Artamonow i synowie

Hadżi Murat to napisana pięknym językiem, opowieść o tytułowym czeczeńskim bojowniku, które w czasie krwawych walk wojsk carskich z oddziałami Szamila, zmienia strony i ze względu na konflikt z Szamilem, zaczyna współpracę z Rosjanami. I rzecz jest o tyle ciekawa, że autor kreśli smutny, okrutny świat, w którym uwiązani w krwawe wendetty i wyzwoleńczą, heroiczną ale niemal beznadzieją walkę Czeczeni i zepsuci, skorumpowani i nie cofający się przez bestialstwem Rosjanie, pozostają w podziwie dla Hadżiego Murata, szanują go, bo w tym kaukaskim tyglu jest on jakiś na poły legendarny, kierujący się zasadami, jest postacią tragiczną, ale i romantyczną, tyle że to po prostu smutna historia w prawdziwie odmalowanych dziewiętnastowiecznych realiach. I jest to pięknie napisane, nawet po tylu latach pióro autora robi wrażenie. Do tego w zbiorze znajdują się dwa inne opowiadania, chwytające za serce, z wyraźnym przesłaniem moralnym. Również są pełne smutku, refleksji. Trzymają poziom tytułowej noweli. A całość dopełnia esej będący wielkim sprzeciwem Tołstoja wobec kolejnej wojny, wówczas japońsko-rosyjskiej. Pisany w trakcie walk o Port Artur. Uwidacznia się tam religijność i pacyfizm Tołstoja. Teksty pisane były chyba wszystkie już w dwudziestym wieku, a tytułowa nowela to ostatnia, opublikowana po jego śmierci fabuła. Ta niewielka książka była świetną próbką prozy Tołstoja. Zdecydowanie chcę więcej.

Przypadkowe spotkanie dwojga ludzi w trakcie podróży przez bezkresną Rosję staje się okazją do opowiedzenia losu rosyjskiego człowieka na przełomie dwóch wojen światowych. Opowieść o losie człowieka, któremu nie dane było cieszyć się życiem, rodzina, przyjaciółmi. Przejmujący opis przypadkowości wypadków w trakcie wojny, przed którymi stawiany jest główny bohater. Przez chaotyczność działań wojennych, mimowolne uwięzienia, wzajemna nieufność towarzyszy niedoli , niepewności każdej chwili życia, po wzloty i upadki nadziei, autor ukazał człowieka w szponach bezgranicznej machiny wojny pozbawionej emocji i empatii. Obnażył kruchość ludzkiej egzystencji w konfrontacji z rzeczywistością wojenną, gdzie los pojedynczej jednostki, skazanej na walkę o przetrwanie w odmętach barbarzyństwa wojny, gdzie zatracają się granice ludzkiej godności, wydaje się skazany na klęskę. W pożodze wojennej, gdzie nie ma miejsca na czułość, po utracie wszystkiego co najcenniejsze, całej rodziny i dóbr materialnych, gdzie zdeptano współobywateli i własny kraj , ten sam bohater, właśnie jako przedstawiciel jedynie słusznego narodu, niesie w sobie organicznie nieusuwalną cząstkę człowieczeństwa, która zachowuje w nim element ludzki, przejawiający się atencja i chęcią opieki nad bezdomnym dzieckiem. Krótkie, przejmujące opowiadanie wojenne, bezbłędnie przejrzyście opisujące bezsens i tragizm wojny, z podkreśleniem niezachwianej godności , integralności charakteru i właściwie ugruntowanej postawie moralnej człowieka radzieckiego. Kto czyta nie błądzi. Kto przeżył wojnę zapłacze. Kto przeżył PRL ten zrozumie.

"Boże, jaki jestem samotny, Boże, jak straszliwie jestem samotny!" To słowa jednego z książkowych bohaterów. Lęk przed samotnością, poszukiwanie miłości i zrozumienia oraz bliskości drugiego człowieka wśród znaczącej części bohaterów powodują życiowe komplikacje, które mogły zakończyć się lub zakończyły się tragedią. W opowiadaniach tutaj zawartych przeplatają się przeróżne namiętności, miłość łączy się z cierpieniem, przez rozmaite próby poszukiwania szczęścia i miłości tworzą się skomplikowane związki uczuciowe. Książka zawiera trzy rewelacyjne opowiadania Aleksieja Nikołajewicza Tołstoja, które wybrane są z dzieła "Sobranije soczinienij" (t. I i II). Są to w kolejności: "Wielkie kłopoty", "Piękna nieznajoma", "Podcięte skrzydła (z przeszłości)". Każde opowiadanie zasługuje na uznanie i jest godne uwagi. Wszystkie zaciekawiają i intrygują. Każde bez najmniejszych wątpliwości warte przeczytania. Potrójna rewelacja w jednej książce. Po trzykroć warto po książkę sięgnąć. Trzykrotnie na zakończenie powtórzę: polecam, polecam i jeszcze raz polecam.

Albert - opis przypadku, nic odkrywczego, ale też bez większych problemów. Sonata - tu się zaczyna. Czego tu nie ma! Tołstoj świetnie odnalazłby się na wykopie. Jestem w szoku, że to opowiadanie ma tyle lat ile ma. What a ride. Niestety momentami przynudzała i nie jest to żadne arcydzieło.

146/130/2025 Trudno mi w gwiazdkach ocenić tę książkę. Fabuła - wiadomo, naiwna i przestarzała. Ale język piękny. I cała kompozycja powieści. To za to daję 8. Lud pracujący miast i wsi walczący o swoje podstawowe prawa i dla szczytnych idei to dziś z jednej strony temat nieaktualny (powieść powstała w 1097 roku, a zatem w zupełnie innych realiach),a z drugiej - po doświadczeniach rządów komunistycznych - naiwny. Wszyscy wiemy, że ci pracujący ze wsi i miast, chociaż tacy zwolennicy równości, wolności i przyjaźni oraz przeciwnicy własności prywatnej, jak już dopchali się do władzy, to całkiem inaczej robili, niż gębą pierwotnie deklarowali. Za to przemiana tytułowej bohaterki jest tak radykalna, że aż momentami wydaje się niewiarygodna. Sami oceńcie. "Człowiek w rodzinie lepiej się konserwuje, duszą i ciałem; człowiek w rodzinie to jak grzyb w occie!" "Nasze hasła są proste: precz z własnością prywatną, wszystkie środki produkcji - w ręce ludu, cała władza - w ręce ludu, obowiązek pracy - dla wszystkich!

Tom 4 Michaił Szołochow w roku 1934 zakończył pracę nad czwartym tomem „Cichego Donu”, jednak wg jego biografów zmuszony był do jego przeredagowania z uwagi na silne naciski ideologiczne. Ukazał się w ostateczności drukiem w latach 1937 – 1938 /część VII czwartego tomu/ i w roku 1940 /ostatnia, VIII część czwartego tomu/. To w tym ostatnim tomie tej pełnej rozmachu, epickiej powieści pojawia się najwięcej probolszewickich deklaracji, które we wcześniejszych tomach były ledwie zauważalne i być może to one spowodowały dyskusję o „teorii dwóch autorów” o której wspominałem przy opinii poprzednich tomów. W momencie publikacji „Cichego Donu” Michaił Szołochow uważany już był za człowieka, który z wątpiącego stał się zdecydowanym komunistą, popierającym wszystkie działania partii bolszewickiej co przysporzyło mu niezwykłą wręcz przychylność władz. W maju 1919 roku rusza natarcie Armii Ochotniczej i połączonych z nią zbuntowanym przeciwko bolszewikom oddziałów kozackich, które na jesieni poprzedniego roku zmuszone były ustąpić za Don. Cały region staje w ogniu. Walki toczą się ze zmiennym szczęściem aż do początków 1920 roku, kiedy to rozbite przez bolszewików oddziały wycofują się do Noworosyjska a stamtąd ewakuują się na Krym nie zajęty dotychczas przez Armię Czerwoną. Wydaje się, że los Kozaków jest już przesądzony, nowa władza zaczyna wprowadzać nowe porządki, lecz stanice i chutory kozackie stają ponownie do walki z bolszewikami. Los porozrzucał bohaterów w różne strony świata i stają po różnych stronach barykady. To walka na śmierć i życie, bezprawie i tortury. Czy Kozakom uda się zachować resztki niezależności? To niezwykła, epicka, pełna rozmachu powieść porównywana czasami z „Wojną i pokojem” Lwa Tołstoja, obejmująca okres od 1912 do wiosny 1923 roku. Bohaterowie Michaiła Szołochowa są świadkami i uczestnikami wydarzeń, które wstrząsnęły Rosją, zmieniły cały dotychczasowy porządek społeczny, stały się przyczyną wielu nieszczęść i tragedii. To zadziwiające jak Szołochowowi udało się znakomicie ukazać losy zwykłych ludzi, ich marzenia i plany, ludzkie namiętności na tle tej wielkiej Historii. W powieści odnajdziemy również całkiem sporo wątków autobiograficznych. W 1965 roku Michaił Szołochow otrzymał literacką Nagrodę Nobla za cyt. „siłę artystyczną i prawdziwość epopei o dońskim kozactwie w przełomowych dla Rosji czasach” i był jedynym pisarzem radzieckim, który nagrodę tą odebrał za zgodą władz ZSRR. Nadal znakomita i zachwycająca.

Moje drugie podejście do Tołstoja i to był strzał w dziesiątkę. Niestety przeczytałem jedynie trzeci tom, ponieważ udało mi się go kupić na jakichś targach. Historia bohaterów niezwykle mnie wciągnęła i już po 150 stronach byłem mocno do nich przywiązany. Czasy, w których osadzona jest akcja, to jeden z najbardziej fascynujących, a zarazem przerażających okresów w historii Rosji. Rewolucja Bolszewicka. Książka ukazuje talent Tołstoja w całej okazałości. Każdy rozdział składa się z przeplatających się wątków, a bohaterowie są ze sobą mniej lub bardziej powiązani. Taka forma bardzo mi odpowiada, ponieważ wymaga od czytelnika sporego zaangażowania, by w pełni zrozumieć zamysł autora. Z czystym sumieniem mogę powiedzieć, że to pozycja, która rozwija mózg. Na pewno sięgnę po pozostałe tomy, jeśli będę uzupełniał swoją biblioteczkę.

„...wczorajsza prawda zmienia się w jutrzejszą bzdurę”. Autobiograficzna powieść Strindberga o piętnastu latach jego burzliwego związku z pierwszą żoną, Siri von Essen (książkowa Maria). Wydaje się być przejmującym lamentem zgorzkniałego mężczyzny, wykorzystywanego i ciężko doświadczonego przez zepsutą i samolubną kobietę. Na ile jest prawdziwa? – trudno powiedzieć, gdyż z rozmysłem uwzględnia wyłącznie jeden punkt widzenia. W tym głośnym konflikcie małżeńskim, plotkarska opinia publiczna żywiąca się życiem innych, stanęła po stronie pani Strindbergowej, toteż dla Strindberga „Spowiedź szaleńca” była tym, czym dla dzisiejszych celebrytów uwikłanych w trudne związki, jest oświadczenie na Facebooku lub Instagramie. Zanim przystąpił do opisywania swoich relacji z późniejszą żoną, Strindberg poświęcił kilka stron powieści na wspomnienia z lat wcześniejszych. Okazuje się, że był on człowiekiem bezpruderyjnym. Dostrzegał wady moralne niektórych kobiet, lecz mu one nie przeszkadzały. Nie tylko akceptował te kobiety, ale nawet idealizował je i adorował. Można zatem rzec, że świadomie oszukiwał siebie bardziej, niż kiedykolwiek zrobiła to jego żona z pierwszego małżeństwa. Co nie oznacza, że opisane przez Strindberga cierpienie, jest z tego powodu mniej bolesne. Oczywiście nie jest. Tyle że wiedząc o tym, trudniej mu współczuć. Książka w absolutnie kapitalny sposób opisuje szaloną miłość Strindberga i przewrotność Siri von Essen. Biorąc pod uwagę tematykę związaną z homoseksualizmem i biseksualizmem (kobiet - w tym przypadku),aż trudno uwierzyć, że została napisana w XIX wieku. „Spowiedź szaleńca” to powieść świetna, ale ciężko się ją czyta. Tyle w niej niegodziwości, dziwactw i niepokoju, że czasem trudno to nagromadzenie perwersji wytrzymać. Jednak Strindberg jest pisarzem wybitnym, co widać zwłaszcza wtedy, gdy z finezją opisuje, jak wszystko bierze w łeb. Wielki samozwańczy pesymista, że tak powiem.

Moje pierwsze spotkanie z Turgieniewem i wiem, że nie ostatnie. Wśród wszechobecnego bełkotu, wulgaryzmów, bylejakości i niechlujności słowa pisanego itp. język Turgieniewa jest po prostu piękny. Czyta się bardzo przyjemnie. A do tego te smaczki jak np. "bezradosne życie".

147/130/2025 No, jak się czyta o takim dzieciństwie, to od razu wiadomo, skąd się wzięli ci rewolucjoniści. Praca od świtu do zmierzchu (w "Dzieciństwie" wprawdzie nie u fabrykanta, tylko "na swoim", ale łatwiej przez to wcale nie było),bicie dzieci co sobotę za to co przeskrobały przez cały tydzień (rózgami! przy publiczności!),bieda, choroby i śmierć na każdym kroku. I jeszcze pazerność niesamowita, jak w naszych "Chłopach". Za to dowiedziałam się, co to herbata cegiełkowa (albo ceglana). I nauczyłam się nowej obelgi: solone ucho!

Może nie przerosła oczekiwań ani porównań do "Białych Nocy" Dostojewskiego (mimo obietnic pina na Pintereście :/),ale jest to i tak dobry kawałeczek literatury, z wieloma zdaniami do podkreślenia, z atmosferą wiosny i młodości, z bogactwem opisów spalania się z miłości do Zinaidy Zasiekin i czerpania z tego bolesnej przyjemności przez Włodzimierza. A jednak jest w tej noweli coś, co sprawia, że już podczas czytania miałam z tyłu głowy przekonanie, że ta historia zostanie zapomniana i zagubiona w odmętach mojej pamięci - może brak jakiegoś jednego wyraźnego punktu, mocnego uderzenia, który nadałby całości charakteru. Czajenie się w szklarni, rzucenie z muru, ojciec uderzający pejczem, wszystko to są bardzo dobre momenty, ale historia pozostaje jednostajna, czasami mdława, może nawet lekko nijaka.

"Słowo wstępne" do "Opowiadań" Mikołaja Gogola stanowi przemówienie znanej polskiej pisarki Marii Dąbrowskiej. Wygłasza je 4 marca 1952 roku na uroczystym wieczorze w warszawskim Teatrze Polskim w setną rocznicę śmierci Mikołaja Gogola. Widać w jej tekście skrzywienie socjalistyczne, przemówienie jest skażone ówcześnie panującą w Polsce ideologią. Ta książka stanowi zbiorek sześciu opowiadań. Są one różne, lepsze i gorsze. Po ich lekturze nasuwa mi się na myśl takie określenie: "bajki dla ludu". Mikołaj Gogol na swoich bohaterów obiera wiedźmy, szlachciców, urzędników. Stwarza komiczne sytuacje, czasem absurdalne. Rzuca się w moje oczy czasownik w drugiej osobie liczby pojedynczej: "łżesz"; Rosjanie bardzo często go używają. Mikołaj Gogol ma talent pisarski.

"Biała gwardia" była mocno związana z przeszłością Michała (Michaiła) Bułhakowa – z jego bardzo prywatnym życiem. Autor w tej powieści ukazał rozgardiasz rewolucyjny w Rosji na podstawie losów najmłodszego pokolenia inteligenckiej rodziny (rodzeństwa o nazwisku: Turbin) w jednym z dużych miast. To miasto nazywał po prostu Miastem, ale jak wynikało z treści chodziło o Kijów (w którym urodził się i wychowywał autor). Powieść zawierała krótki okres czasu – kilkunastu tygodni. Oficjalnie wojna światowa skończyła się, ale w Rosji wojna domowa nadal trwała. Ścierały się dwie główne siły (bo były również mniejsze zorganizowane grupy zbrojne): "biali" (konserwatywna szlachta, zamożni i przeważnie wykształceni ludzie – broniący "status quo" systemu społecznego) i "czerwoni" (robotnicy wraz z walecznymi podjudzaczami). Niemieckie wojska wycofywały się powoli i w sposób zorganizowany, czyli spokojnie (bez popłochu). Potem nastąpił chaos. Pojawił się ukraiński wataszka Semen (taka forma imienia występowała w tekście, ale właściwe to: Symon) Petlura, obwołany hetmanem, który dążył do powstania niepodległej Ukrainy. Pojawiły się wzmianki o Leonie (w języku rosyjskim: Lwie) Trockim działającym w Moskwie. Natomiast powieść narysowała obraz niezdarności młodziutkich żołnierzy, ich nieprzygotowanie do walki. Tak wyglądały plutony "białej" gwardii rozpaczliwie tworzone w trakcie wojny domowej. Autor zastosował motyw – według mnie niezbyt dobrze dobrany – wybijania godzin przez zegar, chcąc wyraźnie zaznaczyć upływ czasu. Jednak taki motyw bardzo dobrze pasował w powieści pod tytułem "Pani Dalloway" autorstwa Wirginii (Virginii) Woolf. "Biała gwardia" i "Pani Dalloway" zostały wydane w tym samym roku – 1925, jednak nie w tym samym kraju, lecz daleko od siebie. Czyżby ktoś się na kimś wzorował? Czy była taka możliwość? Czy oboje pisarze wpadli na ten sam pomysł zupełnie oddzielnie, samodzielnie? W moim mniemaniu u Michała (Michaiła) Bułkahowa ten zabieg pisarski wyszedł trochę sztucznie.

Cudownie jest trafić przez zupełny przypadek na taką perełkę. Apollinaire, patron wielu artystycznych -izmów XX wieku wodzi nas za nos, zanurzając w świecie Belle Epoque, aby w dopisanym już po wybuchu I Wojny Światowej zakończeniu pokazać proroczo koniec tego świata. Groteska miesza się z tragedią. Z jednej strony to prosta literatura, miejscami wręcz gawęda, ale nieposkromiona wyobraźnia autora, w połączeniu z plastycznym językiem sprawia że trudno oderwać się od tych opowieści. Z pewnością wiele z tych zachwytów zawdzięczam tłumaczom: Julii Hartwig i Arturowi Międzyrzeckiemu. Gorąco polecam!

Te tytułowe płomienie utwierdziły mnie w przekonaniu, że będzie to powieść wojenna. Tymczasem I Wojna Światowa dopiero nadchodzi, a czytelnik zagłębia się w świat duchowych rozterek dojrzewającego młodzieńca. Bohater książki – nastoletni Teofil (zupełnie nieprzypadkowo wybrane miłe Bogu imię),wychowany w domu wysokiego lwowskiego urzędnika, oczko w głowie kochających rodziców i utrapienie nauczycieli w gimnazjum, zmaga się z problemami dorastania, wśród których najważniejszy wydaje się… kryzys wiary. Już samo to czyni tę książkę zupełnie niezrozumiałą dla współczesnej młodzieży, gdyż Teofil zamiast wybrać marzenia, grube dowcipasy z kolegami i amory ze śliczną gimnazjalistką, wgłębia się z płonącymi uszami w teologiczne rozważania i nieodpowiednie dlań lektury (Renana sama mam na liście!). A nawet jeśli nie czyta obrazoburczych teorii o ludzkiej a nie boskiej naturze Jezusa, po kryjomu przed ojcem chłonie „Lalkę” czy „Starą baśń” – aż mi się oczy spociły - gdzież ci chłopcy chciwie czytający z latarką pod kołdrą! Fakt przyznania się Teofila do utraty wiary wstrząsa całym jego otoczeniem w sposób dziś dla nas wręcz niepojęty. Szkoła organizuje specjalne zebranie „w sprawie”, ojciec wizytuje dyrektora placówki, matka popłakuje struchlała, ksiądz rwie sobie włosy z głowy; jednym słowem cały poukładany światek drży w posadach i ugina się od bezczelności bezkompromisowego nastolatka, wręcz niebo staje w płomieniach! Ale to tylko świadczy, jak głęboko i realnie dbano niegdyś nie tylko o zdrowie ciała ale też i o spokój i zbawienie duszy. Znakomity teść znakomitego Andrzeja Szczepkowskiego i dziadek równie znakomitej Joanny Szczepkowskiej nie byłby sobą, gdyby nie naszpikował tekstu licznymi odniesieniami do antyku, co nie dziwiło w czasach, kiedy łacina i starożytna greka były podstawą klasycznej edukacji. Wspaniale też odmalował Lwów z początków dwudziestego wieku, który już wkrótce z miasta CK Monarchii miał stać się polski, a po nie tak długim czasie polski być przestał kto wie, czy nie na zawsze. Może to hołd i pożegnanie pisarza z Jego rodzinnym miastem, którego współczesną historię pisze już inny naród. Na pewno jest to pożegnanie ze skostniałym dziewiętnastowiecznym sposobem myślenia, właściwym dla poddanych Franciszka Józefa, klęcznikowym stosunkiem do rangi urzędniczej, munduru i sutanny, bezkrytycznym poszanowaniem siły autorytetów (pod względem drobnomieszczańskich uprzejmości, hołdów, zapatrywań, pojęcia „skandalu”, ówczesny Kraków i Lwów mogłyby podać sobie ręce). Już za moment cały ten monarchistyczny, skamieniały porządek runie bezpowrotnie. Co zbuduje Teofil na gruzach starego świata?

Powieść, do której stosunek mam nieco ambiwalentny. Bo z jednej strony jest napisana przepięknym językiem - autor to zresztą laureat Nobla w czasach, kiedy ta nagroda jeszcze sporo znaczyła - a z drugiej jednak aż bije po oczach swoją francuskością, z którą jestem na bakier. Colas to małomiasteczkowy stolarz i filozof, człowiek stojący z boku i w opozycji do wszystkiego i wszystkich, przekorny i nie za bardzo liczący się z doczesnymi dobrami. Powieść to jakby jego pamiętnik, losy spisane na przestrzeni dwunastu miesięcy, w których pod każdym względem działo się sporo. Bardzo pozytywne i optymistyczne dziełko. Mimo wszystko.

Na początek należy wspomnieć, że pierwodruk z 1937 roku została skonfiskowany przez sanacyjną cenzurę. Mogę tylko zgadywać powody: polityczne albo pornograficzne. Tytułowe Motory to popęd płciowy. Cyprian Fałn to nawiązanie do greckiej mitologii. Treść zaś to życie pod kątem związków z kobietami, potyczek z pisaniem i życia. Forma stylistyczna trudna, wręcz ekspresjonistyczna. Bardzo wciągająca.

,,Trismus'' Stanisława Grochowiaka to jedna z perełek wyłowiona gdzieś pomiędzy nowymi, poczytnymi powieściami stojącymi na bibliotecznych półkach. Przyznam, że dopiero końcówka książki spowodowała, że wystawiłam jej taką a nie inną ocenę, ponieważ poruszyła mnie do głębi. Książka opowiada o pewnym esesmanie, komendancie niewielkiego obozu koncentracyjnego w Gluckauf. Człowiek ten jest całkowicie owładnięty ideą nazizmu. Fanatyk czystości rasy, poślubia Nelli Doder- Dunkę o poglądach faszystowskich. Małżeństwo wspólnie prowadzi dziennik, opisując codzienność. Z czasem pojawiają się problemy, a ich drogi zaczynają się powoli rozchodzić . Jeśli nie zachęca was ta recenzja to i tak przeczytajcie, nie chce za bardzo spojlerować, ale sens całej opowieści tkwi w końcówce książki. Polecam, warto przeczytać.

wiem ze to nie jest portal dla odjechanych ale wlasnie dzisiaj 30.04 23 jest dzien by napisac o tym. 123 Lata temu zaczela sie wielka ofensywa na Ukraine, Konarmia jest I znaczaca opowiescia Jak i wstydem dla wlasnie polakow .sama opowiesc oszczedna I dlatego tak bolesna.Dziennik 1920 jest wlasciwym dopelniem

Dotąd Gogola znałem tylko z Martwych Dusz, które przeczytałem wieki temu. Sięgnąłem więc po opowiadania, nie mając pojęcia czego się spodziewać. Dostałem kilka świetnych perełek. Co prawda zaczęło się dość niemrawo Newskim Prospektem, ale później było już tylko lepiej. Najpierw trochę absurdu w rewelacyjnym Nosie, no i genialny Płaszcz (Szynel). Pozostałe opowiadania doskonale wypełniły całość. Opowiadania petersburskie to świetna pozycja, żeby się przekonać, że w krótkiej formie Gogol jest tak samo dobry, jak w dramatach czy powieściach.