Grobowiec Ozyrysa

Nie jest to klasyczny kryminał powstały w PRL, a raczej stylizowany na ten czas. Ale warto po niego sięgnąć, podążając za główną bohaterką ulicami Warszawy i małego miasteczka we wschodniej Polsce. Trudno nazwać kryminał, który zaczyna się od śmierci człowieka, który spada z Pałacu Kultury pogodnym, ale jest coś w tej książce co sprawia, że czyta się go jednym tchem, z narastającą sympatią do Autorki.

Książka "Martwy punkt" Jerzego Żukowskiego to klasyczny kryminał milicyjny, w którym śledztwo nad śmiercią znanego adwokata ujawnia sieć intryg i niejasnych powiązań. Akcja rozpoczyna się w jednej z warszawskich kawiarni, gdzie prokurator Klecz spotyka się z mecenasem Sewerynem Marcem. Ich rozmowa pełna jest subtelnych napięć – obaj mężczyźni mają do siebie wzajemne pretensje i ukrywają rzeczy, które nie powinny ujrzeć światła dziennego. Wkrótce jednak dochodzi do tragedii – Marzec zostaje znaleziony martwy w swoim mieszkaniu. Oficjalna przyczyna śmierci wskazuje na atak serca, ale pojawiają się dowody, które sugerują, że mógł zostać zamordowany. Śledztwo prowadzi kapitan Polikarp Rybka, doświadczony, ale nieco ekscentryczny milicjant. Już na początku dochodzenia pojawiają się niepokojące fakty – mecenas obawiał się o swoje życie, a noc jego śmierci pełna była dziwnych wydarzeń, w tym tajemniczej obecności nieznanego mężczyzny w pobliżu willi. Rybka zaczyna łączyć tropy, bada powiązania Marca z przestępczym światem i próbuje ustalić, czy jego śmierć była efektem porachunków, zemsty czy może jeszcze czegoś innego. W tle pojawia się również postać dziennikarki Klaudii Hamer, której zainteresowanie sprawą wydaje się nieprzypadkowe. Rybka podejrzewa, że kobieta coś wie, ale celowo unika bezpośrednich odpowiedzi. W miarę postępu dochodzenia milicjant odkrywa coraz więcej powiązań między denatem a tajemniczą grupą osób działających na granicy prawa. Powieść charakteryzuje się dynamiczną narracją, precyzyjnie budowanym napięciem i realistycznym obrazem pracy milicji w latach 50.

Skoro to kryminał, powinien trzymać w napięciu i ta książka spełnia ten warunek. Są fragmenty, kiedy trudno się oderwać. Podróż między Warszawą, a Kazimierzem nadaje dynamiki tej opowieści. Zakończenie jak to u Zuzanny Śliwy - nie rozczarowuje, choć można się go domyślić.

Książka "Alibi" Adama Nasielskiego to przedwojenny kryminał, który należy do cyklu „Wielkie gry Bernarda Żbika” i osadzony jest w realiach międzywojennej Polski. Akcja powieści obraca się wokół klasycznej zagadki kryminalnej: morderstwa dokonanego w zamkniętym gronie osób, w atmosferze narastającego napięcia i tajemnicy. Fabuła rozpoczyna się podczas spotkania towarzyskiego w warszawskim mieszkaniu Alberta Godlewskiego, który niespodziewanie oznajmia, że otrzymał anonimowy list grożący mu śmiercią. Wśród gości znajduje się Jerzy Klin, słynny kryminolog i detektyw-amator, który z początku lekceważy ostrzeżenie jako nieprawdopodobne. Sytuacja zmienia się dramatycznie, gdy gospodarz nagle umiera. Wszystko wskazuje na to, że został zamordowany, a zabójca nadal znajduje się wśród zgromadzonych. Śledztwo rozpoczyna się natychmiast, a Klin przeprowadza dochodzenie, badając tropy i analizując psychologię obecnych osób. Pojawiają się liczne zwroty akcji, podejrzenia i napięte konfrontacje między uczestnikami wieczoru. Atmosfera klaustrofobii i rosnącego niepokoju podkreśla poczucie, że każdy z obecnych może być zabójcą. Nasielski buduje historię w stylu klasycznych kryminałów detektywistycznych, inspirowanych twórczością Conan Doyle’a czy Agathy Christie, gdzie logika, dedukcja i drobiazgowa analiza dowodów odgrywają kluczową rolę w rozwiązaniu zagadki. Jerzy Klin prowadzi śledztwo z metodyczną precyzją, a w finale wychodzą na jaw ukryte motywy, które rzucają nowe światło na wydarzenia. To klasyczny kryminał, który wciąga czytelnika w misternie skonstruowaną intrygę i trzyma w napięciu aż do samego końca.

Kazimierz Kłoś w Listy przyniosły śmierć serwuje klasyczny kryminał milicyjny z lat 60., w którym śledztwo rozwija się na tle małej, prowincjonalnej miejscowości skrywającej mroczne tajemnice. Powieść wpisuje się w nurt PRL-owskiego kryminału, gdzie śledczy krok po kroku odkrywają kolejne tropy, a zwyczajne życie mieszkańców Noteczek zostaje zaburzone przez zbrodnię. Głównym bohaterem jest doktor Jan Bieżany, chemik, który przybywa do podgórskiego miasteczka na przymusowy urlop zdrowotny. Noteczki, z pozoru senne i odizolowane od wielkich wydarzeń, skrywają jednak tajemnice, które zaczynają wychodzić na jaw, gdy w jednym z domów zostaje zamordowany Ambroży Tralla, znany i szanowany mieszkaniec miasteczka. Jan przypadkowo trafia na miejsce zbrodni, gdzie spotyka Martę Trallównę, wnuczkę zamordowanego, która odnajduje ciało dziadka z raną postrzałową skroni. Do śledztwa przystępuje sierżant Widala, który szybko orientuje się, że sprawa jest bardziej skomplikowana, niż się wydawało. W domu Tralli znaleziono stertę listów, które mogą kryć motyw zabójstwa – były to stare dokumenty i prywatna korespondencja, ale niektóre z nich zdają się zniknąć w tajemniczych okolicznościach. Podejrzanych nie brakuje – mieszkańcy Noteczek zdają się mieć powody, by chcieć śmierci Tralli, a wśród tropów pojawiają się m.in. ślady kaloszy znalezione przy oknie i tajemniczy budzik z przerwaną tasiemką, który leżał obok ciała. Bieżany, mimo że przyjechał odpocząć, zostaje wciągnięty w intrygę, starając się pomóc w śledztwie. Jego znajomość chemii okazuje się przydatna, zwłaszcza gdy pojawiają się pytania o pewne substancje mogące mieć związek ze śmiercią Tralli. W tle przewijają się lokalne konflikty, rodzinne tajemnice i cienie przeszłości, które powoli wychodzą na światło dzienne. Listy przyniosły śmierć to opowieść, w której napięcie buduje się stopniowo, a małomiasteczkowy klimat potęguje wrażenie dusznej, klaustrofobicznej atmosfery.

„Opera śmierci” Adama Nasielskiego to kryminał, w którym inspektor Bernard Żbik zostaje wciągnięty w sprawę niezwykle śmiałego morderstwa popełnionego podczas spektaklu operowego w Warszawie. Ofiarą jest Janina Smyczkowska, słynna śpiewaczka, kobieta budząca skrajne emocje – pożądana, nienawidzona, uwielbiana, ale też znienawidzona przez wielu ludzi z jej otoczenia. Intryga rozpoczyna się, gdy w trakcie przedstawienia, na oczach setek widzów, dochodzi do zbrodni. Chaos, który wybucha w operze, staje się początkiem niezwykle skomplikowanego dochodzenia. Śledztwo prowadzi inspektor Żbik, który od początku zdaje sobie sprawę, że sprawca musiał dokładnie zaplanować swoje działanie. Trop prowadzi do operowego świata pełnego rywalizacji, osobistych konfliktów i skrywanych tajemnic. Wśród podejrzanych znajdują się kochankowie zamordowanej śpiewaczki, jej zawodowe rywalki, a także dyrektor opery, kapelmistrz i tenor Armand Dernier, znany ze swego cynizmu i skłonności do prowokacji. Wśród osób związanych ze sprawą pojawia się także sufler, który miał obsesję na punkcie Smyczkowskiej, oraz pewien człowiek siedzący w pierwszym rzędzie, którego dziwne zachowanie jeszcze przed morderstwem przykuwa uwagę Żbika. Inspektor, krok po kroku, analizuje układ sił i motywów w środowisku operowym, odkrywając, że każda z zaangażowanych osób miała powód, by życzyć Janinie śmierci. Kluczowym pytaniem jest jednak sposób dokonania zabójstwa – Żbik musi rozwiązać, jak i kiedy broń została użyta oraz czy morderca miał pewność, że jego ofiarą padnie właśnie Smyczkowska. Kolejne tropy prowadzą w zaskakujących kierunkach, a śledztwo ujawnia nowe fakty, które komplikują sprawę i wskazują, że zbrodnia mogła być tylko częścią większej gry.

Szczęsny (już) kapitan ma niegroźną wywrotkę na swoim motorze, trafia do jednej z willi na Sadybie, gdzie prosi mieszkańców o możliwość umycia się. Jego uwadze nie uchodzi bardzo dziwne zachowanie domowników: agresywna służąca, nieobecna duchem pani domu, dość tajemniczy właściciel i bardzo cicha, i ostrożna reszta towarzystwa. Kiedy Szczęsny przyjmuje chusteczkę celem zabezpieczenia niewielkiej rany, a chwilę później zaczyna widzieć różowe słonie już wie, że warto przyjrzeć się tym personom. Konsultacja z lekarzem nie pozwala wątpić, że Szczęsny uległ odurzeniu narkotykiem, który był na rzeczonej chusteczce. Rozpoczyna śledztwo, choć swoją tożsamość i profesję skrzętnie ukrywa. Chwilę później trup zaczyna słać się gęsto, podejrzanym wydaje się być człowiek poza wszelkim podejrzeniem, a milicja ciągle jest krok za sprawcą. Póki co to najlepsza powieść autorki. To z rozmachem skonstruowana intryga, w której pozór goni pozór co i rusz wyprowadzając czytelnika na manowce. Postacie są przemyślane, akcja płynie raźno, żeby nie napisać: goni jak oszalała. Nie psuje tego efektu nawet moment (dość wczesny) kiedy można odgadnąć „kto zabił”, bo nadal otwartym zostaje pytanie: jak to się skończy.

Bardzo fajnie napisany, spokojny (ale nie nudny) kryminał. Tym razem zamordowany budzi głęboką antypatię a tych którzy mieli motyw do zabójstwa jest aż za wielu. Kilka motywów jest zbyt prostych i zbyt moralizatorskich,ale całość zrobiona jest zgrabnie i przeplatana lekkimi scenkami obyczajowymi. Ps Pan Stanisław Biczysko dołączył do grona moich ulubionych lektorów.

Adam Zieliński, poza tym że jest wybitnym chemikiem jest też patriotą z przekonania. Kiedy zachodni koncern farmaceutyczny proponuje mu ucieczkę z kraju, wraz ze swoimi wynalazkami, ten – w dosadnych słowach – wyjaśnia co mogą sobie zrobić ze swoją gwarancją sławy i wielkich pieniędzy. W tym jednak scenariuszu nie było opcji „odmowy”, Zieliński zostaje zamordowany przez płatnego zabójcę. Kapitan Szczęsny przedstawia swoją propozycję dotarcia do sprawcy, a jest to propozycja szalona, nawet jak na tego rzutkiego śledczego. Szczęsny wciela się w postać zamordowanego, tym samym przywracając go do życia, czym wprawia w konsternację zabójcę, ale i sam koncern. Kapitan podejmuje bardzo ryzykowną grę, w której do pomocy ma „psa” i sporą grupę wywiadowców. W finale sam będzie musiał przyznać, że była to jazda bez trzymanki... Po raz kolejny Kłodzińska udowadnia, że pomysłowości, ale i odwagi jej nie brakuje. Zbudowanie fabuły, przy której przygody Bonda można uznać „opartymi na faktach”, odwagi wymagało. Ta szalona historia, zamknięta w realiach Polski, na początku mocno zgrzyta, bo to tak nieprawdopodobne jak Aborygeni w czołgach. No ale... ostatecznie jest to zabawa konwencją, całkiem udana mimo wszystko.

Książka "Plan Wilka" Tadeusza Starosteckiego to powojenny kryminał osadzony w realiach lat 50., gdzie w tle rozgrywa się odbudowa życia na Ziemiach Odzyskanych. Głównym bohaterem jest Tomasz Gruza, leśnik z zawodu, który po powrocie z oflagu postanawia osiedlić się w poniemieckiej leśniczówce i prowadzić gospodarstwo leśne. Wkrótce jednak w jego uporządkowanym życiu zaczynają dziać się niepokojące wydarzenia – drobne incydenty, które stopniowo nabierają groźniejszego charakteru. Tajemnicze osoby kręcą się wokół leśniczówki, dochodzi do włamań, a nawet prób zamachu na Tomasza. Zaniepokojony Gruza zwraca się o pomoc do swojego przyjaciela Rafała Żychonia, który szybko orientuje się, że sytuacja jest poważniejsza, niż się wydaje. W miarę rozwoju fabuły odkrywają, że kluczem do wszystkich wydarzeń może być ukryty Plan Wilka – tajemniczy dokument lub mapa, związana z ukrytym majątkiem z czasów wojny. Akcja przybiera dramatyczny obrót, gdy na scenie pojawiają się nieznani sprawcy, niebezpieczne zasadzki oraz próby pozbycia się Gruzy i Żychonia. W międzyczasie pojawia się też wątek romantyczny, związany z postacią Joanny Topolskiej, młodej nauczycielki, która przypadkowo zostaje wciągnięta w środek kryminalnej intrygi.

Inżynier Teodor Nechay, wynalazca - projektant, zatrudniony w ośrodku badawczym wojska, gwałtownie rozstaje się z życiem. Zostaje otruty strychniną, podstępnie zaaplikowaną w podmienionym leku. Jego rola i pozycja jaką zajmował, zmusza do podjęcia drobiazgowego śledztwa, któremu może podołać tylko jedna osoba – kapitan Downar. Już tylko pobieżne ustalenia sugerują, że łatwo nie będzie. Każdy z potencjalnych podejrzanych coś nieudolnie ukrywa, możliwe powody zabójstwa też mnożą się niemiłosiernie. „Szczęście” jednak kapitana nie opuszcza, jego „szósty zmysł” i skrupulatność szybko pozwalają wytypować sprawcę, a dowody, które nagle wpadają mu w rękę wydają się potwierdzać słuszność rozumowania. Problem w tym, że kapitan Downar w aż takie Szczęście nie wierzy... Wyjątkowo zgrabnie skonstruowana fabuła, autor – na scenę – wprowadza wyjątkowo dużo postaci. Postaci ze sobą powiązanych, od siebie uzależnionych. Żadna z tych relacji nie powinna ujrzeć światła dziennego, więc Downar każdą „prawdę” musi wielokrotnie weryfikować. Mimo, że fabuła zagmatwana, to akcja płynie wartko do – nie tak oczywistego – finału.

Małżeństwo Zankiewiczów to dobre małżeństwo. Codzienne, dość dynamiczne kłótnie, urozmaicają życie sąsiadów Sobieszków. Dzisiaj z kolei utyskiwania Sobieszkowej utrąca jej mąż niezwykłą konstatacją: u Zankiewiczów jest cisza. Tym niezwykłym odkryciem dzielą się Sobieszkawie z milicjantami z komisariatu. Okazuje się, że Zankiewiczowie zniknęli, mało tego, pewien anonim wskazuje, że może chodzić o zdradę małżeńską i zemstę z tego powodu. Poszukiwania nie przynoszą efektu, sprawa jest na tyle poważna, że śledztwo przejmuje kapitan Halny – legendarny kapitan Halny. Określenie „legendarny” jest odpowiednie i zasłużone, Halny – krok po kroku – odtwarza historię Zankiewiczów, szczególnie Zankiewicza. Pojawiają się świadkowie, którzy łżą nieudolnie, na przemian grożąc konsekwencjami i oferując pełną współpracę. Halny zaczyna podejrzewać, że los Zankiewiczów jest przesądzony. Pozostaje ustalić tylko gdzie, jak, kiedy, kto i dlaczego... Powieść meandruje między charakterystyczną a pospolitą, Halny jest na przemian interesujący i nudny. Zaczyna się jak pospolity, ale dość charakterny kryminał z ciekawym śledztwem, kończy jak ograny schemat: sąd ostateczny nad hermetyczną grupą podejrzanych i spektakularna dedukcja prowadzącego.

"Ślady prowadzą w noc" Janusza Fabera to dobry, klasyczny kryminał z czasów PRL-u osadzony w latach 60-tych. Do pensjonatu "Rosiczka" przyjeżdża doktor Jan Filip Mięta. Niestety zamiast rozkoszować się urokami okolicy i ostatnie dni sierpnia spędzić beztrosko na spacerach oraz rozmowach przy kawie, doktor zostaje wplątany w niezwykle nieprzyjemną, niezręczną sytuacje. Trzeciego dnia pobytu Mięty w pensjonacie, w jednym z pokojów zostaje zamordowana piękna kobieta, Maria Bojarska. Tak się składa, że doktor jest jedną z ostatnich osób, która miała kontakt z ofiarą. Sprawa, której podjął się pan Mięta komplikuje się coraz bardziej. Książka ma pozytywny nastrój i zgrabną narrację. A główny bohater da się lubić. Doceniam autora za sprawnie prowadzoną intrygę oraz brak propagandy. Świetnie napisany kryminał w stylu retro. Polecam Fanom tego gatunku, a zwłaszcza fanom polskiej klasyki.

Franek Kociuba w akcji. Młody milicjant, który w powieści "Czerwona nitka" pomógł majorowi Downarowi w rozwiązaniu skomplikowanej zagadki kryminalnej, zaczyna pracę w Warszawie. Skończył właśnie szkołę oficerską, i zaczyna układać sobie życie w stolicy. Narzeczona została na wsi, ale jak w tej Warszawie się już Franuś zaaklimatyzuje to ją ścignie do siebie i wtedy przyjdzie czas na ślub i perspektywiczną rodzinę socjalistyczną, bo wiadomo że dla dobrego milicjanta znajdzie się mieszkanie. Ale na razie niepewny swoich śledczych umiejętności Kociuba jest na skraju depresji bo nowe środowisko i trudne zadania, czyli przytłacza go skomplikowana rzeczywistość. Na szczęście kryminał sam się o niego upomina i nie daje mu wpaść w rozpacz. Właścicielka mieszkania w którym wynajmuje pokój ma córkę. A ta córka ma narzeczonego... Franek nie powiedział że pracuje w milicji i pewnie dlatego młodzi zapraszają go na wspólną imprezę. No i zaczyna się historia w której młodzież bananowa dobrze się bawi i wydaje pieniądze lekką ręka, a tymczasem w kraju wcale nie jest tak dobrze żeby żyć ponad stan. Więc tam gdzie ludziom żyje się zbyt łatwo musi pojawić się przestępstwo. Na szczęście Milicja Obywatelska w postaci podporucznika Kociuby ma na wszystko oko. A na podporucznika Franka Kociubę ma oko major Downar, więc nie ma obawy, żeby młody i zdolny oficer popełnił jakiś błąd. Jak zwykle u Zeydlera Zborowskiego ciekawa opowieść osadzona w realiach późnego Gomułki, odkrywająca świat który już dawno odszedł nie pozostawiając po sobie śladów, za wyjątkiem tych zapisanych na kartach powieści.

Tajemniczy wróg to sensacyjna powieść kryminalna, w której Stanisław Wotowski snuje intrygę pełną mroku, oszustw i nieuchwytnych przeciwników, osadzoną w przedwojennej Warszawie. To opowieść o świecie, gdzie pieniądze, zdrada i strach kształtują losy bohaterów. Główny bohater, Antoni Korski, jest młodym człowiekiem uwikłanym w przestępczy świat. Choć początkowo zajmuje się jedynie drobnymi zadaniami, pewnego dnia dostaje zlecenie, które ma zmienić jego życie – ma zdobyć informacje o baronie Gercu, bogaczu, który dorobił się majątku w niejasnych okolicznościach i mieszka samotnie w luksusowym pałacyku w Alei Róż. Baron, znany ze swojej paranoi i podejrzliwości, od lat żyje w strachu, otaczając się ochroną i licznymi zabezpieczeniami. Korski, podszywając się pod krewnego wpływowej osoby, dostaje się do domu Gerca jako sekretarz. Szybko jednak zdaje sobie sprawę, że zadanie, które miało być zwykłą misją szpiegowską, przeradza się w coś o wiele bardziej niebezpiecznego. Baron rzeczywiście ma tajemniczego wroga – ktoś prześladuje go listami z pogróżkami, podejmuje próby zamachu i wniknął do jego domu w sposób, którego Gerc nie potrafi wyjaśnić. Wśród podejrzanych jest lokaj Jan, który wydaje się wiedzieć więcej, niż mówi, pasierbica Lili, zamknięta w domu przez swojego ojczyma, oraz tajemnicza kobieta, która pojawia się nocą w ogrodzie barona i ostrzega Korskiego przed nieuchronnym niebezpieczeństwem. Atmosfera napięcia narasta, gdy okazuje się, że Gerc nie tylko ukrywa coś w swoim domu, ale i sam zdaje się nie być tym, za kogo się podaje. Kto naprawdę chce go zabić? Czy Korski jest tylko pionkiem w większej grze, czy też sam stanie się celem niewidzialnego przeciwnika?

„Przyjechał do Warszawy wieczorem. Podróż miał ciężką. Dzień był gorący, ludzie tłoczyli się niemiłosiernie. Wysiadłszy na dworcu Głównym wypił w kiosku dwa kufle chłodnego piwa.” – trzecie było raczej niewskazane, ale dwa już mówiły sporo o człowieku. Jedno wypija się by ugasić pragnienie, drugie by poczuć się trochę lepiej. Ten milicjant od dwóch piw, to porucznik Engel, bohater dość ciekawej i wyróżniającej się na tle innych ,opowieści z serii „Ewa wzywa 07″ „Wyspy czterech łotrów” Andrzeja Szczypiorskiego. Autor „Mszy za miasto Arras” tworzy lekką i nieco niesamowitą opowieść, która spełnia wszystkie wymagania narzucone przez sponsora serii, czyli komendę główną MO. Jednak robi to w sposób bardzo błyskotliwy, przemycając nad Wisłę gangsterską historię wprost z Chicago. Najważniejszy jest tu oczywiście inteligentny milicjant. Niekoniecznie musiał być jak porucznik Borewicz, bohater niezwykle popularnego serialu telewizyjnego „07 zgłoś się” błyskotliwym i dowcipnym oficerem – Istotne, żeby miał coś w sobie interesującego. „Oficer milicji w randze porucznika miał ociężałą postać, tęgą twarz i zmęczone spojrzenie. Wyglądał na pięćdziesiąt lat i chyba nie uprawiał porannej gimnastyki.” Wyglądał więc niezbyt korzystnie a do tego jeszcze palił paskudne papierosy. „Wydobył z szuflady paczkę papierosów marki sport. – Pali pani? – Dziękuję – odparła i wydobyła z torebki carmeny. Podsunęła mu paczkę. – Nie, wole sporty. Kiedy zmieniam od razu kaszlę. Podał jej płonącą zapałkę, potem sam zapalił, zaciągnął się głęboko i natychmiast chwycił go kaszel.” Taki obraz zwyczajnego milicjanta, który mógłby być sąsiadem powinien przemawiać do czytelnika. Ważne jest jednak, by wciągnąć go w zabawę w poszukiwanie odpowiedzi na pytanie kto zabił. Dlatego śledczy musi od razu podążać w odpowiednim kierunku, wskazując prawdopodobne ślady, odkryte dzięki swojej przenikliwości. „Ja rozumiem, że na przykład kastet – kontynuował porucznik – albo młotek. Gdyby go udusił gołymi rękami też bym się nie zdziwił. Ale pończocha?” I dzięki takiej prostej informacji wyrobiony czytelnik już wie, że morderca nie działa jak zwyczajny polski przestępca. Jeśli do tego jeszcze dodać informację przyniesioną przez świadka, że widział w pobliżu mieszkania, w którym doszło do morderstwa człowieka o ogorzałej twarzy w zagranicznym ubraniu i białych mokasynach, wszystko powoli staje się jasne. Przestępcą musi być ktoś z zagranicy. Nie wiadomo tylko dlaczego zabił? Więc, żeby to sprawdzić, wytrawny milicjant skłania do współpracy różnych obywateli od studenta, który zgłasza, się sam do pomocy, poprzez profesora Uniwersytetu który też czuje potrzebę pomagania milicji i w końcu przestępcy – złodzieja samochodowego, który za mglistą ofertę pomocy w przyszłości natychmiast zamienia się w psa gończego tropiącego z zapałem zagranicznych bandytów. „Majdaj był zdyszany. Włosy miał mokre od potu i deszczu, który siekł miasto nielitościwie od samego rana. (…) – Panie poruczniku, powiedział Majdaj. – Mamy tego gościa…” Mają na razie jednego, ale jak się wkrótce okazuje jest ich kilku, takich łotrów, którzy nie dość, że polują na bratanicę pierwszego trupa to jeszcze walczą ze sobą przenosząc chicagowskie zwyczaje strzelania do siebie na ulicy do centrum Krakowa. Ostatniego z nich, już namierzanego przez milicję w końcu zatrzymuje przypadkowy złodziej, któremu przecież nie będzie jakaś łachudra zagraniczna machała przed nosem pistoletem. „Więc ten człowiek z kopytem w ręce też myślał, że jest górą. (…) Panie poruczniku, żeby pan widział jego zdumienie, kiedy usiadł na tyłku i zobaczył, że ja mam w dłoni jego własne kopyto…” – wyjaśnił złodziej o pseudonimie Onufry, który z łatwością powalił uzbrojonego gangstera. W końcu dzięki własnej inteligencji i przenikliwości a dodatkowo jeszcze świetnej znajomości angielskiego milicjant Engel składa wszystkie dane do kupy i okazuje się, że dwie bandy amerykańskich gangsterów postanowiły sprzątnąć w Polsce ostatnich żyjących krewnych pewnego niezwykle bogatego gangstera, który właśnie odszedł w zaświaty, pozostawiwszy ogromny majątek. Nie wiadomo w jaki sposób chcieli sami przejąć spadek, likwidując dwoje krewnych, bo tego milicjant do końca niestety nie wyjaśnia, ale to i tak nie ma większego znaczenia. Czytelnik bowiem dostaje w tej powieści wszystko to czego mógłby sobie zażyczyć, trupy, pogonie, strzelaniny a wszystko to w mieście znanym z zamiłowania do porządku. I do tego jeszcze ma w bonusie zwykłego milicjanta, który nad wszystkim panuje a społeczeństwo pomaga mu tak jak harcerze kapitanowi Żbikowi. Powieść „Wyspa czterech łotrów” jest jedną z najlepiej napisanych opowieści z serii „Ewek”, choć podobnie jak wszystkie pozostałe niebieskie zeszyty w pełni realizuje narzuconą przez partię i milicję linie programową. Gdy po latach czysta się te książki, trudno się oprzeć pewnej refleksji: jak to możliwe, że mając takich doskonałych śledczych, PRL miał ciągle problemy z przestępczością, która właśnie w systemie komunistycznym pleniła się jak nigdzie indziej a kradł i oszukiwał państwo niemal każdy, kto tylko miał ku temu okazję. Tu odpowiedź wydaje się prosta. Milicjant w powieściach czasów PRL-u był produktem zastępczym jak wyrób czekoladopodobny zastępujący w PRL czekoladę, która była nieosiągalna w państwowych sklepach udającym tylko oficera śledczego, prawdziwego policjanta, który w państwie ciągłych niedoborów był stale towarem deficytowym.

Powieść Demon wyścigów to sensacyjny kryminał, osadzony w realiach przedwojennej Warszawy, który odsłania kulisy świata wyścigów konnych, zakulisowych intryg i wielkich pieniędzy. Głównym bohaterem jest Jan Grot, doświadczony dżokej, który cieszy się nie tylko doskonałą reputacją na torze, ale również ogromnym zainteresowaniem różnych środowisk – zarówno tych legalnych, jak i półświatka hazardowego. Jego umiejętności i uczciwość czynią go celem dla tajemniczej grupy, która chce podporządkować sobie wyniki wyścigów. Fabuła rozpoczyna się, gdy Grot otrzymuje tajemnicze wezwanie – ma pojawić się w nocy na ulicy Belwederskiej. Tam czeka na niego ktoś, kto podpisuje się jako Demon wyścigów. W tym samym czasie na torze zaczynają się dziać niepokojące rzeczy: faworyci przegrywają w dziwnych okolicznościach, wyniki stają się coraz bardziej nieprzewidywalne, a pojawia się coraz więcej podejrzeń o manipulacje. Jan Grot, nieufny wobec licznych propozycji korupcyjnych, od lat bronił się przed wpływami nielegalnych grup bukmacherskich, jednak tym razem sprawa jest poważniejsza. Tajemnicza organizacja ma szerokie kontakty, nie tylko wśród dżokejów, ale również wśród właścicieli koni i bogatych graczy. Grot staje się kluczowym celem – albo się podporządkuje, albo poniesie konsekwencje. Sytuację komplikuje fakt, że jego koń, Magnus, ma ogromne szanse na wygraną w nadchodzących gonitwach. Jego właściciel, hrabia Hubert Świtomirski, liczy na wielką wygraną, która ma uratować go przed finansowym upadkiem. W tle pojawia się także postać Irmy, kochanki hrabiego, która prowadzi własne gry i utrzymuje tajemnicze kontakty.

Lubię książki B Gordon przede wszystkim ze względu na język, styl pisania, ciekawe kreacje postaci i celne obserwacje obyczajowe. Ale oczywiście wątek kryminalny też jest ważny. Tym razem sprawa jest pozornie oczywista, ale pojawiają się też inne tropy. Może nie ma napięcia, ale nudnie też nie jest.