Gdy życie prawie wymarło. Tajemnica największego masowego wymierania w dziejach Ziemi

Książka trochę jest naukową autobiografią Paabo, który genetyką ewolucyjną zajmuje się od lat 80, trochę opisem metod stosowanych we współczesnej biologii i genetyce, a trochę opisem rewolucji, do której doszło w latach 80 i 90-tych XX wieku, i która umożliwiła odkrycia, których dokonał Autor ze swoim zespołem. Czyta się gładko, tak do połowy jest to fascynująca historia "robienia nauki" od środka, żmudnego szukania kości po Europie, korzystania z odkryć innych, jak "odzyskiwanie" DNA z kopalnych szczątek lub nawet krwi z komarów zatopionych w bursztynie (pamiętacie "Park Jurajski" Crichtona?). Temat jest o tyle ciekawy, że oczywiście DNA z czasem się rozkłada, nie można po prostu pobrać krwi takiemu neandertalczykowi... ale są sposoby, choć potrzeba też trochę szczęścia. Potem robi się trochę bardziej hermetycznie, bo gdy okazuje się, że tak, można to zrobić, że tak, mamy materiał do badań, zaczyna się żmudna, naukowa praca: prawdopodobieństwa, PCR-y, hipotezy, odniesienia... Jednocześnie Paabo jest chyba tego świadomy, bo często robi krótkie podsumowania, które trochę rozjaśniają czytelnikowi, dlaczego akurat TO ma znaczenie. Ale nie będę udawał że wszystko zrozumiałem. Jest też sporo o debacie "czy homo sapiens krzyżowali się z neandertalczykami", która dość głośna była swego czasu, teraz już przycichła, ale właśnie dzięki wynikom badań zespołu. Ale przy okazji wyniki trochę zmieniły w paru rzeczach jak mitochondrialna Ewa czy hipoteza multiregionalna. Ogólnie polecam, kawał nauki, a na dodatek ciekawie opisane. Szkoda że przy okazji nagrody Nobla nie wznowiono polskiego wydania i człowiek musi szukać po amazonach.

W 1996 roku opublikowana została książka wyjątkowa - "Boska cząstka. Jeśli Wszechświat jest odpowiedzią, jak brzmi pytanie?", pióra Leona Ledermana i Dicka Teresiego. 4 VII. 2012 roku zespół naukowców pracujących w Wielkim Zderzaczu Hadronów ogłosił odkrycie długo poszukiwanego bozonu Higgsa. Co przyniosło to odkrycie? Jakie rodzi pytania? Nad tym zastanowiło się dwóch wybitnych fizyków, podejmując temat tam, gdzie jeden z autorów, Leon M. Lederman zakończył swój słynny bestseller "Boska cząstka". Profesor Illinois Institute of Technology – złotousty Leon Max Lederman to noblista, odkrywca neutrina mionowego. Christopher T. Hill jest fizykiem teoretykiem, byłym szefem Wydziału Fizyki Teoretycznej w Fermilabie. Autorzy, momentami w żartobliwy sposób przedstawiają kluczowe problemy, które wiodą naukowców w głąb samej istoty natury, np. istotę masy i jej wpływ na konkretne ukształtowanie rzeczywistości. Leon M. Lederman nie zawraca sobie głowy podstawami fizyki, nie trudzi się wyjaśnieniami dla niego i fizyków oczywistymi, przechodząc do poszczególnych problemów, dlatego pewną wiedzę o wszechświecie trzeba posiadać, by zgłębiać publikację ze zrozumieniem. Nie raz, i nie dwa musiałam szperać po sieci szukając wytłumaczenia zawiłości wielu zagadnień. Podobno też pod względem bozonu Higgsa, książka jest już nieaktualna (od 2012). Czytałam "Boską cząstkę" fragmentami, i była zabawniejsza (jak np. wyimaginowane dysputy między filozofami), bardziej przystępna od kontynuacji - brak jej lekkości stylu, jest większa hermetyczność. Nudne są też użalania autorów na temat finansów i porzuconych projektów (m.in. upadek planu budowy SSC). Poleciłabym wyłącznie wielkim fanom Nauki. Oraz osobom cierpiącym na bezsenność, na pewno docenią takie fragmenty: "cząstki to wzbudzenia stanu próżni kwantowej, które nabywają masę w wyniku dwóch procesów - oscylacji sprzęgającej je z polem Higgsa oraz swobody asymptotycznej oddziaływań kolorowych kwarków i gluonów’". 😉

Książka ciekawa, aczkolwiek nie nazwałbym jej porywającą, taką, którą czyta się z wypiekami na twarzy. Stanowi zwarty, cykl powiązanych ze sobą wykładów prezentujących dorobek współczesnej fizyki, chemii, biologii, filozofii. Należy czytać ją powoli i z uwagą. A odnosząc się do podtytuły książki muszę stwierdzić, że (według mnie) o ile udało się Autorowi w przekonujący sposób wyjaśnić pochodzenia życia na Ziemi, o tyle z problemem pochodzenia wszechświata, a tym bardziej świadomości zupełnie sobie nie poradził. Mimo wszystko książkę polecam. Przeczytajcie sami, aby się przekonać czy mam rację, czy może jednak coś mi umknęło :)

Witam, Astronomię miałem ponad 30 lat temu i w zasadzie zapamiętałem tylko wiek wszechświata (6 mld) i gwiazd (8 mld - jak się domyślacie ciężko to było logicznie wytłumaczyć że dzieci są starsze od ojca ale widać da się). Od tego czasu b. wiele się zmieniło i pewnie wiele razy zmieni. Jeżeli pierwsze cywilizacje powstały kilka tysięcy lat temu, obserwacje naukowe trwają trochę krócej to ciężko ogarnąć byt który trwa, wg obecnych hipotez, kilkanaście mld lat. Przyznaję że zazdroszczę wiary kosmologom twierdzącym że materia w kosmosie nie ma początku, trochę się to kłóci z chłopskim rozumem ale jak to kiedyś zakończył wywód śp. prof. Oleś "Nieprawdaż panowie studenci?" I po chwili namysłu dodał "nie widzę błysku inteligencji na Waszych twarzach". Ciężko było się nie zgodzić i tak samo czuję się po tej lekturze, niestety. Pozdr.

Książka, która znaczaco poszerza horyzonty poznania i wyobraźni. Wyjatkowo dobrze pasuje do niej cytat z Norwida : "Odpowiednie dać rzeczy słowo ". A zatem lecimy w dół (?) "na złamanie karku" z krańców Wszechświata, aby ostatecznie "zderzyć się" z kwarkiem. Po tym bujaniu w chmurach galaktycznych i elektronowych, aż kręci sie w głowie i z trudem wraca do rzeczywistości jednego metra ;) Warto jednak wyruszyć w tę podróż.

10! Tak powinny wyglądać pozycje popularnonaukowe. Autorka kiedy już bierze na tapet dane zagadnienie, wchodzi w nie na tyle głęboko, że warto czytać nieco wolniej, lub nawet dwukrotnie. Tego właśnie oczekuję od książki tego typu - nie tylko pogłaskania, ale głębszego, można by powiedzieć, przedakademickiego przeanalizowania tematu. Biorąc to pod uwagę, język oceniam jako naprawdę przystępny, a sposób podawania wiedzy czasem zaskakujący. Zdarzało się, że po omówieniu jakiejś kwestii, autorka nagle dodaje coś całkiem nowego, co zmusza ją i czytelnika do ponownej analizy. Myślę, że tym zabiegiem chciała nam pokazać jak naprawdę działa nauka. Cieszę się, że posiadam tą książkę i na pewno będę do niej czasem wracać. Oznaczyłem sobie kilka stron gdzie autorka bardzo zrozumiale opisuje np. migracje w dysku protoplanetarnym, cykl węglanowo-krzemianowy, czy też absorpcję i odbijanie światła przez rośliny. Nie potrafię znaleźć minusów. Brawo.

Sięgnąłem z rozpędu i nostalgii do P. Daviesa (dobrze wspominam jego “Boga i nową fizykę”), nagle zorientowałem się że czytam utwór z pierwszej połowy lat 90. W każdym innym gatunku literatury to nic, ale tutaj… większość czasu musiałem porównywać od razu informacje z Wikipedią (nota bene powstała w 2001). To, co było ciekawe, to jak niektóre pomysły czy nadzieje się zestarzały, a inne funkcjonują sobie nadal. Wydanie z komentarzem współczesnym - to byłoby coś! Bo sam esej dość fascynujący.

Książka Wszechświat krok po kroku to oryginalne i ciekawe podejście do tematyki kosmologii. Autor prowadzi czytelnika przez fascynującą podróż – od samego początku Wszechświata, poprzez powstawanie galaktyk, gwiazd i planet, aż do pojawienia się życia. Jednym z największych atutów książki jest jej struktura. Każdy rozdział rozpoczyna się krótkim streszczeniem, które w przystępny sposób wprowadza w temat, a następnie autor szczegółowo rozwija przedstawione zagadnienia. Dzięki temu łatwiej przyswajać informacje i zrozumieć skomplikowane procesy fizyczne i astronomiczne. Z mojego punktu widzenia, ostatnie rozdziały poświęcone biologii życia okazały się trudniejsze w odbiorze. Autor wprowadza tam dużą liczbę nowych terminów, co momentami było przytłaczające. Podsumowując, Wszechświat krok po kroku to wartościowa pozycja dla osób zainteresowanych kosmologią i ewolucją Wszechświata. Choć niektóre fragmenty mogą być wymagające, to ogólna koncepcja książki i sposób jej przedstawienia sprawiają, że jest to ciekawa i pouczająca lektura.

Czasem chaotycznie, czasem bełkotliwie, ale w sumie warto! Choćby dla próby wyjaśnienia pojawienia się liczb Fibonacciego w przyrodzie czy też możliwego powodu "zwycięstwa" lewoskrętnych aminokwasów nad prawoskrętnymi. Aha, owa wspomniana bełkotliwość może być winą tłumacza i/lub redakcji. O pojedynczych babolkach nie wspomnę, ale tłumaczenie ciągu słów prowadzącego od słowa "SHIP" (statek) do słowa "DOCK" (dok) jest, delikatnie mówiąc, zaskakujące. Bo chyba moje tłumaczenie jest dosyć logiczne?. Bo dla tłumacza ów DOCK to... (nikt nie zgadnie) szczaw! Gwiazdka odjęta jak nic.

Solidna porcja wiedzy astronomicznej. Szeroki zakres tematów, od pierwiastków występujących na Ziemi, poprzez planety Układu Słonecznego a skończywszy na innych galaktykach i rodzajach gwiazd. W książce znajdzie coś dla siebie zarówno osoba totalnie zielona, jak i taka która już przeczytała kilka pozycji z tej dziedziny. Jedynie ilustracje wydają się nieco niespójne, czasami po prostu brzydkie. Ale na to można przymknąć oko.

Autor przedstawia ciekawe spojrzenie na pojęcie „niczego” oraz pustki, która według współczesnej fizyki nie jest stabilna i mogła zapoczątkować powstanie Wszechświata. Interesujące były również rozważania na temat płaskości Wszechświata i tego, że nie musi on mieć żadnego celu, co wcale nie jest wizją negatywną. Książka jest napisana przystępnym językiem, ale wymaga skupienia i uwagi. Mimo że liczy około 200 stron, nie czyta się jej bardzo szybko.

Książka jak na mocno filozoficzny temat jaki podejmuje, nie jest przegadana, ani "przefilozofowana" (choć oczywiście posiada pewne mielizny...). Autor wyraźnie stara się przedstawić temat z różnych stron - zarówno tych bliższych mu zawodowo, jak i mających przybliżyć nam zupełnie inne rozumienie "niczego" na przestrzeni wieków. Autor nie ustrzegł się kilku wpadek, jak zagajenie zupełnie innego podejścia do jednego z działań arytmetycznych w dawnych czasach, do którego potem nie wrócił, jednak tych "ślepych uliczek" nie ma wiele i nie psują one całościowego odbioru książki.

Naprawdę lektura warta polecenia. Zgrabne pióro autora i sprawnie wpleciony humor niezwykle łączył się w opowieść o historii odkrywania świata przez człowieka. Wszystko połączone było w osobistą opowieść o ojcu i relacji syn-ojciec, co stanowiło ciekawą, ale i momentami wzruszającą narrację.

Wspaniała praca historyczna, socjologiczna i pewnie tez po trochu psychologiczna, którą powinni przeczytać wszyscy ludzie wierzący w jakiegoś boga. (No, większość i tak by niewiele zrozumiała). Kolejna książka, która pomaga pojąć, po co ludzie stworzyli sobie bogów i dlaczego w nich tak uparcie wierzą i wyznają jakieś religie. Liczę, że to istotny przyczynek do upadku religii i zastąpieniu ich czymś wartościowszym.

Tematyka populacji, środowiska, przyszłości i rozwoju, kontrowersyjne tezy i zaskakujące analizy i historie oraz fakty, to wszystko znajdziecie w tej książce📚 Jaki kraj ma najlepszy program planowania rodziny? Z jakimi problemami borykają się młodzi Japończycy? Jak Izrael i Palestyna walczą przy pomocy populacji? Dlaczego jest nas o wiele więcej niż powinno i do czego to prowadzi? To kilka tematów tej książki. Polecam

Niezależnie od tego, że niektóre opowieści są podobne i mogą nużyć, jest to obowiązkowa lektura dla zwolenników absurdalnie błędnej tezy, że tzw. aktualna wiedza naukowa jest niepodważalna i nie należy jej w żadnej mierze podawać w wątpliwość. Gdyby tak było, spędzalibyśmy wakacje na baśniowych wyspach otoczeni mitycznymi istotami. Może szkoda? :)

Książka o różnych "naj" w komosie. Autor omawia skrajne przypadki, te skrajnie małe i duże, zjawisk, które zachodzą w astronomii. Ekstremalnie niskie i wysokie temperatury, wielkości, prędkości itd. To taki trochę zbiór ciekawostek, ale rzetelnie i ciekawie omówiony.

Świetna książka! Doskonale się ją czytało, pozwala rozruszać umysł. Co prawda trzeba się trochę skupić, ale o to chodzi. Dużo ciekawych informacji oraz wyśmienity styl pisania autorki. To jest prawdziwa literatura popularno - naukowa, pisana przez naukowców, a nie jakieś wypociny wokół modnych tematów, vide "Niewidzialna ochrona", pisane przez dziennikarzy, gdzie na 500 stron zawartości, treści użytecznych lub poszerzających horyzonty ze świeczką szukać, za to anegdotki o bohaterach, spodniach, samochodach i ojcach bohaterów. Polecam każdemu! Niesamowite jakie rzeczy dzieją się wokół nas od lat, a nawet jako społeczeństwo nie zdajemy sobie z tego sprawy, gdyż informacje, które spływają z szerokich mediów to celebryci, polityka i wypadki. Za mało dobrych informacji jest publikowanych oraz informacji ze świata nauki, przyrody, edukacyjnych.

Bardzo dobra publikacja - można się z niej mnóstwo nauczyć - ale mocno nierówna pod względem stylu. Najlepsze części (od których na szczęście zaczyna się książka) są fascynujące i wciągają na całego, ale te gorsze są z kolei dość nużące. Jednak tak jak już wspomniałam, to nie treść staje się nagle nudniejsza, w żadnym wypadku! Po prostu w części, która przechodzi do opisu mięsożerców (gdzieś za 150 stroną, czyli prawie w połowie) z niezrozumiałych dla mnie powodów autor zaczyna nieustannie powtarzać te same krótkie opisy, tzn. nigdy niemal nie znajdziecie samego słowa "teropody", ale "teropody o ostrych zębach w typie tyranozaura", nie zwyczajnie "zauropody", ale "długoszyje zauropody takie jak diplodok". Co nie drażniłoby, gdyby to były rzadko używane pojęcia, ale oba padają w książce non stop. Zatem ma się nieładne wrażenie, że albo autor ma czytelników za idiotów z pamięcią złotej rybki, albo uległ pragnieniu lania wody dla zwiększenia liczby stron - albo i to, i to. W rozdziałach wcześniejszych, gdzie opisywane są grupy prehistorycznych zwierząt faktycznie kompletnie nieznane laikom (rynchozaury, rauizuchy, itd.), takie wizualne dopiski miały przynajmniej logiczny sens, a i tak nie zdawały mi się tak nagminne. Później zabrakło mi również polotu w dygresjach o tym, jak paleontolodzy działają w różnych krajach. Na początku opowiastki autora o kolegach po fachu były naprawdę bardzo barwne i nie mniej ciekawe niż same dinozaury, ale potem spadek literackiej formy zdawał się dotknąć i je. Szkoda, że autor stracił tę wcześniejszą lotność pióra, bo pomijając zniżkę formy, to sama treść jest cały czas wspaniała. Na kartach książki pełno jest niesamowitych odkryć, o których nie miało się pojęcia, a sposób dojścia do takich a nie innych wniosków w ich badaniach jest sprawnie wytłmaczony. Jest nawet dogłębnie opisana bibliografia, nie będąca tyko suchą listą pozycji. Bardzo się cieszę, że sięgnęłam po tę pozycję, rozpaliła we mnie chęć dalszego zgłębiania paleontologii. Z samych wątków książki, to osobiście byłam tylko zawiedziona brakiem opisu spinozaura i jego kuzynów, przecież to taka unikalna grupa dinozaurów. O tyranozaurze mamy cały rozdział, inne duże teropody też są długo opisywane, a spinozaur leży i kwiczy. :( Co jest tym bardziej dziwne, biorąc pod uwagę fakt, że historia badań nad nim jest niesamowita i świetnie pasowałaby do reszty opisów przygód naukowców. W ogóle zaskakuje praktycznie brak opisu kredowych gatunków z Afryki, i to, że z kredowej Europy mamy tylko Węgry (tak, Europa była wtedy zalana, ale można byłoby chociaż wspomnieć inne jej wyspowe części). Rozczarował mnie też brak zagłębienia się w temat dinozaurów, których ubarwienie znamy - został tylko zasygnalizowany, a jest to przecież coś fascynującego. Za to wszystko niestety musi być minus. A, i jeszcze ważna uwaga co do polskiego wydania: niestety TRAGICZNA KOREKTA. Nie tyle literówki (choć też często się zdarzają), ale wręcz zła odmiana wyrazów w zdaniach (!!) oraz wiele błędnych zapisów nazwisk badaczy i nazw gatunkowych. Szczególnie dobiło mnie to, że za KAŻDYM razem imię Othniela Marsha, naprawdę bardzo znanego dawnego badacza, w głównym tekście widniało jako OthAniel. Tylko jeden podpis pod fotografią był prawidłowy. Wiele, wiele razy podawano też angielskie nazwy dinozaurów zamiast polskich (nie mogło chodzić o międzynarodowe nazwy naukowe, bo te są zapisywane w książce kursywą). Naprawdę duży wstyd na tym polu.

Z niekłamaną przyjemnością sięgnąłem po pierwszy tom autobiografii mojego ulubionego autora - szczególnie, że jestem już po lekturze (w niektórych wypadkach kilkukrotnej) wszystkich pozostałych jego książek. Książka jest, że tak po wiem, dwulicowa. Z jednej strony - wspomnienia autora, jego dzieciństwa w Afryce, jego przyjaźni, napomknienia o miłości (a nawet o "pierwszym razie"); całkiem sporo miejsca poświęcone atmosferze jego lat studenckich i przyjaźniach (na całe życie), które tam zawarł ze swoimi rówieśnikami, dziś poważanymi profesorami i kierownikami katedr oraz o jego mentorach i naukowych guru. Drugie oblicze książki to naukowe rozważania Dawkinsa. Jak to Dawkins, nie potrafi on po prostu napisać, że w czasie studiów prowadził badania nad umysłem kurczaka - poznaliśmy szczegóły eksperymentów, wykresy, oraz dokładne wnioski. Takich przypadków jest więcej i trzeba pogodzić się z tym, że książka to nie tylko autobiografia, ale w sporej części popularnonaukowa książka. Dla mnie oczywiście niekoniecznie jest to problemem, ale zdaję sobie sprawę z tego, że znajdą się tacy, dla których będzie. Myślę, że warta przeczytania, jednak czegoś jej brakuje. Liczę na to, że drugi tom już w pełni zaspokoi moje oczekiwania.