Naznaczony. Niki Lauda

Tegoroczne testy przedsezonowe Formuły 1, na które składały się dwie opcje: po 3 dni badań i modyfikacji bolidów na torach w Barcelonie i Bahrajnie, w padoku F1 generalnie nie przyniosły znaczących, czy jakkolwiek na to patrząc ,,bardzo szerokich rezultatów". Drużyny mają obecnie setki, jak nie tysiące kilometrów w kołach, dziesiątki okrążeń na liczniku i liczne zmiany ustawień w maszynach, od tych wrażliwych, elektronicznych, aż po te najbardziej widoczne, zewnętrzne jak m.in. sekcje układu chłodzenia, modyfikacje struktur w okolicy podłogi pojazdu. My widzowie, liczni specjaliści, dziennikarze motoryzacyjni, możemy jedynie wysnuć pośrednie wnioski i zacząć sobie teraz ,,pogdybywać": kto zyska przewagę w pierwszych trzech wyścigach tegorocznego kalendarza F1. Czy da się to skutecznie ustalić? Możemy wszystko symulować i podnosić do określonego prawdopodobieństwa finiszowego rezultatu – dostaliśmy wyrównane potestowe wyniki, jest więc więcej znaków zapytania niżeli tych konkretnych informacji. 20 marca 2022 roku, po południu, o 16:00 czasu polskiego zaświeci się rządek zielonych świateł rozwieszonych wysoko nad torem na taśmie. W Bahrajnie rozniesie się echem – dosłownie i w przenośni – potężny ryk, przechodzący w wizg odrzutowca i dziwny gardłowy bulgot jednocześnie, co będzie oznaczało jedno: nie ma już żadnych tajemnic, padok F1 wrzuca wyższy bieg i rozpoczyna w 2022 roku swe zmagania. 23 urokliwe, rozbudowane, a niektóre niebezpieczne tory dla wyścigów klasy Formuły 1, od drugiej połowy marca do okolic początku grudnia anno domini 2022, będą oznaczały masę pracy zarówno w ,,garażu” teamów, jak i w sercu decyzyjnym drużyn. W nadchodzącym kalendarzu wyścigów F1, kierowcy i 10 ekip z padoku dostanie ogromne pole do popisu: polityka będzie musiała iść w parę z pomysłowością inżynierów i zaradnością ekonomiczną szefostwa. Taka ilość torów, ich zróżnicowana charakterystyka i samo położenie geograficzne pokaże tak naprawdę, kto ,,jak konkretny” posiada rozwinięty potencjał we wszystkich aspektach funkcjonowania Formuły 1. Obecnie ta klasa motosportu jest bardziej widowiskowa niż 20-30 lat temu, a przez niektórych widzów uważana jest nawet, co zaskakujące, za zbyt przewidywalną, ale jednocześnie bardzo szybko się zmieniającą… i chyba za szybko – umożliwiają to technologie przemysłu motorowego oraz czasy w których żyjemy, gdzie wymiana danych i nasze tempo życia sprzyjają pracom nad technologiami praktycznie w każdym przemyśle. W samych latach 90-tych, gdzie królowali McLaren i Williams z ,,przeszkadzającym” im tylko dwukrotnie Benettonem z fenomenalnym młodziutkim jeżdżącym bardzo ryzykownie, na granicy stylistycznego piękna, Michaelem Schumacherem, nie miała takiego tempa prowadzenia się, które obserwujemy obecnie. Z mojego punktu widzenia, była ona bardziej stonowana, ekskluzywna, szarmancka, nie uważana za stricte dyscyplinę sportową, ale za rozrywkę, ot typowo szybką jazdę, która da jej zawodnikom nieco adrenaliny, sławy, a co za tym idzie ,,finansowej satysfakcji”. Zasady i regulamin Formuły 1 był może wtedy zbyt luźny i prosty w porównaniu do dzisiejszego; było zdecydowanie mniej wyścigów w kalendarzu, presja wytaczała zupełnie inne działa na teamy, FIA i organizatorów wyścigów. Dostęp do wiedzy o tego rodzaju zawodach: i to wiedzy typowo książkowej, audiowizualnej (archiwa video, liczne urywki wywiadów, zestawienia danych momentów z danej ,,kategorii top” etc.), był wąski, ograniczony i niepewny. Kolumny sportowe w dziennikach gazetowych, telewizja i audycje radiowe – to były jedyne źródła rzetelności informacyjnej w padoku F1. Tak można było być tylko fanem, a nie miłośnikiem ,,przez duże m" z dozą odpowiedniej wiedzy, takim jak dzisiaj, który ma przed sobą aż przesyt źródeł wiedzy: biografii, encyklopedii sportowych, telewizji satelitarnych, mediów społecznościowych kierowców F1 i temu podobnych. Jest nawet i serial telewizyjny/streamingowy, od Netflixa, "Jazda o życie", który daje ,,jako tako” obraz najbardziej obecnego momentu (zależy od sezonu) tego ,,jak się ma” F1 obecnie. Nie trzeba nawet wychodzić z domu, ba!, z pokoju, żeby ,,wiedzieć wszystko” w tym względzie. Jest to frapujące, ale i motywujące – jeśli chcesz wiedzieć o Formule 1 więcej i więcej, to możesz, i to zrobisz. Środki finansowe, plan i chęci. Nic więcej nie trzeba. Czasami ma się ochotę – dzięki transmisjom typu materiały archiwalne z zawodów GP F1 z lat 80-tych czy 90-tych, zawierającym rozmaite urywki i momenty etc. – wrócić do tej ,,surowizny wyścigowej” sprzed kilku dekad, by doświadczyć jak nader ciężko mieli kierowcy wyścigowi Formuły 1. Bo przy kierowcach tych specyficznych czasów zatrzymajmy się na dłuższy czas. Chodzi o fenomen brazylijskiej kultury i świadomości narodowej tudzież całego dziedzictwa sportowego, Ayrtona Sennę. Ayrton był trzykrotnym mistrzem świata w F1. Jeden z najbardziej charyzmatycznych i naturalnych kierowców w dziejach; ta osobowość, ten styl jazdy, to zrozumienie bolidu, ba!, zjednoczenie się z nim! Prawdziwa poezja! Taki to był człowiek. ,,Poezja"... to zdecydowanie za mało; w tak małej ilości słów podałem jedynie informacje encyklopedyczne o Brazylijczyku. Żeby poznać tego wielkiego charakterem, czynami i wielkiego – na przestrzeni całej kariery zawodowej – w sporcie, trzeba zobaczyć go w akcji, sięgając po archiwa, książki czy kwestie dziennikarskie. Jedną z takich form ,,przesiąknięcia” wiedzą o Ayrtonie jest jedyna na rynku globalnym, tak naturalnie i inteligentnie opisująca tego kierowcę w wielu aspektach jego życia osobistego: przez dzieciństwo, karierę w sporcie aż po tragiczną śmierć w 1994 roku i dziedzictwo, które zostaje po nim do dziś i zostanie po wsze czasy, pozycja. "Wieczny Ayrton Senna" autorstwa Richarda Williamsa - publikacja literacka, którą z racji rzadkości w księgarniach i w obiegu fanów F1, każdy kibic tego sportu powinien mieć w swojej kolekcji. Bezwzględnie! Ostatnie wydarzenia w padoku Formuły 1, zdobyta wiedza o Ayrtonie (głównie z źródeł internetowych i telewizyjnych; także istotna w tej kwestii okazała się książka o GP Monako Malcolma Folleya), zmiany technologiczne w motosporcie, co samo w sobie wymusiło u mnie pragnienie zainteresowania się tym czym jest ,,regulamin techniczny F1” – wszystko to powoli, dość naturalnie nakłaniało mnie, aż w końcu postanowiłem to zrobić, ku sięgnięciu po pozycję Williamsa, którą niniejszym omawiam i recenzuję. Około 280 stron pięknej – bo nie brakuje jej książce emocji - i jak najbardziej wiarygodnej wiedzy w gatunku reportażu zakulisowego w obrębie sportu motorowego i wszystkiego, co ten sport angażuje i jak wpływa na ludzi. Zabrakło w ich ramach ogólnie spajającego płynnego wizualnie stylu (te akapity, zbyt dużo cytowanej treści upchanej do tekstu, nie aż tak odróżnionej; encyklopedyczność informacji aż nadto odróżniała się od autorskiego emocjonalnego pióra dziennikarza, jakby sam nie miał pewności co do ostatecznej wersji książki) Williams, jak to rasowy wyjadacz dziennikarski i człowiek, który wie co robi, czuje to, i jest do tego stworzony, uwydatnił nam tą część dziedzictwa Senny, którą myślałem, że znałem, ale tak naprawdę znałem na około 75%. Ten człowiek uświadomił mi, czego po cichu nie tak dawno się domyślałem, że skrywał on w sobie dość dużo ciekawego – trochę mroku, ogromnej radości z życia i pasji, którą się ma i się pielęgnuje, złości i przykładu bycia częścią fascynującej historii w padoku, o których dzisiaj nie aż tak możemy usłyszeć –zestawu cech osobowości i charakteru, kumulujących się na niecodzienny PR i ,,image” zawodowego kierowcy motosportu. Senna był tylko jeden, Senna będzie Senną; żadnego kierowcy obecnych zmagań w tej formie motosportu nie powinno się porównywać się do Brazylijczyka w tym rozumieniu, że Ayrton należał do innej kategorii sportowców, o innej formie i skali oceniania. Takich ludzi – wspomnienia o nich – najlepiej jest zabezpieczyć, zamknąć w szczelnej gablotce i podziwiać. Nikt z jego czasów ani obecnie nie panował tak naturalnie, z taką wykraczającą poza normalne widzenie percepcją, nad samochodem podczas deszczu. Nie sposób nawet i w tej recenzji tego aspektu opisać – to trzeba zobaczyć, najlepiej sięgając po oficjalne archiwa video kanału F1 na YouTube. 1 maja 1994 roku o 14: 17, na torze Imola, w bezpiecznym miejscu, wydawać by się mogło na dość suchym obszarze, z czystą i klarowną linią jazdy, bolid Senny uderza w ścianę – w okolicy zewnętrznej strony zakrętu Tamburello. Świat nie wie, że kierowca nie wyszedł z tego cało. Legendarny Argentyńczyk Juan Manuel Fangio przeczuwał to nieco inaczej, co niestety się sprawdziło: ,,Wiedziałem, że nie przeżył”. Z Brazylii momentalnie uchodzi cała pozytywna energia, kraj ogłasza żałobę narodową. Na pogrzebie ukochanego przez ów naród, symbolu nieposkromionej nadziei i walki z przeciwnościami losu, co dla tych ludzi, żyjących w skrajnościach (bardzo zamożni, i ci bardzo biedni zajmujący baraki z falistych blach i plastiku w fawelach), Ayrtona Senny, jak napisał sam autor biografii – za ten gest powinniśmy ogromnie go docenić - ,,(…)Pewna starsza kobieta miała przypięty do koszulki kawałek papieru z napisem ‘Senna obrigado’. Senna dziękujemy”. Można mieć pewne obiekcje, co do całości wizerunku, który przez 10 lat kariery w Formule 1 pielęgnował Brazylijczyk, ale przytoczone słowa powinniśmy powtarzać raz za razem, gdyż tak szczerego i wielkiego serca do rywalizacji w motosporcie także do zwykłych ludzi, których los interesował Sennę, prędko nie zobaczymy. Dziękujemy za wszystko, co nam dałeś! Podnieśmy prawą rękę w górę, naśladując triumfalny gest wykonywany przez Ayrtona: ,,Valeu Senna!” Żegnaj.

W skrócie: ex mechanik papajarzy pieje peany na cześć byłego pracodawcy, rzucając od czasu do czasu niespodziewanym i podgnitym mięsem, które czytelnik raczej wolałby zakopać, niż zaznajamiać się z nim bliżej. Co dostaniemy w książce: -sprawozdanie z burzliwych sezonów 2000-2007, -wgląd w okres sponsoringu F1 przez koncerny tytoniowe, a co za tym idzie, marnowanie nieograniczonej forsy na naprawdę dziwne rzeczy, jak osuszanie toru pod testy przez helikopter (spoiler alert: nieskuteczne), -masochistyczną wręcz ilość opisów imprez i wybryków tak zwanych profesjonalistów, zachowujących się czasem jak stado dzików na polu buraków cukrowych - bez konsekwencji, -opis spygate czyli najsłynniejszej gównoburzy szpiegowskiej, po której McLaren zabulił rekordowe 100 milionów dolarów kary, -kulisy bratobójczej napierdalanki między Fernando Alonso i Lewisem Hamiltonem z, o dziwo, krytycznym spojrzeniem brytyjskiego autora na wybryki jak Hiszpana tak i Anglika (chociaż Fernando oberwało się więcej), -całkiem sympatyczną laurkę wystawioną Kimiemu Räikkönenowi, -opisy obrzydliwych pranków, po których można zacząć wątpić w brytyjskie poczucie tak zwanego humoru, jeśli można to nazwać humorem, a nie traumatyzowaniem ofiar, -ogólnie, sentymentalno-rozrywkowy opis świata, który już przeminął. Czego niedostaniemy: -głębszego spojrzenia na techniczny aspekt pracy mechaników. Niby coś tam jest, ale bardziej pokazane z tej rozrywkowej strony, która ma zszokować, wymusić efekt WOW, pokazać jak ciężko pracować w dużym stresie podczas wyścigu itd. Podsumowując, Brytyjczyk pracujący kiedyś dla brytyjskiego zespołu w brytyjskim sporcie, mimo lekkich zgrzytów tu i tam, pierdzi fiołkami wspominając stare dobre czasy, będąc obecnie komentatorem sportowym w brytyjskiej telewizji. Mi czegoś zabrakło. Fani F1, którzy siedzą dłużej w temacie, wszystko to już raczej wiedzą. Nowi fani może się zadowolą. Ludzie, którzy nie znają się na sporcie po lekturze raczej nie sięgną po więcej.

Książka to reportaż o środowiskach kibicowskich z całego świata. Mocno nierówna — momentami sprawia wrażenie, jakby autor miał kilka różnych koncepcji i ostatecznie połączył je w jedną całość. W jednym fragmencie koncentruje się na kwestiach politycznych i historycznych, w innym bazuje na zasłyszanych podczas podróży anegdotach, by następnie relacjonować własne przygody. Jako całość bez wątpienia warta poświęcenia czasu, choć czuć, że temat nie został do końca wyczerpany.

Wyśmienita i inspirująca podróż przez dekady rozwoju taktyki piłkarskiej, do dnia, w którym znamy ją obecnie. Autor wykonał doskonałą pracę żeby w tak przejrzysty i uporządkowany sposób przybliżyć ostatnie dekady rozwoju taktyki futbolowej. To istna skarbnica wiedzy tak zgrabna, że encyklopedyczna ilość nazwisk, klubów, wydarzeń w żadnym momencie nie przytłacza. Myślę, że żeby naprawdę docenić tę książkę trzeba kochać piłkę nożną ale nawet dla kogoś spoza tego świata może to być zachwycająca lektura. Uporządkowana i dostojna forma, zdumiewające przeplatanie i klamrowanie niektórych wątków, łączenie faktów, zręczne wyciąganie wniosków a to wszystko splecione dojrzałą formą językową. To cechy dobrej powieści a dokładając do tego warsztat autora i przede wszystkim jego ekspercką znajomość tematu to coś w czym łatwo można zatracić poczucie czasu.

Książka niewybielająca Diego Maradonę. Pokazująca jego geniusz jak i słabe strony. Wzloty i upadki dzięki którym pokazał nam się geniusz Argentyńczyka. Dla mnie jest on jednym z najlepszych piłkarzy w historii ale, jak trafnie ujął to autor, nie można sobie wyobrazić Maradony w dzisiejszym rygorze treningów, diety itp.

W porządku, Kosa miał mega ciekawą karierę, ale mam wrażenie, że w paru miejscach za bardzo odjeżdżał, trochę za bardzo się chełpił. Choć nie była to słaba książka, to jednak chyba najsłabsza ze wszystkich biografii piłkarzy z lat 90-tych i pierwszej dekady XXI wieku, które przeczytalem (a przeczytałem wszystkie), sporo historii bez większego polotu.

Jedna z największych postaci dziennikarstwa sportowego na świecie napisała książkę, która zawiera wiele insiderskich historii i ciekawostek z rynku transferowego - głównie włoskiego, ale nie tylko. Czyta się bardzo dobrze, można się sporo dowiedzieć. Di Marzio odwalił kawał dobrej roboty.

Zbiór ciekawych historii o angielskiej piłce. Pozwala poznać nieznane szerzej fakty i przybliża wiele postaci, które swoim kolorytem przez lata wpływały na postrzeganie ligi. Każdy rozdział porusza zupełnie odrębne wątki, więc polecam rozbić sobie lekturę na wiele wieczorów :)

Tomasz Frankowski - choć kibice kojarzą go głównie ze wspaniałymi eliminacjami do MŚ 2006 i niepowołaniem na sam turniej przez Pawła Janasa, nie zapominajmy, że popularny Franek przez lata strzelał worki bramek w naszej Ekstraklasie. Szkoda, że do pełni szczęścia czegoś zawsze brakowało zagranicą. Coś mi się wydaje, że z jego sposobem gry dziś zrobiłby lepszą karierę na Zachodzie czy nawet w USA. Franek nigdy nie był postacią szczególnie kontrowersyjną. Nie dziwi więc, że jego biografia - przeprowadzona w formie kumpelskiej rozmowy z dziennikarzem Piotrem Wołosikiem - to kopalnia anegdot, wspomnień i...bramek. Raziło mnie jedynie szukanie, trochę na siłę podkręcane przez Wołosika, spisku w tym, że Frankowski ostatecznie na mundial nie pojechał. Czy rzeczywiście Tomek po trudnym sezonie w Hiszpanii i na Wyspach odmieniłby żenująco słabe oblicze naszej kadry w meczach z Ekwadorem czy Niemcami? Wątpię, ale jestem w stanie zrozumieć, że siedzi to w nim do dziś.

Pozycja zarazem ciekawa i nudna. Rzeczywiste piłka nożna, której fanem nie jestem, używana jest jedynie jako pretekst do opowiedzenia o konfliktach na tle politycznym i religijnym. Jako osoba zainteresowana tematami geopolitycznymi nie dowiedziałem się jednak wielu ciekawostek. Wszystkie historie można zamknąć w zdaniu „W kraju X są problemy religijne/polityczne, ale ludzie grają w piłkę i ich to łączy”. Wolałbym chyba mniejszą liczbę historii ale obszerniejsze w treści.

Historia Roberta Kubicy jest naprawdę inspirująca. Głęboko wierzę, że za kilka lat Robert sam opisze całą swoją historię w autobiografii. Ta książka jest całkiem w porządku, pozwala ułożyć sobie w głowie chronologię wydarzeń, uzmysławia czytelnikowi jak wiele wydarzyło się w życiu Roberta i jaką drogę pokonał, aby dokonać to, czego dokonał. Jednak książkę czytało mi się ciężko. Często miałam problemy z orientacją kto w danym momencie jest narratorem. Sam styl też mnie nie porwał. Wymęczyłam ją, bo cenię Roberta jako sportowca.

Wiele rozdziałów naprawdę ciekawych. Bardzo dobrze, że autor skupia się na nieoczywistościach i pobieżnie potraktował większe kluby typu Milan czy Juventus o których powstała cała masa książek i skupia się na historiach klubów typu Torino czy Napoli o których słyszało zdecydowanie mniej osób. Na spory minus rozdział poświęcony reprezentacji, który został wyraźnie napisany na odczepnego i autor nie ma w nim nic ciekawego do opisania. Szkoda również, że zabrakło rozdziału o kilku wartościowych obcokrajowcach jak Zidane, Platini czy Van Basten.

Nie jestem fanem Fury'ego. Nie oglądałem tez jego walk. Drażnił mnie również jego samo zachwyt o którym często pisze w książce, a mimo to uważam że to naprawdę dobra książka, w której autor poza skrótowym opisem swojej kariery bokserskiej opisuje walkę z depresją. Szczerze i otwarcie. I tym mi chłop trochę zaimponował. Świetnie sprawdził się też Pan Jabłoński jako lektor.

Dzisiaj o książce, która sprawia, że słyszy się pulsujący warkot silników i hipnotyzujący gwar trybun. O sporcie, gdzie każdy zakręt to test odwagi, a kierowcy bezustannie balansują na krawędzi fizyki. Jednak to nie tylko ich praca liczy się w kwalifikacjach. Za kulisami Formuły 1 stoją przede wszystkim genialni konstruktorzy, których kreatywne pomysły zaskakują nawet samych twórców sportowego regulaminu. Co stoi za popularnością wyścigów w przepotężnych bolidach? To po prostu dobry marketing czy prawdziwa "jazda o życie"? Odpowiedzi na te pytania dostajemy od człowieka, który żyje tym sportem każdego dnia i zaraża czytelnika swoją ogromną pasją. Mikołaj Sokół to dziennikarz i komentator, który od dwóch dekad jest regularnie obecny na wyścigach Grand Prix. Trudno w naszym kraju o większy autorytet w tej dziedzinie. Napisał on książkę, w której przybliża czytelnikom wszystkie najważniejsze wydarzenia w długoletniej historii walk koło w koło. Poznajemy prawdziwe legendy tego sportu. Nazwiska, które stale przewijają się przez naszą codzienność. Dowiadujemy się wielu technicznych faktów i historii nowatorskich rozwiązań na przestrzeni lat. Nie zabrakło też genezy wielu konfliktów i wzruszających opowieści o katastrofach spowodowanych zawrotną prędkością. Wszystko na przestrzeni osi czasu, która pokazuje zarówno początki, jak i współczesne zmagania wszystkim bardzo dobrze znanych gwiazd F1. Dla wieloletnich fanów będzie to zbiór raczej znanych informacji, uzupełniony o kilka ciekawostek. Natomiast dla tych co dopiero zaczynają śledzić ten emocjonujący sport, to prawdziwa skarbnica wiedzy, opowiedziana w bardzo interesujący sposób. Osobiście jestem w tej drugiej kategorii i bawiłam się naprawdę świetnie. Okazuje się, że świat wyścigów samochodowych może być ciekawszy niż się spodziewałam. Nieco chaosu wprowadzała forma, w której przyswoiłam treść. Audiobook sprawił, że mogłam przegapić trochę faktów. Na pewno przyjdzie czas, kiedy sięgnę po nią w papierze dla usystematyzowania informacji. Polecam serdecznie każdemu chociaż odrobinę zaintrygowanemu Formułą 1. Ta książka sprawi, że pokochacie ten sport.

Dziwi mnie, ile osób ocenia tę książkę niżej, z pewnym dystansem. Dla mnie to jedna z najlepszych pozycji, jakie kiedykolwiek powstały o Formule 1. Nie jest to jednak książka lekka czy rozrywkowa – i to chyba sprawia, że część czytelników się od niej odbija. Czytałam ją kilka lat temu i pamiętam, że momentami była trudna, wymagająca skupienia. Ale im więcej stron miałam za sobą, tym bardziej doceniałam, jak ogromną wartość wnosi. To nie jest opowieść o wyścigach i punktach – to książka o tym, co dzieje się za kulisami F1, o decyzjach, strategiach, napięciach, odpowiedzialności i przywództwie. Właśnie pod tym kątem jest absolutnie wyjątkowa. Niewiele książek sportowych daje aż tak szczegółowy i głęboki wgląd w funkcjonowanie zespołów, mechanizmy sukcesu (i porażki), oraz to, jak wielką rolę odgrywa myślenie strategiczne i zarządzanie w świecie wyścigów. Większość publikacji o F1 jest prostsza, lżejsza, bardziej skupiona na kierowcach czy sezonach. Tu dostajemy coś zupełnie innego – bardziej analitycznego, poważniejszego, ale też dzięki temu o wiele bardziej wartościowego. To książka, która może naprawdę poszerzyć perspektywę każdego fana F1. Nawet jeśli nie jest napisana w sposób łatwy i przystępny, zdecydowanie warto się z nią zmierzyć. Zostaje w głowie na długo i uczy patrzeć na ten sport w zupełnie inny sposób – bardziej świadomie, głębiej, z większym zrozumieniem dla tego, co naprawdę decyduje o zwycięstwach i porażkach.

Ciężko momentami przetrawić ten humor bo nie wiadomo czy on serio mówi czy z sarkazmem. Ale czas spędzony super przy książce. Sprawdzałem co rozdział o jaki samochód chodzi i właściwie większość sie zgadzała z moimi przypuszczeniami. Sporo aut też się odświeżyło bo zapomniałem o ich istnieniu. Książka ciekawa, słownictwo też zabawne jak i również jego porównania.

Fajna książka do przeczytania nie tylko dla fanów piłki nożnej. Wiele sytuacji z życia wziętych związanych ze słoneczną Italią. Wiele ciekawych historii i smaczków o życiu polskich piłkarzy na terenie Włoch, nie tylko z Serie A ale i niższych lig. Książka napisana lekkim piórem przez znanych z komentowania Calcio dziennikarzy sportowych.

Interesująca książka dla wszystkich fanów sportu, jak również dla osób zarządzających ludźmi. Pokazuje ona jak ważne i trudne, jest stworzenie warunków do współpracy, zwłaszcza w grupie o wysokich ambicjach. Książka jest w zasadzie rozwinięciem tego co można zobaczyć w serialu The Last Dance.

Świetnie napisana, po prostu tak jak myślał autor i co czuł. Nie ma tutaj poetyckich zdań, wybielania kogoś czy siebie, zwyczajny dzień zwyczajnego człowieka a jednak historia i dokonania potrafią się obronić. Każdy popełnia błędy i płaci za nie osobistą walutą. Doceniam szczerość i lojalność autora/piłkarza, który zdobył się na odwagę, aby opisać co czuł, co czuje i za co przeprasza. Zgadzam się z opinią, że dzisiejsze dziennikarstwo szczyci się osiągami, lajkami, zamkniętymi grupami nie mającymi wiele wspólnego z rzetelnością i empatią. Polecam.

Poprzednio komentowałem "Sekrety zza kulis" Jacka Kałuckiego. O ile tam były opisane sekrety, o których spokojnie można napisać publicznie, to tu Michał Listkiewicz (pochodzący z aktorskiej rodziny, choć niezwiązany z tym zawodem) pozwolił sobie na znacznie więcej, wprowadzając pewne intymne sytuacje, np. spod prysznica, które mógłby pominąć. Nie dyskwalifikuje to całości, książka jest ciekawa. Błędów językowych nie ma zbyt dużo, głównie stosowanie "a" zamiast "ale", "lecz". Dziwię się zaś, że na str. 57 trzech autorów i korektorka nie zauważyli, że powinno być "Mankiewiczówny", a nie "Mankiewiczównej". Nie ze wszystkimi poglądami się zgadzam, np. co do zbyt pozytywnej oceny sędziego finału MŚ 1990, ale lektura daje pojęcie, co działo się w polskiej i światowej piłce.