Długa droga do domu. Wspomnienia uciekiniera z północnokoreańskiego piekła

Nie jest to pierwsza książka poświęcona Korei Północnej, jaką czytałam, więc wiele szczegółów dotyczących łamania praw człowieka w tym kraju nie było mi obcych. Jednak biografia Shina jest na swój sposób wyjątkowa, bo był pierwszą szerzej znaną osobą, która urodziła się w obozie dla więźniów politycznych i uciekła za granicę. Co więcej, Shin urodził się w obozie 14, uważanym za jeden z tych o najostrzejszym rygorze. Chłopak nie tylko nie znał świata poza Koreą Północną - on nie znał nawet Korei, nie poddano go "standardowemu" praniu mózgu. Urodził się w obozie, by pracować i pokutować za "grzechy" rodziców, aż do przedwczesnej śmierci - po co mu było wiedzieć cokolwiek o Korei? Wiedza o państwie to jedno, Shina nie nauczono jednak tak podstawowych rzeczy jak miłość i troska, własną rodzinę uważał za konkurentów w walce o przeżycie, a donoszenie na nich wpojono mu jako podstawowy obowiązek. Harden wielokrotnie rozmawiał z Shinem, a także z wieloma specjalistami od Korei Północnej. Potwierdzali oni wiarygodność zeznań uciekiniera - w końcu jego historii nie da się zweryfikować, wszyscy jego bliscy już zapewne nie żyją, a państwo zaprzecza istnieniu obozów. Amerykański dziennikarz zebrał jednak w całość historię Shina, przeplatając ją znanymi faktami nt. koreańskich obozów koncentracyjnych oraz życia i zwyczajów uciekinierów z Północy po przybyciu do Chin, Korei Południowej czy Stanów Zjednoczonych. Książkę pomimo trudnej tematyki czyta się zaskakująco lekko, ale głównego bohatera ciężko darzyć sympatią, nawet jeśli współczuje się mu jego doświadczeń życiowych. "Urodzony w obozie nr 14" skupia się jednak na głównym bohaterze i jego przeżyciach, warto więc wcześniej zapoznać się z inną lekturą dot. Korei Północnej (moja mocna polecajka: "Światu nie mamy czego zazdrościć" Demick), a książkę Hardena potraktować jako ciekawe uzupełnienie.

Po przeczytaniu tej książki i innych o podobnej tematyce m.in. (Karawana kryzysu. Za kulisami przemysłu pomocy humanitarnej Linda Polman, Żar. Oddech Afryki Dariusz Rosiak ) mam nieodparte wrażenie że pomagamy organizacjom humanitarnym a nie potrzebującym.

To książka, od której nie mogłam się oderwać. Chłonęłam ją całą sobą i bezkrytycznie. Nie przeszkadzały mi niedociągnięcia stylistyczne ani zbyt mały druk. Koleje losów ludzi związanych z Płakowicami całkowicie mnie wciągnęły, a opowieść ta okazała się dużo ciekawsza niż sądziłam, biorąc ją po raz pierwszy do ręki. Za największy atut tego reportażu -opowieści rekonstruowanej na podstawie prawdziwych wydarzeń uważam bogactwo ludzkich charakterów przedstawionych przez Jolantę Krysowatą. Zacznę jednak od ogólnego tła. W moim odczuciu, pisarka świetnie oddaje klimat powojennej Polski lat 50., trudną sytuację młodych nie mających czego szukać na biednej i przeludnionej wsi, której stalinowska Polska daje możliwość kształcenia i nakazy pracy. W ten sposób setki młodych otrzymały skierowanie do pracy w tajnym ośrodku dla małych Koreańczyków. Z wielkim wyczuciem i troską o godność swoich bohaterów, autorka rysuje dramatyczne losy koreańskich sierot, dzieci przybyłych do Polski w 1953r. po tragicznych przeżyciach wojennych, wyczerpanych wielotygodniową podróżą pociągiem-słabych, chorych, wyniszczonych, poturbowanych przez życie. Zaskakuje ich niesamowite zdyscyplinowanie, odporność na niewygody, ból (chłopiec, któremu kazano nie oddychać w czasie rtg klatki piersiowej mdleje, bo nikt mu nie powiedział, że może złapać oddech po badaniu; inny traci przytomność z bólu na fotelu dentystycznym nie pisnąwszy ani słówka). Tragiczne historie małych, zagubionych, trawionych chorobami Koreańczyków, dotykają czytelnika do żywego, ale, co najważniejsze i pocieszające, doznają w biednej i zniszczonej wojną Polsce choć odrobiny ciepła i życzliwości, mimo że ich koreański wysłannik i komisarz robi wszystko, by nie było nadmiernego „rozpieszczania” i bratania z Polakami. Niestety, sielski pobyt na Dolnym Śląsku kończy się po 6 latach wraz z nakazem powrotu ponad 1200 dzieci do Korei, które wyruszają przestraszone i smutne w kolejną podróż w nieznane, mimo że pragną ze wszystkich sił zostać w Polsce. Ulatują ich kiełkujące marzenia o karierach sportowych, artystycznych. Czeka ich tak bardzo krzywdzące i twarde lądowanie na nieprzyjaznej koreańskiej ziemi, potrzebującej rąk do pracy w hutach i kopalniach na chwałę budowy komunistycznego imperium Kim Ir Sena., które ledwie albo wcale nie pamiętają. Niestety, reżim północnokoreański „zadba”, by wszystkie relacje i nitki łączące bohaterów koreańskich i polskich zostały przerwane raz na zawsze. Dziennikarka, dzięki swojej wytrwałej pracy reporterskiej, wertowaniu Internetu, przeprowadzeniu setek rozmów, przejechaniu tysięcy kilometrów, pomocy kolegów-dziennikarzy, zbiera bogaty materiał pozwalający na utrwalenie w pamięci czytelników sylwetek wielu osób bezpośrednio lub pośrednio związanych z koreańskich ośrodkiem dla wojennych sierot: dyrektorów, wychowawców, nauczycieli, personelu pomocniczego, lekarzy, w tym dr Tadeusza Panka, prof.Hannę Hirszfeldową, zasłużoną pediatrę i jej męża Ludwika-pioniera badań nad grupami krwi. Ich losy, przeplatające się z bohaterami koreańskimi, drobiazgowo i interesująco rekonstruuje, unikając nadmiernego skomplikowania tak, że można się odnaleźć w gąszczu postaci i zdarzeń, a w epilogu ujawnia ich dalsze dzieje już po likwidacji domów dziecka dla Koreańczyków i ich wyjeździe z Polski w 1959r. Książka zawiera archiwalne zdjęcia z lat 50., wzruszające listy pisane przez dzieci do dawnych opiekunów, nawet w wiele lat po opuszczeniu drugiej ojczyzny, wiersze Tadeusza Partyki dla Kim Ki Dok, której życie za wszelką cenę chciał ocalić i która jest centralną postacią książki utrwaloną na okładce i w tytule. Bardzo zachęcam wszystkich czytelników do zgłębienia tej ciekawej, a zapomnianej historii skrzyżowania losów Polaków z odległymi nam geograficznie i kulturowo Koreańczykami. To będzie podróż pełna nostalgii i wzruszeń.

Opisane bardzo szczegółowo kulisy tej makabrycznej zbrodni szykowanej latami mnie zwyczajnie przerażają. Do czego prowadzi reżim i dyktatura ludzkość przekonała się już przecież nie raz. Skąd się bierze w jednym człowieku myśl, że wie jak poustawiać życie innych ludzi i jakim cudem znajduje to aprobatę, ślepy poklask i realizację? Bardzo dobra pozycja do przemyślenia dokąd prowadzi bezmyślne posłuszeństwo "idolowi tłumu"? Podziwiam odwagę autorki tej książki.

Książka ukazuje trochę kulturę wschodnich sąsiadów, która zupełnie nie jest rozumiana przez zachód. Mimo tego warte przeczytania, dużo ciekawych informacji o katastrofie i tym co działo się później. Przyznam, że wciągnęła mnie dopiero za drugim razem, kiedy byłam już po wizycie w strefie skażonej. Polecam dla ludzi otwartych i ciekawych tamtej historii i innego spojrzenia na świat.

Wojna toczy się głównie między marionetkowymi władcami kraju, Czeczenami posłusznymi Rosjanom, a całą resztą Czeczenów. Prawdziwi lub domniemani bojownicy znikają bez śladu, porywani przez gwardię prezydenta Ramzana Kadyrowa lub rosyjską FSB. Åsne poznaje zarówno kulisy, jak i fasadę tego konfliktu. Słucha wstrząsających opowieści czeczeńskich sierot i matek. Przeprowadza wywiad z Kadyrowem. Przy zachowaniu całego dziennikarskiego obiektywizmu i bezstronności Åsne Seierstad staje się kimś więcej niż dziennikarką – staje się świadkiem historii.

W połowie grudnia 1937 roku oddziały Cesarskiej Armii Japońskiej weszły do chińskiego Nankinu, miasta leżącego 300 km na północny zachód od Szanghaju. Działo się to w ramach drugiej wojny chińsko-japońskiej. Nankin zdobyto w zasadzie z marszu – miasto generalnie się nie broniło, chociaż stacjonował tam całkiem spory garnizon, liczący ok. 80 000 żołnierzy. I książka Iris Chang opowiada zarówno o przyczynach, jak i konsekwencjach obecności Japończyków w tej chińskiej metropolii. Ze szczególnym uwzględnieniem najważniejszej konsekwencji, czyli śmierci ok. 300 000 ludzi, zamordowanych przez żołnierzy cesarza Hirohito. Przy czym liczby są orientacyjne, bo do prawdy nie sposób było i jest dojść. Nie będę przytaczał szczegółów, zostawiam to Iris Chang. Dość powiedzieć, że jeżeli ktoś zginął zastrzelony na ulicy czy chodniku tak po prostu, przez jakiegoś Japończyka, to generalnie miał szczęście. Ponieważ to, co robili żołnierze Cesarskiej Armii Japońskiej w Nankinie, wymyka się w zasadzie jakiejkolwiek logice, nawet tej najbrutalniejszej, mającej na celu unicestwienie jakiejś grupy narodowej, religijnej, rasowej itp. To był po prostu niczym nieskrępowany karnawał najbardziej zwyrodniałej przemocy, jaki można sobie wyobrazić. Skierowanej głównie przeciwko cywilom, bez względu na ich wiek, płeć czy status społeczny. Chociaż jeńców wojennych oczywiście też nie oszczędzono. „Rzeź Nankinu” to jednak nie tylko opisy bestialstw Japończyków. To także dość mocne oskarżenie pod adresem chińskich władz, które niewiele zrobiły, aby w ogóle zapobiec tym wydarzeniom. Chang nie zapomina również o bohaterach, których działania ostatecznie pomogły ocalić kilkaset tysięcy niewinnych Chińczyków. Autorka pochyla się też nad pozamilitarnymi, psychologicznymi przyczynami zachowań japońskich żołnierzy. Na ile jej wnioski mają uzasadnienie w rzeczywistości, trudno mi powiedzieć, ale wyglądają na wiarygodne. Chang wskazuje także na powojenne działania, zarówno chińskich, jak i japońskich czy amerykańskich władz w kwestii Nankinu. Dość powiedzieć, że wiele zrobiono, aby niewielu winnych zostało ukaranych. Jeżeli miałbym wskazać jakąś wadę tej publikacji, wskazałbym jej nierówny ton. Niekiedy nadmiernie wyważony, bardzo suchy, niekiedy dość emocjonalny; Chang nie była historyczką, a historia rzezi nankińskiej miała dla niej i jej rodziny osobiste znaczenie. Poza tym dla mnie ta książka jest za krótka. Owszem, nie czyta się jej łatwo, ale nie ze względu na objętość, lecz na tematykę. No i Chang pisała ją na rynek amerykański, stąd pewnie traktowanie Oskara Schindlera jak bohatera. Poza tym pamiętajmy, że „Rzeź Nankinu” (w oryginale tytuł brzmi „The Rape of Nanking” - „Gwałt Nankiński”) została wydana po raz pierwszy w 1997 roku. Badania historyczne dotyczące tego wydarzenia są dziś o wiele bardziej zaawansowane, niż blisko 30 lat temu. Sam stosunek japońskiego społeczeństwa także się zmienił: Japończycy w ogóle wiedzą, że Nankin miał miejsce i uznają go za zbrodnię. Oczywiście nie licząc tamtejszych nacjonalistów. Na koniec smutna uwaga natury ogólnej. Świat o rzezi nankińskiej wiedział bardzo szybko, informacje były przekazywane w zasadzie na bieżąco. To nie była historia jak chociażby z obozami zagłady w czasie II wojny światowej – w Nankinie mieszkali cudzoziemcy, którzy otwarcie informowali zachodnie media o działaniach Japończyków. O tysiącach ofiar obłąkanego, japońskiego nacjonalizmu. I co? I nic. Albo ignorowano te relacje, albo wysyłano wyrazy oburzenia. Tak jak ja i miliony innych robimy dziś w związku z Gazą.

Mówią o takich książkach, że to są reportaże. Pewnie tak. Dla mnie to książka dokumentalna, książka tu i teraz (choć rzeczy działy się tam i kiedyś). Niezwykle sugestywna, bo prosta, czasem chaotyczna, jak sama wojna. Nie pozwala zapomnieć, nawet kiedy na chwilę albo dłużej przerwę lekturę to obrazy we mnie zostają. Nawet nie same zdjęcia (zresztą świetnie), ale to słowo które próbowało ten obraz opisać. Tak mocno dotykało mojego wnętrza, że nie mogłem o nim zapomnieć. Po co wojna? Po nic! Tylko bezmiar i bezsens cierpienia. Pisanie miało być formą terapii dla autora. Ale chyba się nie udało, sam nie wytrzymał życia.

A mnie zastanawia jedno. Czy gdyby nie gapiostwo znajomego głównego bohatera, to czy zdecydowałby się on na ucieczkę z Korei Północnej? Główny bohater ze statusem Dopuszczonego (Dopuszczeni - mały, elitarny krąg osób, które dostąpiły zaszczytu spędzenia 20 minut z Kim Dzong IL'em) do Generała miał wszystko. Był praktycznie nietykalny. A mimo to pod wpływem nieprzewidywalnego zdarzenia musiał podjąć zero jedynkową decyzję - ucieczka albo obóz koncentracyjny, śmierć. Książka jak wiele podobnych opisuje problemy z jakimi spotykają się uciekinierzy z KRLD. Ta zawiera także niuanse, których nie znajdzie się w podręcznikach historii czy innych powszechnie dostępnych publikacjach. Rozważania, jak napisać antologię życia rodziny Kimów. Intrygi, które pozbawiły realnej władzy Kim Ir Sena. Upokorzenia których doznał Kim Dzon Il ze strony Chin. To i wiele innych przytaczanych przez autora faktów powoduję, że dla ludzi ciekawych funkcjonowania państw autorytarnych ta publikacja jest warta polecenia. Wiedza, którą autor przekazał agentom Korei Południowej tak na prawdę pokazała, że nadal niewiele o niej wiemy.

Książka bardzo dobrze napisana, trudno się od niej oderwać pomimo czasem bardzo drastycznych opisów. Pomyśleć, jaki świat byłby piękny, gdyby nie wszyscy zakompleksieni, fanatyczni przywódcy na całej Ziemi. Każdemu, kto teraz będzie mi narzekać, że świat jest okropny, bo chleb czerstwy i trzeba wyrzucić, albo dziewczyna go porzuciła i nie ma już po co żyć, cisnę w niego tą książkę, żeby nabrał rozumu.

Zaczynałem bez przekonania, ale kończyłem zachwycony. Ma już swoje lata (około dwunastu) i nie zdecydowałbym się na zakup gdyby nie okazyjna cena na jakiejś wyprzedaży. Zwykle mam dystans do czytania reportaży mających więcej niż lat dziesięć, ale ponieważ tamten region świata interesuje mnie szczególnie dałem jej szansę. Od pierwszych stron wciąga, miejscami wciąga tak bardzo, że aż żal, że wątek się kończy; zresztą po tych trzystu stronach żal, że w końcu lektura dobiegła końca. Może i warsztat literacki nie jest z tych z najwyższej półki, za to brawura i odwaga Mariusza Zawadzkiego jest niespotykana. Bywał w Iraku w okresie największego chaosu i przebywał w miejscach szczególnie niebezpiecznych, często bez obstawy żołnierzy czy ochroniarzy. Opisywał co widział, dzięki temu książka jest żywym zapisem jego bezpośredniego doświadczenia, miejscami okraszona licznymi odwołaniami do historii tego regionu. Moim zdaniem, żadna z przeczytanych przeze mnie książek nie wyjaśnia czym był Irak w okresie po inwazji koalicji pod przewodnictwem USA.

Dopiero w trakcie czytania tej książki zrozumiałam wartość autobiografii. Pomimo pomocy Christiny Lamb, czuć jednak głos Malali oraz jej osobisty sposób opowiadania. Ta książka posiada dla mnie wartość niezmiernie edukacyjna pod względem polityczno-historycznym, kulturowym, ale także intelektualnym. Ponieważ to dzięki takim książkom uczę się empatii i zrozumienia dla innych ludzi, nawet tych, z którymi widzę się na codzień.

Książka trochę z pogranicza podróżniczych, trochę popularno-naukowa. To taka mała encyklopedia arabska, przedstawiająca arabski świat z różnych perspektyw. Religia, historia, stosunki męsko-damskie, ramadan i wiele wiele innych rzeczy. Interesują Cię ciekawostki? To w takim razie idealna lektura dla Ciebie. Z niej dowiesz się takich jak to, że Arab nie koniecznie musi być muzułmaninem, czy też, ze niektórzy wyznawcy islamu piją alkohol w domowym zaciszu. Nie ma co za dużo opowiadać i zachwalać. Trzeba po prostu przeczytać. Niezwykła książka, która poszerza horyzonty. Obowiązkowa lektura dla osób, którzy są żądni przygód. Jest również druga część, do której również się przymierzam. Jedna z lepszych jakie czytałam.

Smoleński bazując na swobodnej wypowiedzi, na kolokwializmach (a nawet wulgaryzmach), tworzy bardzo ciekawy, barwny stylistycznie reportaż (który jest też oczywiście merytoryczny). Bardzo gawędziarski i jasny w odbiorze. Przemyślnie stosowane potocyzmy, chodnikowe refleksje, rytmika wypowiedzi, mile łechcą nasze poczucie estetyki; miejscami zdaje się, że reportaż zbacza w kierunku prozy poetyckiej, troszkę kojarzy się to z pisarstwem Stasiuka, ale jest o wiele lżejszy: mniejsza złożoność zdań, większa oszczędność w opisach. Miło się to czyta, ale niektóre konstrukcje powtarzają się tak, jakby autor zapomniał że już ich użył (nie chodzi o zamierzoną powtarzalność). To drobnostki, niemniej jeśli ocenia się całość, trzeba o tym wspomnieć. Na pewno to dobry tekst, wciąga od początku, ma dużo sensownych spostrzeżeń i błyskotliwych uwag. Naliczyłem trzy literówki (pominąwszy regularnie pisanie Ź zamiast Ż), jedną błędna odmianę – zapewne zamierzoną, ale dziwnie brzmiącą – na stronie 206 (jest „w piłkę nożną” a powinno być „w piłce nożnej”), oraz budzące wątpliwości interpunkcje: parokrotnie zamiast przecinka jest w tekście kropka i zamiast kontynuacji zdania, mamy nowe. (Nie jest to sensowne). A poza tym, to wszystko gra i trąbi – dobrze napisana książka. Przybliża nam punkt widzenia dyskryminowanych Arabów, którym bezsprzecznie dzieje się krzywda, którym dzieje się tam w tym Izraelu gorzej jak Żydom – głównie dlatego że Izrael powstał trochę jak Stany Zjednoczone czy Australia, bez poszanowania dla już funkcjonujących tam autochtonów, a może i gorzej, bo w zamyśle tworzony był jako państwo stricte narodowe, wykluczające. Mamy więc reaktywowane po tysiącleciach państwo, którego naród musiał się tam dopiero sprowadzić, i zaczynać wszystko od zera. Gdzie nie ma zmiłuj: jesteśmy my i wy, z akceptacją w ramach wyjątku dla jednostek. Może to zbyt dużo powiedziane: pewną dozą tolerancji, która często błyskawicznie się ulatnia. Zależnie od człowieka, nastroju chwili, pogody. Książka dobrze odmalowuje te niuanse i antagonizmy. Żydzi mniej lub bardziej świadomie sami hodują sobie sfrustrowanych radykałów. Na własne życzenie. Z pogardy rodzi się nienawiść, a z nienawiści dramat. Tytuł samej książki jest z tej samej kategorii co „Izrael już nie frunie” – konstrukcja reportażu także podobna. Ale czy idzie brać to jako dopełnienie, drugą cześć izraelsko-palestyńskiej dylogii? Raczej nie. Smoleński cały czas siedzi w tej tematyce, napisał jeszcze inne pozycje o Bliskim Wschodzie i Lewancie, również podobne treściowo i koncepcyjnie. Co więcej autor będzie zapewne grzebał w tym dalej. Książka z 2012 jest dokumentacją pewnego stanu rzeczy – o tyle wartościową że bezstronną i rzetelną. Wracając do kwestii tytułu: Arab strzela i utwierdza Żydów oraz resztę świata w przekonaniu o słusznym statusie schwarzcharaktera, łatce jaka jest wygodna dla 75% Żydów którzy chcieliby się pozbyć kłopotliwych tubylców? A może bardziej chodzi o tych z reprezentacji co kopią piłkę i strzelają gole dla Izraela? Tak by wynikało z lektury książki. Ale i ta pierwsza myśl jest zasadna. Jeśli ktoś nie rozumie sytuacji w Izraelu, Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu – ta książka wskaże mu na kluczowe problemy, z punktu widzenia Palestyńczyków. Niestety jej lektura nie przybliży raczej nikogo do znalezienia zbawiennej solucji, która by cudownie zakończyła idący już w dekady spór żydowsko-arabski. Prawda jest taka, że trzeba by zrezygnować z narodowego charakteru państwa Izrael i powołać federację o nazwie Ziemia Święta, czy też Izrael-Palestyna. Chyba nic lepszego nie można wydumać. Żydzi utracili własny skrawek ziemi, ale zawsze byli ludem nomadów, no a tłuc się z bądź co bądź bliskimi kulturowo, genetycznie i mentalnie Arabami o kawałek pustyni to głupota. Problem w tym, że głupota i zawiść są bardzo powszechne. I ciężko je wyplenić. Jeden trzeźwo myślący Smoleński nie da chyba rady. (Ciekawe czy ta Ela z podziękowań, to Ela Sidi od „Izraela oswojonego” z 2013?).

Już same podziękowania w tej książce są niesamowite i niespotykane, wręcz kuriozalne. Wiele rzeczy na temat holokaustu przeczytałem, ale świadectwa Żyda, który dziękowałby SS-manowi i określał go jako "porządnego człowieka" jeszcze nigdy w życiu nie spotkałem. Wynika stąd tylko, że byli jednak ludzcy Niemcy, mało tego, nawet SS-mani. Dla zainteresowanych tematyką polecam film Claude'a Lanzmanna pt. "Shoah". Jest tam autentyczny wywiad kręcony oczywiście z "ukrycia", z SS-manem, który podczas II wojny światowej "pracował" w obozie zagłady w Treblince. Fenomenalny fragment filmu. Cytat: "Pamięci wszystkich, o których opowiada ta książka i którzy w jakimś momencie ocalili mi życie, a w szczególności: Chaima Rumkowskiego; Dawida Gertlera; Heńka Krakowskiego, mojego przyjaciela i towarzysza; Alfreda, francuskiego więźnia i sanitariusza w Wüstegiersdorf, oraz niemieckiego hauptscharführera SS, który traktował więźniów jak ludzi - był porządnym człowiekiem".

Widzę, że dużo osób uskarża się tu na zbyt szczegółowe opisy i nużącą drobiazgowość. Szczerze powiedziawszy trochę mnie to dziwi. To jest reportaż, a ta dziewczyna przeżyła piekło, nie dziwię się, że chciała opowiedzieć wszystko jak najdokładniej. Naprawdę warto przeczytać tę książkę, żeby przekonać się, jak działa przede wszystkim najbardziej elitarna i zamknięta (a przy tym najgroźniejsza) jednostka kościoła scjentologicznego - Sea Org - od kogoś, kto się tam wychował i przez pierwszych 19 lat życia nie znał innego świata. Ogromne nadużycia, wyzysk, łamanie praw człowieka, nękanie i niewolnicza praca dzieci i dorosłych - jak coś takiego może jawnie wciąż istnieć i nikt nie bierze za to odpowiedzialności, jest to dla mnie niepojęte.

Jestem całym sercem z Asia Bibi. Wiem,że już została uwolniona i czyszczona z zarzutów ale w głowę mi się nie mieści co ją spotkało ile upokorzeń musiała znieść w więzieniu przed głupie napicie się wody! Płakałam przy książce było mi jej strasznie żal. Nie wiem czy bym dała radę. Asia miała wiarę w Boga i udało się jej przejść ten koszmar ale wielu nie dałoby rady. To takie smutne,po prostu człowiek człowiekowi wilkiem... Przeczytałam książkę w dwa dni i pewnie długo się nie otrząsnę. Dla mnie Pakistan to dziki i chory kraj w którym brakuje sprawiedliwości! Polecam książke ale dla ludzi o mocnych nerwach. Myślę,że Asia będzie świetą. To piekne,że wybaczyła oprawcom i nie zmieściła się. Bardzo ją polubiłam. Cieszę się,że sprawiedliwośc wygrała ale co trzeba było przejść....dziękuję 🙂

Przeczytałem egzemplarz z wydania pierwszego, z szokująco malutką, antyergonimiczną wzrokowo czcionką :) Fakt faktem, od 2006, roku napisania tej książki, wiele się w niektórych "przeklętych krajach" zmieniło. Choć nie zawsze na lepsze... W Korei Północnej - jest zdecydowanie gorzej... Dobrze mi się czytało, 360 stron zmogłem w jeden wieczór :)

Gdyby nie fakt, że sprawa dotyczy zwykłych ludzi i ma na nich wielki wpływ, można byłoby z całą odpowiedzialnością stwierdzić, że Korea Północna jest państwem memem. Absurd pogania absurd. KRLD jest jednym z najbardziej odizolowanych miejsc na świecie, ale wizyta w tym kraju jest możliwa. Autor książki udał się na Daleki Wschód, spędził tam kilka dni. Cały plan "wycieczki" był starannie wyreżyserowany, wszędzie przemieszczał się w asyście lokalnych pachołków, którzy nie odstępowali go na krok, aby ten nie ujrzał czegoś, czego nie powinien. I tak wizytował chociażby szpital, w którym nie było chorych, czy zdemilitaryzowaną strefę między Koreą Północną a Południową. Z każdej strony spoglądają z portretów trzej wielcy wodzowie- Kim Ir Sen, Kim Dzong Il, oraz Kim Dzong Un. Każdy obywatel zobowiązany jest oczywiście oddać cześć wizerunkowi władcy. Można by się rozpisywać bardzo długo, ta książka to kawał reporterskiej roboty, duże brawa dla autora.

Przed wojną wiele osób stroiło się w zalotne piórka odwagi, pryncypialności, honoru, w co się komu podobało. Demon wojny wyskubał te piórka.Teraz każdy stał się tym, czym jest naprawdę, a nie tym, za kogo chciał uchodzić. I okazało się, że wielu to biedne strachajły i szuje. trzy historie z oblężonego piekła...