Młodzian z Mundanii

Trzy różne perspektywy narracji mogły wyjść historii na dobre, ale nie do końca wyszły. Relacja Peleasa jest bardzo ciekawa, czyta się jednym tchem. Relacja Beduira niestety zbyt skrótowo przedstawia kluczową dla fabuły konfrontację z Morgianą, natomiast fani opisów kampanii wojennych i bitew będą zachwyceni, bo w tym Beduir jest mistrzem. Relacja Aneirina jest szczera i emcjonalna, ale nie dociera za kulisy najważniejszych zdarzeń. Żadna z nich nie przedstawia miłości Artura i Gwenhwyvar. Nie dowiadujemy się nic o zakulisowych poczynaniach Morgiany, poznajemy tylko ich skutki. Nie dane nam też poznać przygód Gwalcmaia. Pewnie wynika to z tego, że wydawca zakomunikował autorowi, że to będzie ostatni tom cyklu, jaki opublikuje, i konieczne było pójście na skróty. W rezultacie dla najważniejszego bohatera zabrakło miejsca. Przez to w całej historii o Pendragonie Brytanii pierwsze skrzypce gra... Merlin.

Stwierdzam, że Lawhead jest trochę jak Cornwell, tylko z przeciwnym znakiem ideologicznym. Linia fabularna "Merlina" nie jest najmocniejsza i rozpada się na epizody, z których najciekawsze jest długie szaleństwo bohatera oraz sama końcówka, kiedy wreszcie docieramy do rdzenia legend arturiańskich jako takich, czyli historii poczęcia i narodzin Artura. Interesujący jest także epizod z pobytem Merlina u małego, parającego się czarami Ludu Wzgórz, choć niestety za dużo z niego nie wynika dla dalszej części fabuły (kontynuując porównanie zaczęte w recenzji "Taliesina", ośmielę się na marginesie zauważyć, że przedstawienie Ludu Wzgórz to kolejna rzecz, którą Lawhead zrobił lepiej niż Bradley, prezentując tę starą rasę z szacunkiem, choć niebezkrytycznie). Spośród postaci najciekawiej wypada chyba Igerna, bardzo młoda i osamotniona, Uter - rozdarty między wiernością bratu, uczuciem i własną ambicją, no i sam Merlin, łączyć mądrość znaną już poganom z wiarą chrześcijańską. Morgiana, kreowana na wielką antagonistkę, wypada blado, bo jest po prostu wcieleniem zła pozbawionym wyrazistych motywacji, no i prawie się w całej książce nie pojawia. Swoją drogą, Lawhead nieźle wykorzystuje atlantydzkie pochodzenie bohaterów do wytłumaczenia ich długowieczności. Co najbardziej obciąża książkę, to - całkiem jak w "Taliesinie" - miałki smalltalk uprawiany przez postacie, przez który trzeba przebrnąć, żeby dotrzeć do tego, co ważne.

Wieloletnim miłośnikom fantastyki, a dokładniej fantasy, Fritza Leibera raczej nie trzeba przedstawiać, ale wiele osób, które z tym gatunkiem miało pobieżny kontakt, nie słyszało o tym autorze. Tymczasem to jeden z pionierów literatury spod znaku miecza i magii. Jego dwóch najważniejszych bohaterów – Fafryd (ang. Fafhrd) i Szary Kocur (ang. Gray Mouser) – po raz pierwszy pojawiło się w sierpniu 1939 r. w magazynie „Unknown” w opowiadaniu „Two Sought Adventure” (dzisiaj znanym jako „The Jewels In The Forest”, u nas zaś jako „Klejnoty w lesie”),a więc zaledwie dwa lata po tym, jak J.R.R. Tolkien wyciągnął z nory Bilbo Bagginsa i wydelegował go w niebezpieczną wyprawę na wschód. Zestawienie z „Hobbitem” jest dość istotne, bo choć jego główny bohater został zatrudniony przez krasnoludów jako włamywacz i de facto złodziej, to sama powieść ma baśniowy charakter i uznawana jest za utwór dla dzieci (jasne!),tymczasem w Leiberowskim świecie awanturników i złodziei, Nehwon, dobro i zło są mniej uchwytne, czy też może należałoby powiedzieć – zło jest łatwo uchwytne, a żeby znaleźć dobro, trzeba się porządnie napocić. W Polsce cykl przygód Fafryda i Szarego Kocura wydał w sześciu tomach Solaris. Omawiane tu „Zobaczyć Lankmar i umrzeć”, pierwsze z serii, jest połączeniem dwóch angielskich zbiorów: „Swords and Deviltry” (1970) i „Swords Against Death” (1970),w których znajdowało się 13 opowiadań i autorska przedmowa. Znaną przestrogę „nie oceniaj książki po okładce” można ilustrować przykładem polskiego wydania pierwszego tomu. Wygenerowana grafika przywodzi na myśl gry komputerowe z przełomu wieków i zwiastuje raczej trywialną rozrywkę. W istocie jest inaczej, bo choć dzisiaj – z perspektywy lat – koncept dwóch wolnych duchów, różniących się charakterem i wyglądem, wędrujących przez świat i wychodzących cało z każdej opresji może wydawać się wtórny i banalny, to jednak właśnie Leiber był pionierem tego typu fantastyki, co więcej, jest jeszcze strona formalna, świadcząca o całkiem sporym talencie pisarskim. Naturalnie ocenianie strony formalnej na podstawie przekładu nie daje stuprocentowej gwarancji słuszności, ale zamaszysty, barwny styl to raczej nie inwencja tłumacza. Wśród 13 opowiadań znajdujemy origin stories bohaterów („Kobiety ze śnieżnego klanu” i „Jądro nienawiści”),o wiele bardziej „psychologiczne” od pozostałych, poniekąd traktujące o dojrzewaniu Fafryda i Szarego Kocura, następnie mamy zaś tytułowe „Zobaczyć Lankmar i umrzeć”, w którym obaj mężczyźni po raz pierwszy się spotykają i zawiązują przyjaźń, w czym niebagatelną rolę odgrywa traumatyczne, formujące ich na lata doświadczenie. W kolejnym opowiadaniu, krótkim „Zaklętym kole”, gdzie wyruszają razem w świat, możemy przeczytać następujące słowa, całkiem zgrabnie ujmujące charakter dwójki bohaterów i szerzej – samych opowiadań: „Doszły im nowe blizny i kwalifikacje, mieli więcej litości i zrozumienia dla ludzi. Brali świat na pół poważnie, ale też potrafili pokłonić się przed jego tajemnicami. Wewnętrzne udręki czasem kwitowali śmiechem, a czasem nieprzeniknioną miną. Fafryd skrywał w sobie barbarzyńską naturę, Kocur – podłe pochodzenie. Na zewnątrz bywali weseli, beztroscy i zrównoważeni, lecz serca nadal krwawiły, duchy Wlany i Iwrian nawiedzały ich w snach i na jawie. Nie utrzymywali więc zażyłych stosunków z kobietami, bo już te powierzchowne przynosiły im więcej zgryzoty niż radości. Ich przyjaźń stała się twarda jak skała, silna jak żelazo, lecz woleli się zamykać przed innymi ludźmi. Jeśli mowa o nastrojach, to najczęściej popadali w melancholię, którą nieraz ukrywali nawet przed sobą nawzajem”*. Niektórzy zarzucają Leiberowi, że poza origin stories bohaterowie ulegają petryfikacji – że już nie ewoluują. Nie wiem, jak wygląda to w kolejnych tomach, mogę oceniać tylko na podstawie tego, niemniej za kluczowe uznaję wydarzenie z „Zobaczyć Lankmar i umrzeć”, które Fafryda i Szarego Kocura pozostawia w stanie półdojrzałości. To, co wyprowadziło ich bowiem w stronę dorosłości w origin stories, zostało im nagle odebrane na wczesnym etapie życia i koniec końców nie pozwoliło się w pełni uformować, stąd awanturnictwo i nonszalancja, stąd też pewna prostolinijność obu postaci i nieustanna pogoń za przygodą w późniejszych opowiadaniach. A w tych, jak napisałem, co prawda rozwiązania mają podobny schemat (jeden ratuje drugiego, a walki mają dość oczywisty finał),ale sam opis historii, a także kreacje miejsc i antagonistów mają swój urok, są plastyczne i intrygujące. Leiber umiał też połączyć zawadiactwo i dezynwolturę bohaterów z delikatną aurą dekadencji i melancholii – bo chociaż Newhon to świat występny, rozpustny i pełen egoizmu, to zło nie jest ukazane w sposób naturalistyczny (mimo że makabra jest obecna),ale raczej bliski powieści łotrzykowskiej. To, a także wspomniany barwny język, sprawia, że znaczenie Leibera nie ogranicza się do dzierżenia palmy pierwszeństwa w ramach gatunku, a jego opowiadania wykraczają poza „generyczne” fantasy. * F. Leiber, „Zaklęte koło” [w:] „Zobaczyć Lankmar i umrzeć”, tłum. D. Kopociński, Olsztyn 2004, s. 209.

Zdecydowanie opowieść władcy Kualmar jest najlepsza.Dwaj synowie próbuja zdobyć władze ciekawie opisany zamek z różnymi poziomami dolnu środkowi i górny podziała róznych grupek ,magowie walczacy z drugimi magami arcyciekwie opisani braci.Dodatkowi humor niektórych sytacji.Polecam.

Chciałam posiadać tą książkę od bardzo dawna i nareszcie się udało. Mimo mojego wieku była w stanie mnie zaciekawić. Jest to książka dla dzieci, dlatego napisano ją w taki a nie inny sposób. Jednak świat w niej przedstawiony oraz bohaterowie są na tyle barwni i intrygujący, że ta pozycja pozostanie w mojej biblioteczce dla moich dzieci. Posiada w sobie wystarczająco dużo mądrości.

Zapomniana chyba nowelka Tada Williamsa, nawiązująca do Burzy Szekspira. Opowieść Kalibana, w innym świetne ukazująca jego tragiczną historię. Krótka relacja jaką składa ofierze, tuż przed realizacją zemsty, która w finale rozegra się inaczej niż miała. Wrażenia mam pozytywne, mimo że to nie jest rzecz, którą koniecznie trzeba przeczytać.

Według mnie najlepszy z tom z serii. Całość zamiast na sciensfiction skupia się na zwykłym życiu w niezwykłym zawodzie. Podobała mi się szczególnie ekspolracyjna misja głównej bohaterki i jej partnera- naprawdę czułam się jak badacz opalizującego kryształu na sieci jaskiń obcej planety. To naprawdę ciekawa wstawka. Żałowałam, że to był tylko fragment historii, ale ku mojemu wielkiemu uradowaniu 24 lata później w naszej powieści ten wątek powrócił stanowiąc szczególny zwrot akcji. Brawa dla autorki za twórczy umysł i nie banalne rozwiązania.

Subtelna akcja, ciekawe opisy i bardzo oryginalna historia- nie wpadłabym nigdy na pomysł śpiewania kryształu. Pierwszy tom był super, ale kolejne dwa tomy były według mnie jeszcze lepsze, choć opinie innych mówię że jest odwrotnie. Historia nadal zaskakuje i sprawia, że choć akcja nie jest wartka, to i tak naprawdę trudno przewidzieć w którym kierunku się rozwinie. Tu nie ma banalnych rozwiązań. Szczególnie podobała mi się tajna misja bohaterki w odkryciu czy na odwiedzanej na niej planecie nie ma ograniczeń wolności obywateli czyli Państwa totalirnego w którym nie ma wolnej woli. Prawie jak powieść szpiegowska z tłem sciensfiction i wątkiem romansowym, który nie jest wulgarnie opisany- to tylko kolejny element historii.

Porównanie do "Wodnikowego Wzgórza" jest uzasadnione, chociaż opowieść o królikach nieco bardziej przypadła mi do gustu niż losy krecików. Tak czy siak uważam, że jest to bardzo dobra książka dla osób, które lubią zwierzęcych bohaterów. Nie jest to pozycja tak sielankowa jak mogłaby się wydawać. Mamy tu brutalne walki, a do tego przemyślenia filozoficzno-egzystencjalne. Mnie książki, gdzie główne role odgrywają dzikie zwierzaki, niezwykle rozczulają i chętnie po takie sięgam.

Nieco zbyt rozwleczona fantasy ale sporo mroczniejsza od Władcy Pierścieni, jest tu wiele podobieństw - Wielki Zły który wysługuje się innymi żeby siać zniszczenie, jest podróż przez Krainę, jest też (spokojnie możnaby go tak przynajmniej nazwać) powiernik pierścienia, ale Covenantowi do Froda bardzo daleko. Kraina oraz jej mieszkańcy bardzo dobrze stworzeni, no ale warsztat pisarski u Donaldsona sporo gorszy od Tolkiena, niemniej jednak pomysłów mu nie brakuje. Warto

Cudownie osobliwa książka, w typowy świat fantasy wpisująca nietypową narrację, a typowy wątek fantasy rozpisująca na perspektywy również takich postaci, które w innej powieści robiłyby za statystów. Cudownie osobliwy również język, któremu tłumacz chyba nie do końca oddał sprawiedliwość. Cudownie osobliwa wreszcie postać lisa, który kryje w sobie wiele innych kształtów. A do tego żywe postaci i relacje między nimi, przyjaźń, miłość, zetknięcie z niewyrażalną innością (czyli w końcu fantasy, które wykorzystuje możliwości, jakie daje ten gatunek). Zdecydowanie powyżej przeciętnej.

Nawet mniej udana twórczość Poula Andersona jest dobra :) Jak więc wypadają jego naprawdę udane historie? O tym łatwo się przekonać, sięgając po “Księżyc Łowcy”. Tomik zawiera w sobie dwa naprawdę świetne opowiadanka: tytułowy “Księżyc łowcy” oraz “Pod postacią ciała”. Obie historie przedstawiają losy ludzkich ekspedycji na obcych planetach. Bohaterowie, członkowie tychże ekspedycji, próbują rozwikłać tajemnice zachowań rdzennych mieszkańców badanych światów. W pierwszym opowiadaniu tubylcy, to dwie rasy obcych, które prowadzą między sobą krwawe walki. W drugim, to starożytna ludzka kolonia, która straciła kontakt z resztą wszechświata, i przez setki lat, technologicznie i mentalnie cofnęła się do etapu wczesnego średniowiecza. Nie powiem za dużo o samej fabule, w przypadku tak krótkich dzieł, ciężko jest ująć coś konkretnego bez zahaczenia o spoilerowanie ;) Nadmienię tylko, że ramy fabularne są w obu opowiadaniach dość podobne, szczególnie widoczne jest to przy rozwiązaniach akcji. Według mnie w “Księżycu łowcy” zakończenie wypada lepiej, ale nie znaczy to w żadnym wypadku, że “Pod postacią ciała” jest gorszym fabularnie opowiadaniem. Jeżeli chodzi o inne aspekty opowiadań, to w obu przypadkach również wszystko wypada bardzo pozytywnie. Postaci, jak to u Andersona, są bardzo ciekawie zarysowane. Nawet w tak krótkiej formie autor jest w stanie nadać bohaterom, również pobocznym, sporo głębi i interesujących, spójnych cech charakteru. Równie wyraziście wypadają przedstawiciele “obcych” ras, szczególnie w “Księżycu łowcy” czytelnik ma możliwość zapoznania się z dość ciekawymi osobnikami. Światy przedstawione, także typowo jak na tego autora, wykreowane są fenomenalnie. Na raptem kilkudziesięciu stronach, Anderson stworzył dwa genialne tła fabularne, które mogłby spokojnie służyć jako podkład do długaśnych sag SF. W “Pod postacią ciała” świat charakteryzuje przede wszystkim jego historia, to dawne wydarzenia na skalę galaktyczną spowodowały, że rzeczy mają się tak a nie inaczej. W “Księżycu łowcy” natomiast, autor aby stworzyć interesujący, obcy świat, uczynił nietypową jego geografię, zaczynając od tego, że akcja dzieje się tak naprawdę nie na obcej planecie, a na jednym z jej księżyców. Fanom gatunku, nie muszę chyba polecać pana Andersona, ale może ktoś jeszcze (tak jak ja),nie miał okazji przeczytać tego skromnego rozmiarem tomiku. Jeżeli tak się sprawy mają to polecam jak najszybciej nadrobić bo zawartość tej książeczki jest po prostu świetna. “Księżyc Łowcy” oferuje po prostu przyjemną lekturę, pozwalającą na jeden wieczór przenieść się do innych, fantastycznych światów. Dodam jeszcze, że tak jak w rodzimym wydaniu “Królowej powietrza i Mroku” tego samego autora, tak i tutaj, książeczka wzbogacona jest o bardzo klimatyczne ilustracje Tadeusza Łuczejko. W skali od jednego Ouranida do dziesięciu, daję siedem Ouranidów!

Tak naprawdę trudno znaleźć jakieś wielkie minusy książki Brooksa. To dobrze zaplanowana i solidnie poprowadzona historia, z elementami wręcz detektywistycznymi. W mojej ocenie jest to także przykład znakomicie napisanego sequelu, który jest lepszy niż swój poprzednik. Tak naprawdę jedynym zarzutem wobec Czarnego jednorożce jest to, że nie zachwyca tak, jak by mógł. Brakuje mu tej iskry, która sprawia, że jakaś książka wypala w nas swoje piętno i nie pozwala o sobie zapomnieć jeszcze długo po zakończeniu lektury. Dla mnie to solidne 7/10, a miłośnicy jednorożców mogą sobie dodać jeszcze jeden punkt.

Pierwotny lęk przed wilkołakami to jedno, ale czy ktoś pytał wilkołaka o zdanie na ten temat? Przecież to nie ów nieszczęśnik jest sprawcą dręczącej go klątwy. A na kłopoty (zwłaszcza t dręczące szlachetnie urodzonych) pomoże tylko niezawodny Kedrigern wraz z czarującą, i to dosłownie, małżonką. Nawet sekta fanatycznych mnichów czy koszmarny Czarny Błazen nie stanowią przeszkód godnych tej pary. Zwyżka formy po dość słabej poprzedniej części. Zaskakujący melanż inspiracji "Imieniem Róży" i "Alicją w Krainie Czarów". Wszak w świecie magii wszystko jest możliwe.

Akcja jak zwykle ściga się z własnym cieniem, klucząc i skręcając o 180 stopni w najdziwniejszych momentach, a gdy złapie zadyszkę, humor zrasza ją dla ochłody. Mankamentem tej części jest przesycenie nawiązaniami do znanych baśni. Raz, dwa razy taki chwyt może się sprawdzić, szczególnie gdy owe opowieści przedstawione są z ironią i przymrużeniem oka. Niestety, tutaj mamy prawie przegląd twórczości Braci Grimm, brakuje elementu zaskoczenia, a gagi są powtarzalne. Efekt końcowy robi wrażenie dziwacznej parodii Shreka, aczkolwiek czyta się mimo wszystko dobrze.

Prawdziwa Literatura SF. Utrzymana w klimacie trillera medycznego, zaczepia jednak o bardziej ogólne pytanie: skąd (a właściwie "jak?") tak na prawdę wzięliśmy się jako ludzkość na łonie ziemskiej biosfery? W zasadzie to można się nawet zastanowić głębiej i zapytać "jak działa życie i w jaki sposób przetrwało tyle katastrof?" Ale o tym chyba lepiej opowiada popularyzatorski "Demon w maszynie" (by Paul Davies). Nota bene, przeczytany przeze mnie bezpośrednio przed "Radiem Darwina", przez co ułatwił mi jeszcze lepsze poczucie różnych niuansów genetyczno-ewolucyjnych. Literka "S" w SF zobowiązuje i ma to tutaj, niestety, 2 aspekty: dość duża zgodność ze współczesną nauką kosztuje i autor płaci ją, pomimo popularyzatorskich uproszczeń, zbytnim (jak na literaturę rozrywkową) nasyceniem akademickimi zagadnieniami. Z mojej perspektywy to akurat zaleta, bo interesuję się tematyką, lecz dla szukających "fantastyki, ale niekoniecznie SF" to chyba duży minus. Tak, czy owak, świetny kawałek literatury. Postaci "z krwi i kości", logicznie splątane wątki, a rytm fabuły - to się daje wyrażnie wyczuć - prowadzony ręką doświadczonego perkusisty. Bardzo wiarygodne reakcje psycho- i socjologiczne, oraz uzasadnienia decyzji tak indywidualne, jak i społeczno-politycznych oraz medycznych. A przy okazji dostajemy bonus w temacie polowań na czarownice. Bardzo polecam wszystkim lubiącym sobie zadawać pytania podczas czytania. Chętnie widziałbym "Radio Darwina" w serii "Uczta wyobraźni", bo sam już je sobie dodałem do mojej prywatnej wersji tej serii.

Trochę zapomniana, starsza fantastyka/SF - w zasadzie miks, bo odległa, poatomowa przyszłość, w której ludzie żyją jak w przeszłości. Książka drogi, zmiany, o wężach i nadziei. Dla fanów Ursuli LeGuin, ale nie tylko :) Więcej? Zapraszam! https://jesiennaczyta.blogspot.com/2024/03/192024-239-vonda-mcintyre-opiekun-snu.html