Obyczaje polskie. Wiek XX w krótkich hasłach

Trudno jednoznacznie sklasyfikować to dzieło: Jest to coś pośredniego pomiędzy esejem o mitologii różnych ludów związanej z żywnością a pracą popularnonaukową o historii jedzenia. Mam parę uwag do treści tej książki. Po pierwsze jest to dzieło które jest poświęcone głównie kuchni francuskiej na przykład próżno tu szukać informacji o kuchni staropolskiej a przecież nasza dawna kuchnia była odmienna od francuskiej. Niestety jednak książka ta ma gorsze wady sprawia bowiem wrażenie że jest napisana byle jak i w pośpiechu. Autorka podaje mnóstwo bardzo zajmujących ciekawostek ale często robi to w sposób nierzetelny, nieścisły a nawet przeczy sobie sama. Na przykład podaje jakoby Kolumb miał ucztować w Ameryce już w roku 1442 ale gdzie indziej widnieje prawidłowa data odkrycia Ameryki czyli rok 1492. Innym razem piszę że oliwka to roślina śródziemnomorska a dalej twierdzi że w pierwotnej religii shinto miały występować ''oceany oliwy'' Skoro oliwka to roślina z nad Morza Śródziemnego to niby w jaki sposób Japończycy mieliby ją znać przed kontaktem z odkrywcami europejskimi ? Takich kwiatków jest dużo więcej żeby wymienić trzecią wojnę punicką ''Około 120 roku przed naszą erą'' zburzenie Kartaginy miało miejsce dokładnie w 146 roku przed naszą erą a nie ''Około 120 roku przed naszą erą'' czy pomylenie postaci z pierwszej i drugiej wojny punickiej. Reasumując korzystanie z tego dzieła wymaga ogromnej ostrożności i sprawdzenia czy dany fakt który autorka podaje nie jest aby przekręcony lub nieścisły. Niestety pani która napisała to dzieło była niezbyt rzetelna.

Sięgałam po książkę z wielkimi oczekiwaniami i wielkim zapałem. Niestety ekscytacja szybko opadła. Nie twierdzę, że książka jest zła. Chodzi o to, że nie jest napisana przystępnie (albo określenie w tytule "średniozaawansowany" powinno oznaczać "high level"). Nawet ciekawe kwestie są napisane w dość męczący sposób. Nie wiem, może moja ocena nie jest sprawiedliwa, bo przecież autorka poruszyła wiele ważnych i kontrowersyjnych tematów, ale niestety i tak trochę się zawiodłam.

Może ta książka ma w sobie jakieś błędy, może tu i ówdzie trafi się nieścisłość — ale pokażcie mi taką, która ich nie ma. Konia z rzędem temu, kto wskaże. Za to jak się ją czyta! Pisana z sercem, piękną, czystą polszczyzną. Rozbudowane, niemal barokowe zdania, fascynujące szczegóły, całe morze ciekawych informacji. Książka, którą chce się mieć, do której się wraca, o której się opowiada znajomym przy stole. Ani sekundy spędzonej z nią nie uważam za straconą. Klimatem – trochę jak Pawi tron Hansena.

Bardzo dobra - choć nienowa - monografia francuskiego historyka. Pokazuje jaki był status dziecka w średniowieczu i czasach nowożytnych. Ukazuje zmiany w podejściu i uczuciach związanych z dzieckiem. Wymienia i opisuje poszczególne etapy ewolucji od średniowiecza do czasów nam współczesnych tego co dziś nazywamy dzieciństwem i dzieckiem (bo po lekturze tej książki wynika że dziecko w dawnych czasach było kimś innym niż jest dzisiaj). Autor niekiedy podaje szokujące dla nas przykłady podejścia do dzieci; szczególnie w rozdziale "Od bezwstydu do niewinności". Pewne fragmenty tego rozdziały wywołały u mnie szok i zastanawiałem się czy niektóre informacje tam zawarte są prawdziwe ... Wadą tej książki jest to że autor zamyka się geograficznie w rejonie Francja-Włochy-Anglia-Niemcy co powoduje że przedstawia ona tylko to jak rzecz się miała na zachodzie Europy, nie ma ani jednego słowa o innych częściach świata w średniowieczu czy nowożytności. Książka zdecydowanie godna polecenia, mimo że są już nowsze opracowania na ten temat jest to sztandarowa monografia podejmująca ten temat. Po jej lekturze wyleczymy się z wielu stereotypów na temat przeszłości

Wzrasta mój podziw do autorki, obojętnie czy jest o jedzeniu lodów, łapaniu motyli, o kawie czy o Lewisie Caroll'u, czy Charlesie Lamb'ie, czy pisaniu maili, jest arcyciekawie, styl esejów znany już z "Wyznań czytelnika" tworzony z przeplatanki luźnych myśli krążących wokół literatury i przemyśleń i doświadczeń osobistych.

Warszawa tego okresu to dla większości ta z kart "Lalki" Bolesława Prusa, gdzie obok perypetii głównych bohaterów mnóstwo epizodów i "scenek rodzajowych z których można mieć wyobrażenie życia różnych grup społecznych ówczesnej stolicy. Milewski także wyrusza w podróż po Warszawie Prusa, ale celem jego penetracji są miejsca które splendoru i powodów do dumy potomnym raczej nie przekazały. Bo trudno zachwycać się historiami których bohaterowie, czy antybohaterowie wstęp do podręczników historii mają raczej zakazany. Przykładem niech będzie historia "kanonika przemyskiego", którego pokerowa pasja spowodowała, że zgrany do cna hierarcha musiał zastawiać u Żydów insygnia biskupie. Autor nie kryje się z tym, że to świat odeszły, kiedy na przykład opisuje sądowe rozterki dotyczące wątpliwości: czy "zboczenie moralne" jest chorobą umysłową? Dzisiaj uroczyście zostało rozstrzygnięte, że nie jest. Pokazuje też skalę postępu. Współcześnie przecież spożycie trunków określane jest miarą (litr, 1/2 litra, czy małpka) w układzie SI, a w dawnej Warszawie jednostką objętości ożywczych płynów były wiadra(12,3l). Autor przedstawiając setki historii, opisując zjawiska, ukazując tło społeczne ówczesnej Warszawy, prezentuje też cały wachlarz ludzkich charakterów. Od zwykłych bandziorów, przez cwaniaków i hochsztaplerów do dziecinnie naiwnych, czy po prostu niezaradnych. Od tych którzy próbują przejść przez marne życie z godnością do tych, których codzienność to właściwie litania łamanych paragrafów. Da się czytać, aczkolwiek czasami można czymś popić. Oczywiście do picia nie musimy używać wiader.

Jeśli ktoś myśli, że życie codzienne Warszawy końca XIX wieku i początków XX nie ma dla niego tajemnic, bo przeczytał "Lalkę" Prusa, to się myli. "Lalka jest powieścią genialną i warszawskie życie w różnych jego przejawach aż w powieści tętni, ale Prus nie podglądał panną Izabelą w kąpieli, a za Wokulskim nie pobiegł do WC. Wstydliwe sprawy higieny zajmują wiele miejsca w książce Stanisława Milewskiego i wiele też miejsca poświęca on Sokreatesowi Starynkiewiczowi, którego staraniom nasza stolica zawdzięcza dobrą pitną wodę (Filtry) i kanalizację. A oprócz tego można tu znaleźć mnóstwo rzeczy nadzwyczaj ciekawych - jak na przykład funkcjonowanie publicznego transportu (omnibusy), problemy mieszkaniowe, popularna rozrywka, praca, sport. Dodatkowym walorem jest to, ze jest ona bogato ilustrowana rysunkami z natury Gierymskiego, Gersona i innych mniej sławnych, karykaturami i satyrycznymi rysunkami Franciszka Kostrzewskiego.

Lalka Barbie to najbardziej rozpoznawalna lalka świata. Nic dziwnego, że interesuje socjologów z perspektywy popularnonaukowej. Mary Rogers, uznając ją za kulturowy artefakt, rzetelnie bada jej ikoniczny wymiar. Co symbolizuje ta lalka i w jaki sposób jest ucieleśnieniem epoki konsjumpcjonizmu można się dowiedzieć z poszczególnych rozdziałów. Autorka odwołuje się do najważniejszych dwudziestowiecznych teorii kultury, m.in. Rolanda Barthesa. Próbuje dowieśc, iż ikony kultury to najniższy wspólny mianownik kultury masowej. Nie możńa zapomniec, że :ikony kultury są tym, co czynią z nich ludzie uwikłani we własną rzeczywistość.” W kolejnych rozdziałach czytelnik zapoznaje się z historią marki, kreacją wizerunku Barbie, zmianami, jakie zachodziły w lalkach na przestrzeni kilkudziesięciu lat, dowiaduje się o negatywnych skojarzeniach z Barbie, głównie o zarzutach uprzedmiotowienia kobiecości. Lalka Barbie ma wielorakie znaczenie, jest wyznacznikiem statusu, przedmiotem pożądania, a zawodowi kolekcjonerzy Barbie mają z tytułu swojej pasji zbieractwa duże majątki. Niszowe wydania lalek i akcesoriów ciesza się dużą popularnością i stanowią nie lada okazję, a nawet lokatę kapitału. Autorka przedstawia socjologiczne implikacje posiadania Barbie, opisuje wpływ tej lalki nie tylko na najmłodszych konsumentów, ale i dorosłych, którzy dopiero jako jednostki niezależne finansowo niejako rekompensują sobie pozbawione Barbie dzieciństwo. Pod obstrzałem dociekań autorki znalazła się przesadnie akcentowana kobiecość i wygląd fizyczny u Barbie, jej pochodzenie etniczne , wiek i przewidywane zajęcia, idea lalki jako przedstawicielki WASP-ów, zagadnienia takie jak (hetero)seksualność lalki czy świadome sterowanie rynkiem i manipulacja konsumpcyjnością dzieci i młodzieży. Kopalnia wiadomośći o infantylizacji społeczeństwa, o marketingu przemysłu zabawkarskiego, o powierzchownych wartościach, kórym hołduje amerykańskie społeczeństwo, czego odbiciem jest właśnie sztuczność i plastyczność Barbie per se. Ta lektura uświadomiła mi jak kształtuje się proces tworzenia ikony przez korporację, jak koncerny sterują pragnieniami przeciętnego konsumenta, jak rozbudzają pragnienia. Obsesja na temat własnego ciała i poprawiania wizerunku, plastyczność ludzkiego ciała, upowszechnienie operacji plastycznych to pokłosie „wynalazku” Barbie. Rzetelna, wciągająca, intrygująca lektura odsłaniająca wymiar fizyczny i psychologiczny tego symbolu. Niektóre treści zadziwią czytelnika, dużo tu ciekawostek i faktów z życia Barbie więc esej ten jest kompletnym studium przedmiotu i zasługuje na naszą uwagę.

6,8/10 - na wiele aspektów otwiera oczy - dla mnie ważna zdecydowanie pierwsza połowa - nie trzeba traktować jej jak wyrocznię, przewodnik, święte pismo, natomiast warto spojrzeć na nasze stany ustalone z perspektywy autorki i po ludzku zastanowić się co i dlaczego tak a nie inaczej funkcjonuje w świecie płci

Książka zawiera szczegółową analizę antropologiczną, etnograficzną i historyczną mitu o rzekomym porywaniu chrześcijan w celu pozyskania krwi do wyrobu macy. Ponadto od końca XIII wieku w chrześcijaństwie kształtuje się pogląd, że ciało Chrystusa w eucharystii jest stale zagrożone przez wroga zewnętrznego (Żydów) i wewnętrznego — źli chrześcijanie. Oba te aspekty stawały się przyczyną wielu pogromów ludności żydowskiej w Europie. Omówiony jest także pogrom kielecki z 1946 roku, którego przyczyną było zaginięcie 8-letniego chłopca, a plotka głosiła, że został właśnie porwany, aby wytoczyć z niego krew na macę. Przytoczone opisy zawierają olbrzymi materiał źródłowy i ikonograficzny. Po lekturze narzuca się refleksja, że chrześcijaństwo jest swego rodzaju religią bajkową, a to za sprawą interpretacji Biblii przez osoby duchowne, najczęściej niepiśmiennym wiernym. Lektura godna uwagi.

W książce znajduje się obszerna charakterystyka wielu narodów - od historii, poprzez charaktery narodowe, na filozofii kończąc, jednak niekiedy miałam wrażenie, że co niektóre pozycje opisane zostały zbyt obszernie w sensie historycznym, kosztem analizy charakterologicznej. Pomimo tego uważam, że jest to lektura obowiązkowa dla miłośników antropologii kulturowej.

Cała prawda o katolickiej nauce dot. seksualności człowieka. Niech ta książka będzie dowodem na to, że opowieści polskich narzeczonych o chorych naukach przedmałżeńskich nie są wyssane z palca oraz nie są wymysłem pojedynczych księży, którzy pomylili powołania.

Dla mnie znakomite wprowadzenie w taki gatunek antropologii… Tym bardziej ciekawe, że Autor opisuje moje miejsce na ziemi, czyli rejon ul. Międzynarodowej i Zwycięzców na Saskiej Kępie. No i to moja dzielnica wypromowała Józefa Tkaczuka – kiedy nie było jeszcze memów w dzisiejszym znaczeniu. On był pierwszy! A i naruszenia fonosfery - nie tylko na działkach - z wiekiem odbieram coraz dotkliwiej... I jeszcze jedno: Autor uświadomił mi, że: „Polskie przysłowia nie znają pojęcia „śmieci” jako odpadków, czegoś zbędnego. Śmiecie są synonimem własności, gospodarzenia, obfitości dóbr. „Stare śmiecie” to synonim tutejszości, domowości, znak zasiedzenia, wykładnik tożsamości. Śmiecie to coś, co ”miecione”, a wiec pierwotnie mnogie, niepoliczalne, rozproszone, oznaczające bogactwo”.

Czytałam z dużym zainteresowaniem szczególnie na początku książki. Potem dorwała mnie znieczulica na kolejne dość podobne historie i muszę przyznać że z mniejszą uwagą poświęcałam czas bohaterom książki, natomiast fakty są następujące: ogrom ludzi potrzebuje pomocy, ogrom ludzi potrzebuje wsparcia nie tylko ze strony rządu, ale przede wszystkim ze strony bliskich mu osób, osób z jego otoczenia. Temat bezdomności, alkoholizmu, narkomanii jest trudny, ciągle aktualny.

"Cyganie w Polsce: Dzieje i obyczaje" autorstwa Jerzego Flicowskiego to fascynujący przewodnik po skrytej społeczności, jaką są Cyganie. Pierwsza część książki, obejmująca 115 stron, obficie opisuje historię Cyganów na ziemiach polskich, ich tradycje i zwyczaje. Druga część zawiera bogaty zbiór ilustracji i zdjęć, które dodatkowo wzbogacają tekst i są warte szczególnej uwagi. Ogólnie uważam tę pozycję za wartościową i gorąco polecam ją czytelnikom.

To już nie pierwsza pozycja Pani Agnieszki, którą czytam. Uwielbiam to w jak obrazowy i przystępny sposób opisuje życie ludzi minionych epok. Jak z perspektywy nas współczesnych wyglądała ich codzienność, w książce nie brakuje humoru, pikantnych i trafnych ciekawostek. Polecam!

Co symbolizuje nagość? Jak były pozyskiwane materiały? Jak zmieniały się obyczaje dotyczące naszych ubrań, lub ich braku? Jeśli szukacie odpowiedzi na te pytania, książka Maguelonne Toussaint-Samat jest idealną lekturą dla ciebie. „Historia Stroju”, w przeciwieństwie do większości publikacji i materiałów na temat, skupia się mniej na modzie, a bardziej na społecznych, praktycznych i historycznych aspektach ubioru (lub jego brak). Publikacja ta dogłębnie prezentuje nam chociażby symbolikę nagości w różnych kulturach. Kiedy zaczęłam czytać tę książkę, szczerze zdziwiło mnie to zagadnienie. Co ma nagość do ubrań? To zagadnienie okazało się jednak być idealnym wstępem do reszty zagadnień ukazanych w książce. Rozdziały poświęcone nagości uświadomiły mi, że omawiając ubiór pod względem społecznym i psychologicznym, wszystko w końcu sprowadza się do wcześniej wspomnianej nagości. Warto pochwalić „Historię Stroju” za to, że nie jest to pozycja eurocentryczna. Niestety omawiając ubiór, wielu autorów lubi zamykać się w bańce europejskiej (głównie francuskiej i angielskiej) historii, zamykając się na multum innych możliwości. Na całe szczęście autorka zdecydowała się na ukazanie kultur i rzemiosła kultur z całego globu; od Japonii, przez rdzenną ludność obydwu Ameryk, do Wysp Polinezyjskich. W pozycji tej obszernie poznajemy sposoby pozyskiwania materiałów. Można powiedzieć, że to jest główne zagadnienie tej pozycji, gdyż poświęcona mu jest jej połowa. Materiałom poświęcone są aż dwie z czterech części, na które książka jest podzielona. Autorka poświęciła całą część tylko i wyłącznie skórom i futrom, prezentując chociażby techniki kuśnierskie innuickich kobiet, czy historię używania i wyrabianie futra od średniowiecza do czasów współczesnych. Warto wspomnieć o tym, że mimo swobodnego, łatwego do zrozumienia języka charakterystycznego dla tekstów popularnonaukowych, zawartość „Historii Stroju” zdecydowanie nie jest dla laików. W pozycji tej znajduje się ogrom informacji, które osoba powierzchownie zainteresowana tematem może uznać za nudne i nużące. Pasjonaci mody vintage, czy fantazyjnych strojów z epoki wiktoriańskiej mogą mieć problem z czytaniem tej książki. Jest ona bardziej skierowana do pasjonatów historii, socjologii, czy technicznej strony wytwarzania ubioru. Ostatnia część książki jest poświęcona poszczególnym elementom ubioru, takim jak koszula, suknia, czy bielizna. Te rozdziały osobiście uważam za najciekawsze, gdyż są one poświecone konkretnie ubiorowi, nie materiałom czy tym co jest pod ubiorem. Pojawia się w tych rozdziałach sporo specjalistycznych pojęć, co nie jest problemem bo są one zawsze tłumaczone w tym samym zdaniu. Trzeba przyznać, że „Historia Stroju” lekturą łatwą nie jest. Nie dość, że lubi się rozdrabniać przy dla wielu nieciekawych tematach, to jest też dość przepastna, mając aż 432 strony (łącznie z przypisami). Jest to jednak dobra lektura dla ludzi oczytanych, pasjonujących się historią.

Mnie zainteresowało takie przedstawienie historii mody – w zasadzie głównie mody polskiej ale na tle przemian i zapożyczeń z innych krajów i kultur. Mimo, że z pewnością nie zapamiętam wszystkich przemian i nazw, pogłębiłam wiedzę z tej dziedziny historii sztuki. Duży plus na bogatą ilustrację, choć czasem trudno sobie wyobrazić konkretne fragmenty stroju. Czekam na pozycje, która przedstawi historię mody w rysunkach z objaśnieniami. Drugi plus za małe wstawki z materiałów archiwalnych, które są świetnym komentarzem i czasem oceną ówczesnych zwyczajów.

Ciekawy przegląd historyczny ludzkiego podejścia do higieny, pełen anegdotek i cytatów, ale też prób zrozumienia przyczyn zmian. Książka skoncentrowana głównie na Francji i Anglii oraz Ameryce, trochę jest też odniesień do Niemiec czy Włoch, a o Polsce czy też szerzej Europie środkowo-wschodniej prawie nic. Ciekawe, czy nie ma źródeł, czy po prostu nikt tu o tym nie pisze, czy może nic nie było przetłumaczone na angielski i dla autorki nie zaistniało.

Pierwsze wrażenie z gatunku wstrząsających. Anastas Mikojan podpisał - wraz ze Stalinem, Mołotowem, Berią i Woroszyłowem decyzję o wymordowaniu 20 000 Polaków. Decyzję o ZBRODNI KATYŃSKIEJ. Ani autorka, ani nawet piszący przedmowę do polskiego wydania Maciej Kuroń nawet o tym nie napomykają. Poprzestają na paru ogólnikach, że Mikojan jako sympatyczny intelektualista po prostu się w ścisłym kierownictwie Związku Radzieckiego UKRYWAŁ przed stalinowskim terrorem. UKRYWAŁ. Wyobraźcie sobie książkę o niemieckich chemikach-innowatorach albo geniuszach zarządzania systemu więziennego. Fajnie? Sama książka ciekawa, acz nie dziwota, że wydana przez Krytykę Polityczną. Autorka miota się pomiędzy zachwytami nad zdrowym, świetnie zorganizowanym i nowoczesnym radzieckim systemem żywienia zbiorowego a lekkim żalem nad zaciekłym zwalczaniem kuchni domowej, tradycyjnych potraw czy różnorodności tradycji kulinarnych mieszańców Więzienia Narodów. Generalnie książka fascynująca na wielu poziomach. Merytoryczna zawartość - super. Pokaz co siedzi w głowach współczesnej lewicy oraz co ze swoich głów współczesna lewica wypiera - pierwsza klasa. W sumie raczej bym polecał ale koniecznie wraz z lekturą choćby podstawowych informacji o dokonaniach pana Mikojana, bo w książce to miły wujcio na emigracji wewnętrznej dzielnie się opierający sowieckiej bylejakości. Tymczasem to niechlubnie zasłużony w polskiej historii fanatyczny komunista i zbrodniarz, który oprócz Katynia przyczynił się do pacyfikacji Węgier w '56 oraz grabienia radzieckich chłopów w ramach akcji rozkułaczania. &