Katarzyna nie znosiła trupiego, słodko-zgniłego smrodu, który otaczał wiedźmę niczym całun, nie znosiła robactwa kłębiącego się pod nigdy niepranymi kocami, nie znosiła okopconych, pozbawionych okien ścian i zgniłego klepiska. Nie znosiła odoru bijącego od wydrążonej w ziemi dziury, gdzie starucha załatwiała swoje potrzeby.

Robił to coraz częściej, czytał fragmenty z powieści, gazet, tomów wierszy. Nigdy nie pytałam o tytuły ani autorów, a on nigdy sam ich nie podawał. Zamykałam natomiast oczy, by słowa płynęły przez mój umysł w mglistych falach – jak mój osobisty ocean. Przywiązałam się do jego głosu, jego oddechu, delikatnych drgnień nocy szeleszczących w powietrzu dokoła niego. W ten sposób spędzaliśmy razem czas. Reszta świata znikała za najczarniejszą smołą ciemności, a my zostawaliśmy sami po drugiej stronie. To na pewno była miłość. No bo cóż innego?

Robił to coraz częściej, czytał fragmenty z powieści, gazet, tomów wierszy. Nigdy nie pytałam o tytuły ani autorów, a on nigdy sam ich nie podawał. Zamykałam natomiast oczy, by słowa płynęły przez mój umysł w mglistych falach – jak mój osobisty ocean. Przywiązałam się do jego głosu, jego oddechu, delikatnych drgnień nocy szeleszczących w powietrzu dokoła niego. W ten sposób spę...

Śmierć kochanej osoby to dziwna rzecz. Wszyscy wiemy, że nasz czas na tym świecie jest ograniczony i w końcu każdy skończy pod tym czy owym białym prześcieradłem, żeby się więcej nie obudzić. A jednak, gdy spotyka to kogoś, kogo znamy, zawsze jesteśmy zaskoczeni.

Śmierć kochanej osoby to dziwna rzecz. Wszyscy wiemy, że nasz czas na tym świecie jest ograniczony i w końcu każdy skończy pod tym czy owym białym prześcieradłem, żeby się więcej nie obudzić. A jednak, gdy spotyka to kogoś, kogo znamy, zawsze jesteśmy zaskoczeni.

Odeszliśmy, ale ona została. Osiadła na powiekach. Czy zamknięte, czy otwarte. Przymknięte słońce, czy żar widzialny? Po co mi widok dnia, skoro wiem kiedy przychodzi świt, kiedy powstaje, kiedy nadchodzi, kiedy zbliża się. Po co mi noc, kiedy i tak wszystko pulsuje... Po co mi chmury, kiedy z jej włosów mogę nieba dosięgnąć, w dotknięciu jej dłoni odnajdując zagubiony zapach. Zapach szczęścia.

Odeszliśmy, ale ona została. Osiadła na powiekach. Czy zamknięte, czy otwarte. Przymknięte słońce, czy żar widzialny? Po co mi widok dnia, skoro wiem kiedy przychodzi świt, kiedy powstaje, kiedy nadchodzi, kiedy zbliża się. Po co mi noc, kiedy i tak wszystko pulsuje... Po co mi chmury, kiedy z jej włosów mogę nieba dosięgnąć, w dotknięciu jej dłoni odnajdując zagubiony zapach. ...

To inni ludzie czynią nas bogatszymi intelektualnie, pozwalają nam rozumieć trudne życiowe sytuacje i przez swój przykład pociągają ku dobru.

To inni ludzie czynią nas bogatszymi intelektualnie, pozwalają nam rozumieć trudne życiowe sytuacje i przez swój przykład pociągają ku dobru.

Tovi zdawał sobie oczywiście doskonale sprawę, że sam, choć wbrew własnej woli bierze udział w uśmiercaniu ludzi. Zdawał sobie zresztą sprawę, że takie czynności, jak obcinanie włosów, sortowanie ubrań, wyciąganie bagaży z pociągów, sprzątanie obozu - wszystkie codzienne obowiązki związane z prowadzeniem obozu - są wykonywane przez Żydów. "Tak - mówi - myślałem o tym. Ale nikt nic nie robił. [Miałem] piętnaście lat i wokół siebie dorosłych ludzi i nikt nic nie zrobił. Ludzie w pewnych warunkach się zmieniają. "Ludzie pytali mnie: 'Czego się nauczyłeś?' - wspomina - a ja myślę, że tylko jednej rzeczy mogę być pewien - nikt nie zna siebie samego. Człowiek na ulicy, który zapytany o ulicę poprowadzi cię dłuższą chwilę, żeby ci wskazać drogę jest dobry i miły. Ten sam człowiek, w innej sytuacji, może okazać się najgorszym sadystą. Nikt nie zna siebie. Wszyscy możemy stać się dobrzy albo źli w tych [różnych] sytuacjach. Czasem, kiedy ktoś jest dla mnie bardzo miły, przyłapuję się na tym, że myślę: Jaki on by był w Sobiborze?

Tovi zdawał sobie oczywiście doskonale sprawę, że sam, choć wbrew własnej woli bierze udział w uśmiercaniu ludzi. Zdawał sobie zresztą sprawę, że takie czynności, jak obcinanie włosów, sortowanie ubrań, wyciąganie bagaży z pociągów, sprzątanie obozu - wszystkie codzienne obowiązki związane z prowadzeniem obozu - są wykonywane przez Żydów. "Tak - mówi - myślałem o tym. Ale nikt ...

Traktuj ludzi lepiej, niż na to zasługują, a zrobią wszystko, żeby sprostać swemu nowemu wizerunkowi.

Traktuj ludzi lepiej, niż na to zasługują, a zrobią wszystko, żeby sprostać swemu nowemu wizerunkowi.

Nigdy nie ufaj mężczyźnie, któremu jesteś winna pieniądze.

Nigdy nie ufaj mężczyźnie, któremu jesteś winna pieniądze.

Gdy kończą się pieniądze, kończy się i uczucie.

Gdy kończą się pieniądze, kończy się i uczucie.

Sam pomyśl: tyle pieniędzy i lat życia, ile zechcesz! Dwie rzeczy, których ludzkie istoty pragną najbardziej… Tylko że ludzie mają wrodzony talent do wybierania właśnie tego, co dla nich najgorsze.

Sam pomyśl: tyle pieniędzy i lat życia, ile zechcesz! Dwie rzeczy, których ludzkie istoty pragną najbardziej… Tylko że ludzie mają wrodzony talent do wybierania właśnie tego, co dla nich najgorsze.