Ciężkie pieniądze

Taka trochę hybrydowa książka. Składa się z dwóch równolegle prowadzonych nowel. Pierwszej, ,,Dzikie palmy” o kochankach. Drugiej, dużo gorszej, ,,Stary” o więźniu. Tak szczerze, to sięgnąłem tylko dlatego, że czytał ją bohater filmu ,,Perfect days” Wima Wendersa, na którym byłem w kinie. Pomyślałem, że może było w tym jakieś ,,drugie dno”. Nawiązując do kochanków, lektura traktuje o mężatce (toksycznej moim zdaniem),która robi sobie przerwę od męża i małoletnich córek na młodego, niedoświadczonego (trochę bez charakteru) lekarza. Moim zdaniem, historia ta zaczyna się bardzo płasko. Nie oceniam bohaterów, nie oceniam logiki, bo uczucia i romanse logiczne nie są. Historie, gdzie wszyscy pukają się matce po głowie, a ona przekornie zostawia rodzinę dla jakiegoś, prawie nieznanego, mężczyzny - zdarzają się. Bo ,,się zakochała”, bo ,,jutra nie ma”, bo ,,ona chce żyć” i inne pseudo mądrości na krótki dystans. Zgodzimy się wszyscy, że one (te historie) rozgrywają się na EMOCJACH. I początku tego uczucia autor nam po prostu nie pokazał. Schadzka wypada blado, decyzja o opuszczeniu rodziny jest z kapelusza. Akcja ,,Dzikich palm" rozkręca się w podróży. Para Wpada na ,,świetny” pomysł, że jak będą zmieniać miejsca zamieszkania, to nie dopadnie ich rutyna…. I tu książka porusza. Nieraz chciałem potrząsnąć bohaterem i wykrzyczeć mu ,,Człowieku, zwariowałeś? Nic dobrego z tego nie będzie! Nie widzisz jak ona się do Ciebie odnosi? Wracaj do szpitala!”. Książka pięknie ukazuje obraz USA z czasów Roosevelta (1938 r.). Nowy Orlean, wybrzeże Zatoki Meksykańskiej, Chicago, dzikie wybrzeże jeziora Michigan, kopalnie w Utah (polskie wątki). Foulkner wykazał się dużą mądrością życiową, ukazując, bez ocen, tragizm, związku opartego wyłącznie na emocjach, w kontrze do prozy życia. Przyznam jednak, że lektura wypada blado (zwłaszcza przez początek) przy ,,Annie Kareninie” Tołstoja, która ma dość podobny ,,szkielet” fabuły. Książka zasługuje na ocenę 7/10, ale obniżam, bo lektura ,,Starego”, drugiej nowelki nie porywa. Jest chaotyczna, nudna i tak szczerze to zmęczyła mnie na tyle, że jej nie dokończyłem. Za bardzo byłem ciekawy ,,Dzikich palm”.

William Faulkner to autor, który nigdy nie bał się zaglądać w mroczne zakamarki ludzkiej duszy, tak jak nie bał się konfrontować z najtrudniejszymi tematami własnego regionu — amerykańskiego Południa. W Intruzie z 1948 roku Faulkner podejmuje problem rasizmu w sposób, który do dziś może uchodzić za odważny, a przy tym subtelny i daleki od prostych, publicystycznych rozstrzygnięć. To powieść, która balansuje między napięciem kryminalnym a moralnym dramatem, między osobistą inicjacją chłopca a symboliczną walką o zbiorowe sumienie Południa. Na pierwszy rzut oka Intruz wydaje się być historią niemal detektywistyczną. Czarnoskóry rolnik Lucas Beauchamp zostaje oskarżony o zamordowanie białego człowieka — Vinsona Gowriego. Oskarżenie jest natychmiastowe, niemal instynktowne, jako echo starych uprzedzeń. W miasteczku Jefferson odzywają się automatyczne, atawistyczne odruchy: tłum domaga się linczu, sprawiedliwość ma być szybka, bez procesu, bez pytań. Ale Faulkner nie daje się zamknąć w ramy klasycznej opowieści o zbrodni. W rzeczywistości morderstwo staje się pretekstem do znacznie głębszej refleksji nad społecznością, historią i zbiorową winą. Lucas Beauchamp, daleki od stereotypu „uległego czarnego”, jest człowiekiem dumnym, wyniosłym, świadomym własnej wartości. Nie zabiega o sympatię białych, nie kłania się uniżenie, nie próbuje prosić o litość. W tej postawie kryje się coś niezwykle rewolucyjnego, jak na kontekst Południa lat 40. XX wieku. Głównym „białym” bohaterem jest tu szesnastoletni Chick Mallison, młody chłopak, który przeżywa swoją inicjację moralną. To właśnie Chick, wychowany w atmosferze tradycyjnych południowych przesądów, przechodzi najgłębszą przemianę. Jego proces dojrzewania to droga od biernego przyjmowania uprzedzeń otoczenia ku świadomemu aktowi sprzeciwu wobec niesprawiedliwości. Faulkner z niezwykłą przenikliwością pokazuje, jak trudno wyrwać się z kolektywnego myślenia. Momentem kluczowym w powieści jest nocne odkopanie trumny Gowriego. Chick wraz z prawnikiem Gavinem Stevensem i swoją ciotką Miss Habersham (postać zaskakująco silna, emanująca etyczną odwagą) wyciągają z ziemi ciało, by udowodnić niewinność Lucasa. W tej scenie, niemal gotyckiej w atmosferze, zawiera się cały symbolizm powieści: aby odkryć prawdę, trzeba zejść do ciemności, zmierzyć się z trupem — zarówno dosłownym, jak i metaforycznym, bo miasteczko Jefferson ma swoje „trupy w szafie”, w postaci długo skrywanej, zbiorowej winy rasowej. Faulkner w Intruzie konfrontuje czytelnika z problemem amerykańskiego mitu Południa — mitem opartym na honorze, rodzinie, rycerskich ideałach. Mit ten jednak od początku był skażony niewolnictwem i głęboko zakorzenionym rasizmem. Intruz staje się swoistym sądem nad tym mitem: stary porządek społeczny ukazuje się jako kruchy konstrukt, którego fundamenty zaczynają pękać. Ciekawym zabiegiem Faulknera jest zestawienie Lucasa z Chickiem. Lucas, dojrzały mężczyzna, jest w pełni świadomy mechanizmów społecznych i własnej pozycji, a jednocześnie przewyższa otoczenie moralnie i duchowo. Chick natomiast dopiero zaczyna rozumieć świat; jego bunt przeciw tłumowi linczowemu ma w sobie jeszcze pewną naiwność, ale to właśnie w tej niewinności Faulkner widzi zalążek nadziei. Warto przyjrzeć się także postaci Gavina Stevensa, lokalnego prawnika i zarazem moralnego intelektualisty. Stevens nie jest jednak postacią jednowymiarową: często bywa paternalistyczny, a jego „liberalizm” podszyty jest rodzajem wyższości wobec czarnych. Faulkner, daleki od hagiografii, pokazuje, że nawet „dobry biały” nie jest wolny od subtelnych form uprzedzenia. Język Faulknera w Intruzie jest mniej barokowy niż w takich dziełach jak Absalomie, Absalomie! czy Wściekłość i wrzask, ale nadal intensywnie zmysłowy, złożony, nasycony wewnętrznymi monologami. Opisy przestrzeni — pola bawełny, lepkie południowe noce, duszne izby sądowe — pełnią tu funkcję psychologiczną. Krajobraz staje się odbiciem wewnętrznego stanu postaci. Nie sposób nie dostrzec, że Intruz jest także powieścią o amerykańskiej wspólnocie, której istnienie opiera się na przemocy symbolicznej i realnej. Faulkner pyta: czy można zbudować nowe społeczeństwo bez zerwania z przeszłością? Czy możliwe jest pojednanie, jeśli fundamentem relacji jest rasa i przemoc? W tym kontekście postać Lucasa Beauchampa nabiera cech figury mitycznej — jest zarazem intruzem i sumieniem Południa. Odważny, niezależny, nieprzejednany — staje się lustrem, w którym biali mieszkańcy Jefferson muszą dostrzec własną hipokryzję. Jego niewinność, z początku wątpliwa dla społeczności, demaskuje groteskowy absurd linczów i pokazowych oskarżeń. Sceny zbiorowe — zwłaszcza opisy tłumu gotowego do samosądu — są mistrzostwem Faulknera. Zbiorowość nie ma twarzy, to bezkształtny organizm, karmiony plotką i pierwotnym strachem. Gdy Chick przechodzi obok ludzi zebranych przed więzieniem, ma wrażenie, że patrzy na potwora, a nie na sąsiadów. To metafora nie tylko Południa, ale każdej społeczności, która ulega psychologii tłumu. W warstwie symbolicznej Intruz można czytać jako powieść o grzechu pierworodnym Południa: niewolnictwie i rasizmie. Faulkner, który sam był dzieckiem Południa, mierzy się z dziedzictwem, które wielu chciałoby zamieść pod dywan. Nie poprzestaje na pokazaniu brutalności zewnętrznej — dociera do subtelnych form przemocy codziennej, obecnej w języku, gestach, milczeniu. Interesująca jest rola kobiet w powieści, zwłaszcza Miss Habersham, która wbrew konwenansom bierze udział w wykopaniu trumny. Symbolicznie staje się łącznikiem między starym Południem a nowym światem, który dopiero się rodzi. W jej decyzji nie ma egzaltacji ani taniego heroizmu — jest za to głęboka, wypracowana etyczna konsekwencja. Często zwraca się uwagę na zaskakujący wątek optymistyczny Intruza. W odróżnieniu od bardziej pesymistycznych dzieł Faulknera, tu w finale pojawia się cień nadziei: Lucas zostaje uniewinniony, a Chick dokonuje wewnętrznego przełomu. Ale ten optymizm jest raczej zniuansowany niż triumfalny. Faulkner nie oferuje happy endu w hollywoodzkim stylu; daje raczej moment wytchnienia, który może być początkiem, ale równie dobrze iluzją. Co istotne, Intruz powstał w momencie, gdy kwestia rasowa zaczynała ponownie wracać do centrum dyskursu publicznego w Stanach Zjednoczonych. Faulkner przewidział, że problem rasowy nie zniknie sam z siebie — przeciwnie, będzie wymagał bolesnej konfrontacji i rezygnacji z mitów. Powieść jest także ciekawym głosem na temat roli literatury. Faulkner zdaje się mówić: pisarz nie jest od pocieszania, ale od stawiania trudnych pytań, od grzebania w ciemności. W Intruzie zamiast idealistycznych reformatorów mamy ludzi uwikłanych w tradycję i własne ograniczenia, którzy jednak — w niektórych momentach — zdobywają się na odwagę przekroczenia granic. Szczególne znaczenie ma język rasowy, którym posługują się mieszkańcy Jefferson. Jest to język pełen eufemizmów, uników, stereotypów. Chick od początku przechodzi drogę od bezrefleksyjnego powtarzania zasłyszanych określeń do własnego, krytycznego języka. To pokazuje, jak głęboko przemoc może być zakorzeniona nie w czynach, lecz w samych słowach. Pod względem konstrukcji narracyjnej Faulkner znów eksperymentuje z czasem, choć mniej radykalnie niż w Wściekłości i wrzasku. W Intruzie czas jest bardziej linearny, ale wciąż pełen retrospekcji, wspomnień, wewnętrznych rozważań. Nie chodzi tu o ukrywanie fabuły, lecz o pokazanie, że wydarzenia kształtują się nie tylko w zewnętrznym porządku, ale także w świadomości uczestników. W finale Chick, patrząc na Lucasa odchodzącego w pola bawełny, zaczyna rozumieć, że wszystko dopiero się zaczyna. Symboliczna cisza, która zapada, jest bardziej wymowna niż jakikolwiek płomienny monolog. Intruz to powieść, która wykracza poza ramy społecznego komentarza. To również studium jednostki wobec zbiorowości, odwagi wobec konformizmu, godności wobec upokorzenia. Faulkner, mistrz paradoksu, nie moralizuje. Pokazuje świat w całym jego brudzie i pięknie, w rozpaczy i w nikłej nadziei. Być może dlatego Intruz wciąż pozostaje tak żywą książką. W epoce, gdy na nowo rozmawia się o rasie, tożsamości i odpowiedzialności zbiorowej, Faulkner zdaje się szeptać zza grobu: nie wystarczy zmienić prawa, trzeba zmienić serca. A to zawsze jest najtrudniejsze. Lucas Beauchamp, niezłomny „intruz”, przypomina, że prawdziwa wolność zaczyna się tam, gdzie kończy się strach przed odrzuceniem i przemocą. Chick Mallison zaś staje się figurą przyszłości — tej, która jeszcze nie nadeszła, ale o którą warto walczyć. Intruz nie jest opowieścią o jednym procesie sądowym. To raczej traktat o długim, bolesnym procesie dojrzewania całego społeczeństwa. I choć w literackim świecie Faulknera nic nigdy nie jest proste, Intruz pozostaje jednym z jego najjaśniejszych świateł — tym bardziej przejmującym, że świeci w mroku.

[W ramach czytania Noblistek i Noblistów]: Saul Bellow jest pierwszorzędnym opowiadaczem. Nie ma u niego postaci bez wad, słabostek i zagubień. Wszyscy są lekko zepsuci, podejrzani, ale raczej dobrzy niż niedobrzy. Amerykańska saga głównego bohatera, Augiego jest zabawna i straszna a sam chłopak, choć sympatyczny nie zawsze zachowuje się przyzwoicie. Miota się, wpada w tarapaty, ale nie sposób mu nie kibicować. Przyglądamy się jego upadkom i wzlotom i wiemy, że autor opowiada jego losy trochę jak baśń, w którą jednak chętnie wierzę. Bellow pisze pięknie: czasem męcząco, czasem dowcipnie, ale na pewno to język piękny, precyzyjny (precyzyjny w oddaniu np. pochodzenia bohaterów).

Wojna nie jest twoim stanem naturalnym Choć niektórzy chcą to wmówić ci Tłum bezpieczny, ślepy tłum posłuszny To tłum pragnący obcej krwi Nie wystarczy założyć białe rękawiczki By mieć wystarczająco czyste ręce Zbyt absurdalna jest ta zabawa Za dużo dużo dużo dużo jest w niej opętania Dalszy ciąg opowieści o kraju,narodzie,państwie...Dos Passos z mozołem układa mozaikę,która ma obrazować USA.Paradoksalnie,choć akcja dzieje się w ogarniętej Wielką Wojną Europie(gł.Francja i Włochy)to ani przez sekundę czytelnik nie traci przewodnich motywów powieści czyli amerykańskiego sposobu postrzegania świata,polityki,gospodarki czy kultury.Obserwujemy formownie się supermocarstwa,szukamy(i znajdujemy)mnóstwo różnic po obu stronach Atlantyku,pasjonujemy się dramatycznymi losami grupki bohaterów...Zagmatwana narracja,pozornie stwarza wrażenia chaosu ale właśnie z niego wyłania się obraz i przesłanie autora...Niesłusznie nieco zapmniana książka,warta poświęconego jej czasu,skupienia i uwagi.

Chciałoby się napisać że to studium kryzysu wieku średniego. Moses Herzog nie bardzo radzi sobie w sytuacji rozstania z drugą żoną. Czasami miałem wrażenie że wszystko tu się kręci wokół mniej lub bardziej nieudanych relacji bohatera z kobietami. To jednocześnie obraz rozpadu relacji między ludźmi w ogóle, większość postaci zdradza tutaj jakieś frustracje czy tęsknoty z tym związane. Najlepsze fragmenty to opisy z młodości Herzoga.

Różne oblicza Ameryki z początku XX wieku oczami zafascynowanego socjalizmem nacjonalisty. Książkę znalazłam w jednym z zestawień najważniejszych amerykańskich powieści minionego stulecia, co mnie oczywiście zaintrygowało, szczególnie, że nigdy nie słyszałam o jej autorze. Dos Passos był bardzo ceniony za życia, a jego nazwisko wymieniane było jednym tchem wraz z Hemingway'em, Faulkner'em czy Fitzgeralde'em, a wielu pisarzy jak Sartre czy Hłasko uważali go za najwybitniejszego pisarza w historii. Jednak po prawie 100 latach, ten amerykański pisarz został niemal całkowicie zapomniany, a jego dzieła są znane tylko nielicznym wielbicielom literatury. 42 równoleżnik to pierwsza cześć trylogii U.S.A. gdzie jak nazwa wskazuje to państwo i jego naród są głównymi bohaterami cyklu. Autor zastosował bardzo nowoczesne rozwiązania narracyjne w swojej książce, bo oprócz zwykłej narracji wprowadził strumień świadomości, a także gazetową kronikę wydarzeń z opisywanego okresu. Wszystko to choć nowatorskie, jest dosyć ciężkie w odbiorze i mało zrozumiałe dla współczesnego czytelnika. Historia główna podzielona została na wielu narratorów i przedstawia wiele odrębnych opowieści, które niekiedy się na siebie nakładają, niekiedy biegną własnym torem. Autor chciał pokazać różnorodność swojego kraju i jej ludzi, ale moim zdaniem rezygnując z głównej osi powieści, zatracił jej głębię i stworzył jedynie zbiór opowiadań o ludziach stąd, bez widocznego przesłania. Wszyscy bohaterowie są postaciami pozytywnymi, wszyscy wywodzą się z nizin społecznych i nie mają łatwego startu, choć robią wszystko, aby utrzymać się na powierzchni i poprawić swój byt. Oczywiście napotykają wiele trudności, brak im szczęścia, podejmują też złe decyzje, przez co tracą grunt pod nogami. Wszystkie te historie są bardzo schematyczne i nie wynika z nich w sumie nic nowego, ot ciężkie życie ludzi z warstw robotniczych, ani lepsze, ani nie gorsze niż milionów im podobnych. Wydaje mi się, że przez to rozmycie myśli przewodniej, książka jest dziś zapomniana, bo nie ma tu historii godnej zapamiętania, nie ma też emocji, ani niczego co by mogło na dłużej pozostać w pamięci czytelnika. Doceniam nowatorstwo formy, ale pod względem fabularnym powieść nie przetrwała próby czasu.

Jestem taka zirytowana i zdegustowana głównym bohaterem, że z przyjemnością sięgnę po kolejną książkę z cyklu o Króliku. Może czymś mnie zaskoczy... Książka na początku trochę mnie zmęczyła ale z każdą kolejną stroną wciągała w świat Królika coraz bardziej.

Przyjęłam jakiś czas temu zasadę 100 stron i tylko dlatego książkę przeczytałam gdyż dopiero po setnej stronie treść zaczęła mnie wciągać. Królik, straszy o 10 lat, biernie poddający się wydarzeniom w jego życiu jest postacią trudną w ocenie. Książka to obraz społeczeństwa amerykańskiego ok. roku 70 czyli wojna w wietnamie itd. Książka najbardziej będzie doceniona przez czytelników, których interesuje wątek niewolnictwa, podziału rasowe, wątek jest dość rozbudowany, z wieloma szczegółowymi przypisami dotyczącymi wspomnianych w książce postaci historycznych. Kilka ciekawych cytatów, naprawdę dających do myślenia...

Marcello nie ma żadnego wpływu na swoje życie. Zdawać by się mogło - nam i Marcellowi - że właśnie wpływ i decyzyjność jest tym czego naprawdę chce i potrzebuje i realizuje. Tymczasem jest pusty, jest formą, w którą oprogramowania wgrywa każdy kto chce. Kontrastem jest matka i chyba na przeciwstawieniu tych postaci polega genialność. Bardzo ciekawie ujęta kwestia pedofilii - tutaj TW - przemoc nad zwierzętami i pedofilia (deklaracje i grooming)

„Wiele czynów słodko pachnie nocą, lecz cuchnie w blasku słońca”. W wieku XVII osadził John Barth fabułę powieści o początkach Ameryki, popełniając swoje dzieło z rozmachem, nadając mu wiele barw. Mamy obraz ludności migrującej z Europy, a wśród niej nasz protagonista, poeta i dziewica (w jednym) z wyboru i własnego nadania, piraci, sodomici, agenci, kurwy, czyli cała europejska menażeria. Dzieje się sporo; jest polityka, jest i korupcja i przekręty; jest pijaństwo, handel opium, sutenerstwo, a grzmocenie dziwek urasta niemalże do samodzielnego wątku (dla mnie chyba nieco zbyt rozbudowanego); jest frywolnie i ironicznie. Powieść pełna niekończących się przygód, historie wyskakują jak króliki z kapelusza, a wszystko w świetnym stylu (jak to u Bartha),chociaż muszę przyznać, że czasem zdarzało mi się pogubić nieco wśród licznej plejady postaci i snutych przez nie opowieści. Wśród tych wszystkich historii Barth pokazuje proces narodzin Ameryki jako coś brudnego, lepkiego, nikczemnego, jednocześnie zwracając uwagę na czekającą u jej wybrzeży szeroko rozumianą wolność, która jak pisze, jest jednocześnie błogosławieństwem i przekleństwem, która potrafi czynić z każdego sierotę, wynosić i deprawować. Ponieważ moje oczekiwania były inne, raczej w stylu czytanego wcześniej Końca drogi tegoż autora, więc początek mnie trochę zniechęcił, ale dalej było już tylko lepiej. Nie mniej jednak dla mnie było trochę za długo, co nie znaczy, że nie sięgnę po drugą część przygód poety-dziewicy, co zresztą uczynię niezwłocznie. „Naszym losem jest szukać […]”.

„Nad zbiegami okoliczności można by się zdumiewać na sto różnych sposobów” – czytamy w tej znakomitej opowieści poświęconej odwiecznemu pytaniu ”Co jest prawdą?”, wraz z pomocniczymi: „Skąd możemy się jej dowiedzieć?” oraz „Skąd czerpać empatię?”. Niby to o niczym. Ot, gdzieś w Ameryce Płd. w 18. wieku zawalił się wiszący most, parę osób zginęło, a pewien franciszkanin próbuje dociec, co z tego wynika. Odpowiedź brzmi: wszystko - cały sens czy też bezsens ludzkiej egzystencji. I jasne się staje, że tę pięć postaci łączy nie tylko nagła śmierć. Co rzadkie, tam i wtedy, świetnie nakreślone są postacie kobiece. A ponadto: jak to jest napisane...!!! Nie dziwota, że Sandor Marai zachwycił się tym małym arcydziełkiem. Można nawet na siłę doszukiwać się tu pewnych podobieństw a może też i inspiracji… W każdym razie Pulitzer z 1928 r. był nieprzypadkowy - wtedy ceniono nieoczywiste, pozornie nieskomplikowane opowieści. „Brat Juniper wykrył, że najmniej można się dowiedzieć od ludzi najbardziej związanych z przedmiotem badań. (…) Ci, którzy wiedzieli najwięcej, powiedzieli najmniej” – ta pełna rezygnacji konstatacja potwierdza, że „the Truth is out there”. Czy jest w tym kontekście przypadkiem, że na koniec biedny franciszkanin stwierdza: ”Przepaść między wiarą i faktami jest większa niż się na ogół przypuszcza”. Czy możemy się zatem dziwić, że tworzona przezeń Księga, która miała opisać „jak było”, trafia na Indeks Ksiąg Zakazanych, a jej autor....? Cóż, ponosi taki los, jaki podobno sam Pan Buk zalecił swym ziemskim funkcjonariuszom (choć zarazem żadna to antyklerykalna agitka). I tylko zapewnienie o niezrywalnym moście, którym jest – czy też: może być, aby nie wpadać w pewien "harlequinizm" - Miłość, daje na koniec nadzieję… Kilka cytatów: …Albo żyjemy z przypadku i umieramy z przypadku, albo żyjemy według planu i umieramy według planu… ...Niektórzy mówią, że nigdy nie będziemy wiedzieć i że dla bogów jesteśmy jak muchy, które chłopcy zabijają w dzień letni, a inni mówią przeciwnie, że nawet najmniejszy wróbel nie zgubi jednego piórka bez woli Boga... …Widziała, że ludzie tego świata chodzą w zbroi egoizmu, pijani samouwielbieniem, spragnieni komplementów, mało słysząc z tego, co się do nich mówi, niewzruszeni wypadkami, które spotykają ich najbliższych przyjaciół, w strachu przed wszelkimi apelami, które wymagałyby od nich jakichś ofiar…. …Styl to jedynie godne pogardy naczynie, w którym gorzki napój podaje się światu... …Przeorysza należała do tych osób, które marnują życie, ponieważ zapłonęły miłością do jakiejś idei na kilka stuleci przed jej właściwym pojawieniem się w określonym momencie historii cywilizacji. Matka Maria del Pilar walczyła przeciwko swojej epoce, pragnąc by kobietom przyznano nieco ludzkiej godności.... …Istniało wtedy w Limie coś owinięte w wiele łokci fioletowego jedwabiu, z którego wystawała wielka nabrzmiała głowa i dwie pulchne, przeźroczyście białe ręce – był to arcybiskup…. …Przeczytał całą literaturę starożytną i wszystko z niej zapomniał poza ogólną atmosferą wdzięku i sceptycyzmu. Znał się kiedyś na Ojcach Kościoła i soborach, ale zapomniał już wszystko, poza nieokreślonym wspomnieniem sporów, które nie miały żadnego związku z Peru…. …Jak wszyscy bogacze, nie mógł uwierzyć, że biedni (popatrzcie na ich domy i ich ubrania!) mogą rzeczywiście cierpieć. Jak wszyscy ludzie żyjący w zbytku wierzył, że tylko ludzie oczytani mogą wiedzieć, iż są nieszczęśliwi…. …Czerpał coś w rodzaju radości z przekonania, że na świecie wszystko urządzone jest źle. Szeptał do ucha franciszkanina myśli i opowiastki, które zaprzeczały, jakoby ktokolwiek kierował światem…

Książka napisana czysto literackim i nieco trudniejszym językiem. Książka momentami przybiera postać "kryminału", choć nim do końca nie jest. Fabuła momentami poważna, ale bywa też często "zabawna", pełna ironii i czarnego humoru. To trochę taki kuzyn naszego Nikodema Dyzmy, ale tu mamy w podejściu Feliksa Krulla inne cele, które realizuje oszukując. Książka dość ciekawa, ale przez formę językową czyta się trudniej niż zwykły prosty kryminał np. Mroza. Jednak czasem warto sięgnąć po klasykę.

Dobre, ale trochę niedobre: to przykład takiej powieści. Czyta się dobrze, zaczyna się bardzo dobrze i tak do połowy uznawałem ją za bardzo dobra, choć bez żadnej oryginalności w narracji czy fabule. Potem powieść moim zdaniem grzęźnie. Nadal czyta się dobrze, ale fabularnie jest mniej interesująca. Gdzieś koło 75% treści straciłem większość zapału do czytania, ale przeczytałem do końca. Fabularnie (spojler, uwaga),to czas gdy stary bohater zakochuje się w 13-14 latce i z nią śpi, a potem latami o niej myśli i ma o nią ból dupy. Nie mam nic przeciw takim wątkom, np. Lolitę uważam za wybitną, ale w tej powieści jest to drętwe, nudne, miałkie, czy jakie tam. W ogóle żałuję, że straciłem kilkanaście godzin na tą powieść. Postać niezrozumiałego cierpiącego artysty okazuje się nudna, podobnie wątki poboczne. Niby wszystko jest napisane dobrze, poprawnie, ale powieść traci szansę na zaskoczenie czytelnika, na powiedzeniu dużo więcej. Mamy za to długą treść bez niespodzianki w formie, treści, rozwoju akcji itd. W zasadzie wolę powieści nawet wyraźnie gorsze, które jednak nas zaskoczą niż takie całkowicie poprawne i dobre, które nie wychodzą w niczym dalej, więcej, nic nie ryzykują, tylko grzeją to samo przez kilkanaście godzin czytania. Jeśli ta powieść jest dla autora charakterystyczna, nie wrócę do niego. 6/10 mimo początkowej połowy 8/10. Postać Rhody oczywiście fajna.

Klasyka powieści europejskiej XX wieku. Dobra, solidna, dopracowana proza. Dawno ja czytalem i wiele we mnie nie zostało. Pamiętam do tej pory wędrówki po jakichś podziemiach. Rażą mnie pewne uproszczenia psychologiczne (przyjaźń z prokuratorem niczym grom z jasnego nieba, bez żadnych wstępów). I, mimo wszystko, głębia nie tak duża jak się spodziewałem. Jednak polecam, bo to proza z prawdziwego zdarzenia.

Niestety "przeczytana" w formie audiobooka jednak mimo to jest to świetna pozycja. Potrafiłam się wczuć w głównego bohatera, mimo iż pozycja była dla mnie przewidywalna to książka mnie ogromnie wkręciła. Polecam. Psychologiczne podejście do tematu wygasających uczuć w małżeństwie. Brawo! Mam nadzieję jeszcze zetknąć się z tym pisarzem bo bardzo odpowiadał mi jego styl.

Moim zdaniem, to książka opisująca swoje czasy. Ile w niej samego autora, nie wiem, ale czy nie każdy z nas (Panowie) nie chciałby być Zorbą?!? Czy nie mamy w sobie cząstki z "Szefa"?!? Czy nie nie tkwi w nas "diabeł", który potrzebuje być nasycony i świety, który w ascezie pragnie oddać się "Bogu"?!? Przeczytajcie tą ciekawą, barwną historię i sami odpowiedzcie sobie na te i inne z nasuwających się pytań. Polecam.

Misternie przedstawił mechanizm uwikłania w zło i grzech, zdradę i kłamstwo. Jednak sednem sprawy jest Miłosierdzie Boże, głębsze niż wszelkie zło. Bóg, który na koniec budzi człowieka wołaniem o pomoc. Powieść bardzo eucharystyczna. Bezbronny Bóg wydaje się w ręce człowieka. Polecam

"Auto da fé" ( 1935r.) to pierwsza powieść pisarza laureata Nagrody Nobla z 1981 r. Ukazała się pod tytułem " Die Blendung". Jednak dopiero powojenne przekłady książki, pod zmienionym tytułem, przyniosły jej dużą popularność. Tytułowy zwrot "auto da fé" to akt wyroku inkwizycji, kończący się spaleniem na stosie niewiernego lub zakazanych książek. Czasami jak popatrzę w lustro to widzę bohatera książki, przedkładającego czytanie książek nad kontakty z ludźmi. Zwłaszcza bliskim środowiskom czerwonych, różowych, tęczowych, lewackich pożytecznych i------, " Gazety Wyborczej ", TVN - u czy kreatur, obecnie sprzedających niezależność i niezawisłość Polski. To powieść będąca jedną z najważniejszych pozycji literatury XX w. POLECAM !!!

Heroicznie zmierzyłam się z milimetrową czcionką i brakiem interlinii, wydanie przypominało książki z drugiego obiegu za czasów komuny. Mozolnie przedzierałam się przez kolejne karty tej niezwykłej powieści. Warto było. To proza, która szokuje i porusza do głębi. I wojna światowa, bohater uniesiony ideałami wstępuje na ochotnika do wojska i mierzy się z wojennymi okrucieństwami, co pozostawia niezacieralny ślad w jego psychice. Mniej więcej w jednej czwartej książki kończy się wątek wojenny i zaczyna tytułowa podróż. W powieści następuje zderzenie opisów brutalnych z językiem, którym są nakreślone. A język jest dosadny, mieszający się z poetyckimi często frazami.