Dušan Mitana

14/130/2026 Kiedy wypożyczałam ten zbiorek, kierowałam się romantycznym tytułem (poczta i jeszcze do tego na południu!) wzbogaconym rysunkiem dyliżansu pocztowego. No i jeszcze ponadto lubię bardzo zbiory opowiadań, szczególnie różnych autorów. Zdaje mi się, że kryterium wyboru opowiadań do tej antologii była dziwność / dziwaczność. Naprawdę, w każdym prawie opowiadaniu bohaterowie snują się bez celu, mają zwidy, historie nie mają klasycznego początku ani końca... A to tytułowe to już w ogóle dziwoląg na maksa, że tak literacko i merytorycznie się wypowiem. Najbardziej spodobały mi się trzy ostatnie: "Podróż na południowy zachód", "Kilka dni z Martiną" i "Skrzypce". Chyba dlatego, że ich konstrukcja i fabuła były najbardziej klasyczne: zamknięta historia, przyziemni bohaterowie z planami, radościami i rozczarowaniami... I jeszcze duży urok ma "Opowieść o okrutnym zbójniku Folsztyńskim i nieszczęsnym kacie Holczuszce". Ale warto przeczytać całość, tym bardziej, że mało kto z nas rozróżnia pisarzy czeskich od słowackich. Zresztą ci drudzy są w Polsce mniej znani. A zbiorek daje nam możliwość poznania niektórych, chociaż oczywiście o młodej prozie słowackiej prawie 50 lat później mówić już nie można. "Owies. Owies jest fioletowy. Mieni się czerwienią i szeleści drobnymi skrzydełkami. W czerwonej ziemi jest korzonek podobny do sroczej nóżki. Stamtąd czerpie wodę przez wąskie gardziołko z trzema, czterema lub pięcioma kolankami. Dopóki owies jest zielony, bzyczy jak szerszeń, gdy zmieni kolor, cieniutko grzechocze. Owies? Stanie się rdzawy."