Szczęście Frania

[...] Maniewiczowa -A czy pan wiesz, panie Raku, że są kobiety, które całe życie kłamią, zwodzą i oszukują... Bartnicki -A ich mężowie? Maniewiczowa (śmiejąc się) -Wierzą! Bartnicki. -Ci panowie godni są pogardy. Maniewiczowa. -Dlaczego? Bartnicki. -Bo mąż nie powinien się dać wywieźć w pole i znać winien dokładnie charakter swojej żony. Jakby Żabusia kiedy, co nie daj Boże, skłamała, zaraz ja, panie tego, jej z oczówbym kłamstwo wyczytał... 𝐙 𝐂𝐘𝐊𝐋𝐔 "𝐎𝐂𝐀𝐋𝐈Ć 𝐎𝐃 𝐙𝐀𝐏𝐎𝐌𝐍𝐈𝐄𝐍𝐈𝐀" ! Dramat w trzech aktach, który miał swoją prapremierę: 16 stycznia 1897. Akcji dzieje się wiosną 1896 roku. Wydarzenia rozgrywają się w domu Bartnickich w Warszawie. Helena i Jan Bartniccy stanowią na pozór dobrane małżeństwo. Jan jest zachwycony żoną. Tymczasem ona jest kokietką, nie stroni od romansów, zdradza męża. Robi to jednak tak sprytnie, że ten niczego się nie domyśla. Obłuda i niemoralność Heleny, pieszczotliwie nazywanej przez domowników „Żabusią”, wychodzą na jaw, gdy okazuje się, że jej kochanek, Julian, jest narzeczonym siostry Jana Bartnickiego, Marii. . I pewnie mogłaby jeszcze długo oszukiwać męża, gdyby nie fakt, że kolejny kochanek okazuje się narzeczonym jej szwagierki, Marii. Ale nawet gdy prawda wychodzi na jaw, domownicy wolą tkwić w przekonaniu, że to żart tylko. Bo tak jest bezpieczniej, wygodniej, prościej. O tej hipokryzji Zapolska pisała pod koniec XIX wieku, jednak i dziś jest o tym do pomyślenia. "Żabusia" to dramat wystawiony po raz pierwszy w 1897 roku. Autorka obrała krytykę tzw. mieszczańskiej moralności, opartej na pozorach, obłudzie, zakłamaniu. Słuchowisko z 1992 roku. Premiera miała miejsce 29 stycznia. Realizacja: TEATR POLSKIEGO RADIA Adaptacja i reżyseria: Henryk Rozen Realizacja akustyczna: Andrzej Brzoska Opracowanie muzyczne: Tomasz Obertyn 𝐖𝐘𝐁𝐎𝐑𝐍𝐀 𝐎𝐁𝐒𝐀𝐃𝐀 : Henryk Talar – Bartnicki, Małgorzata Kożuchowska - Helena (Żabusia), Stanisław Brudny – Milewski, Ewa Wawrzoń – Milewska, Jacek Brzostyński – Julian, Zofia Zborowska – Maria, Edyta Jungowska – Maniewiczowa, Katarzyna Słomska – Franciszka, Maria Robaszkiewicz – Niańka, Joanna Pach – Mała Jadzia Życiowe, ponadczasowe, P O L E C A M ! 𝐂𝐙𝐘𝐓𝐀𝐉𝐂𝐈𝐄 - 𝐒Ł𝐔𝐂𝐇𝐀𝐉𝐂𝐈𝐄 - 𝐙𝐃𝐄𝐂𝐘𝐃𝐎𝐖𝐀𝐍𝐈𝐄 𝐖𝐀𝐑𝐓𝐎 ! ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ 𝗗𝗟𝗔 𝗖𝗜𝗘𝗞𝗔𝗪𝗦𝗞𝗜𝗖𝗛 : ZAPOLSKA Gabriela - właśc. Maria Gabriela Stefania z Korwin-Piotrowskich, l°v. Śnieżko-Błocka, 2°v. Janowska (30 marca 1857 Podhajce pod Łuckiem – 21 grudnia 1921 Lwów), Była córką Wincentego Korwin-Piotrowskiego, marszałka szlachty wołyńskiej, i Józefy Karskiej, żoną Stanisława Janowskiego. Uczyła się we Lwowie w Sacré-Coeur i na pensji. 28 września 1876 wyszła w Częstochowie za oficera rosyjskiego Konstantego Śnieżko-Błockiego i zamieszkała z mężem w Warszawie. 9 listopada 1879 debiutowała pod nazwiskiem męża w amatorskim zespole Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności i odtąd występowała tu do kwietnia 1880. Wkrótce rozstała się z mężem i postanowiła zarabiać na życie jako aktorka. 26 stycznia 1882 debiutowała w teatrze krakowskim jako Margot (Spudłowali) przybierając pseudonim Zapolska, którego odtąd stale używała. Jednocześnie rozpoczęła działalność pisarską szybko zdobywając rozgłos swoimi nowelami, powieściami i dramatami. W jesieni 1889 udała się do Paryża pragnąc zostać aktorką francuską. W 1889–91 odbywała tu studia aktorskie pod kierunkiem Talbota i M. Samary występując jednocześnie w drobnych rolach w teatrach bulwarowych. Od lutego 1892 do lutego 1894 występowała w Théâtre Libre, a w początkach 1895 (dwukrotnie) także w Théâtre de l'Oeuvre. 9 listopada 1901 wyszła w Dąbrowie pod Nowym Sączem za malarza, Stanisława Janowskiego. Jesienią 1902 przeniosła się z mężem do Krakowa, gdzie otworzyła szkołę dramatyczną; sama uczyła wymowy, deklamacji i gry aktorskiej, pozostałe przedmioty wykładali: S. Janowski, W. Feldman i T. Konczyński. Do uczniów tej szkoły należeli m.in. M. Dulęba, J. Krzewiński i J. Węgrzyn. Wiosną 1903 otrzymała koncesję, utworzyła ze swoich uczniów zespół i uruchomiła teatr pod nazwą Scena Niezależna. W początku 1904 przeniosła się do Lwowa; tu mieszkała do końca życia oddając się pracy pisarskiej, która zaczęła wówczas zyskiwać największe uznanie. Oprócz licznych powieści, nowel i in. utworów literackich pisała również recenzje teatralne, a w 1900–01 była stałą recenzentką w „Słowie Polskim” (recenzje jej z tego okresu zostały wydane w tomie I Sfinks przemówi, Lwów 1922). więcej na stronie : https://encyklopediateatru.pl/autorzy/163/gabriela-zapolska

Moment, w którym zbrodnia przestaje być taka straszna. Dotkliwe i niewiarygodnie wyraźne przeżycie. Nie oczyszczenie - zdewastowanie. Chór grecko-chłopski na końcu - jak z tragedii antycznej. Sofokles-Rostworowski, którego ciosy są mocne, jak ze światowej literatury.

Z początku się zdaje, że to młodopolska sztampa utkana z nastrojów i kaprysów. Owszem, jest nieco koturnowości, ale można wziąć na to poprawkę i docenić pełnokrwistość postaci. A cała czwórka jest wyrazista i rozmaita, co tworzy smakowite dialogi. Para czterdziestolatków to koneserzy sztuki i intelektualiści, nieco znudzeni i lubiący sobie urozmaicać życie dodatkowymi "atrakcjami", młoda para to niedoświadczeni ziemianie o prostej konstrukcji psychicznej. Flirt pana w średnim wieku wywiera nadspodziewanie silny skutek, i tenże ambaras (żeby dwoje chciało naraz) powoduje ostre zwroty akcji, zakończone tytułowym skizem, czyli dżokerem w taroku. Kapitalnie przemyślana i napisana sztuka doświadczonej kobiety i pisarki, jedna z najlepszych znanych mi polskich komedii.

 "Takie są moje obyczaje?” - dziś byłby to głos wołającego na puszczy - w świecie złożonym z ludzi, którzy nigdy nie zrezygnują z egoistycznych interesów w imię dobra wspólnego. Najprostszy przykład: oszalała kanonada sylwestrowa w Polszcze - bez zważania na jakiekolwiek dobro wspólne ..

Świetna komedia, doskonały obrazek z karnawałowego życia mieszczaństwa, kiedy różne reduty, bale i wieczorki były na porządku dziennym (i nocnym). Soczyste postaci, ale z umiarem pokazane, bez efekciarstwa. Przebieg scen też dobrze pomyslany - myślę, że doskonale to "się grało" w teatrze. Coś na miarę Fredry. Są tez i myśli ciekawe: "Tak tak, wuju, my teraz wszystko robimy dla jakiejś idei, traktujemy każdą rzecz poważnie, ze stanowiska naukowego. Objadamy się z mikroskopem w ręku i podręcznikiem chemii organicznej w kieszeni [...] Poruszamy się, spiemy, oddychamy ściśle według zasad higieny, słowem, żyjemy na serio, umiejętnie. [Wuj] A niech was kule biją z waszymi umiejętnościami! Mysmy tego wszystkiego nie znali, a byliśmy zdrowsi niż wy z waszymi analizami, chemiami, diabłami."

Fakt, że Maja Kleczewska zdecydowała się przywrócić warszawskiemu Teatrowi Powszechnemu Klątwę w reżyserii Olivera Frljića, kazał mi przypomnieć sobie ten chyba najlepszy obok Wesela tekst Wyspiańskiego. Póki wojownicy krzyża czy inni oszołomi nie zauważą, że spektakl wrócił na afisz i nie spalą praskiego teatru, warto zastanowić się nad względnością kościelnych i dewocyjnych ocen, w konsekwencji których cierpią ci najmniej winni. Bardzo polecam ten tekst, który zdaje się być bardziej przejmujący acz mniej obrazoburczy niż spektakl chorwackiego filozofa absolwenta Towarzystwa Jezusowego jezuickiej uczelni w Zagrzebiu.

Wyborny dramat w Ibsenowskim duchu. Zachwycił mnie szczególnie dobór postaci. Każda zupelnie inna, przez co niejako się ze sobą rozmijają i to rozmijanie jest subtelne oddane, nie tylko w dialogach, ale i w gestach, śmiechu, wyrazie twarzy. Jakie tu możliwości dla aktorów! Nawet te liczne w tekście "he! he!" "ha!ha!" brzmią i znaczą zupełnie co innego u różnych ludzi i w róznych sytuacjach. Nic nie jest przegadane, panuje dyskretne umiarkowanie. Kulminację stanowi genialna, tragikomiczna scena z gośćmi przy stole. Polski teatr stoi romantyzmem (3 wieszczów, Fredro, Wyspianski) i groteską (Gombrowicz, Mrożek), tym bardziej więc doceniam tę perełkę realizmu na najwyższym poziomie.

Właściwą kontynuacją "Wesela" jest "Wyzwolenie". Chyba najbardziej niepokojący, najgłębszy i najtrudniejszy do interpretacji dramat Wyspiańskiego. Jego bohaterem jest Konrad z III części "Dziadów". Akcja toczy się w teatrze krakowskim, i na Wawelu, i w rzeczywistości i świecie wymyślonym. Wyspiański jest mistrzem łączenia różnych przestrzeni. Historia i rzeczywistość przenika się, przenika się nawet z istotami z innego świata. Postacie przychodzą z eposów Homera, antycznych tragedii, czy polskiej historii XIX wieku i swobodnie mieszają się z ludźmi żyjącymi w Krakowie "tu i teraz" (to znaczy czasów Wyspiańskiego). Stąd też pojawia się Konrad i chce się uwolnić. Przede wszystkim od samego... Mickiewicza. Ponieważ Wyspiański, mimo że karmi się romantyzmem, jest jednocześnie buntownikiem przeciwko niemu i burzycielem tradycji. Jak wskazuje sam tytuł, akcja koncentruje się właśnie na wyzwalaniu, próbach osiągnięcia samostanowienia. Najważniejszym aktem sztuki, a równocześnie najtrudniejszym jest akt II, czyli dialog Konrada z maskami. To są postacie, które pojawiają się w ukryciu, których twarzy nie widzimy, a które reprezentują różne grupy społeczne i pokusy. Na przykład pokusę zaangażowania politycznego. Ma to jeden cel: odciągnąć głównego bohatera od wyzwolenia. Konrad Wyspiańskiego jest inny od mickiewiczowskiego, któremu wystarczyła miłość, "cierpienie za miliony" i walka wewnętrzna. Ponieważ Konrad "Wyzwolenia" chce narzucać swoją wolę, chce być tyranem. Polska może być odbudowana tylko jako niepodległe państwo. To zupełnie nowy ton. Nie ma już przetrwania wewnętrznego (choćby w języku, jak chcieli tego romantycy). Trzeba się bić.

W tym krótkim materiale przypominam wielki i, moim zdaniem, nadal zabawny zbiór utworów humorystycznych pt. Słówka Tadeusza Boya-Żeleńskiego. Brakuje mi nad Wisłą współcześnie ambitniejszego poczucia humoru, wszystko jest pokryte pretensjonalnym sarkazmem albo "gruzowaniem", czy zwykłym hejtem. Jak mówiłem we wstępie nie jestem w stanie bez poczucia zażenowania oglądać kabaretów, a wychowałem się na kabaretach w trakcie festiwalu w Opolu, które jeszcze z te 20-30 lat temu starały się trzymać jakiś poziom i nie tworzyć tylko gagów nacelowanych na tani i głupi rechot. Czasem lepszą rozrywkę potrafi zapewnić powrót do czegoś tak klasycznego jak Słówka, które aż skrzą od energii, ciekawych zestawień, humoru, paradoksów. Boy-Żeleński to swoisty Mikołaj Kopernik polskiego humoru i obyczajowści w jednym. Mam nadzieję, że jego zwiększona obecność we współczesnym dyskursie, nawet jeśli motywowana jest często politycznie, pozwoli większej liczbie osób zapoznać się z bardzo ciekawą i różnorodną spuścizną po tym tłumaczu, pisarzu, badaczu, lekarzu i przede wszystkim człowieku o niespożytej energii. Swoim niewielkim materiałem chciałem włączyć się w ten prąd przypominania jego dokonań na niwie kabaretowej. Bo jakoś nie sądzę, żeby którykolwiek z kabareciarzy sam świadomie się miał odwołać do jego dziedzictwa, z wielką szkodą dla nas wszystkich. Jeśli chociaż raz się uśmiechnęłaś przy słuchaniu tego materiału, to pomyśl, co może się wydarzyć, jeśli po niego sięgniesz ;)

Bardzo ciężko jest opisać to dzieło, jest niezwykle krótkie, jednak przepełnione miejscem na refleksję o życiu i śmierci, o tym jak na nas wpływa i to, że wiedza zmienia nasze życie, a to co najważniejsze, często jest bolesne i niezwykle trudne do powiedzenia. tak naprawdę jedyne co wiemy o ludziach znajdujących się we wnętrzu to ich zachowanie, nie wiemy jacy są, jakie mają charaktery, wiemy jedynie to co jesteśmy w stanie zobaczyć.

Szaniawski ma w sobie niebywałą lekkość pisania a tym samym poruszania wielu trudnych tematów. To nie jest tylko dramat o teatrze w teatrze, o dwóch racjach - racjonalnej i mistycznej, o życiu przed wojną i po wojnie. To dramat o przemijaniu - wszystko minie, niczego więcej nie możemy zrealizować, a w nas zostaną tylko wyrzuty sumienia i bicie się w piersi - mogliśmy zrobić coś więcej, lepiej, inaczej. Daremnie.

"Śnieg" Stanisława Przybyszewskiego to realistyczno-symboliczny dramat wystawiony po raz pierwszy w 1903 roki. Wątki i postaci są typowe dla epoki modernizmu. Realistyczna jest jak najbardziej miłość. Te więzi są bardzo widoczne między postaciami przez cały dramat. Z kolei symbolem jest właśnie tytułowy śnieg. Już sama akcja dzieje się zimą. "Bo Ewa jest tą tęsknotą. On za nią nie tęskni, on może jej wcale nie widzi, nic o niej nie wie, ale widzisz, to tak, jakby była w nim, jakby go szarpała, jakby go smagała w jakiś straszliwy pościg". Ewa jest tą kobietą, z którą Tadeuszowi kiedyś nie wyszło, jego nieszczęśliwą miłością. Wciąż pozostaje jego tęsknotą i kiedy ona powraca, uczucia odżywają. Tytułowy śnieg przyprószył dawne uczucia i wspomnienia, gdzieś głęboko skrywane. Właśnie Bronka jest tym śniegiem - pocieszeniem, zastępstwem. Gdyby on stopnieje, będzie już inny świat, wszystko stanie się inne. To właśnie ten symbol bardzo mnie zaciekawił. Z pewnością to bardzo smutne, można Bronce współczuć, bo była tylko opcją zastępczą, tego, co prawdziwe. Z drugiej strony widać, jak wielka jest siła uczuć do drugiej osoby. "Śnieg" czyta się szybko i płynnie. Ponadto jest naprawdę krótki. W żaden sposób nie sprawia wrażenia nudy, a wręcz przeciwnie - ciekawości. Zakończenie niestety nie jest szczęśliwe. Sytuacja doprowadza do drastycznych kroków i ostateczności. Czytelnik dodatkowo nie wie też, w jaki sposób potoczyły się dalsze losy bohaterów. Można się ich tylko domyślać. To naprawdę ciekawa i warta uwagi pozycja. Skłania do myślenia. Instagram: ksiazka.cytaty

Naturalistyczny dramat Perzyńskiego opowiada o ciekawym życiu środowiska warszawskiego "półświatka" przełomu XIX i XX w. Młody ziemianin Edmund Łoński poznaje początkowo prostą, ubogą, piękną dziewczynę, która ujawnia jednak znamiona dzikości, jakąś tajemniczą nutę egzotyki, stąd zresztą jej pseudonim "Aszantka". Jest to historia pełna zwrotów akcji i niespodziewanych wydarzeń. Czytelnik spotka w niej bohaterów wyrachowanych oraz naiwnych, wzory moralności i ich zupełne zaprzeczenia. Żadna z postaci nie jest jednak szablonowa. Pojawia się również problem prostytucji wielkomiejskiej i innych zagadnień społecznych tamtego czasu. Całość podana w niecodziennej dramatycznie formie i z dość dużą dozą ironii. Warto przeczytać.

Ukryta prawda się chowa przy Przybyszewskim. Jest to jeden z jego wcześniejszych dramatów, więc wszystkie superidee, które mu przyświecają są b a r d z o podkreślone, przez co momentami "Złote runo" wydaje się nawet zabawne. Wbrew poglądowi szatana modernizmu, że dramat nie ma być czytelny dla wszystkich, to wykreowana przez niego postać Ruszczyca jest do przesady symboliczna. Mimo wszystko podziwiam, że autor sam się nie zgubił w tych plot twistach. Bawiłam się przy tym dramacie dobrze, ale w dorobku Przybyszewskiego są znacznie lepsze utwory

Żeglarz to historia poruszająca problematykę petryfikacji bohaterów społecznych, według chcianych wyobrażeń, a nie realnych faktów i zarazem skłaniająca czytelnika do refleksji na pytanie: "jakbyś postąpił w konfrontacji ze swoją rodzinną przeszłością?" Jest to również komedia napisana prostym językiem, która nie przytłacza odbiorcy swoja formą. Krótka i satysfakcjonująca.

to smutny dramat, Maeterlinck tworzy sytuację, w której bohaterowie są kompletnie nieświadomi śmierci, która jest pośród nich, ponieważ jej nie widzą. Autor tworzy dzieło poświęcone ludziom, którzy są przepełnieni nadzieją na ocalenie, bo nie mają innego wyjścia, by przeżyć. To było smutne, ale fenomenalne, chciałabym zobaczyć to w teatrze.

Z tych trochę ponad dwudziestu tomików wierszy Wierzyńskiego zawartych w tej antologii, tylko trzy sprawiły, że czułam prawdziwą radość i przyjemność czytania. Są to dwa pierwsze i zarazem najwcześniejsze zbiory: „Wiosna i wino”, „Wróble na dachu” i trzeci, utrzymany w sportowym duchu i kunsztownej formie - „Laur olimpijski”. Uwielbiam wszystkie wiersze z pierwszych dwóch zbiorków, bo dla mnie są suplementem mojego samopoczucia i nastroju. Nasycone nieokiełznaną, szaleńczą, zwariowaną i co najlepsze udzielającą się czytelnikowi afirmacją życia. Afirmacją życia, dla samego życia. Po prostu. Bardzo trudno jednak przekazać tę wszechogarniającą radość poprzez prozę opinii. Niech jej, tej radości delegatem będzie wiersz. „Na łące” Leżę na łące, Nikogo nie ma: ja i słońce. Ciszą nabrzmiałą i wezbraną Napływa myśl: To pachnie siano. Wiatr ciągnie po trawach z szelestem, A u góry Siostry moje, białe chmury, Wędrują na wschód. Czy nie za wiele mi, że jestem?