Zmącony spokój Pani Labiryntu

Lubicie czytać kryminały? Ale takie nie za ciężkie, w lekkim, odrobinę humorystycznym stylu? Takie kryminały idealne na lato? Takie w stylu lat 60-tych XX wieku? Jeśli lubicie takie - to mam dla Was coś extra! Dwa tytuły nie za duże objętościowo, ale za to bardzo bogate w treść. Bawiłam się przy nich pierwszorzędnie! ▼ Książka "Zbrodniarz i panna" doczekała się ekranizacji z udziałem genialnych aktorów: Ewy Krzyżewskiej, Zbigniewa Cybulskiego i Adama Pawlikowskiego. Lektura ta oddaje doskonale ducha epoki czasów PRL-u, ukazuje zmiany, jakie zaszły w naszym kraju, zarówno polityczne, jak i światopoglądowe, a także pod względem kulturowym. Gdy go czytałam, przyszedł mi na myśl - "Pan Samochodzik" - czyli morderstwo i szukanie złoczyńcy, szkoda tylko że nie było szukania skarbów... W "Zbrodniarzu i pannie" poczytamy o śledztwie w nadmorskim kurorcie. Małgorzata, jako jedyny świadek napadu, ma rozpoznać mordercę. Prowadzący dochodzenie kapitan Ziętek zabiera ją do popularnego kurortu, w którym prawdopodobnie przebywa zbrodniarz, gdzie udają parę wczasowiczów. Przestępca rozszyfrowuje jednak plany milicji i ucieka... Mimo opieki Ziętka dziewczyna znajduje się śmiertelnym niebezpieczeństwie... Akcja "Śmierci i Kowalskiego" rozgrywa się w Trójmieście, gdzie od pewnego czasu powtarzają się tajemnicze morderstwa taksówkarzy. Sprawa jest tym bardziej niepokojąca, że można mówić już o serii podobnych przypadków. Każda z ofiar była widziana po raz ostatni w tym samym miejscu - w okolicach dworca w Gdyni. Kierujący śledztwem porucznik Szymański podejrzewa, że w zabójstwa zamieszany jest Kowalski, którego zmiennik dopiero co zginął... *** Obydwa tytuły to rozrywka na najwyższym poziomie! Obydwa tytuły okraszone wyjątkowym i niepowtarzalnym klimatem minionej epoki PRL.... Obydwa tytuły cały czas trzymają czytelnika w mocnym napięciu, tak, że trudno odłożyć jest książkę choćby na chwilę... Zdecydowanie polecam! Do wakacyjnego plecaka jak znalazł. Letni must-have

Już od pierwszych stron wciągnęła mnie bardziej niż słynny i przereklamowany Sokół Maltański, który jest średni szczerze mówiąc. Tutaj intryga i jej rozwiązanie są o wiele ciekawsze. Mamy tu sporo barwnych postaci; wciągające wątki porąbanej rodzinki. Również były detektyw i jego żona budzą większą sympatię niż Sam Spade. Tylko tytuł słabo dobrany; ów papierowy człowiek (w sensie chudzielec - The thin man) jest tylko wspomniany pod koniec. O ile Sokół mnie trochę znudził, o tyle tutaj nie mam dość i chętnie poczytałbym o dalszych losach Nicka i Nory Charles. Co prawda jest to ostatnia książka Hammetta, ale po jej zekranizowaniu nakręcono kilka kontynuacji i serial.

O tym, że nie zawsze warto dotrzymywać tajemnicy. Rodzina Maxie przyjmuje do pracy w pokojówkę z nieślubnym dzieckiem, która szybko staje się solą w oku wszystkich kobiet z okolicy. Kiedy dziewczyna ogłasza swoje zaręczyny z synem pani domu, zostaje zamordowana jeszcze tej samej nocy. To jest kryminał w klasycznym, starym stylu. Angielska prowincja, morderstwo w zamkniętym pokoju, stosunkowo niewielka grupka podejrzanych, z których każdy miał motyw. Dosyć widoczne są inspiracje Agathą Christie, ale w ogóle mi to nie przeszkadzało. Najlepszym elementem są tutaj bohaterowie - zarysowani wyraziście, z rozbudowanymi osobowościami i psychologiczną głębią, która może zaskakiwać przy książce o tak skromnej objętości. Sama historia w gruncie rzeczy jest bardzo smutna.

Na pokładzie samolotu lecącego z Johannesburga do Londynu zamordowany zostaje jeden z pasażerów. Tak się składa, że tymże samolotem podróżuje rownież Joe Alex, który spróbuje odkryć, która z osób na pokładzie zabiła kuriera diamentów. Z tą kryminalną zagadką miłe spędzicie czas.

Dzień dobry, moje kochane Moliki! 🧡 Niekiedy mówi się, że przed przeznaczeniem nie da się uciec. Zgadzacie się z tym stwierdzeniem? W publikacji „Śmierć i Kowalski" przeznaczenie rzeczywiście odgrywa istotną rolę i skłania do refleksji. To właśnie ono przejmuje kontrolę nad fabułą – sięgnijcie po tę książkę, a przekonacie się sami. Gdyby to on, Kowalski, zdążył na kurs taksówki… gdyby nie zlekceważył karteczki znalezionej na tylnej kanapie w samochodzie… gdyby wtedy zdążył… gdyby nie chorobliwa zazdrość Marleny…, etc. „(…) Ale taki już los widać był mu pisany. Od losu człowiek nie ucieknie. (…) Los zawsze człowieka prędzej czy później dogoni. Nas wszystkich dogoni”. Tytuł: „Śmierć i Kowalski" Autor: Maciej Słomczyński Joe Alex Wydawnictwo: @wydawnictwobukowylas Moja ocena: 8/10 Ta z pozoru niepozorna książka snuje kryminalną opowieść rodem z PRL-u, z taksówkarzami w roli głównej. Akcja rozgrywa się w Trójmieście, gdzie od pewnego czasu dochodzi do tajemniczych morderstw wśród kierowców. Szczególne napięcie budzi fakt, że każda z ofiar była po raz ostatni widziana w okolicach dworca w Gdyni. Śmierć Kazika wydaje się najbardziej wstrząsająca – w końcu to przyjaciel głównego bohatera, Henryka Kowalskiego. Gdy na liście podejrzanych pojawia się sam Kowalski, historia nabiera tempa. Czy organom ścigania uda się rozwiązać zagadkę, zanim dojdzie do kolejnej tragedii? Zdradzę Wam, że z jednej strony Henryk i Marlena potrafili działać mi na nerwy swoim infantylnym i niezdecydowanym zachowaniem, a jednak to właśnie dzięki ich kreacji fabuła zyskuje głębię i wyrazistość. Myślę, że to książka idealna dla tych, którzy tęsknią za duszną atmosferą peerelowskiej rzeczywistości. Maciej Słomczyński świetnie „czuje” tamte czasy – język, realia, tempo narracji. Wiecie, co jest najlepsze? To, że sama fabuła trzyma w napięciu aż do ostatnich stron. Warto też wspomnieć o pięknym wydaniu – twarda oprawa i dopracowana szata graficzna sprawiają, że książka cieszy nie tylko umysł, ale i oko. Klasyka PRL-owskiego kryminału – zdecydowanie warto! #współpracareklamowa #współpracabarterowa

"Jesteś tylko diabłem" to kolejna książka Joe Alexa, która zrobiła na mnie pozytywne wrażenie. Tym razem bardziej niż sama zagadka kryminalna zapadła mi w pamięć atmosfera — pełna niepokoju, niedopowiedzeń i subtelnego napięcia, które towarzyszy czytelnikowi niemal od pierwszych stron. Historia zaczyna się od śmierci młodej kobiety, oficjalnie uznanej za samobójstwo. Jednak im więcej faktów wychodzi na jaw, tym trudniej uwierzyć w tak proste rozwiązanie... Podczas lektury najbardziej wciągnęło mnie obserwowanie relacji między bohaterami. Każda postać wydaje się coś ukrywać, a rozmowy pełne są napięcia i niedopowiedzeń. Autor nie spieszy się z odkrywaniem kart — zamiast dynamicznej akcji dostajemy stopniowe budowanie atmosfery i analizę ludzkich emocji, ambicji oraz lęków. Dzięki temu książka bardziej przypomina psychologiczną zagadkę niż typowy kryminał. Doceniłam też sposób prowadzenia narracji. Joe Alex działa spokojnie, uważnie słucha i wyciąga wnioski z drobnych szczegółów, które łatwo przeoczyć. Czytając, miałam wrażenie, że autor konsekwentnie prowadzi czytelnika przez kolejne warstwy tajemnicy. W porównaniu z wieloma współczesnymi kryminałami ta powieść wydaje się bardziej kameralna. Nie opiera się na szokowaniu czy brutalności, lecz na klimacie i logicznym dochodzeniu do prawdy. Właśnie to sprawiło, że książka była dla mnie świetną odskocznią od szybkich, sensacyjnych historii. "Jesteś tylko diabłem" była dla mnie bardzo nastrojowym kryminałem, który zostawia po sobie nie tyle dreszcz emocji, co satysfakcję z dobrze opowiedzianej historii i sprytnie skonstruowanej zagadki. To książka idealna na spokojny wieczór — dla wszystkich tych, którzy lubią tajemnice budowane bardziej atmosferą niż akcją.

Dashiella Hammetta „Szklany klucz” - klasyczny hard-boiled W ramach poznawania twórczości klasyków amerykańskiego kryminału musiałem sięgnąć w końcu, nie tylko dlatego, że tak wypadało, po jakieś dzieło mistrza czarnego kryminału (właściwie kanonu hard-boiled, a to nie to samo) Dashiella Hammetta (1894-1961), pisarza, scenarzysty i aktywisty politycznego, którego nieśmiertelnym uczyniły jego powieści detektywistyczne. Na początek pominąłem jego chyba najbardziej znane, kultowe dzieło, czyli „Sokoła maltańskiego”, a wziąłem się za „Szklany klucz”. Wybrałem książkę w tłumaczeniu Julity Wroniak-Mirkowicz czytaną przez Leszka Teleszyńskiego. Od razu powiem, żeby się nie rozwodzić, że przekład spełnił moje oczekiwania, a lektor okazał się idealnie dopasowany do dzieła, którego interpretację mu powierzono. Nie, żeby wzniósł się na jakieś wyżyny, ale sprawił się na piąteczkę, a resztę zrobił jego tembr głosu i styl czytania dopasowany do epoki, miejsca i specyfiki fabuły. „Szklany klucz” to typowy, po naszemu, czarny kryminał, ale nazwa anglosaska tego gatunku hard-bloiled oddaje znacznie lepiej istotę tego kanonu, w którym Hammett zyskał tytuł Mistrza i którego ta powieść jest klasycznym przykładem. Główny bohater, o którym wiemy niewiele poza tym, że jest hazardzistą i zna bardzo wielu ludzi, próbuje rozwiązać zagadkę zabójstwa syna znanego amerykańskiego senatora. Protagonista wchodzi więc w rolę detektywa, ale nie jest to klasyczna powieść detektywistyczna, bowiem metoda naszego śledczego jest specyficzna. Polega ona na prowokowaniu, a często i zbieraniu łomotu, a przy okazji szukaniu informacji, typowaniu i weryfikowaniu kolejnych hipotez w ogniu sprowokowanych konfliktów, a nie na żmudnym analizowaniu stanu zastanego po zbrodni. Wiele się dzieje w szemranym towarzystwie, dużo w tym przemocy, ale bez epatowania cierpieniem, wynaturzeniami seksualnymi, czyli tym, czym do przesady próbują kusić czytelników aż zbyt liczni dzisiejsi autorzy chcący się dostać na listy przebojów. Hammet świetnie ukazał banalność zbrodni, banalność przemocy i ciemną stronę wyższych sfer. Powieść (pierwodruk 1931) ewidentnie oparła się działaniu czasu. Na podstawie jej samej nie sposób powiedzieć, czy napisał ją współczesny światu przedstawionemu, czy genialny nam współczesny stylizujący na amerykańskie retro. Gorąco polecam, choć raczej miłośnikom gatunku oraz tym, którzy chcą poznać specyficzny i nieporównywalny z niczym innym klimat hard-boiled. źródło: https://klub-aa.blogspot.com

Astrid Brands prowadzi swój pensjonat ręką żelazną, a reguły są proste: pensjonariusze mają mieć spokój, ciszę, intymność, no i muszą być dość majętni. Tutaj nie ma miejsca na szaloną zabawę czy skandale. Chętnych nie brakuje, choć przed sezonem jest to akurat kilka osób. Jedną z nich jest lekarz policyjny i jednocześnie narrator opowieści. Pensjonariuszką jest też Maria Jansson, Szwedka polskiego pochodzenia, legenda szwedzkiego biznesu. To ona złamie zasady pani Brands pozwalając się zamordować w swoim pokoju. Śledztwo – co nie uchodzi uwadze narratora – prowadzi młody, niedoświadczony oficer. Póki co ma on jedynie mnóstwo domysłów, które niczego nie wyjaśniają i sprzecznych teorii, które podsuwa mu wybitny dziennikarz i wspomniany lekarz. Naciski „z góry” na szybkie odnalezienie sprawcy nie pomagają, a kiedy okazuje się, że sprawca nie powiedział ostatniego słowa wydaje się, że śledczy jest już na prostej drodze do spektakularnej porażki. Choć ofiar przybywa, śledczy nie wydaje się być przytłoczony, wkrótce okaże się, że wcale nie jest takim żółtodziobem na jakiego wygląda... Ciekawy kryminał w dość przewrotnej formie napisany. Autor od razu sprawę podaje nam na tacy strzegąc jednocześnie sposobu jego wykrycia, a poczynania śledczego wcale nie są oczywiste. Choć akcja toczy się w środowisku hermetycznym (skromna grupa świadków i zamknięty obszar działania) nie przytłacza monotonią. Kilka zwrotów akcji ma kosmetyczny wydźwięk, bo sprawca to „pewniak”, to jednocześnie plus i minus dramaturgiczny. Samym Szwedą też się „przykleiło”: ich święte oburzenie, że w tak cywilizowanym kraju zabójstwa mógł dokonać tylko dziki imigrant na co, co i rusz, zwracają uwagę oficjele, paradoksalnie przypomina współczesną Polskę z tym histerycznym przekonaniem o wspaniałości nieskończonej.

Spotkawszy się z Sherlockem Holmesem pierwszy raz w wersji papierowej (bo filmów już kilka widziałem - jak nie kilkanaście) nastawiałem się na klimat mrocznego, bandyckiego, owianego mgłą, XIX-wiecznego Londynu. No i co? No i trochę się oszukałem. Po pierwsze to samego Londynu tutaj mało, bo większość przypadków dzieje się na peryferiach, satelitach ościennych albo innych miasteczkach w głębi Anglii. Bandytów i typów spod ciemnej gwiazdy też mało, a przestępstwa powodowane są raczej pod wpływem impulsu i mają niekiedy charakter "matrymonialny". Opowiadania (a jest ich 10) w jakiś tam sposób angażują (choć moim skromnym zdaniem mogłyby bardziej). Cóż, uznam to po prostu za niezłe wprowadzenie do wersji "pełnometrażowych" literatury Conan Doyle'a, za którą pewnikiem kiedyś się jeszcze złapię.

Cały czas trzyma w napięciu. Świetnie napisana książka. Autorka zna realia świata policyjnej pracy (amerykańskich) detektywów – z politycznym tłem włącznie. Detektyw Joe Peters nie ufa nikomu, ma wrażenie, że wszyscy kłamią, ale stara się dotrzeć do prawdy. Jedni policjanci są „sztampowi” – od razu ustalają na podstawie swojego wyczucia rozwiązanie morderstwa, a w przeciwieństwie do nich Joe Peters podważa wszystkie narzucające się innym hipotezy - co w rezultacie doprowadza go do szukania rozwiązania zagadki podwójnego morderstwa w czasie (prawie przymusowego) urlopu. Aby rozwiązać tę zagadkę, Joe Peters musi cofnąć się do innych, nie do końca prześwietlonych spraw z przeszłości, znaleźć powiązania miedzy ludźmi i naprawdę nie może wierzyć nikomu… Świetnie skonstruowana fabuła. Mottem tej książki może być zdanie: „nie wierz nikomu”. Tłem jest pokazanie problemów „świata policji” – począwszy od nacisków politycznych, poprzez stosowanie przez policjantów nieczystych metod z psychologicznym wymuszaniem fałszywych zeznań, i w końcu na odseparowywaniu prawdy od fałszu. Wciąga. Słuchałam w wykonaniu świetnego lektora – Ryszarda Nadrowskiego.

Kupiłam tę powieść za dwa złote w lumpeksie. Jej los został pewnie podyktowany tym, że jest dość trudna w odbiorze - opisy bywają nudne, często odnosi się do angielskich warunków życia, praw i zwyczajów w latach 70tych czym traci na uniwersalności. Nawet wydawca nie przebrnął przez całą powieść skoro zakwalifikował ją jako kryminał... Niemniej jednak jest to wciągająca historia, która mogłaby być lekturą na zajęciach z etyki. Autorka przedstawia nam wachlarz bohaterów - na wskroś ludzkich, wadliwych - i wachlarz zachowań - morderstwo, pedofilia, zdrada, kłamstwo, wykorzystanie - ale nie poddaje ich moralnej ocenie. To czytelnik musi sobie poukładać bohaterów na kontinuum dobra i zła i to wymagające zadanie, które coraz rzadziej ktoś przed nami stawia sprawia, że jest to lektura warta wysiłku.

Kolejna książka z serii o (tym razem jeszcze) poruczniku Downarze wysłuchana. I muszę przyznać, że była to jeszcze lepsza zabawa niż pierwsze spotkanie z tą starą serią. I bynajmniej nie dlatego, że Czarny mercedes jest komedią kryminalną, wręcz przeciwnie, to rasowy retro kryminał. Ale napisany tak lekko, ze swadą, pięknym językiem, że słuchanie go było prawdziwą przyjemnością. No i ta Warszawa na wiele lat przed moim urodzeniem, z czasów, kiedy do obstawienia wszystkich wylotówek potrzeba było aż czterech (😆) radiowozów, a Rakowiec to było takie odludzie, że taksówkarze odmawiali jeżdżenia w tamte rejony. Leszek Filipowicz wczuwający się w warsiawiaka z Woli (z Woly) to już w ogóle złoto i mistrzostwo świata. PS w opisie jest błąd, istotny, bo superprzystojny S. Downar nie ma 174 cm wzrostu tylko o 10 cm więcej :)

Kolejna odsłona przygód brytyjskiego arystokraty Bertie'go Woostera i jego nieprzeciętnego służącego Jeevesa. Mamy tutaj typowo angielski humor na całkiem wysokim poziomie. Bardzo dobrze się bawiłam podczas lektury, aczkolwiek fabuła nader przewidywalna stąd mój zachwyt jest tylko umiarkowany. Pomimo jednak tego na pewno powrócę jeszcze do tej serii.

„JEŻELI BÓG ISTNIEJE, TO JESTEŚMY SKURWYSYNAMI”* Zaryzykuję obrazoburcze stwierdzenie, że Izzo jest nawet lepszy niż Chandler. Napisał tylko trzy kryminały, i zaraz umarł. Nie miał tyle szczęścia (szczęścia, ha, ha!), co Stieg Larsson, autor trylogii „Millenium”, który też napisał trzy kryminały i zaraz umarł, ale trafił w swój czas i dzięki temu jego powieści wciąż żyją. Izzo nie trafił w swój czas, bo był poetą. Prawdziwym (pisał wiersze), ale również poetą kryminału. Chandler także był poetą kryminału, ale miał więcej szczęścia (ha, ha, szczęścia, człowiek, który zapił się na śmierć), bo pisał po angielsku i jakimś cudem ze swoimi mrocznymi, kryminałami noir trafił w swój czas. Ta proza, czarna i gęsta jak smoła, trafia mnie prosto w serce, dlatego przymykam oko na niedoskonałości debiutanta (to pierwsza powieść Izzo). Inspektor Fabio Montale, duchowy brat chandlerowskiego Philipa Marlowe’a próbuje rozwikłać zagadkę zabójstwa dwóch przyjaciół z dzieciństwa, z którymi łączyła go silna więź, chociaż ich drogi się rozeszły. To prywatne śledztwo, w policji Fabio wykonuje marginalną robotę. Wszystkie tropy prowadzą do mafii, ale… Ktoś może zapytać: a po co on tyle o tej Marsylii opowiada? Bo kocha. Proste? A że to nie jest rajska wyspa? No nie jest. Taka prawda. Ktoś może marudzić, że te konszachty mafijne takie skomplikowane, że trudno się połapać. Na szczęście, nie trzeba wszystkiego ogarniać, bo nie o to tutaj chodzi. Mafia mafią, ale emocje emocjami. Mafiozi się tłuką dla kasy, ale prawdziwa nienawiść z czegoś innego wypływa. „Chciałem stąd wyjść, znaleźć się w łódce, na szerokim morzu (…) Cała ludzkość wychodziła mi gardłem. Te wszystkie historie, to tylko znikoma cząstka nikczemności świata (…) Można by uwierzyć, że pierwszy człowiek tak dostał w kość, że zawładnęła nim nienawiść. Jeżeli Bóg istnieje, to jesteśmy skurwysynami.”* To powieść skierowana do ludzi potrafiących czytać ze zrozumieniem, a nawet do tej specyficznej kategorii czytelników, którzy potrafią jeszcze czytać między wierszami. [„Z poduszką czy bez? – pytano przy rezerwacji miejsc w niektórych hotelach.” Ładne, prawda?] To książka dla tych, co potrafią zachwycać się słowem i docenią ironię. „Jeszcze kilka dni temu ten dom był domem starego kawalera, a teraz trzy kobiety grają tu sobie w remika, chociaż dochodzi północ. Posprzątane. Jedzenie przygotowane. Naczynia pozmywane. Na tarasie suszy się pranie. A przede mną marzenie każdego mężczyzny: matka, siostra i prostytutka. (…) Szkoda, że nie tworzą razem jednej, jedynej kobiety, którą bym pokochał.” Nie liczcie na światełko w tunelu. Fabio nie znajdzie ukojenia. „Kiedy mi opisała mężczyznę, o którym marzy (…) przestraszyłem się. Nie podobał mi się ten portret. To nie ja.” „Nareszcie znów ją widziałem. Po drugiej stronie śmierci. Zdechli ci, którzy ją zabili. (…) Noszę ją w sercu i będzie ze mną zawsze na tej ziemi, która każdego dnia daje ludziom szansę.” Zaczęłam znajomość z Izzo od drugiej części trylogii („Szurmo”), która, siłą rzeczy, była już lepiej dopracowana (mniej postaci, nie tak skomplikowane konszachty policyjno-mafijne) i już się nie mogę doczekać części trzeciej, i ostatniej, niestety. www.czytacz.pl

Historię się pisze - od zawsze. Historią się manipuluje - od zawsze. Przeczytałam ponownie po wielu latach. Sprawdziłam na wszelki wypadek, czy zaczytany papierowy egzemplarz, wydany lata temu przez Czytelnika w Serii z Jamnikiem, odpoczywa sobie spokojnie w głębinach szafy bibliotecznej. Pamiętając, jakie wywarła na mnie wówczas wrażenie, kupiłam natychmiast ebook i audiobook. Tak na wszelki wypadek, z wrodzonego łakomstwa oraz wskutek dawnej "papierowej" traumy, kiedy to nie wracała do mnie pożyczona komuś książka - tu się przyznam, że elektroniczny backup papierowych skarbów pozwala mi na spokojny sen nocą:) "Córka czasu" w pełni zasługuje na pozycję, jaką zajmuje w swojej kategorii. Właśnie skończyłam audiobook w interpretacji Wojtka Masiaka i, wbrew początkowym obawom, stwierdzam, że w tej formie książka jest równie smakowita, jak w pozostałych. Szczęśliwie w nowym wydaniu zachowano doskonałe tłumaczenie Krystyny Jurasz-Dąmbskiej, którego czas się nie ima. W tej sytuacji nie mam żadnego argumentu przeciwko najwyższej ocenie "Córki czasu" w kategorii, do której należy.

Zaczyna się w grudniu, pada śnieg, miasteczko wygląda jak świąteczna pocztówka, gdyby nie zwłoki, które zastępują mechaniczną figurkę kowala, uderzającego w młot. Mieszkańcy małego, cichego Long Piddleton w hrabstwie Northamptonshire w środkowej Anglii zawsze obawiali się przybyszów. Przed wejściem do „Pod Jackiem i Młotem” ktoś powiesił mężczyznę, a „Pod Huncwotem” znaleziono trupa z głową wciśniętą do beczki piwa. I zaczyna się jazda (bez trzymanki) kto, z kim i dlaczego to zrobił? Richard Jury, przystojny i melancholijny policjant ze Scotland Yardu, będzie miał co robić i Melrose Plant, lokalny arystokrata, tytułowany Earl, z powodu życiowej stagnacji asystujący Jury’emu w kryminalnych działaniach często służący mu jako obyczajowa ”wtyczka”. Kryminał z rodzaju tych, w których trup ściele się gęsto. Martha Grimes pochyla się nad swym mikroświatkiem, budując nastrój brytyjskiej archaiczności - może i stereotypowo, lecz uroczo, tym bardziej że jest to jej debiut pisarski. Ten kryminał Marthy Grimes adresowany jest zatem do zwolenników starej szkoły kryminalnej. Życzę udanej „Kominkowej” zabawy, gdyż już niedługo będzie grudzień no i święta za pasem. Polecam.

Raz na jakiś czas mam taki szalony pomysł - przeczytam ponownie wszystkie A. Christie, G. Simenona, ... itp. , obecnie padło na E.S. Gardnera. Pewnie przy 50 tej książce będę narzekała na schematyczność fabuły, ale przy pierwszej nie wypada, fajnie się czyta, a kobiety to jednak femme fatale, zawsze tak uroczo wrabiają adwokata w potężne tarapaty.

Nie każde zniknięcie to zbrodnia, ale jeśli znika lord, a jego buty wciąż stoją równo przy łóżku, to wiesz, że coś tu się nie zgadza. Nie że ogień, nie że krzyk – raczej coś w rodzaju powolnego zanikania. Takie angielskie rozpłynięcie się, które nie budzi alarmu, tylko pytanie: „Czy pan hrabia życzył sobie nie istnieć?”. I Holmes, jak to on – nie rzuca się w oczy, nie ściga duchów, tylko zakłada rękawiczki, robi krok do tyłu i zaczyna czytać przestrzeń. Bo tutaj ślady są niewidzialne. Bo tutaj zbrodnia, jeśli w ogóle istnieje, ma maniery i herb. Doyle nie konstruuje tej historii jak sensacji. Buduje ją jak szkatułkę – powoli, z dbałością o mechanizm, który nie zaskakuje, ale domyka się precyzyjnie. Fabuła nie rzuca się do gardła, tylko przysiada obok i szepcze: „Uważaj. To nie jest to, co myślisz”. Holmes nie zachwyca nagłymi błyskami geniuszu. On tu nie błyszczy – on się żarzy. Jego dedukcja to długi, spokojny proces palenia cygara, gdzie dym unosi się nad kłamstwami. Krok po kroku rozmontowuje historię, w której arystokracja nie tyle coś ukrywa, co nie dopuszcza, żeby coś wyszło na wierzch. Prawda to nie sekret. Prawda to brak zaproszenia. Styl Doyle’a w tym opowiadaniu nie spieszy się. Nie pogania. Daje miejsce na ciszę, na zawahanie, na subtelność, która dziś wydaje się niemodna. I w tym właśnie jest jego siła – że nie musi przyciągać uwagi. Ona sama przychodzi, kiedy przestajesz szukać. Nawet zwroty akcji, które mogłyby być efektowne, są tu podane ze smakiem. Jak herbata – nigdy wrząca, zawsze idealnie ciepła. Jakby autor wiedział, że prawdziwe napięcie nie rodzi się z eksplozji, ale z milczenia po zdaniu, które zabrzmiało o jeden ton za cicho. To opowiadanie nie wywraca niczego do góry nogami. Nie jest punktem zwrotnym ani wielkim objawieniem. Ale zostaje. Jak zapach drewna w gabinecie, jak odgłos zamykanego notesu. Nie trzeba tu rozlewu krwi, żeby poczuć ciężar. Holmes przypomina, że najlepsze śledztwa to te, w których wszystko jest zbyt idealnie na miejscu. Że prawda nie zawsze wygląda na prawdę. I że zniknięcie to czasem tylko elegancka forma obecności – tyle że po drugiej stronie lustra.

Nie da się przecenić wpływu Chandlera na estetykę filmu noir, której jestem wielkim fanem. I to nie tylko metaforycznie, pociągając za sznurki Philipa Marlowe'a na kartach swojej prozy - także dosłownie, konstruując scenariusze filmowe. W tym miejscu warto wymienić przede wszystkim rewelacyjne "Double Indemnity" z 1944 w reżyserii Billy'ego Wildera. I choć wstyd przyznać, było to moje pierwsze poważniejsze zetknięcie z dziełem Chandlera. "Czysta robota" to zbiór opowiadań, które - choć nie brak w nich zwrotów akcji - koniec końców okazują się być schematyczne i nieco rozczarowujące. Ktoś może powiedzieć, że konwencja gangsterskiego noir siłą rzeczy implikuje ubóstwo fabularne (z czym można się częściowo zgodzić), niemniej nadal pozostaje spory niedosyt - mówimy w końcu o jednym z najbardziej znanych autorów kryminałów w skali światowej. "Czystą robotę" czyta się dobrze, względnie lekko, choć nie jest to literatura najwyższych lotów - mam nadzieję, że kolejne starcie z Chandlerem będzie jednak bardziej spektakularne.

Dobrze napisana, interesująca fabuła, trzymająca w napięciu, ale też i refleksyjna. Opowieść nie wydaje się nieaktualna, mimo że umieszczona w latach 70. XX wieku. Lektura tej książki dała taką dawkę emocji, jakiej nie doznałam od dawna w czasie lektury współczesnej literatury.