Rok Tysięczny

Cieszę się, że udało mi się sięgnąć po serię Gołubiewa jeszcze w 2025 roku, kiedy mieliśmy okazję świętować 1000 - lecie koronacji Bolesława Chrobrego i polskiej państwowości. Swoją drogą to skandal, że nikt "z góry" - czy z szeroko rozumianej sfery rządzącej, czy mediów - nie pokusił się o to, aby grzmieć o tym cyklu powieści w tym roku, pasowałoby jak ulał do osobistego świętowania tak ważnego historycznego wydarzenia. O Gołubiewie (swoją drogą ciekawa postać) i jego opus magnum dowiedziałam się od miłośników literatury i historii. Urządziłam więc swoje własne święto na 1000 - lecie i sięgnęłam po "Bolesława Chrobrego". Chyba jak większość obecnych na tym portalu, napotkałam na trudności w lekturze "Puszczy". Język Gołubiewa jest naprawdę archaiczny, ujmując to bardziej prosto: Sienkiewicz przy Gołubiewie to cienki bolek. Wiele słów jest niezrozumiałych, wielokrotnie musiałam sięgać do słownika, żeby upewnić się, czy dobrze rozumiem. Zazwyczaj można było skojarzyć znaczenie słów z kontekstu, niemniej samo przebijanie się przez staropolszczyznę było niemal jak przedzieranie się przez tytułową puszczę. Swoją drogą, trochę miałam wrażenie, że dlatego Gołubiew rozpoczął akcję od historii rodu Śliźniów, aby czytelnika nieprzyzwyczajonego do trudnego języka nie wprowadzać w wir kluczowych bohaterów i najbardziej znaczących wydarzeń - w myśl zasady, że pierwszy naleśnik nadaje się do wyrzucenia. Ten pierwszy rozdział zachwiał moje silne postanowienie, aby powieść doczytać do końca, ale w momencie, kiedy zjawia się sam Bolesław, historia nabiera tempa i życia. Postaci historyczne - Bolesław, Mieszko, Dobrawa, biskup Unger, czy Otton - zostały przedstawione ciekawie, niejednowymiarowo. Gołubiew nadał im życie i umiejętnie oddał głębię ich psychologii. Swoją drogą okazał w tym względzie niesamowity talent, gdyż posługując się - w odczuciu współczesnego czytelnika - dosyć prostackim, gburowatym językiem, był w stanie opisać delikatne uczucia i życie wewnętrzne bohaterów. Przemawia też do mnie szczegółowy opis codzienności, zwyczajów, stylu życia ówczesnych ludzi. Za wiarygodną przyjmuję też wizję Gołubiewa o ich sposobie myślenia. Niesamowicie trudna to sztuka, zwłaszcza mając na względzie, że ten okres historyczny jest odległy, a źródeł historycznych też nie ma zbyt wiele. Nie ulega wątpliwości, że Gołubiew - nawet jeżeli ponosiła go momentami fantazja literacka - podszedł do tematu najrzetelniej jak to było możliwe. W dobie efekciarstwa jest to tym bardziej cenne. Odejmuję jednak dwie gwiazdki, bo mimo całego szacunku do autora i jego pracy, to muszę przyznać, że lektura nie wciągnęła mnie bez reszty, a to jest moim osobistym miernikiem wartości książki. Najbardziej interesował mnie wątek Bolesława, a niestety autor tworzył dodatkowe wątki i dodatkowe postaci, które – miałam wrażenie – odrywają od głównego wątku i burzą harmonię opowieści. Nadto, zarówno pierwszy, jak i ostatni rozdział, zdawały się odstawać od podstawowej osi fabularnej. Nie zrażam się jednak i sięgam po kolejny tom, już wiem, że czekają tam na mnie ważne wydarzenia: śmierć św. Wojciecha i zjazd gnieźnieński.

Ostatni tom (łącznie z "Wnukiem") powieści o Chrobrym. I niestety mało jest tutaj naszego pierwszego króla. W ogóle "Rozdroża" nie zawierają żadnego wydarzenia historycznego, a szkoda. Wiem, że autor chciał w swym dziele również przedstawić zmiany zachodzące w społeczeństwie w związku z chrystianizacją, ale rozprawianie o tym przez dwa tomy, to trochę przesada, biorąc pod uwagę, że jest to powieść historyczna. Szkoda, że dzieło to nie zostało dokończone przez Gołubiewa. Sięgając po pierwszy tom, spodziewałem się całego panowania Chrobrego, że powieść zakończy się koronacją i śmiercią króla. No ale niestety, autor nie dokończył powieści lub nie chciał dokończyć - nie wiem. Dwa ostatnie tomy były zupełnie niepotrzebne w tej epopei. Autor zamiast tego mógł prowadzić fabułę według historii, której jest nie mało w panowaniu Bolesława. Stąd moja ocena to 6/10 Na plus jeszcze wykaz postaci historycznych oraz słownik archaizmów. Szkoda tylko, że dopiero na końcu powieści.

Powieść historyczna pisana podczas wojny, wydana 1945 roku. Opowiadająca o stosunkach pierwszych Piastów z Wikingami. Akcja powieści, rozgrywa się, w lach 995 - 1000. Głównymi opisanymi w niej wydarzeniami historycznymi, jest Zjazd Gnieźnieński, i bitwa morska pod Svold. Tytułowym bohaterem, jest rycerz Bronisz Ganowicz, wywodzący się z kujawskiego rodu książęcego, spokrewnionego z Piastami. Bronisz jest starszym bratem, pierwszego polskiego pochodzenia, arcybiskupa gnieźnieńskiego Bossuty, zaufanym doradcą do spraw pomorskich Bolesława Chrobrego, i jego politycznym wysłannikiem na dwór siostry władcy, Sigridy królowej Szwecji, i następnie Danii, matki króla Anglii Kanuta Wielkiego. Sam fakt, iż w książce napisanej podczas okupacji niemieckiej, narzeczona głównego bohatera nosi imię Helga, wskazuje czytelnikom, iż mamy do czynienia z dziełem nietuzinkowym. Autor, jak na czasy w których żył, stworzył powieść całkiem pozbawioną narodowej stronniczości. Polacy, Szwedzi, Duńczycy, Norwegowie, Anglicy, a nawet Niemcy, są przedstawieni w sposób pozytywny. Książka jest właściwie wielkim peanem na rzecz Zachodu. Brak tutaj czarno białych bohaterów. Wszyscy maja swoje dobrze umotywowane racje, pisarz rozumie swych bohaterów, nikt nie jest naprawdę zły, nawet jeśli czasem jego uczynki są złe. Jakaż to przyjemna odmiana, po współczesnych powieściach, pełnych złych do szpiku kości, grubo ciosanych czarnych charakterów. Jak na powieść, o Wikingach, mało tu szczęku oręża, dużo zaś, zadumy nad losem ludzkim, polityką, rolą przypadku w życiu ludzi i narodów. Dużo w tej książce, z Sienkiewicza, a najwięcej chyba, z Hanny Malewskiej, której genialną powieść ,,Przemija postać świata'', saga bardzo przypomina, w swym namyśle nad historią, i rolą poszczególnych ludzi w jej przebiegu. Wielkie dzieło.

Kolejna część opowieści piastowskich za mną. Przyjemnie się czytało. Rozbawiły mnie postacie bliźniaków Miłoszy i Otłoki🙂 a wzruszyła historia ich brata Krzesza. Dzięki aurtorowi odległe naszym czasom postaci historyczne stają się barwne, bardziej przyziemne i ludzkie, przestają być tylko zapiskiem w starej kronice. Polecam serdecznie.

„Krzyżowcy” autorstwa Zofii Kossak to jedna z najwybitniejszych polskich powieści historycznych XX wieku. To monumentalne, epickie dzieło, które z rozmachem i ogromną dbałością o realia przedstawia czasy wypraw krzyżowych, ukazując zarówno wielką historię, jak i losy jednostek uwikłanych w burzliwe wydarzenia. Autorka z niezwykłą plastycznością odtwarza klimat średniowiecznej Europy i Bliskiego Wschodu – czytelnik niemal czuje kurz bitew, żar pustyni i napięcie religijnych sporów. Kossak nie ogranicza się jednak do suchej rekonstrukcji faktów. Tworzy barwne, wielowymiarowe postacie, które zmagają się z wiarą, honorem, miłością i własnymi słabościami. Dzięki temu powieść jest nie tylko lekcją historii, ale przede wszystkim głęboką opowieścią o człowieku. Ogromnym atutem książki jest język – styl podniosły, ale przystępny, pełen emocji i literackiej elegancji. Autorka z powodzeniem łączy dynamiczne sceny batalistyczne z refleksją moralną i duchową. Widać jej znakomite przygotowanie historyczne oraz pasję do opisywanego tematu.

O jak ja lubię takie historie. Świetna lektura. Opowieść z czasów Mieszka I. Wielobarwne postacie wyśmienicie przedstawione przeze autora. Dobroduszny Dzik choć na swoim koncie ma wiele przewin, jest również wiele ciekawie przedstawionych postaci historycznych. Ale mnie najbardziej urzekla osoba Zbrozły. Przyjemnie spędzony czas z książką i historią naszych ziem. Polecam serdecznie.

Kawał dobrej historii, nie tylko o wikingach ale o Europie na drodze do chrystianizacji. Jak ktoś sam odrabiał lekcje to ucieszą go takie nazwy jak Jomsborg czy imię Haralda Sinozębego pojawiające się na kartach powieści.Może się również czytelnik zdziwić słysząc, że akcją powieści rozrgrywa się po wydarzeniach znanych z serialu "Wikingowie". Szkoda, że ta powieść poszła w zapomnienie, bo to kawał dobrej rozrywki i super lekcja historii. Warto!

9/2026 (papier 1/2026) Jeden z seriali mojego dzieciństwa! Kiedym, pacholęciem będąc, biegał po lasach wokół domu – chciałem być jak Czarny z Borów! Los zechciał, abym po trzech z okładem dekadach później, wraz z Rochem Siemianowskim, wystąpił na scenie Służewskiego Domu Kultury w Warszawie, co było dla mnie frajdą wprost niebywałą. Przegadaliśmy wtedy sporo o serialu w reżyserii Marka Piestraka i mogłem znów poczuć się tym gołowąsem z leszczynowym łukiem na plecach. Serial pamiętałem (i nawet zaraz do niego powrócę, obejrzę go z sentymentem), ale książki nigdy nie czytałem. Nadrobiwszy tę zaległość muszę przyznać, że to kawał naprawdę niezłej literatury. Powieść historyczno-przygodowa, której akcja rozgrywa się na rok przed wybuchem wojny polsko-krzyżackiej, obfituje w szereg dynamicznych epizodów składających się na, rzec można, walkę ówczesnych służb wywiadowczych Zakonu i Korony. Niepokoje na pograniczu, porwania, skrytobójstwa, ucieczki, pościgi, zbrodnie i zemsta – to główne składowe chwackiej fabuły. Jednak myliłby się ktoś sądzący, iż powieść to bardziej przygodowa niźli historyczna. Autor bardzo zadbał o historyczną rzetelność tła akcji i książka ta stanowi świetne uzupełnienie podręcznika do historii Polski w początkach XV wieku. Czytelnik może tu zaznajomić się z genezą konfliktu z Zakonem, być uczestnikiem zarówno tajnych narad w dworze królewskim, jak i oficjalnych spotkań Jagiełły z krzyżackim poselstwem, a wszystko to Autor okrasza autentycznymi fragmentami z zachowanych pism urzędowych czy poselskiej korespondencji. Sporo informacji na temat sytuacji polityczno-społecznej Autor przemyca także w mowie niezależnej narracji, kiedy bohaterowie prowadzą skrzące się od emocji wymiany zdań. Osobnym walorem jest tu też język narracji – łagodnie stylizowany, dzięki czemu nie nuży anachronicznością, ale przypomina o cudownych archaizmach rodzimego języka. Wspaniała to była przygoda. Z marszu łapię za drugi tom. Finał pierwszej odsłony kończy się na przełomie 1409/1410 roku, zatem czekają mnie teraz przygotowania do wyprawy pod Grunwald.

W tym tomie po raz pierwszy głównymi bohaterami są postacie rzeczywiste tj. Bolesław Krzywousty i jego brat Zbigniew. Zostały tu także przedstawione losy ich ojca Władysława Hermana. Smutna wydała mi się postać Zbigniewa, który z jednej strony był butny i pewny siebie natomiast z drugiej strony ciągle czuł się gorszy od Bolesława. Natomiast Bolesław został postawiony w bardzo trudnej sytuacji.

Bardzo wartościowa i ciekawa książka, co mnie zadziwiło. Zagorzała katoliczka Kossak objawia zadziwiającą tolerancję religijną, ukazując sytuacje w Jerozolimie. Pokazuje Baldwina IV w sposób jeszcze bardziej majestatyczny niż w znanym nam ,, Królestwie Niebieskim,, Scotta. Postacie są niesamowite, wyraziste(chociażby Sybilla) nie odczuwa się różnicy 10 wieków które dzielą ich od współczesnych, są tak realne jakby żyły wczoraj.

Pierwsza część trylogii osadzonej w realiach krucjat krzyżowych. Na przełomie XII i XIII wieku Jerozolimą rządzą chrześcijanie, a świat islamski, na czele z Saladynem, stara się odebrać im miasto. Poznajemy szereg postaci historycznych, na czele z królem Baldwinem IV, a znanych już wcześniej choćby z "Królestwa niebieskiego". Przeplata się tu sporo wątków, a na głównego bohatera wyrasta młody rycerz Wilem d'Encausse, który postanowił spełnić życzenie umierającego ojca, opuścić Francję i udać się do Ziemi Świętej.

Przeczytana w 80-latach, zaraz po obejrzeniu filmu w kinie. Ekranizacja jest znakomitą komedią, ale książka bije go na głowę. Czytając nie mogłem powstrzymać się od śmiechu… Domownicy dziwnie mi się przyglądali dopóki sami nie sięgnęli do książki, z wiadomym efektem…

Nie jestem fanem zbeletryzowanych biografii, ale trzeba przyznać, że Graves'owi wychodzi to dobrze. Ciekawe losy bizantyjskiego wodza z czasów Justyniana Wielkiego. Rozmach, dużo wielkiej polityki, spory religijne, barbarzyńcy, stosunki społeczne. Zachodzę w głowę dlaczego ta książka jest tak dużo mniej popularna niż 2 tomy o Klaudiuszu. Gorąco polecam. Czytałem z 10 lat temu.

Cała dylogia jest rewelacyjna.Osoba cesarza Klaudiusza była przez bardzo długi czas była zapomniana, a dzięki powieści Roberta Gravesa powrócił na karty historii zupełnie zasłużenie. Autor w świetnym stylu pseudoautobiografii ukazuje losy dynastii julisjko-klaudyjskiej. Bardzo podobała mi się narracja z perspektywy samego Klaudiusza. Postaci w powieścii są wyraziste, plastyczne, bardzo ludzkie. Jednocześnie jest to doskonała rozprawa o metodach prowadzenia polityki, a także o złośliwości losu.

Jedna z niewielu (a może i jedyna) publikacja poświęcona eksploracji grobów królewskich (na Wawelu). Tematem przewodnim książki jest rzekoma "klątwa", która dotknęła badaczy grobu Kazimierza Jagiellończyka (i jego małżonki). W książce znajdują się również szczegółowe opisy ekshumacji królewskich szczątków (m.in. Kazimierza Wielkiego i Jadwigi Andegaweńskiej), które dokonywane były w XIX i XX wieku. Autor przybliża sylwetki i dokonania badaczy oraz interesujące fakty historyczne, których próżno szukać w opracowaniach ogólnych. Książka dość niepozorna, ale treściwa i doskonale napisana. Szkoda, że tak wartościowej publikacji nie wydano w lepszej formie. Miękka okładka (bez laminatu), kruchy klej powodujący rozpadanie się książki i mało estetyczny druk - zwłaszcza zdjęcia (czarno-białe) wydrukowano w jakości utrudniającej rozpoznanie tego, co się na nich znajduje. Aktualnie (2022 rok) książkę można zdobyć jedynie w antykwariatach. Polecam nie tylko miłośnikom historii.

Nie wiem czy to sentyment do filmu z 1959, ale to ten rzadki przypadek, gdy ekranizacja wydaje mi się lepsza niż książka. Tutaj jak dla mnie za mocno już pociągnięto wątek Baltazara, aż troche staje sie nachalny, jaki i niepotrzebnie rozciągnięto historię na fragmenty życia Jezusa. Wołałem historię skupioną wokół samego Judy. Messala tutaj został przedstawiony już całkowicie w negatywnym świetle co też pozbawia uroku jego relację z Judą. Jedynym ciekawym wątkiem, którego nie kojarzę z filmu to zauroczenie egipcjanką.

“Srebrne orły” to ambitne wciągające studium narodzin państwa polskiego na tle skomplikowanej politycznie średniowiecznej Europy. Parnicki buduje swoją książkę nie tylko na faktach, ale i na kontekście kulturowym i politycznym epoki ukazując rodzącą się Polskę na tle relacji między Cesarstwem Niemieckim, papiestwem i Bizancjum. Wielowymiarowość bohaterów, ich motywacje, lęki i ambicje współgrają z ruchami politycznymi i kulturowymi. Jednak nie to jest najistotniejsze, co dzieje się z postaciami, ale rozważania o władzy, lojalności i narodowej tożsamości. Średniowiecze w powieści Parnickiego jest wielobarwne, niejednoznaczne, pozbawione klisz i uproszczeń. Książka wymagająca pod względem stylu i tematu, ale warta poświęconego jej czasu.

Czasy upadku. Mieszko II wypędzony wraz z żoną i synem z własnego królestwa schronił się i zmarł na obczyźnie. Rycerstwo bez "głowy" ginie ścigane przez wyznawców dawnych bogów. Na Mazowszu władzę przejął Masław, mający na swoich usługach Pomorcow i Prusów oraz niezliczone ilości tych, którzy korzystają z braku prawowitej władzy. Jedno miejsce stawia opór. Horodyszcze, w którym schronili się ci z niedobitków, którzy byli wciąż wierni Piastom i czekali ich powrotu. No i król wrócił... Powieść w dwóch tomach, będąca czwartą częścią Dziejów Polski Kraszewskiego, opisuje moment przywrócenia porządku, choć rozpoczyna się smutno... Wątek miłosny, jak to u Kraszewskiego, być musi...

Autorka, wnuczka zesłańca syberyjskiego. W trakcie obrony stolicy w 1939 r. pełniła służbę jako pielęgniarka. W okresie okupacji uczestniczyła w tajnym nauczaniu. Była sanitariuszką i żołnierzem ZWZ - AK, ps. Nowicka, w powstaniu warszawskim pełniła funkcję prasowego sprawozdawcy wojennego będąc bliską współpracownicą Jana Rzepeckiego. Odznaczona Orderem Virtuti Militari V klasy oraz dwukrotnie Krzyżem Walecznych, posiadała stopień kapitana. W 1964 r. podpisała list pisarzy polskich, protestujących przeciwko listowi 34 wyrażając protest przeciwko uprawianej na łamach prasy zachodniej oraz na falach dywersyjnej rozgłośni radiowej Wolnej Europy kampanii oczerniającej PRL [ sic ! ]. W latach 1983/86 prezes ZLP ( od 1986 r. prezesem honorowym ) W latach 1981/83 członek prezydium FJN, członek prezydium TRK Patriotycznego [sic !] Ruchu Odrodzenia Narodowego, następnie RK PRON. W 1983 r. wybrana w skład prezydium KR Tow. Przyjaźni Polsko - Radzieckiej. W latach 1980/89 posłanka na sejm. I co mam teraz zrobić ? Jak ocenić postępowanie pisarki ? Z taką np. Szymborską nie ma problemu, paskudny, wzorcowy komuch !!! Eee, napiszę coś o książce. Tytuł nawiązuje do herbu Sforzów, smok połykający dziecko, co symbolizowało jej włoskie pochodzenie i siłę. Akurat tej, Bonie żonie Zygmunta Starego nie brakowało. W książce łączącej fakty historyczne z fikcją literacką przedstawiona jest jako kobieta inteligentna, energiczna, ale osamotniona i niezrozumiała przez polskie otoczenie. Książka odzwierciedla z wielką dbałością o szczegóły obraz renesansowego Krakowa. POLECAM !!!