Można by z tego zrobić całkiem niezłą powieść.
Jako dramat "Nie-boska komedia" Zygmunta Krasińskiego nie jest dziełem nieudanym, ale forma – stosunkowo krótka i dialogowa – siłą rzeczy ogranicza możliwość pełnego rozwinięcia psychologii postaci oraz społecznej panoramy konfliktu. Dramat nie daje bohaterowi przestrzeni, by naprawdę „pulsował” emocjami tak, jak mógłby w powieściowej narracji. A przecież ambicją Krasińskiego było ukazanie wielowymiarowego starcia idei, klas i racji historycznych. W efekcie dramat społeczny, który aż prosi się o pogłębione studium motywacji obu stron, zostaje przedstawiony w sposób skrótowy.
Największy problem mam z rozłożeniem sympatii i z jednoznacznym określeniem, kto w tym dziele jest protagonistą, a kto antagonistą. Współcześnie, po zwrocie ludowym i postkolonialnym, czytanie „Nie-boskiej komedii” siłą rzeczy różni się od odbioru XIX-wiecznego. Dziś akcenty rozkładają się inaczej, a moralne intuicje przesuwają się w stronę tych, którzy w epoce autora byli postrzegani jako klasa niewykształcona, politycznie niema, nie będąca w stanie wytworzyć własnej tożsamości, myśli czy racji.
Konflikt rozgrywa się między szlachtą a rewolucjonistami, w dużej mierze wywodzącymi się z chłopstwa. Hrabia Henryk dostrzega bratobójczy charakter walki i jej destrukcyjny wpływ na naród. Zauważa też niesprawiedliwości systemu: nadużycia władzy, wyzysk, okrucieństwo panów żyjących w luksusie kosztem poddanych. Problem w tym, że to „zrozumienie” ma swoje wyraźne granice. Każde oskarżenie wobec stanu szlacheckiego zostaje natychmiast zrównoważone figurą „dobrego pana” – tego, który pomaga w kryzysie, odbudowuje dom po pożarze, ratuje przed okrutnym zarządcą.
Tylko czy takie zachowanie rzeczywiście jest czymś wyjątkowym? W istocie to jedynie moralne minimum, w dodatku często motywowane pragmatyką: zdrowy i najedzony chłop pracuje wydajniej niż wycieńczony. Moralność staje się tu czymś relatywnym, ocenianym na tle innych, bardziej brutalnych właścicieli.
Hrabia Henryk, świadomy patologii własnej klasy, mimo wszystko opowiada się po stronie szlachty. Wybiera solidarność stanową ponad realną sprawiedliwość społeczną. Zostaje ukształtowany jako bohater tragiczny, cierpiący za winy zbiorowe, lecz jego wybór nie jest pozbawiony alternatywy. Przywódca rewolucjonistów oferuje mu możliwość zachowania majątku w zamian za neutralność. Decyzja Henryka wydaje się więc raczej kwestią dumy i tożsamości klasowej niż dramatycznego braku wyboru.
W tym miejscu ujawnia się ograniczony horyzont emancypacyjny autora. Krasiński dostrzega krzywdy chłopów, przyznaje im prawo do godności, ale nie przekracza granicy systemowej zmiany. Nie postuluje ich rzeczywistej wolności, nie podważa fundamentu pańszczyźnianego porządku – dopuszcza jedynie „łagodniejszą” jego wersję. Chłop ma być traktowany dobrze, lecz wciąż pozostaje podporządkowany.
Co więcej, mimo deklarowanego obiektywizmu autor ostatecznie wyraźnie wartościuje strony konfliktu. Hrabia Henryk zostaje przedstawiony jako moralnie wyższy, natomiast rewolucjoniści, choć posiadają logiczne motywacje i momentami autentyczną szlachetność idei, zyskują również rys fanatyczny. Zrywają z katolicyzmem, popadają w bluźnierstwo, organizują quasi-bachanalia i jawią się jako żądni krwi rzeźnicy, którzy w gruncie rzeczy chcą jedynie zamienić się miejscami z dotychczasowymi ciemiężycielami.
Krasiński wyrasta więc na moralistę o wyraźnych ograniczeniach. Jego wizja, być może odważna jak na epokę, z dzisiejszej perspektywy wydaje się zachowawcza. Autor dostrzega problem, lecz nie jest gotów ponieść konsekwencji radykalnego rozwiązania. Widać to zresztą po samej biografii autora, który był uległym oportunistą, świadomym napięć społecznych, ale funkcjonującym bezpiecznie w obrębie własnych przywilejów.
Mimo tych zastrzeżeń „Nie-boska komedia” pozostaje dziełem ciekawym i wartym lektury, zwłaszcza że jest napisana w dość lekkim i współczesnym stylu. Obecnie wymaga jednak odczytania w zupełnie innym kluczu interpretacyjnym. Ponadto nie jest to utwór na tyle wybitny, by stawiać Krasińskiego na równi z Mickiewiczem czy Słowackim, dlatego osobiście uważam, że kreowanie go na trzeciego wieszcza jest mocno nad wyrost.
Ocean 6/10
Szukamy ofert...
OPINIE i DYSKUSJE o książce Makbet
Powieść opowiada historię Makbeta, Szanownego szkockiego Szlachcica, który ma zamiar za wszelką cenę dosiąść szkockiego tronu, nawet gdyby to miało wymagać kilku zbrodni.
„Makbet" Williama Szekspira- króla dramatów, jest z pewnością jednym z najbardziej znanych i cenionych dzieł w historii literatury. Jednak jak wypada ona z mojej perspektywy? Napewno jest to lektura, która zasługuje na chwilę uwagi, tym bardziej, że do długich nie należy i warto poświęcić półtora godziny na oznajmienie się z tym dziełem.. w nawet nie. Cała masa bogatych walorów literackich i ciekawych motywów. Bardzo dobrze ukazana psychologia postaci, nakłaniająca do refleksji nad ludzką naturą i ambicjami (czasami również chorych). Nie da się ukryć, że książka momentami staje się dużym językowym wyzwaniem i czasami jej ton potrafi zmęczyć, na szczęście nie jest ona długa. za to wartościowa i dość zgrabnie napisana.
Powieść opowiada historię Makbeta, Szanownego szkockiego Szlachcica, który ma zamiar za wszelką cenę dosiąść szkockiego tronu, nawet gdyby to miało wymagać kilku zbrodni.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo to„Makbet" Williama Szekspira- króla dramatów, jest z pewnością jednym z najbardziej znanych i cenionych dzieł w historii literatury. Jednak jak wypada ona z mojej perspektywy? Napewno jest to lektura,...
„Makbet” to przejmujące studium zbrodni i psychicznego upadku człowieka, który pozwala, by żądza władzy całkowicie nim zawładnęła.
Akcja – reakcja, czyn – konsekwencje, powolny i sukcesywny rozpad sumienia, tożsamości i człowieczeństwa. Chore ambicje, które zaczynają dominować nad moralnością, a ponadto napędzają spiralę przemocy i nienawiści.
Mary i opętańcze wizje stają się symbolem jątrzenia i rozkładu duszy bohatera. Makbet nie potrafi uwolnić się od poczucia winy – jego umysł staje się polem walki, gdzie rzeczywistość miesza się z halucynacjami. Władza, którą zdobył, okazuje się ciężarem nie do uniesienia.
Dramat ten pokazuje, że żądza władzy ma destrukcyjny charakter – nie daje spełnienia, lecz prowadzi do samotności, strachu i ostatecznego upadku.
„Makbet” to nie tylko tragedia jednostki, ale także ostrzeżenie: przekroczenie granic moralnych w imię ambicji nieuchronnie prowadzi do autodestrukcji.
Dramat ten jest pełen mroku i eskalującego napięcia – to tematyka trudna, ale potrzebna.
„Makbet” to przejmujące studium zbrodni i psychicznego upadku człowieka, który pozwala, by żądza władzy całkowicie nim zawładnęła.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toAkcja – reakcja, czyn – konsekwencje, powolny i sukcesywny rozpad sumienia, tożsamości i człowieczeństwa. Chore ambicje, które zaczynają dominować nad moralnością, a ponadto napędzają spiralę przemocy i nienawiści.
Mary i opętańcze wizje...
W mojej pamięci, Makbet był jedną z tych niewielh lektur które przeczytałem i bawiłem się nieźle. To zdanie wyłącznie dowodzi tego jak ludzka pamięć jest zawodna.
Niestety, strasznie się wynudziłem. I tylko utwierdziłem się w swoim zdaniu o klasykach. Mam wrażenie, że ich największy problem polega na tym, że były pionierami, opowiadały historie, które wtedy były świeże i odkrywcze, ale przez setki lat zostały tak przeorane przez kulturę, że dziś wydają się zwyczajnie płytkie i oklepane (Władca Pierścieni jest wyjątkiem).
Do zapomnienia 2 tygodnie po przeczytaniu bo tak bardzo jest nijaki.
W mojej pamięci, Makbet był jedną z tych niewielh lektur które przeczytałem i bawiłem się nieźle. To zdanie wyłącznie dowodzi tego jak ludzka pamięć jest zawodna.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toNiestety, strasznie się wynudziłem. I tylko utwierdziłem się w swoim zdaniu o klasykach. Mam wrażenie, że ich największy problem polega na tym, że były pionierami, opowiadały historie, które wtedy były świeże i...
Ponadczasowa! Mimo upływu lat tematyka pozostaje aktualna. To fundament klasyki, który każdy miłośnik literatury powinien znać .Sięgając po książkę miałam pewne obawy, że sposób pisania może być zbyt wymagający, ale na szczęście nie. To literacka perełka, która udowadnia, że prawdziwa klasyka nie starzeje się nigdy. Pozycja obowiązkowa nie tylko dla miłośników klasyki, ale dla każdego, kto szuka w książce czegoś więcej niż tylko rozrywki. To książka, która uczy, porusza i inspiruje. Czas spędzony w towarzystwie dobrej literatury jest cenny.
Ponadczasowa! Mimo upływu lat tematyka pozostaje aktualna. To fundament klasyki, który każdy miłośnik literatury powinien znać .Sięgając po książkę miałam pewne obawy, że sposób pisania może być zbyt wymagający, ale na szczęście nie. To literacka perełka, która udowadnia, że prawdziwa klasyka nie starzeje się nigdy. Pozycja obowiązkowa nie tylko dla miłośników klasyki, ale...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toRewelacyjne dzieło mistrza.
Rewelacyjne dzieło mistrza.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toWiadomo - klasyka!
Wiadomo - klasyka!
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPo tylu latach nadal OMG wspaniała, po prostu wspaniała! Rewelacyjne ukazanie konsekwencji źle podjętej decyzji bohatera. Słowa, które padają na podatny grunt, inspirują do działania poprzez pobudzenie marzenia o władzy. Swoista podpowiedź wiedźm? a może jednak tylko wewnętrzny głos bohatera? powodują, że Makbet podąży drogą, z której trudno zawrócić. Jego (i Lady Makbet) zmagania, ujete w monologii myśli, rozterki graniczące z obłędem ... zagadka zdawałoby się znikomego zagrożenia władcy ... Makbet pozostanie niezwyciężony, dopóki "las nie zaatakuje" jego zamku, a on nie zostanie zabity przez żadnego człowieka zrodzonego z kobiety ... I ten nastrój. Wysoko sobie cenię również niezwykle nastrojową ekranizację z 2025 roku ( reż. Justin Kurzel).
Po tylu latach nadal OMG wspaniała, po prostu wspaniała! Rewelacyjne ukazanie konsekwencji źle podjętej decyzji bohatera. Słowa, które padają na podatny grunt, inspirują do działania poprzez pobudzenie marzenia o władzy. Swoista podpowiedź wiedźm? a może jednak tylko wewnętrzny głos bohatera? powodują, że Makbet podąży drogą, z której trudno zawrócić. Jego (i Lady Makbet)...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo to„Makbet” to bardzo dobrze napisana tragedia, z wyraźnie dopracowanym językiem i mocnym klimatem. Choć nie zrobiła na mnie aż tak ogromnego wrażenia jak niektóre inne klasyki, to nadal jest to utwór, który zdecydowanie warto przeczytać — chociażby ze względu na język i sposób budowania napięcia. Ostatecznie oceniam go na 8/10.
„Makbet” to bardzo dobrze napisana tragedia, z wyraźnie dopracowanym językiem i mocnym klimatem. Choć nie zrobiła na mnie aż tak ogromnego wrażenia jak niektóre inne klasyki, to nadal jest to utwór, który zdecydowanie warto przeczytać — chociażby ze względu na język i sposób budowania napięcia. Ostatecznie oceniam go na 8/10.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toJest okej
Jest okej
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toByło okej. Pomysł na fabułę ciekawy, ale język utrudnia współczesny odbiór historii. Nie mam więcej przemyśleń, nic to we mnie nie poruszyło.
Było okej. Pomysł na fabułę ciekawy, ale język utrudnia współczesny odbiór historii. Nie mam więcej przemyśleń, nic to we mnie nie poruszyło.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to