Deogratias. Opowieść o Rwandzie

Jak czytam, że "akcja się zmienia szybko i czytelnik nie nadąża", to mam ochotę odpisać: "po to masz ten komiks, żeby do niego wracać i zgłębiać krok po kroku". Gdy ktoś pisze, że "fabuła to bełkot", to myślę, że takie argumenty powtarzane są regularnie tylko dlatego, że czytelnik nie ogarnia, nie chce mu się podjąć wyzwania ogarnięcia albo gdy zakłada, że w sztuce wszystko musi być dosłowne i zrozumiałe w każdym szczególe. Fabuła jest pełna popkulturowych symboli i daje wielkie możliwości interpretacyjne - uwielbiam takie otwarte formy. Połowę tego dzieła musi sobie dopowiedzieć w głowie czytelnik i to jest wielki atut. Motorem napędzającym całość jest dążenie, by wreszcie odpalić fajkę, co samo w sobie jest genialne. Jeden z najbardziej pojebanych i najlepiej narysowanych komiksów, jakie oglądałem. Nie pożyczajcie od znajomych, kupcie gdzieś okazyjnie (może być po angielsku, tekstu tu prawie nie ma), bo to cudo jest przeznaczone do wielorazowego użytku.

Bardziej doceniam niż lubię. Teoretycznie to komiks adresowany do młodszych odbiorców, ale obawiam się że be komentarza osoby dorosłej nie będą w stanie go w pełni zrozumieć. Historia jest ważna, ma swoje tempo i napięcie. Graficznie też jest ciekawie, bo pasuje do opisywanych czasów, a jednak nie sądzę że komiks ten utkwi mi w sposób szczególny w pamięci

Mam mieszane uczucia. Klasyczna dziecięca opowieść podana w formie "dla dorosłych" - przy czym ta "dorosłość" nie objawia się tutaj jakąś zwiększoną głębią przekazu, ale epatowaniem nagością i elementami często mocno niesmacznej seksualności (chociaż nie w rozumieniu XIX-wiecznej rzeczywistości rzecz jasna), a także surowością świata, wydarzeń oraz elementami motywacji postaci rodem z "Władcy much", plus co za tym idzie, lub po prostu przy okazji (uwaga na krokodyle!!) sporą dawką dosłownej brutalności, krwi, śmierci. Całość okraszona specyficznymi (na modłę znakomitej serii o "Ptaku czasu"), ale technicznie bardzo dobrymi rysunkami, stylistyka i kolory zawsze pasujące do miejsca i czasu akcji (żywe w świecie Nibylandii, ponure w świecie prawdziwym), robi to robotę i pasuje do przyjętej konwencji, dla fanów tej kreski zdecydowanie +1 do oceny, chociaż jeśli komuś się ta specyficzna "brzydota" nie widzi, to w powiązaniu z powyższymi uwagami sugeruję się zastanowić nad siadaniem do tej lektury. Mam mieszane uczucia. Raczej już nigdy w życiu tego nie przeczytam, ale uważam, że warto było poznać i tę wersję tej klasycznej opowieści.

Prawdę napisał jeden z tutejszych czytelników - trochę Paulo Coelho tutaj jest. A że autorzy są Brazylijczykami, to, jak to mówi Max Kolonko, się do siebie dodaje. Naczytały się chłopaki mistrza kiczowatych prawd wszelakich i to ich albumowi nie pomogło. Ten trop prowadzi do Coelho jak nitka do kłębka babcinej włóczki. Naprawdę wybitny komiks nie mówi nam wprost jakie życie jest i jak (według autora) powinniśmy postępować. Arcydzieło to pokazuje, a wnioski mamy wyciągać sami. A ten komiks na szczęście pokazuje nam wszystko bardzo ładnie na planszach i byłoby ok, ale jeszcze miejscami straszliwie męczy bułę narrator w ramkach. Niepotrzebnie. Znakomity jest pomysł z pokazywaniem śmierci głównego bohatera w każdym rozdziale (i w różnym wieku). I tak, już po pierwszym rozdziale łapiemy o co chodzi, czyli że wszystko się może zdarzyć, nie znamy dnia ani godziny i potem już tylko czekamy jak tym razem zakończy życie nasz bohater. Jest to naprawdę świetny zabieg, bo np. ginie w wieku 21 lat, a w następnym rozdziale ma 32 i widać jak potoczyłoby się jego życie, gdyby nie przypadkowa śmierć 11 lat wcześniej. I tak rozdział po rozdziale. Od strony komiksowej roboty jest to majstersztyk. Kompozycja plansz, mimika, cieniowanie, ruch i te sprawy na bardzo profesjonalnym poziomie. Przeczytałem praktycznie na jednym posiedzeniu, a album zawiera aż 10 amerykańskich zeszytów, czyli 250 stron. Jakby trochę zmniejszyć ilość niepotrzebnych paulocoelhonizmów, czyli mówiąc kolokwialnie, wywalić 30% wrzutek narratora, to Daytripper byłby znacznie lepszy. Plus za fajny pomysł, że główny bohater zarabia na życie pisaniem nekrologów do gazety i pod koniec każdego rozdziału, kiedy ziomek ginie, takie właśnie nekrologi pojawiają się na jego temat.

Świetny komiks-reportaż o wojnie w Jugosławii. Bardzo wiele informacji i relacji świadków. Historia Gorazde pokazuje, że strefa bezpieczeństwa tylko z nazwy jest bezpieczna... Do dziś jadąc na Bałkany widać ślady wojny. Po przeczytaniu tego komiksu ślady po kulach na murach czy opuszczone spalone domy bez dachów zdecydowanie więcej mi mówią. Lektura obowiązkowa!

Dzienniki ukraińskie i Dzienniki rosyjskie to historia celowych morderstw milionów ludzi. W większości krajów na świecie prowadzi się zaciekłe poszukiwania każdego mordercy nawet jednej zamordowanej osoby. To jest nasza kultura, nasz standard myślenia, każde morderstwo powinno być rozwikłane, a morderca osądzony. Tutaj pokazane są bezkarne morderstwa milionów ludzi. Te komiksy, pomimo lekkiej obrazkowej formy, wcale nie mają lekkiego przekazu. Są wołaniem o prawdę. Igor Tuveri spędził na Ukrainie i w Rosji dwa lata zbierając wspomnienia osób pośrednio lub bezpośrednio dotkniętych reżimem, Hołodomorem, torturami, zsyłkami, porwaniami, terrorem. To wszystko pozostaje wciąż bezkarne, a kolejni przywódcy Rosji pogłębiają strach swojego narodu, a ataki na kraje sąsiadujące wciąż się powtarzają. Kiedy to się skończy?!?

Rzuciłam się na ten komiks z wielkim apetytem czytacza, który poznaje dopiero wielkie dzieła. I zostałam wciągnięta... Komiks jest dość stary, bo z roku 1978 roku. Podzielony był na księgi. Polskie wydanie dostępne jest jako ponad pięćset stronicowa trylogia. Akcja komiksu toczy się przy Dropsie Avenue w Nowym Yorku. W pierwszej księdze (Umowa z Bogiem) mamy historię pobożnego Żyda, który po stracie córki łamie umowę z Bogiem. A uliczny śpiewak zaślepiony alkoholem traci swą życiową szansę. W Sile życiowej - księdze drugiej, Autor ukazuje nam krach z 1929 roku oraz Wielki Kryzys. Pojawia się także wzrost popularności lewicowych poglądów oraz narodziny hitleryzmu. Poruszona zostaje tematyka społeczna, w bardzo szerokim kontekście. W trzeciej księdze - Dropsie Avenue, mamy możliwość poznania kolejnych fal mieszkańców, którzy pojawiają się w NY. Różne narodowości, ale takie podobne losy. Komiks jest nieco... hmmm... archaiczny, ale z klimatem. Przepełniony jest czarno-białymi rysunkami. Mam wrażenie, że o różnej kresce - raz prostej, raz przypominającej szkice, a raz z dopracowanymi szczegółami. Publikacja nie jest typowym komiksem, wygląda bardziej jak powieść okraszona obrazem. Treść wiedzie tu prym, a rysunki są tylko dopełnieniem. Akcja toczy się w jednym konkretnym miejscu, które staje się wraz z mieszkańcami okolicy, bohaterem. Jestem zachwycona tym komiksem. Mamy przegląd historyczny życia w Nowym Yorku, kalejdoskop ludzkich twarzy. I głębokie mądre opowieści. Jedynym minusem może być wielkość publikacji. Komiks jest arcydziełem. Gdy go poznacie zrozumiecie dlaczego najważniejsza komiksowa nagroda nosi imię jego autora.

Opowieść o tkaczu dywanów Mandelmanie. O jego wędrówce na targ. O trosce o ciężarną żonę, która tym razem została sama w domu. O nadziejach i ambicjach. O planach na przyszłość i dążeniu do doskonałości. Oraz o tym, jak te wszystkie piękne ideały zderzają się z rzeczywistością. Brutalną. A może tylko zwyczajną. Historia o tym, że ludzi, którzy potrafią docenić piękno jest niewielu. Smutna, przejmująca opowieść, pozostawiająca jednak w czytelniku odrobinę nadziei. Kreska charakterystyczna, dobrze wpasowująca się w moje poczucie estetyki. Można przeczytać, lecz specjalnie was namawiać na lekturę nie będę. 

Kristo - krótko. Komiks ten różni się od wszystkich innych, choć można zaliczyć go do kategorii "orientalnych", mimo że dzieje się w żydowskiej diasporze w Algierii (i nie tylko!). Ma się wrażenie, że autorki nie jest w stanie nic ograniczyć - to dzieło dowcipne, przewrotne i inteligentne a przy tym rysowane czule i lekko. Przy okazji można przyswoić sobie dużo informacji o judaizmie afrykańskim w konfrontacji z innymi religiami - postać nietypowego rabina jest znakomita. Z pozoru nieporadne niektóre rysunki mają duży ładunek emocji, bohaterowie są wybornie zarysowani a tytułowy kot jest jedyny w swoim rodzaju. Dla wytrawnych czytelników na koniec jest mała niespodzianka - spotkanie w Kongo z zarozumiałym belgijskim reporterem namawiającym podróżników do komiksów. Brawo!

Teoretycznie "Za Imperium", opowieść o oddziale legionistów wysłanych z misją podbijania nieznanych krain, to seria wpisująca się tematycznie w mainstreamowy nurt komiksu frankofońskiego. Jednak przeglądając przykładowe plansze od razu dostrzeżemy, że coś tu nie gra. Maniera graficzna, jaką posługuje się duet Merwan/Vivès sprawia wrażenie nieprzystającej do konwencji gatunkowych. Swobodny, niebanalny, momentami bardzo umowny rysunek (są tu pojedyncze kadry wyglądające jakby wyszły spod ręki Janka Kozy!) zdaje się wyrwany z autorskiej powieści graficznej. Styl ten nie został jednak użyty do opowiedzenia o osobistych problemach autora, historii bardzo dziwnej choroby czy tragedii emigranta. Na znakomicie zakomponowanych planszach przedstawione zostały pełne dynamiki sceny walk i codzienność rzymskich legionistów. Wszystko zostało pokryte spatynowanymi, bardzo oryginalnymi kolorami, za które odpowiada Sandra Desmazières. Nad odznaczającymi się czerwienią strojami legionistów rozpościera się niebo o przedziwnej barwie, które o zmierzchu rzuca na bohaterów zielonkawą poświatę. Zabiegi, jakim poddano plansze sprawiły, że wyglądają one na przybrudzone, wyblakłe, naznaczone czasem i rozmyte przez zacieki - jakby wystylizowano je na malunki, które można znaleźć na murach antycznych budowli. Do przeczytania całej recenzji zapraszam na Rękopis znaleziony w Arkham: http://rekopisznalezionywarkham.blogspot.com/2013/07/za-imperium-tom-1-honor-merwan-chabane.html

Komiksy Sandovala mają w sobie duży pierwiastek młodzieżowy i to taki, który mam wrażenie czasem zachodzi wręcz w klimaty emo tnących się żyletkami, ale jak zwykle super się to czyta. Sandoval to jeden z najlepszych rysowników, którego prace ukazują się w Polsce. Ze scenariuszami trochę gorzej, ale ma swój niepodrabialny styl, który jest połączeniem młodzieżowej opowieści obyczajowej, horroru (czasem bardzo mocnego gore i porno) i muzyki rockowej. Jeśli ktoś polubił jakikolwiek z jego komiksów, to polubi też pozostałe, bo są one z tej samej półki zarówno jeśli chodzi o poziom, jak i o rodzaj. U tego autora czasem mocniej zarysowane są wątki obyczajowe, a czasem horrorowe, ale jedno jest pewne - końcówka każdego z jego dzieł będzie większą lub mniejszą rozpierduchą. Kolejny sandovalowy obyczajo-rocko-horror. :)

Graficznie bardzo dobra rzecz - proste symetryczne i czarno-białe kadry świetnie się tutaj sprawdzają. Dodatkowo warto zaznaczyć, że wydanie jest bardzo zbliżone do typowej książki, więc nie mamy nawet wrażenia obcowania z komiksem sensu stricte. Tematyka jest bardzo kontrowersyjna, ale postaci są przedstawione z wyczuciem i szacunkiem. Moim zdaniem rozbudowane posłowie tłumaczące poszczególne kadry i "filozofię" autora było nieco przydługie i niepotrzebne.

Świetna pozycja oparta na biografii Louisa Riela i jego walce o niezależność. Bez kolorowania rzeczywistości, bez wybielania bohatera, który byłby pewnie wdzięcznym materiałem do analiz psychologów i psychiatrów. Brown wie jak poprowadzić fabułę, by czytelnik nie chciał się od niej oderwać. Jego rysunki nawiązują do tradycji Herge, bez nadmiaru szczegółów, z bardzo klarowną kreską, czasem wręcz pustymi tłami. To wszystko wpływa na płynność i przejrzystość tej niebanalnej historii.

W fikcji osoby zafiksowane na punkcie komiksów zazwyczaj reprezentowane są przez wielbicieli komiksów superbohaterskich. Jednakże kanadyjski twórca Seth postanowił w swoim komiksie umieścić siebie jako głównego bohater jako osobę uwielbiającą stare komiksy gazetowe. Czy autorowi udaje się tutaj podzielić swoją pasją z czytelnikami? Główny bohater jest rysownikiem komiksowym, którego hobby jest kupowanie starych czasopism w poszukiwaniu komiksów. Pewnego dnia jedna z grafik szczególnie go fascynuje i postanawia odnaleźć jej autora, rysownika o pseudonimie „Kalo”. Jednakże bardzo ciężko znaleźć jakieś informacje o tym twórcy… Przede wszystkim udało się tu oddać fascynację głównego bohatera specyficznym rodzajem komiksów. Wiele elementów z życia codziennego porównuje do komiksów, a także w swojej narracji często się do nich odnosi. Na dodatek gotowy jest do największych poświęceń do realizacji swoich pasji. Wiele wspominanych przez autora tytułów nie jest w Polsce znanych i trochę żałowałem, że nie ma przykładowych kadrów pokazujących to, o czym mówi bohater. Sam protagonista nie jest zbyt sympatyczny. Pokazane jest wprawdzie, że potrafi być miły dla innych, a także ma przyjaciół czy kota, o którego dba. Jednakże ogólnie odnosi się do ludzi raczej chłodno, a kobiety porzuca bez specjalnych skrupułów. Na dodatek jest w stanie kogoś skreślić wyłącznie na podstawie zainteresowań. Wydaje się, że jedynie komiksy napędzają go w jego codziennej egzystencji. Fabuła jest oparta na prawdziwej historii, więc ciężko tu oczekiwać jakiś większych zwrotów akcji. Jednakże wydała się trochę zbyt prosta. Są tutaj przekazane pewne prawdy na temat życia, ale ogólnie czułem, że komiks zmierza donikąd i kończy się bardzo nagle bez satysfakcjonującego finału. Na dodatek akcja trochę się dłuży i tom można byłoby spokojnie skrócić. Rysunki Setha są bardzo proste, ale jednocześnie udaje mu się oddać bogactwo uczuć u swoich postaci. Trochę jednak żałuję, że nie nawiązał w żaden sposób do grafik komiksów, o których opowiada tom. W tym wydanie znalazło się też parę dodatków. Pierwszym z nich jest mała galeria autentycznych rysunków Kalo. Jest to bardzo dobry pomysł, bo same grafiki ładnie wyglądają. Niestety ich humor wydał mi się bardzo czerstwy, ale to w końcu rysunki sprzed kilkudziesięciu lat. Drugim dodatkiem jest mały glosariusz postaci i twórców komiksowych. Jest to całkiem przydatne, kiedy ktoś nie kojarzy, co ma na myśli bohater w danej scenie. Należy jednak pamiętać, że czasami autor bywa trochę złośliwy jak przy wyjaśnianiu czym jest Marvel Comics. Podsumowując, podobał mi się sam pomysł na pokazanie poszukiwań zapomnianego autora komiksów. Jednakże po lekturze nie za bardzo wiem do czego miało to prowadzić. Być może jednak się nie znam, bo tytuł ten wylądował na liście 100 najlepszych komiksów XX wieku magazynu „Comics Journal”.

Piękna kreska i ciekawy pomysł na suspens, który ostatecznie został wygaszony i spłaszczony, niestety. Tajemniczy nieznajomy, może potwór, jakiś samotnik, który odrzucił świat...A okazuje się, że gościowi tylko brakowało folderów, żeby zechcieć się wybrać na urlop w świat. Jedyny ciekawy zabieg, to wyobraźnia rysownika, który pokazuje jakie psikusy może płatać wyobraźnia, gdyby się miało polegać jedynie na słowniku i na słowach. Apoteoza obrazka w ubogim w tekst komiksie. No a czego miała być? To komiks. Przecież nie słowa będą promowane...

Dlaczego tak mało się o tym mówi. Dlaczego nie ma wielu książek o epilepsji. O tej iskrze, która powoduje zwarcie. Bohaterka zastanawia się, skąd ona się bierze. Czemu znikąd? Przy pomocy obrazów próbuje opowiedzieć o epilepsji, o życiu z nią i w cieniu choroby, o bezradności wobec niej. O tym jak wyglądają ataki. O utracie poczucia czasu. O życiu, które kręci się wokół choroby. Komiks pełen niepokoju. Jednymi marzeniu dziewczyny było, by to się w końcu skończyło. Głowa stała się jej wrogiem. Zapadała się w sobie. Miała poczucie pustki, zaniki pamięci i poczucie, że traci siebie. Minimalistyczny. Gęsty fabularnie. Ilustracje czarno-białe. Nastrój przekazany za pomocą kreski. Czasem brzydkie, nieporadne. Czasem są precyzyjne, czasem rozedrgane, czasem upiorne. Kreski doskonale oddają nastroje. Zmagania z chorobą, z diagnozą, poszukiwanie siebie i odnajdywanie w tym całym galimatiasie. Bardzo ciekawa rzecz.

Kristo - krótko. Nie załapałem się na czas Fugazi, więc historia opowiedziana tym komiksem jest dla mnie momentami zaskakująca. Autor uszył te historię ze wspomnień organizatora tego klubu muzycznego - tak krawiec kraje, jak materii staje. Rysunki są adekwatne do narracji, jednak zabrakło precyzyjniejszego scenariusza, całość robi wrażenie chaotycznej i niedopowiedzianej. Nawiasem pisząc - z dzisiejszej perspektywy wnętrze klubu Fugazi było ohydne.

Komiks pełen symboli i wielka prób okiełznania świata. Jest epilepsja i jest rodzina w obliczu tego wyzwania. Opowiada o zagubieniu wszystkich członków rodziny. Rodzice walczą o zdrowie dla syna, a dwójka pozostałych dzieci próbuje w tym wszystkim nie zwariować. Poruszający, pełen osamotnienia i poszukiwań rozwiązania problemu. Depresja. Niemoc. Rozpacz. Samotność i nadzieja. Wszystko się miesza. Następuje po sobie. Do tego chęć pomocy za wszelką cenę. Rodzina posuwa się do absurdalnych rozwiązań, by pomóż nękanemu atakami epileptycznymi synowi. Z roku na rok nadziei coraz mniej. Chłopak balansujący na granicy życia i śmierci. Choroba odsuwa go od rodziny. On cały czas jest gdzieś pomiędzy światami. Plus umysł artysty, tworzący coraz to nowe historie i coraz to nowe obrazy. Kilka linii czasowych. Teraźniejszość miesza się z przeszłością. Realność miesza się z niczym nieograniczoną fikcją. Kreacja zdaje się nie mieć końca. To ona próbuje okiełznać tu i teraz, a tu cały czas pod górkę. Do tego tajemniczy smok, który towarzyszy rodzinie i symbolizuje chorobę. Wspaniała rzecz.

Komiks lepszy niż niejedna książka. Bardzo dobrze skonstruowane postaci. Końcowe sceny naprawdę piękne i dające do myślenia. Motywy Zweiga są wyraźne przedstawione, a para głównych bohaterów budzi sympatię. Inspiruje do głębszego zapoznania z tym wrażliwym pisarzem.