Śmiertelnie ciche miasto. Historie z Wuhan

Mam sentyment do historii o śląskości i prawdopodobnie to podbija dla mnie ocenę tej pozycji. Od pewnego momentu książka nie potrafi się zdecydować, o czym tak naprawdę jest - o Ślązakach w Teksasie, o gorączce ropy naftowej czy o politycznym pejzażu dzisiejszego Teksasu. Irytowały mnie spolszczenia i uproszczenia w wypowiedziach gwarowych (nie wystarczy mówić „jo” zamiast „ja”, żeby była to gwara śląska, sam zapis jest też w pewien sposób skodyfikowany i tego mi brakowało). Była to jednak interesująca pozycja i historia, której inaczej bym na pewno nie poznała.

To książka o tym, o czym głośno się nie mówi. Przynajmniej w przestrzeni publicznej. Starość, bo o niej mowa w ostatnich latach zrobiła się bardzo niewygodna. Istnieje od zawsze i każdy z nas jest na nią skazany, jednak od niedawna jest traktowana jak coś, czego za odpowiednią opłatą da się uniknąć.. Bo nie po to powstaje tyle klinik medycyny estetycznej, żeby mieć pomarszczoną twarz czy ciało. Wystarczy kilka zabiegów i cyk! witaj młodości... W mediach lansuje się jędrną skórę, piękne włosy i nienaganną sylwetkę bez względu na metrykę. A jednak starość nie dotyka jedynie naszej powierzchowności. To także procesy zachodzące wewnątrz. Problemy z pamięcią, niemożność wykonywania czynności dotychczas prostych czy choroby są często codziennością seniorów. I o tym właśnie opowiadają ci, którym autorki oddały głos. Bohaterami książki są zarówno osoby, które młodość przeżywają jedynie we własnych wspomnieniach jak i ci, którzy stali się ich łącznikiem ze światem zewnętrznym. To często dzieci, które porzuciły swoje plany i marzenia, żeby zająć się chorym rodzicem. Ci, których codziennością stało się zmaganie z niewydolnym systemem, który nie uwzględnia potrzeb seniorów. Czy zastanawiamy się, jakie mamy alternatywy na starość? Bo pół biedy, kiedy zdrowie dopisuje, ale w momencie ciężkiej choroby? Obarczać najbliższych opieką a może zamieszkać w jednym z DPS-ów? Co wcale zresztą takie łatwe nie jest. To tematy jak bardzo niemodne, tak i ciężkie w odbiorze. Zwłaszcza, kiedy słyszymy z ust specjalistów statystyki, których w książce nie brakuje. I choćby z tego względu warto ją przeczytać. Bo może teraz, będąc w kwiecie wieku i mając świat u stóp można wpłynąć także na jakość życia za kilkanaście czy kilkadziesiąt lat.

Fragmenty mówiące o przeczuciach i przewidzianych zdarzeniach oraz o samych tragediach, są jak najbardziej w porządku. Czyta się szybko i jest to wciągająca i fascynująca sprawa. Niestety w książce panuje totalny chaos chronologiczny. Skakanie od zdarzenia do zdarzenia, łączenie pobocznych osób z dwoma głównymi bohaterami reportażu na prawdę utrudnia ogarniecie całości, która czasami jest trudna do przyswojenia. Może psychoanalityk by wszystko rozumiał, ale dla mnie, laika, czasem bywało ciężko, zwłaszcza gdy wjeżdżały wątki poboczne, związane z szeroko pojęta psychologią. Nie było źle, ale spodziewałam się czegoś lepszego.

Irlandia przez dziesięciolecia uchodziła za bastion tradycyjnego katolicyzmu, a jej tożsamość narodowa była nierozerwalnie spleciona z nauką Kościoła. Było to państwo, w którym głos biskupa ważył więcej niż ustawa, a religijność definiowała każdy aspekt życia społecznego – od szkolnictwa, przez opiekę zdrowotną, aż po sferę najbardziej intymną. Derek Scally w swojej głośnej i bolesnej książce „Najlepsi katolicy pod słońcem. Pożegnanie Irlandczyków z Kościołem” podejmuje się karkołomnego zadania: próbuje zrozumieć, jak to możliwe, że ten monolityczny gmach wiary zawalił się w ciągu zaledwie jednego pokolenia. To reportaż rzetelny, surowy i niezwykle potrzebny, który oceniam na mocne 7/10. Anatomia upadku Scally, wieloletni korespondent „The Irish Times” w Berlinie, patrzy na swoją ojczyznę z pewnego dystansu, co pozwala mu dostrzec mechanizmy niewidoczne z wnętrza wyspiarskiego tygla. Autor nie skupia się wyłącznie na samych skandalach pedofilskich, choć stanowią one mroczne tło całej opowieści. Interesuje go przede wszystkim systemowa patologia – świat azyli sióstr magdalenek, domów matki i dziecka oraz brutalnych szkół przemysłowych. Scally stawia niewygodne pytania: gdzie byli rodzice? Gdzie byli sąsiedzi? Autor obnaża zbiorowe wyparcie i „zmowę milczenia”, która pozwoliła Kościołowi na przejęcie niemal totalitarnej kontroli nad duszą Irlandczyka. To, co wyróżnia tę książkę na tle innych publikacji o kryzysie wiary, to odejście od prostej dychotomii „zły kler – dobre ofiary”. Scally sugeruje, że irlandzkie społeczeństwo było współuczestnikiem tego systemu. Kościół nie był obcą siłą okupacyjną; był częścią każdej rodziny. Autor z chirurgiczną precyzją analizuje proces, w którym Irlandczycy „pożegnali się” z instytucją, przechodząc od ślepego posłuszeństwa do całkowitej obojętności lub gniewu. To pożegnanie nie jest jednak radosnym wyzwoleniem; to proces pełen traumy, poczucia winy i pustki, której współczesna, zsekularyzowana Irlandia jeszcze nie nauczyła się wypełniać. Styl i konstrukcja Warsztat Scally’ego jest godny podziwu – pisze on językiem wyważonym, unikając taniego moralizatorstwa. Przeplata osobiste wspomnienia z wywiadami z politykami, ofiarami i hierarchami, tworząc wielowymiarowy fresk. Momentami książka staje się jednak nieco zbyt dygresyjna, co może rozpraszać czytelnika szukającego zwartej tezy, stąd ocena 7/10. „Najlepsi katolicy pod słońcem” to lektura obowiązkowa, szczególnie w krajach, które przechodzą podobny proces gwałtownej sekularyzacji. Scally nie daje gotowych recept, ale zmusza do refleksji nad tym, co dzieje się z narodem, gdy jego fundamenty moralne okazują się ufundowane na kłamstwie i przemocy. To gorzki, ale oczyszczający portret Irlandii, która przestała być „świętą wyspą”, by wreszcie stać się krajem ludzi wolnych, choć boleśnie poturbowanych przez własną historię. Książka zostawia nas z pytaniem: co pozostaje, gdy Bóg odchodzi, a instytucja, która go reprezentowała, traci twarz? To lektura, która boli, ale i uczy pokory wobec historii.

Bardzo ciekawa pozycja dla osoby, takiej jak ja, która nie wie nic o Irlandii poza tym, że jest św. Patryk, Guiness i leprrechauny.. kilka lat temu widziałam kilka filmów i serial o pralniach magdalenek i szkołach prowadzonych przez księży. temat trochę podobny jak w Kanadzie , gdzie zakonnice "czyściły" ciała i dusze rdzennych mieszkańców Ameryki, aż włos się jeży na głowie... Historie ciekawe, trochę rozsypane za bardzo , ale jakoś udaje się to w głowie poukładać. Trafne spostrzeżenia. Bardzo zdziwiły mnie fakty o kobietach, które rządziły w Irlandii, poświęcających się dla spraw i obywateli- czapki z głów. Wiele opinii o kościele, papieżach, z którymi się zgadzam. Zazdroszczę Irlandii zdolności do wychodzenia na ulice i wywoływania referendów... Brakło mi tutaj zdjęć, które byłyby dopełnieniem tych historii. Dobra książka, polecam.

Książka zapowiada się jak kolejny reportaż z gatunku true crime, na dodatek nie do końca dobrze skonstruowany (w trakcie wychodzi na jaw, że to pierwsza próba pisarska autora, z zawodu lekarza, i że ostatecznie poradził sobie całkiem nieźle). Kolejne rozdziały zaczynają jednak wciągać niepostrzeżenie, tak że od lektury nie sposób się oderwać. I wtedy okazuje się, że to nie żadne true crime, tylko historia walki o podstawowe prawa człowieka: o zdrowie, dostęp do opieki lekarskiej, sprawiedliwy sąd, godność – nawet jeśli to godność więźnia odsiadującego dożywocie za brutalne morderstwo. Ostatecznie książka pozostawia z poczuciem uznania dla autora i z szacunkiem do niego, ale też z głębokim żalem, poczuciem niesprawiedliwości, nawet gniewem. Na co? Na to, co zawsze – na głęboki podział społeczeństwa, na mechanizmy tego świata, które zawsze faworyzują tych już i tak uprzywilejowanych – zamożnych, zdrowych, sprytnych. Warta przeczytania choć nie poprawia humoru. Skłania za to do refleksji, ale też do wdzięczności za to, co mamy, a co nie wszystkim było dane. Dałabym 6.5, bo konstrukcja i język nie są do końca zadowalające, ale z uwagi na brak połówek wolę podciągnąć w górę.

Dość ciekawie przedstawione zapadanie się z Rosji z w miarę normalnego, demokratycznego kraju w państwo coraz bardziej totalitarne, które już obecnie mówi swoim obywatelom co mają myśleć. To z jednej strony straszne, ale z drugiej strony ciągle zastanawia mnie czy z takimi ludźmi jak Polacy też udałoby się zrobić totalitarnemu państwu bezrefleksyjną "masę ludzką". Jestem pewien, że nasz wrodzony gen anarchii i samo decydowania byłby zbyt silny by zrobić z nas ludzkie zombie ale i tak niepokojące jest to, że tuż obok nas istnieje reżim z ponad 140mln mieszkańców, po których spodziewamy się wszystkiego co najgorsze. Reportaż jest napisany z perspektywy szarego człowieka ale jednak pochodzącego spoza tej krainy ciemności więc patrzymy na to niejako swoimi oczami. I może to jest dodatkowy atrybut tej książki.

Całkiem aktualne jest dla nas - osób żyjących w XXI wieku - doświadczenie epidemii. Jeszcze nie tak dawno temu byliśmy zamknięci w domach, pozasłaniani maskami, a wszelka nasza aktywność przeniosła się do Internetu. Mamy zatem świeżą pamięć o tajemniczym, błyskawicznie rozpowszechniającym się (korona)wirusie, o którego źródle pochodzenia nadal krąży mnóstwo spekulacji. Kilka dekad wcześniej ludzkość żyła w podobnym strachu: zza oceanu docierają informacje o wirusie, który pojawia się wśród kręgów uważanych za nieobyczajne, nieznane są drogi jego przenoszenia, ale znane są jego potencjalne konsekwencje. Niewystarczająca wiedza na temat HIV/AIDS przyczyniła się do napiętnowania grup społecznych, wśród których zakażenia wirusem były najliczniejsze. Bliżej tej tematyce przyjrzał się Bartosz Żurawiecki, który swoje przemyślenia przelał na strony książki zatytułowanej "Ojczyzna moralnie czysta". Pozycja traktuje przede wszystkim o kwestiach społecznych w kontekście obecności zarażonych wirusem HIV. Żurawiecki opisuje reakcje zarówno osób aktywnie zaangażowanych w działalność dotyczącą wirusa, jak i również wplata wątki autobiograficzne. Niestety w książce na próżno szukać informacji o badaniach nad wirusem, a także aspektach medycznych. Główną rolę w książce odgrywają głosy społeczne i aktywistyczne w obrębie naszego kraju. Moim zdaniem ogromnym plusem byłoby objaśnienie, jak wygląda wirus HIV od strony medycznej. Zabrakło również wzmianki o ikonicznym, znanym niemal wszystkim geście księżnej Diany, która na oczach kamer przytuliła dziecko zakażone wirusem. Mimo że było to wydarzenie zagraniczne, ciężko uwierzyć, że nie miało ono wpływu na polskie społeczeństwo. Bartosz Żurawski swoją książką zdementował mity, które współcześnie można usłyszeć z ust niektórych ludzi. "Kiedyś tego (homoseksualizmu) nie było". "Dawniej ludzie byli inni (w domyśle: serdeczniejsi, lepsi, porządniejsi)". Otóż homoseksualizm to nie jest "wymysł XXI wieku", a sceny przedstawione w książce niewiele różnią się od dzisiejszej mowy nienawiści. "Ojczyzna moralnie czysta" jest w mojej opinii książką przeciętną - zabrakło kilku istotnych aspektów, była ona również naznaczona doświadczeniem autora. Nie jest porywająca, jest nieco chaotyczna, ale nie jest zła. Dużym plusem jest przedstawienie osi czasu. Niezmiernie rozczuliło mnie uwzględnienie kitków w podziękowaniach.

Czy reportaż na tak wysokich emocjach można wciąż nazywać reportażem? Ani mnie te emocje nie dziwią, ani mi szczególnie nie przeszkadzają, choć zdecydowanie lepiej by się rzecz czytało bez stempelka frustracji znaczącego stronę. A jednak ważne, że taka książka powstała, na dodatek pisana przez kogoś, kto nadal jest w zawodzie. Jest chaotycznie, to prawda. Nie poprawia sytuacji liczba wątków: umowy śmieciowe, mobbing, wypieranie dziennikarstwa przez mediaworking, stopniowa degradacja samego zawodu. Dla każdego, kto miał choć trochę styczności z mediami od kuchni, ta lektura jest tak przyjemna, jak skrobanie widelcem po talerzu. Mimo wad, polecam.

Lekka, przyjemna lektura, opierająca się na subiektywnym odbiorze Francji (choć tak naprawdę samego Paryża) przez autorkę. Mimo, że na co dzień pracuje wykładając język francuski na uczelni wyższej w jej narracji wyczuwalne jest opieranie się na płytkich stereotypach dotyczących Francuzów. Książka ta jest równie wartościowa w odbiorze, co netflixowski serial "Emily w Paryżu" - płytka, naiwnie optymistyczna, niewnosząca wiele merytorycznej wiedzy, ale jednocześnie lekka w odbiorze.

Jeden z najbardziej wstrząsających reportaży z jakim miałam do czynienia. Słuchałam w audiobooku i naprawdę musiałam kilka razy przerwać, żeby móc się otrząsnąć. Każdy kraj chyba ma swój "wstyd", Hiszpania ma ukradzione dzieci z nielegalnych adopcji. W cały proceder zmieszani byli: władze, lekarze, kościół, w imię frankistowskiegio spełniania obowiązku tworzenia przykładnego społeczeństwa. Idea za którą stały pieniądze. Opisy realistyczne, suche, pokazują fakty, wywołują skrajne emocje od smutku, przez niedowierzanie i niezrozumienie po wściekłość. Nie znałam tej historii wczesniej, a dodatkowo porażające jest też to, że wszystko działo się całkiem niedawno. W głowie się nie mieści. Lektura wstrząsająca, ale potrzebna.

Dobra książka. W lekkiej formie przekazuje solidną dawkę wiedzy o Afryce, pozwalając lepiej zrozumieć jej historię a przez to i współczesność. Niektóre sprawy są szeroko znane, jak np. to, że nie tylko "Afryka to nie państwo", ale też wiele afrykańskich państw to nie państwa, w sensie, jaki przywykliśmy nadawać temu pojęciu w Europie (i świecie Zachodu w ogólności), czyli względnie jednolite etnicznie państwa narodowe ukształtowane przez nacjonalizm rodem z XIX wieku. To zlepki plemion, które znalazły się na jednym terytorium w konsekwencji kolonialnych podziałów, co doskonale pokazują dzisiejsze granice, wiele jak spod linijki. Nic dziwnego, że obywatele tych państw nie uznają ich za swoje, bo identyfikują się z plemieniem i klanem, a nie abstrakcyjnym dla siebie tworem, na którym im nie zależy i traktują go jak łup do wyciśnięcia jak cytryna, kiedy na chwilę im, a nie "onym" wpadnie w ręce. Niestety, mają konkurencję zewnętrzną, bo Afryka znów jest kolonizowana, po cichu, ale z tego samego powodu, co w XIX w., dla jej bogactw naturalnych. Są też oczywiście w książce smaczki, czyli wiedza mało znana, a fascynująca, jak np. o nigeryjskim przemyśle filmowym, albo świetne kawałki satyryczne, jak np. szydercza dekonstrukcja wizerunku Afrykanina utrwalanego w kinie zachodnim (postaci "dyktatora" albo "afrykańskiego studenta"). Przyjemnie się czyta, a i w głowie coś po tej lekturze zostaje.

Książka na prawdę warta polecenia. Napisana fajnym, prostym językiem. Historie przedstawione przez autorkę czasem chwytają za serce a czasem sprawiają że pojawia się uśmiech. Aczkolwiek czuję niedosyt i mam wrażenie, że P. Agnieszka sama miała ochotę dodać jeszcze więcej wątków, które opisują ten tajemniczy kraj.

Zdecydowanie ciężki, przytłaczający reportaż, który dobitnie uzmysławia czytelnikowi, że cuda techniki jakimi może się zachwycać i ułatwiać codzienne życie mają swoją cenę, bardzo wysoką cenę - ludzkie cierpienie, niewyobrażalne cierpienie. Biedne kraje Afryki nie zasłużyły sobie na los jaki je spotkał, ponieważ de facto od wieków są zniewolone przez bogaty świat. Najpierw de facto poprzez kolonizację, a obecnie poprzez neokolonizację - uzależnienie ekonomiczne. Nieświadomie wszyscy przyczyniamy się do cierpienia i śmierci dziesiątek milionów Kongijczyków, wydobywających prymitywnymi narzędziami czy nawet rękoma kobalt za psie grosze dziennie, w warunkach urągających ludzkiej godności i bez żadnych perspektyw na poprawę. Polecam każdemu, nie zamykajmy oczu na cierpienie ludzi, którzy nie zasługują na los jaki ich spotkał. Może dzięki temu nawet jeśli nie zbawimy indywidualnie świata, to nauczymy się bardziej doceniać nasze życia

Słowacja... a to ten kraj po drugiej stronie Tatr, nasz sąsiad... i tyle... Dla większości z nas właśnie na tym kończy się wiedza o chyba najbardziej zbliżonym do nas kulturowo sąsiedzie. Książka odkrywa przed nami życie codzienne naszych sąsiadów za górami. Dla mnie osobiście ciekawe były szczególnie kwestie odnośnie funkcjonowania dwóch narodów, tj. Czechów i Słowaków w ramach Czechosłowacji, rozpadu tego państwa i nostalgii, która jest w obu państwach, szczególnie na Słowacji po "aksamitnym rozwodzie". Całkiem dobra pozycja z serii Wydawnictwa Poznańskiego.

Czy górska wyprawa z obcą osobą może skończyć się dobrze? Dla Anny, głównej bohaterki, odpowiedź brzmi: nie. Autor zręcznie kreśli portret grupy, w której pojawia się „intruz” o przemocowej naturze, co na tle surowego krajobrazu tworzy intrygujące studium relacji międzyludzkich. Niestety, potencjał historii osłabiają warsztatowe niedociągnięcia: przewidywalność, liczne powtórzenia, monotematyczne opisy marznięcia i jedzenia oraz błędy edytorskie. Mimo, że książkę czyta się szybko, rozczarowujący finał i mało sympatyczna narratorka sprawiają, że jest to lektura wyłącznie „na raz” – nie wymagająca i raczej ulotna.

Ta książka miejscami bawi, miejscami przeraża, ale przede wszystkim przygnębia. Wydawałoby się, że w XXI wieku, kiedy dostęp do informacji jest tak łatwy, oszołomi powinni wyginąć. Zdaje się, że jest jednak odwrotnie - dzięki mediom społecznościowym rosną w siłę. Najbardziej zaskoczyło mnie jedno zdanie, zamieszone w ostatnim rozdziale - o tym, że pod płaszczykiem prawicowych fantazji, wyzwawcy QAnonu marzą skrycie o świecie obiecywanym przez... lewicę. Zredykalizowali się, bo czuli się zmarginalizowani przez system, oszukani, pozostawieni samym sobie. Autor postuluje wręcz, że sprawny publiczny system zdrowia, podniesienie pensji minimalnej i przystępne cenowo mieszkania mogą być skutecznym lekarstwem na brednie QAnonu. Ma to sens - frustraci, którzy nie mają się do kogo zwrócić, zwracają się w końcu do innych frustratów oraz cyników, którzy ich frustrację wykorzystują. Kiedyś był to kościół. Z kościołem jednak jest ten problem, że głosi słowo boże przekazane ludzkości dwa tysiące lat temu - lub nawet wcześniej. Przeciętny człowiek w XXI wieku nie widzi jasnego związku między przypowieściami biblijnymi a własnym życiem. Jeszcze 200 lat temu świat niewiele różnił się od czasów Jezusa, jednak wraz z nadejściem ery przemysłowej, wszystko gwałtownie ruszyło do przodu, pozostawiając w tyle zdezorientowanych ludzi. W takiej sytuacji tym łatwiej uwierzyć im w szalone teorie spiskowe, zwłaszcza jeśli ich głosiciele obiecują im "raj na ziemi" i to, że sprawiedliwości stanie się zadość. Szczególnie ciekawa jest fiksacja na punkcie maltretowania, w tym - molestowania - dzieci. To nie tylko odniesienie się do naturalnej potrzeby ludzi, żeby chronić dzieci, jak twierdzi autor. To też odpowiedź na coraz częstsze rewelacje o zbrodniach kościoła. Skoro mainstream może atakować kościół, to dlaczego by nie zaatakować mainstreamu? To, że oskarżenia są wyssane z palca, nikogo nie interesuje, ważne, że można powiedzieć: kościół może i jest zły, ale jego oskarżyciele są jeszcze gorsi. Niepokojąca jest skłonność do przemocy wyznawców QAnonu. Z drugiej strony, nie dziwi - skoro są wśród nich głównie konserwatyści, dla których posiadanie broni jest niezbywalnym prawem człowieka. Majaki QAnonu to wołanie o pomoc - błaganie o godne życie. Szkoda tylko, że jest wykorzystywane przez szarlatanów, a nie jest - jak chciałby tego autor - przyczynkiem do dojrzenia problemów trawiących społeczeństwo i walki z nimi. Oraz edukacji, edukacji, edukacji.

Książka to studium dokładne i fascynujące przez to jak zamknięte i w teorii odporne na nowinki technologiczne Państwo adaptuje swoje działania do zmieniającego się otoczenia po to aby w najmniej spodziewany sposób wykorzystać swoją pozycję do kradzieży ogromnych sum pieniędzy. Świetnie opisany proces myślenia hakerów, banków i organów ścigania.

Książka utwierdza w przekonaniu, że Islandia to świetna destynacja i sprawia, że znikają marzenia o podróży, a pojawia się plan. Autorka wciągająco opowiada i sprytnie rozkłada akcenty nie skupiając się tylko na klimacie czy krajobrazie, ale częstując nas również ciekawostkami o historii, codziennym życiu i sposobie bycia Islandczyków. Skutecznie pobudza wyobraźnię - po lekturze śniły mi się elfy, krasnoludy, islandzcy niewolnicy i, nie wiedzieć czemu, Godzilla. :D

Książka niezwykle przejmująca. Nie raz łzy stawały mi w oczach. Jednocześnie uważam, że bardzo potrzebna, niosąca nieocenioną wiedzę co, gdzie, kiedy, do kogo zgłosić. Nie jest to wiedza powszechna, a w sytuacji gdy zaginie bliska osoba wręcz niezbędna, choć życzę sobie i wam, aby nigdy się nie przydała.