Zmięte kartki papieru

Abstrakcyjność filozoficznych zaleceń sprawia, że w gruncie rzeczy do niczego mi się nie przydają. Potrzebuję zalecenia: co zrobić, aby w obawie przed pustką do ostatniej chwili nie odwlekać momentu wyłączenia telewizora i wejścia do łóżka? Jak wieczorem odejść od komputera? Jak wyłączyć światło, spokojnie leżeć w ciemnościach? Nienawidzę snu, nienawidzę nocy, a przede wszystkim tego momentu. Co zrobić, aby się nie bać, że zaleje mnie fala uciążliwych myśli, obaw i tęsknoty?

Abstrakcyjność filozoficznych zaleceń sprawia, że w gruncie rzeczy do niczego mi się nie przydają. Potrzebuję zalecenia: co zrobić, aby w ob...

Chociaż coraz częściej słyszymy o rozprzestrzeniającej się depresji, gdy weźmiemy pod uwagę chorobliwość współczesnego świata, częstotliwość jej występowania wciąż okaże się niezmiernie mała. Dzieje się tak dlatego, że prawdziwe schorzenia duchowe, które trawią nasze społeczeństwo, wbrew pozorom nie mają charakteru depresyjnego; nie zostały jeszcze nawet jasno dostrzeżone, ponieważ nie pozwala na to powierzchowność obowiązujących psychologicznych paradygmatów. Wzorcowym przykładem dominującej dzisiaj choroby ducha jest stan, w którym poczuciu braku sensu egzystencji towarzyszącą niesłabnące wyrzuty sumienia, zmuszające człowieka do nieustającej, kompulsywnej pracy. Każda przerwa w obsesyjnym działaniu, każda próba zmiany życiowego kierunku, prowadzi do tak gwałtownego nasilenia niepokoju i psychicznego cierpienia, że depresja – jako stan pewnego rodzaju bolesnego, wewnętrznego rozprężenia – wydaje się z tej perspektywy nieosiągalnym luksusem. Współczesny, duchowo wyjałowiony człowiek „nie może sobie pozwolić na depresję”, „nie ma na nią czasu”, ponieważ związane z zaniedbywaniem obowiązków i rezygnacją z działania poczucie winy natychmiast doprowadziłyby go do szaleństwa. Właśnie dlatego trafiające się od czasu do czasu przypadku depresji posiadają tak ostentacyjny, fasadowy charakter, w rzeczywistości skrywając za sobą inne dolegliwości psychiczne. Problem współczesnego człowieka nie polega na tym, że po prostu zwątpił w sens, czuję pustkę i rezygnacje, abdykuje z egzystencji i pragnie uwierzyć w coś nowego – a właśnie na takim światopoglądowym modelu opiera się psychologiczna teoria depresji. Sprowadza się on do tego, że człowiek znajduje się w matni, nie widzi żadnej szansy na ucieczkę; pozostaje narażony na niekończące się duchowe męki, lecz nie potrafi ruszyć się z miejsca, musząc pozostawać produktywnym – jak zakładnik z lufą w ustach i spustem przywiązanym do oparcia krzesła.

Chociaż coraz częściej słyszymy o rozprzestrzeniającej się depresji, gdy weźmiemy pod uwagę chorobliwość współczesnego świata, częstotliwość...

Dlaczego samo przeczucie pewnych wspomnień jest dla mnie tak dotkliwe? Migocą gdzieś na granicy świadomości i podświadomości, a ja robię wszystko, żeby je w sobie zdusić.

Przykładowy obraz: fasada budynku oświetlonego słonecznym blaskiem – to wszystko. Choć wyraźnie ich nie widzę, przeczuwam jego konotacje: to budynek we Wrocławiu, często chodziliśmy tam na spacery, to szczęśliwy, utracony okres mojego życia. Ten przelotny obraz jest jak kawałek szkła w moim mózgu. Muszę unikać wszelkich gwałtownych ruchów. Wydaje się, że istnieją co najmniej dwa rodzaje wspomnień: rozwinięte i zwinięte. Zwinięte zwykle są niewinne: to ulotny obraz, urwane zdanie. W każdym zwiniętym wspomnieniu obecna jest jednak pewna mikrostruktura – nie widzę jej bezpośrednio, lecz dostrzegam jej zarysy. Kiedy tego doświadczam, przekraczam czas: przez głowę przelatuje mi wspomniany widok, trwa to sekundę. Jest to jednak obraz, który składa się z setek mikroobrazów, posiada liczne warstwy. Każda z owych warstw to nie tylko konotacja emocjonalna, lecz również pewna historia (wspomnienia jako narracje o bolesnym lub przyjemnym zabarwieniu). Z tego punktu widzenia nawet pojedyncze wspomnienia zaczynają jawić się jako złożone ze ściśle zwiniętych, upchanych w jednym miejscu mikronarracji, które czekają na to, aby doznać rozprężenia. To oznacza natomiast utratę kontroli, zwielokrotnienie cierpienia.

Dlaczego samo przeczucie pewnych wspomnień jest dla mnie tak dotkliwe? Migocą gdzieś na granicy świadomości i podświadomości, a ja robię wsz...