami, a nie same rzeczy. - symbol: świadomie lub nieświadomie uzgodniony znak, symptom: znak spowodowany przez swe znaczenie, - tekst: ciągi znaków pisma. - tekstolatria: niezdolność do wyczytania pojęć ze znaków pisma jakiegoś tekstu mimo umiejętności czytania tych znaków; stąd: kult tekstów. - translacja: przechodzenie od jednego kodu do innego; stąd: przeskakiwanie z jednego uniwersum w drugie. - uniwersum: 1. ogół kombinacji danego kodu; 2. ogół znaczeń danego kodu. - wartościowe: coś, co jest takie, jakie być powinno, - wytwarzanie: przenoszenie rzeczy z przyrody do kultury. - zabawka: przedmiot służący grze. - znaczenie: cel znaków. - znak: zjawisko oznaczające inne zjawisko.

Ciekawa książka. Nie chcę udawać, że wszystko zrozumiałam, bo jestem humanistką, której do fizyki daleko (a tu było BARDZO dużo fizyki),mimo to autor wyraźnie starał się pisać przystępnym językiem. Poznałam kilka fascynujących teorii (i faktów),więc polecam, choć z pewnością nie jest do lektura dla każdego.

Książka jak na mocno filozoficzny temat jaki podejmuje, nie jest przegadana, ani "przefilozofowana" (choć oczywiście posiada pewne mielizny...). Autor wyraźnie stara się przedstawić temat z różnych stron - zarówno tych bliższych mu zawodowo, jak i mających przybliżyć nam zupełnie inne rozumienie "niczego" na przestrzeni wieków. Autor nie ustrzegł się kilku wpadek, jak zagajenie zupełnie innego podejścia do jednego z działań arytmetycznych w dawnych czasach, do którego potem nie wrócił, jednak tych "ślepych uliczek" nie ma wiele i nie psują one całościowego odbioru książki.

Chyba moja ulubiona książka Agambena (szkoda, że tylko jedne wydanie). Zbiór krótkich esejów filozoficzno-antropologiczno-kulturowych, całkiem nieźle podsumowujących maszynkę interpretacyjną Agambena (więc jeżeli ktoś chce się dowiedzieć, czy w ogóle sięgać po tego autora, to jest to dobre miejsce na start). Dzisiaj pewnie byłyby to po prostu bardzo błyskotliwe wpisy na Facebooku czy Instagramie z jakimś tam obrazkiem, albo mordą autora dla zwiększenia zasięgów i w ogóle mi to nie przeszkadza. Pierwsze dwa eseje o Geniuszu i magii to idealne przykłady tego jak można płynnie pisać coś wartego przemyślenia, a jednocześnie przystępnego. I tak myślę sobie, że to jedna z tych książek, od których warto zacząć swoją przygodę z filozofią.

Analiza nacjonalizmu (rozumianego jako poczucie narodowości) pod kątem jego pochodzenia i własności. Wiele szczegółowych wątków historycznych, nad którymi ja jako nie-historyk nie nadążyłem, nie decydując się na zasięganie przy co drugim zdaniu do Wikipedii. Argument za świeżością poczucia przynależności narodowej jako takiego.

Książka fascynująca. Ma bardzo ciekawą strukturę narracji. Większość książek ma strukturę liniową, natomiast ta wydaje się mieć strukturę spirali, kręcimy się po okręgu odkrywając temat książki z różnych aczkolwiek wynikających z siebie i połączonych perspektyw. Można nawet odnieść wrażenie, że momentami autor się powtarza ale jest w tym stylu pisania coś nieuchwytnie ciekawego, intrygującego. Zagadnienia wydają mi się dzięki temu bardziej bliższe, nie tylko w suchy sposób przedstawione ale można je wręcz "poczuć". Tytułowa nadzieja radykalna to koncepcja bardzo dobrze omówiona. Przeplatają się tutaj rozważania filozoficzne, psychologiczne, antropologiczne z historią ludu Wron. Tematy podejmowane przez autora są w idealnych proporcjach nie ma niedosytu ani przesytu mamy kompletną opowieść. Bardzo ciekawie ukazany temat snów zarówno od strony wierzeń plemienia możemy dowiedzieć się że Indianie dzielili sny na różne kategorie i tylko niektóre uznawali za prorocze jest też psychologiczne objaśnienie marzeń sennych. Poza dosłownym odczytem książki możemy też odnieść koncepcje nadziei radykalnej, cnoty sikory, pojmowania męstwa do siebie i swojego życia chociażby w sposób metaforycznej narracji.

Emil Cioran to literalnie ja. Gdyby zrobili o nim film biograficzny, powinien zagrać go Ryan Gosling. A już na poważnie, tak rezonującej emocjonalnie książki nie czytałem od dawna. Aforyzmy są krótkie, esencjonalne a nawet zabawne. Ciorana trzeba jednak traktować z dystansem, bo w przeciwnym razie traci się wolę do życia. Jeśli jednak z wami zarezonuje, prawdopodobnie wyniesiecie z tego sporo.

W kraju, gdzie ludzie nie mogą dojść do konsensusu czy zniesienie prac domowych było dobre dla uczniów, propozycja Ivana Illicha, by całkowicie „odszkolnić społeczeństwo”, może się wydać utopijna. Ale nie można odmówić jej uroku. Autor to austriacki filozof i teolog, który w toku swojej pracy w Ameryce Południowej porzucił Kościół rzymsko-katolicki, którego był kapłanem i przeszedł na pozycje skrajnie lewicowe, ocierające się momentami o anarchizm. Zasłynął z różnych publikacji, krytykujących współczesną kulturę poprzemysłową, lecz największą sławę zyskał dzięki swojej propozycji descholaryzacji społeczeństwa. Illich sprzeciwia się instytucjonalizacji i komercjalizacji zdrowia, edukacji, bezpieczeństwa, godności, twórczości czy swobody przemieszczania się. Różne słabości tych obszarów postrzega się na ogół na lewicy jako przejaw niedofinansowania, ale on nie sądzi, by sypanie pieniędzmi miało rozwiązać jakiekolwiek problemy. Żeby dobrze zobrazować swoje stanowisko, postanowił skupić się na zagadnieniu edukacji. Autor, jak większość krytyków pruskiego modelu nauczania, zwraca uwagę na to, że szkoła ma negatywny wpływ na przyrodzoną ciekawość świata swoich uczniów i skupia się przede wszystkim na ich musztrowaniu, a nie uczeniu (co w dużej mierze pokrywa się z [ustaleniami Bryana Caplana](https://wolnagospodarka.pl/edukacja-pod-lupa-lektury-fwg/)). Nie ogranicza się jednak do tych obserwacji i idzie dużo dalej. Stwierdza, że uszkolnieniu uległa cała kultura. Samodzielna nauka jest traktowana z podejrzliwością oraz w wielu zawodach, szczególnie w budżetówce, wymaga się formalnej edukacji, niekoniecznie oddającej faktyczną wiedzę i zdolności człowieka. Ponadto szkoła dzieli świat na dwie części, podobnie jak religia. Z jednej strony mamy sferę sacrum (akademicką, edukacyjną),z drugiej zaś profanum (codzienną, nieedukacyjną). Ten podział jest arbitralny, a jego skutkiem jest wykluczenie tych, którzy nie przeszli przez odpowiednie rytuały inicjacji i nie zdobyli stosownych dyplomów i certyfikatów. Illich argumentuje, że szkoła nie tylko nie znosi nierówności, jak chcieliby entuzjaści powszechnego i obowiązkowego szkolnictwa, ale je wręcz sankcjonuje i pogłębia, tworząc nową kastę „oświeconych” i „nieoświeconych”. I to nie tylko w edukacji. Każda podstawowa potrzeba ludzka, na którą znajdzie się instytucjonalną odpowiedź, tworzy nową klasę ubóstwa. Przykładowo w Meksyku jeszcze w latach 60’ normą było rodzenie się i umieranie w swoim domu. Dekadę później porody i kończenie żywota we własnym łóżku było już oznaką albo ubóstwa, albo specjalnego uprzywilejowania. Zdaniem autora bieda w państwach rozwiniętych to niespełnianie sztucznego ideału konsumpcji w ważnych życiowych kwestiach i te wciąż pojawiające się nowe formy ubóstwa zwiększają wyuczoną bezradność i zależność od państwa, od którego oczekuje się dalszej, coraz bardziej rozbudowanej (dofinansowanej) instytucjonalizacji. Za niespełnianiem ideału równości poprzez przymusowe szkolnictwo stoją też inne argumenty Illicha, oprócz wspomnianej już i dla rozsądnych ludzi raczej niekontrowersyjnej, nierówności wyników. Zdaje się, że dla większości dużo większym problemem będzie brak rzeczywistej równości szans. Nawet jeśli dzieci z biednych rodzin mają takie warunki nauki w szkole, jak dzieci z bogatych rodzin, to nadal brakuje im rozmów z rodzicami o wyższym kapitale społecznym, domowych bibliotek, wyjazdów na wycieczki, prywatnych korepetycji z ludźmi o kompetencjach przewyższających przeciętnego nauczyciela i wyższego poczucia własnej wartości. Dzieci z bogatszych rodzin w większym stopniu wykorzystują publiczne fundusze na edukację, bo zwyczajnie uczą się dłużej i częściej się dostają na najbardziej oblegane kierunki na najlepszych uniwersytetach. Autor przekonuje, że nie ma co wpompowywać więcej pieniędzy w system edukacji, bo będzie to mieć głównie charakter transferu do najbogatszych. Nie wspominając już o tym, że przecież reszta środków jest też przeznaczana na nadzór opiekuńczy, indoktrynację i wskazywanie ról społecznych, bo wszystkie te funkcje są nierozerwalne z nauczaniem szkolnym. Autor jest całkowicie świadomy, że większość badań opowiada się za pogłębianiem instytucjonalizacji szkolnictwa, dlatego stwierdza potrzebę prowadzenia alternatywnych studiów nad możliwością wykorzystania technologii do budowania instytucji innego typu tj. takich, które służą osobistym, twórczym relacjom i umożliwiają realizację swoich wartości poza kontrolą technokratów. Nazywa je instytucjami towarzyskimi i przeciwstawia je instytucjom manipulacyjnym, które nakładają na nas obowiązek niechcianej konsumpcji czy uczestnictwa. Na takich instytucjach towarzyskich oparte powinny być jego zdaniem sieci uczenia się. Polegałyby one na tym, że ludzie w różnym wieku spotykaliby się w różnych okolicznościach, by zgłębiać to, co ich aktualnie interesuje. W razie potrzeby sami dobieraliby sobie nauczycieli spośród dowolnych, chętnych do dzielenia się wiedzą osób. By to zrealizować, ludzie rejestrowaliby się w specjalnych bazach, poprzez które szukaliby współpracowników i mentorów. Rozwój Internetu znacznie coś takiego ułatwił, ale szczególnie problematyczny jest postulat Illicha, dotyczący przyznawanej przy urodzeniu „edukacyjnej karty kredytowej”, którą ludzie mogliby płacić za edukację w dowolnym miejscu i w dowolnym momencie życia. Nie wyjaśnił on, jak to miałoby działać, więc nasuwa się pytanie, czy te środki nie byłyby defraudowane, nie wspominając o wątpliwości etycznej samych tych transferów. Książka Ilicha jest ciekawa z liberalnego punktu widzenia z co najmniej dwóch powodów. Pierwszy wskazywał już kiedyś w swoich wystąpieniach dr Marcin Chmielowski z Fundacji Wolności i Przedsiębiorczości. „Odszkolnić społeczeństwo” pokazuje, jak myśleć strategicznie i jak wykorzystywać postulaty swoich przeciwników ideologicznych do własnych celów. Austriacki filozof, by zrealizować swoją lewicową utopię, był skłonny poprzeć ideę bonu edukacyjnego liberalnego ekonomisty Miltona Friedmana, bo przybliżyłaby go do celu. To taka paradoksalna lekcja realizmu od, zdawałoby się, odklejonego od rzeczywistości marzyciela. Drugi powód jest taki, że z perspektywy czasu możemy zobaczyć, jak uwsteczniająca jest lewicowa technofobia. Jego postulaty, by zamiast telewizji rozwijać biblioteki kaset magnetofonowych, zamiast dróg dla samochodów budować mechaniczne osły czy ograniczać użycie łącz telefonicznych przez komputery, dziś wydają się śmieszne. Jest oczywiste, że gdyby potraktowano je poważnie w latach 70., świat rozwinąłby się gospodarczo i technologicznie znacznie mniej. Jeśli jesteście gotowi na swojego rodzaju egzotyczną podróż po świecie idei, to polecam szczególnie pierwszy rozdział książki Illicha, który się wydaje najbardziej konkretny i porusza ważny temat zmniejszenia, czy wręcz wyeliminowania opresyjności szkolnictwa, bez wyrządzenia szkód naszemu kapitałowi ludzkiemu. Reszta to niestety głównie powtórzenia i mało interesujące bzdury.

Tematyka poruszana w książce jest naprawdę szeroka i... barwna. Myślę, że tak można ująć wszystkie omówione zagadnienia. Są i przepisy na drinki (trucizna),i sposoby z całego świata, jak leczyć efekty uboczne. Autor omówił też problem globalnego ocieplenia, uwypuklając różnice między sceptycyzmem a konsensusem naukowym. Prawda jest taka, że niemożliwe jest szczegółowe omówienie tej publikacji. Jest ona tak bogata pod kątem omawianych tematów z tak wielu dziedzin, że trudno jest je wszystkie wymieć. Między innymi dzięki tej różnorodności lektura jest tak przyjemna. Całość na: http://wiedzma-czyta.blogspot.com/2016/01/david-mccandless-informacja-jest-piekna.html

Zabrakło tutaj czarnego humoru (albo w polskim tłumaczeniu się ono zgubiło?),który uznaję za charakterystyczną cechę dla tego autora. Stanowisko na temat "bycia żywym" autora jest jasne, jednak to, jak o nim opowiada wypada znacznie ciekawiej w opowiadaniach, gdzie dziwność miesza się z niedorzecznością i nieoczywistym, czarnym humorem. Mimo to wiele ciekawych uwag, wiele osobliwych zestawień (Conrad i Lovecraft),cała gromada różnego rodzaju pesymistów omawiana w kolejnych rozdziałach. Warto, ale to pozycja straszliwie nierówna, czasem koszmarnie zła, a czasem doskonała.

Śmiech to zdrowie? Niekoniecznie. Śmiech to także zwiastun śmierci. Zapowiedź jej grozy czuć w znanym, pozornie niewinnym, powiedzeniu – ten się śmieje, kto się śmieje ostatni. Zawsze jest nim morderca. Oczywiście w świetle tej nowatorskiej publikacji, która odkrywa na nowo przyczynę, znaczenie i rolę śmiechu w przemocy i morderstwie. Podważa i obala dotychczasowe interpretacje naukowe zachowań przestępców, masowych morderców, dyktatorów, zamachowców czy terrorystów, proponując własne teorie. Wymienia osiem rodzajów śmiechu, przytaczając konkretne przykłady ludobójczych wydarzeń z dalekiej i bliższej historii opisywane przez mass media oraz w literaturze. Większość bardzo drastycznych. Dokładnie przygląda się i analizuje, czasami słowo po słowie, opisy śmiechu nazistów w czasie II wojny światowej, Andersa Breivika na wyspie Utøya, Czerwonych Kmerów w Kambodży, Radka Mladića w Srebrenicy, Hutu w Rwandzie, członków Państwa Islamskiego, strażników w ośrodku dla uchodźców w Abu Gharaib, nastolatek zaciągających się do Świętej Wojny, młodych rekrutów w dżihadzie, gangów na ulicach Los Angeles, strażników więziennych w Guantánamo i wiele, wiele innych opatrzonych konkretnymi nazwiskami przestępców. W opisach tych przypadków przytacza liczne cytaty (wyróżnione w tekście zmniejszoną czcionką) z artykułów prasowych, wypowiedzi morderców i świadków, wspomnień ofiar, fragmentów wywiadów i przemów sądowych, uzasadnień wyroków i wreszcie interpretacji tychże zachowań przez przedstawicieli nauk, zwłaszcza psychologów, psychiatrów i socjologów. Tworzy w ten sposób obiektywny obraz i ocenę zjawiska z różnych punktów widzenia po to, by nawiązać polemikę rozwiniętą w części drugiej, którą nazwał teorią. Każdemu z ośmiu rodzajów śmiechu (i jednocześnie rozdziałowi) przypisuje jedną lub dwie, własne teorie. Bardzo odmienne od dotychczasowych interpretacji. Na płaszczyźnie kultury, socjologii, psychologii, mediów i literatury sięga głęboko do fizjologii człowieka determinującej sferę psychiki i do struktury norm społecznych, jako środowiska jego funkcjonowania, by na bazie teorii homeostazy ciała ludzkiego i homeostazy socjokulturowej zbudować teorię przyczyn zachwiania stabilizacji i pustki zapełnianej ekstazą, której towarzyszy śmiech – „orgiastyczne uczucie morderców”. Buduje teorie socjologiczne tłumaczące zachowania przestępcze wynikające z patologi lub niewydolności wychowawczej rodziny oraz cienkiej i nietrwałej warstwy procesów cywilizacyjnych, dające w efekcie trzy typy tożsamości przestępcy, które nazwał – „ „puste miejsce”, „krwawa papka” i „black out”. Każda z nich prowadzi (z różną intensywnością) do natychmiastowego poczucia cielesnej ulgi, która toruje sobie drogę na zewnątrz w formie ekscesywnego śmiechu”. Słyszą go ofiary, słyszymy i my „w gazetach, filmach, powieściach i sztukach teatralnych”. Autor wyraźnie przy tym podkreśla, że nie ma on nic wspólnego z religią czy jakąkolwiek ideologią, które są tylko dobrze wykorzystanym narzędziem do osiągnięcia własnego celu. Do poczucia pełni, stabilizacji oraz cielesnej ulgi i psychicznej równowagi. A jeśli już to „wspólnie wyznawaną religią wydaje się raczej szyderczy śmiech”. Pozwala mu to na odniesienia, porównania i upodabnianie opisywanych przestępstw, na przykład nazistów do czynu Andersa Breivika, czyniąc je ponadczasowymi i uniwersalnymi. Stąd podtytuł tej pozycji – Breivik: niezrzeszony esesman. Tym samym przeciwstawia się powszechnie przyjmowanemu w takich przypadkach poglądowi, że mordercy to psychopaci, narcyzi i dewianci seksualni, a tym samym pacjenci wymagający leczenia. Uważa to za podstawowy błąd w interpretacji przez współczesnych badaczy, twierdząc, że „bariera, którą postawiono między „zupełnie normalnymi mężczyznami” a „szalonymi seryjnymi zabójcami”, jest czystą fikcją. (...) Mordowanie, tak jak mordowanie w skali masowej, jest integralną częścią bycia „zupełnie normalnym” typem człowieka – wszędzie tam, gdzie zawodzą moralne hamulce”. Jest przy tym ironiczny i prześmiewczy wobec poglądów swoich partnerów w polemice. W niektóre zdania wkłada widoczny ładunek emocjonalny, nie bojąc się ferować takich zdań – „Śmiać się chce, gdy cały szereg autorów – eksperci Browning, Goldhagen, Kuhl albo Walzer – przedstawiają światu te wnioski jako wielką rewelację. Gdzie oni żyją – na księżycu?” – pyta, by zaraz w przypisie odpowiedzieć sobie – „Nie, w uniwersyteckich instytutach”. W ten sposób zarzuca im oderwanie się od szybko zmieniającej się rzeczywistości, w której rozwój Internetu ma kluczowe i decydujące znaczenie we współczesnych mordach. Stąd w zakończeniu autor umieszcza apel do czytelnika – „Wszystko to nie tylko problemy „naukowe”, „dziennikarskie” lub po prostu polityczne. Żaden „polityk”, żaden „naukowiec”, żaden „dziennikarz”, żaden „analityk” nie jest w stanie ich rozwiązać raz na zawsze. To „my” (wszyscy „my”) musimy to robić w życiu codziennym”. Od siebie dodam – a zwłaszcza rodzice! To trudna lektura nie tylko ze względu na innowacyjność interpretacyjną dotychczasowego dorobku naukowego, ale i sposób przekazywania i konfrontowania informacji z licznie cytowanymi źródłami. Na dodatek niektóre podane w oryginale bez tłumaczenia, wymagające więc znajomości języka angielskiego. Ale coś w tej teorii jest, co przemawia za nią w moim pojęciu. Coś, co zawsze podkreślam w porażkach wychowawczych – decydujące znaczenie w kształtowaniu osobowości człowieka ma przede wszystkim rodzina. http://naostrzuksiazki.pl/

Seria jak najbardziej godna polecenia. Po latach uzupełniamy swoją niewiedzę na temat lat 60. ubiegłego wieku. Książka Diski pisana podług własnych doświadczeń przedstawia nam wydarzenia, w których sama brała udział, jej nastoletnie problemy, jej entuzjazm, jej optymizm, że można zmienić świat w jakim chce się żyć. Jako dojrzała kobieta ironicznie pisze o tamtych czasach pełnych naiwności, entuzjazmu i wiary w swoje młodzieńcze możliwości. Prawdą jest, że potem w latach 70. i 80. styl ubierania się był (teraz też jest) wyróżnikiem, do której subkultury należy się. A muzyka miała wtedy wielki wpływ na młode pokolenia. Teksty utworów są ponadczasowe: Cohena, Dylana, Lennona, The Beatles. Diski podsumowuje lata 60. ciekawą konstatacją: tylko muzyka została niezależna, buntownicy zajęli miejsce tych, przeciw którym występowali, bo rewolucja zjadła swoje dzieci. Młodzi zajęli stanowiska starych i teraz oni są starzy, oni decydują o innych. W posłowiu Jerzy Jarniewicz wskazuje na anglocentryczny bunt młodych. To prawda Diski pisze z perspektywy angielskiej dziewczyny i ten angielski świat opisuje. Lektura dla tych, którzy kiedyś buntowali się, słuchali muzyki, wąchali za Polski Ludowej butapren i brali narkotyki. Wtedy polska młodzież naśladowała to, co przychodziło z tzw. Zachodu, ale do końca nie rozumiała podłoża tego buntu . Warto sobie poczytać i uzupełnić swoją niewiedzę na ten temat po latach.

Czy filozofia to tylko teksty pochodzące od starożytnych myślicieli, który dla współczesnego laik filozoficznego są gromadą niezrozumiałych słów i zdań? Otóż nie. Dzięki autorowi, który w sposób przystępny i dobrze zilustrowany cytuje znanych filozofów takich jak : Sokrates, Seneka, Epikur, Shopenhauer, Nietzche czy Montaigne, świat wielkich filozofów staje się zrozumiały dla czytelnika. Z łatwością przeprowadza na Alain De Botton przez różne dylematy współczesnego człowieka. Według niego filozofia stanowi pocieszenie i potrafi ponadczasowo odpowiedzieć na takie problemy jak : brak uznania, niedostatek pieniędzy, frustracje, ułomności, zawody miłosne czy inne trudności jakie nas spotykają na co dzień. Autor niczym Sokrates przechadza się po współczesnym rynku i zachęca do rozmowy czytelnika o najważniejsze kwestie, takie jak nasze szczęście. Recenzent zatracił się w tej lekturze na kanapie czytając ją przez wiele godzin. A kiedy skończył uśmiechnął się i poczuł się pocieszony.

Próba rekonstrukcji wydarzeń historycznych z punktu widzenia zwierząt. Obejmuje m.in. losy koni w kopalniach i podczas I wojny światowej (a także psów w wojsku),ewolucję krów mlecznych od XVIII do XX wieku oraz udział byków w korridzie itd. Czytanie jest bolesne, choć autor jest bardzo oschły i rzeczowy to drobiazgowa analiza krzywd jest trudna do zniesienia (np. opis sekwencji zdarzeń w korridzie, ruch po ruchu, jak każda akcja człowieka przekłada się na odczucia sensoryczne zwierzęcia). Autor uzupełnia relacje historyczne (z literatury i innych pisanych źródeł) współczesnymi odkryciami i wiedzą z dziedziny biologii, etologii i zoopsychologii. Z tym że nie tylko przemoc jest obiektem zainteresowań autora, choć przeważa, to ukazane też są inne relacje - choćby współczesne traktowanie psów jak dzieci, co co prawda nie jest naznaczone przemocą, ale czasami skutkuje zupełnym ubezwłasnowolnieniom, nudą, stereotypią wynikającą z braku realizacji potrzeb zwierzęcia. Pokazuje to jak układanie relacji jest trudną sprawą, bo tak naprawdę pozostając w nich zawsze będziemy wpływać na siebie nawzajem. Książka jest trudna, fragmentami drastyczna, specyficzna, ważna.

studium - to, co w zdjęciu jest kulturowe, ogólne, „dla wszystkich”: temat, kompozycja, kontekst historyczny... --vs-- punctum — element, który „kłuje”, porusza indywidualnie, wywołuje emocję, często niezamierzony przez fotografa... *** "Fotografia pokazuje to, co godne uwagi, ale wkrótce, na zasadzie znanego odwrócenia, dekretuje, że godne uwagi jest to, co ona fotografuje." *** "Innym sposobem ugrzecznienia Fotografii jest spojrzenie na nią przez to, co ogólne, co stadne, sprowadzenie jej do banału, tak, żeby nie było już naprzeciw niej żadnego obrazu, wobec którego mogłaby zaznaczyć swą odrębność i szczególność, swój status skandalu i szaleństwa. To właśnie dzieje się w naszym społeczeństwie, gdzie Fotografia miażdży tyranicznie inne obrazy: nie ma więc już sztychów, malarstwa figuratywnego, poza zafascynowanymi (i pragnącymi fascynować) przez poddanie się fotograficznemu modelowi." *** "A jednak, jak mi się zdaje, to nie za pośrednictwem Malarstwa Fotografia styka się ze sztuką, ale poprzez Teatr. U narodzin zdjęcia umieszcza się zawsze Niepce'a i Daguerre'a (jeśli nawet przyjąć, że ten drugi trochę uzurpował sobie miejsce pierwszego). Otóż Daguerre, gdy zawładnął wynalazkiem Niepce'a, otworzył na placu du Château (przy République) teatr panoram, ożywionych za pomocą ruchu i gry świateł. W sumie więc camera obscura dała jednocześnie obraz z perspektywą, Fotografię i Dioramę; wszystkie trzy należą do sztuki scenicznej. Ale jeśli Zdjęcie zdaje mi się bliższe Teatru, to ze względu na szczególnego pośrednika (być może tylko ja to zauważyłem): Śmierć. Znamy pierwotny związek teatru i kultu Zmarłych: pierwsi aktorzy odróżniali się od zbiorowości, grając role Zmarłych. Ucharakteryzować się, pomalować znaczyło określić się jako ciało jednocześnie żywe i martwe. To właśnie oznacza pomalowany na biało tors ludzki teatru totemicznego, człowiek z pomalowaną twarzą w teatrze chińskim, makijaż sporządzany z papki ryżowej w indyjskim Katha Kali, maska japońskiego teatru No. I ten sam związek odnajduję w Zdjęciu. Zdjęcie, tak podobne, że usiłuje się je ożywić (zaciekłość, aby "uczynić żywym", może być tylko zaprzeczeniem mitycznym przerażenia śmiercią) - jest jak teatr pierwotny, jak Żywy Obraz, uosobieniem nieruchomej i pomalowanej twarzy, pod jaką kryją się dla nas umarli."

Ha! Człowiek może mieć mnóstwo zabawy czytając co chwila słowa uznanego fizyka: "WIERZĘ , że teoria ...." To pokazuje na jakim etapie jesteśmy - z całym szacunkiem i uznaniem dla osiągnięć naukowców. A że przedstawione teorie łączą moją ulubioną ewolucję z nie mniej bliskim holizmem - to lektura jest nadzwyczaj ciekawa. No, i wprowadza do świadomości takie intrygujące koncepty jak mózg Boltzmanna i.t.p. Aż miałoby się ochotę przedstawić swoją teorię na to wszystko ... :-)

Lektura całkiem trafnie opisuje stan sztuki ponowoczesnym (transmodernistycznym?) świecie. Szczególnie ciekawe były fragmenty odnoszące się do sztuki Andy ego Warhola, jednego z twórców w nurcie pop-art. Pozwolił mi w pełni docenić rewolucyjność tego autora (nie miałem nigdy jakiegoś pozytywnego stosunku do jego twórczości do momentu czytania Spisku). Wywiady załączone do tekstu są zaskakująco przejrzyste jak na standardy tego autora, bezpośrednio w punkt. Chociaż mogła by być krótsza, jest trochę rozwlekana niepotrzebnie (nawet jeżeli czyta się te metafory bardzo dobrze). Przedmowa dobrze umieszcza czytelnika w kontekście historycznym, chociaż nasuwa się po niej więcej pytań niż odpowiedzi.

Kiedy byłam studentką, to imponowała mi elokwencja Barthes'a, nawet zazdrościłam mu takiej łatwości w formułowaniu tez i pisaniu o literaturze. Dziś mam wrażenie, że jego teksty i książki są zbyt... eleganckie, taki idealne dla intelektualistów, humanistów, którzy wolą książki od życia. Krótko mówiąc, Barthes już nie jest dla mnie autorem, którego styl chciałabym naśladować. We 'Fragmentach dyskursu miłosnego' ujął mnie zwłaszcza jeden rozdział: na temat słowa-zdania 'Kocham Cię'. Jak nic, idealnie ujęte, aż siedzi we mnie i nie mogę wyjść z podziwu nad prostotą w rozumowaniu Barthes'a w tej kwestii. A reszta? Jak odnosiłam do rzeczywistości, to nawet przyznawałam autorowi rację, ale sposób, w jaki to opisywał, zniechęcał mnie w czytaniu. Już wyrosłam ze studenckich upodobań, jak widać. Chociaż teraz bardziej wyrozumiale patrzę na Wertera :-)