Człowiek na rondzie

Bardzo przyjemna w lekturze książka. Zachwycam się językiem Autorki od "Magicznej rany" i nie mogę się nadziwić, że tak późno sama Autorkę odkryłam. Ach, jaka to jest przyjemność czytać/słuchać wszystkiego i wszystkich, którzy tak się językiem polskim posługują. A przy okazji - o Warszawie, czyli mieście, w którym spędzam swój czas. Polecam, nawet jeśli ktoś za Warszawą nie przepada.

Kolejna podróż autora do świata ciszy zabiera nas w różne miejsca i koncepcje, często nieoczywiste (rozdziały: Schowek; Kolekcjoner cisz; Świerszcze). Do zastanowienia pozostają pojęcia: namilczanie, galenosfery, odbieranie tzw. kompozycji świata, pejzaż dźwiękowy, doświadczenie akuzmatyczne, prozodia lata. Ładnie napisane, świetnie się czyta te króciutkie rozdziały. Ujmujący opis wspólnoty doświadczanej w lektorium. Polecam tę pozycję autora, tak jak jego: Notatki z terenu.

Urocza książeczka o działaniu terapeutycznym. Co prawda na koniec autorka stwierdza, że zaniechanie postrzega jako pewien rodzaj działania (sprawczy bunt),ale takie postrzeganie jest raczej objawem systemowego zaprogramowania na nieustanne działanie - zaprogramowania omówionego zresztą we wcześniejszych rozdziałach. Zaniecham dalszych rozważań.

Bardzo trudno jest mi ocenić tę książkę. Twórczość Michela Houellebecqa darzę dużą sympatią, choć początkowo miałem do autora wyraźną niechęć — motywowaną głównie jego pozaliterackimi, prowokacyjnymi wypowiedziami. Z czasem jednak przeszedłem od dystansu do autentycznego uznania dla jego prozy. „Kilka miesięcy mojego życia” nie jest powieścią, lecz raczej formą autoterapeutycznego esejo-pamiętnika. Z jednej strony jest tu wszystko to, co charakterystyczne dla Houellebecqa – złośliwość, kąśliwość, prowokacyjność. Z drugiej jednak pojawia się coś zaskakującego – szczerość i wyraźna autorefleksja. Autor, jak to ma w zwyczaju, równie często bulwersuje co zaskakuje trafnością spostrzeżeń i niemalże prorocką wizją. Książka w pewnym stopniu odpowiada także na pytanie, gdzie przebiega granica między autokreacją a rzeczywistymi przekonaniami autora. I choć jest to momentami rozczarowujące — okazuje się bowiem, że Houellebecq faktycznie dzieli część poglądów ze swoimi bohaterami — to jednocześnie widać, jak wyolbrzymiony jest odbiór jego postaci przez wiele środowisk oraz świadoma autokreacja. Jednym z ciekawszych elementów książki jest sposób, w jaki autor odnosi się do własnych skandali, zwłaszcza głośnego incydentu związanego z filmem pornograficznym. Na pierwszy rzut oka wpisywałby się on idealnie w jego publiczną personę bezkompromisowego prowokatora, który nie cofa się przed niczym. Tymczasem Houellebecq pokazuje zupełnie inne oblicze: zamiast zdystansowania czy ironii pojawia się poczucie upokorzenia, realny dyskomfort, a nawet działania prawne. To z kolei odsłania jego bardziej wrażliwą stronę, podatną na presję opinii publicznej i prowadzącą momentami do stanów depresyjnych. Właśnie ta dwoistość czyni tę książkę interesującą. Autor nie brnie ślepo w swoje wcześniejsze wypowiedzi, potrafi przyznać się do błędu i zrewidować własne reakcje, jednocześnie nie rezygnując z poglądów tam, gdzie uznaje je za słuszne. Pokazuje się jako ktoś zdolny do autorefleksji i dialogu (nawet z osobami o skrajnie odmiennych przekonaniach),a zarazem jako człowiek, który silnie odczuwa ciężar własnej medialnej kreacji. Z tych względów uważam, że jest to książka ciekawa i wyraźnie różna od powieści Houellebecqa. Trzeba jednak zaznaczyć, że została napisana przede wszystkim „dla siebie”, jako próba uporządkowania pewnych doświadczeń i forma autoterapii. Mimo to daje czytelnikowi wgląd w sposób myślenia autora, który wcześniej — zwłaszcza dla polskiego odbiorcy — pozostawał dość ograniczony. Ocena: 6/10

Chyba odnalazłam bratnią duszę w Autorce, bo też patrzę pod nogi bardzo dokładnie. Świetnie napisana książka z analizą antropologiczną zbieractwa tudzież kolekcjonerstwa, a do tego dokładnie opisane kilka przykładowych eksponatów. Jeżeli ktoś lubi kolekcjonerstwo, szuka rarytasów, ale i kiczowatych durnostójek, to pozycja obowiązkowa.

Luźny przewodnik po minionych kampaniach reklamowych, copypastach, dowcipach, memach, kabaretach i innych performansach. Ostatni rozdział - "Śmieszne rzeczy - wybór osobisty" ostatecznie potwierdza, że mnie i autorkę śmieszą totalnie inne rzeczy więc kto wie, może nawet te wspominki Was rozbawią. Słowa humoru jednak nie dam.

Wstrząsająca lektura. Z każdym kolejnym zdaniem miałem wrażenie, jakbym dopiero zaczynał raczkować w świecie tekstu, myśli i idei. Po latach czytania spotkanie z Bélą Hamvasem uświadomiło mi, jak wiele moich lekturowych wyborów było chybionych, jak często szukałem nie tam, gdzie trzeba. Hamvas – niczym Sokrates – obudził we mnie daimoniona.

Nie zgadzam się z zarzutami, które widzę w komentarzach. Najczęstszy - "autorka pisze oczywistości". No nie wiem, czy takie oczywistości, skoro od wydania tej książki minęło prawie 30 lat, a kulturowe przekazy nadal stawiają znak równości pomiędzy zakochaniem a miłością. Śmiem przypuszczać, że wiele osób wciąż nie do końca wie, czym jest miłość i dalej wierzy w mity na jej temat. "Za mało konkretnie" - jak dla mnie to akurat plus, bo dzięki temu lekko się czytało. Było też sporo odniesień do innych autorów. "Moralizatorski ton" - ja tak tego nie odebrałam, po prostu autorka klarownie wykłada swoje (i innych osób) przemyślenia. "Myślenie duchowe i paranormalne" - paranormalnym bym tego punktu widzenia nie nazwała, bo o kosmitach czy telepatii nic w tej książce nie było. A co do kwestii duchowo-religijnych: autorka była osobą wierzącą i trudno, żeby to nie wpłynęło na jej sposób myślenia i pisania. Trudno w tych kwestiach o jakąkolwiek obiektywność - człowiek wierzący zawsze będzie mówił z punktu widzenia swojej wiary, ateista - z punktu widzenia swojej niewiary. To po prostu różne doświadczenia, ale sedno przekazu jest bardzo podobne. Obojętnie, czy nazywamy to miłością do Boga, czy miłością do świata.

Bardzo ciekawe rozmowy o problemach współczesności wynikających z przeszłości (m.in. z profesorem Lederem i profesorem Kuiszem). Interesujący rozmowa o ekonomii z profesor Turowicz. Reszta rozmów (zwłaszcza z A. Holland i J. Owsiak) bardzo sztampowa, takie jakie można przeczytać na popularnych portalach internetowych.

George Orwell lewicowcem był. Wydawałaby się, że rzecz to oczywista, ale nie dla wszystkich. Autor-prorok „1984” wyraźnie był przeciw komunizmowi, ale nie przeciwko lewicowym poglądom, bo komunizm był fałszywym socjalizmem – twierdzi. Wie o tym selekcjoner i tłumacz jego esejów Dawid Czech, który wprost przyznaje, że jego wybór ku podkreśleniu lewicowości ich autora został wydany. Zbiór otwiera manifest Orwella, w którym ten zaprzecza jakoby sztuka pozostawała neutralna. Sam autor przyznaje otwarcie, że jego zamiarem jest demaskacja kłamstwa i liczy on, że owe działania wzbudzą reakcję społeczną. Orwell daje się poznać również od strony pryncypialnej, gdzie nie godzi się na to, żeby pojęcia zostały wypaczone, żeby straciły swą moc opisywania zła. Takim przykładem jest „faszyzm”, które utraciło swą złowieszczą moc, a które błędnie przypisuje się tylko do jednego okresu w historii. Sam autor ceni u siebie właśnie to zaangażowanie polityczno-społeczne. Podporządkowuje swój talent i umysł właśnie temu kierunkowi. W tym duchu, choć za płytko by to było, można czytać jego relację z zabicia zwierzęcia, które u Orwella zmienia się w antykolonialny ton. Znajdziecie w tym tomie sprzeczności, być może nazbyt duży pryncypializm, a nawet myśli – z politycznego punktu widzenia – zbędne. Tylko nikt nie mówi, że Orwell doskonały jest. Ten rozchwiany charakter, czasami gniewne skoki od ściany do ściany są całkowicie na miejscu, jeśli pomyślimy o nim jako o człowieku targanym wielkimi namiętnościami. Na pewno „Lew i jednorożec” pozwalają dostrzec ludzki charakter tego genialnego pisarza.

Istna pajęczyna misternie wplatająca w swój wywód mnóstwo wątków bliskich lingwistyce, literaturze, ale także poruszająca sprawy aktualne, polityczne czy też społeczne nie odchodząc daleko od kwestii kulturalnych. Wymagająca rzecz, ale forma esejów nie zobowiązuje do ciągłości i jednorazowego czytania "od deski do deski".

Stawiszyński pisze o bezradności, żałobie, przemocy. W każdym z siedmiu esejów pochyla się nad innym zagadnieniem i podejmuje próbę diagnozy zmagań współczesności. Dla mnie była to pozycja skłaniająca do pochylenia się nad bezradnością. Zainspirowała mnie, żeby drążyć dalej w wielu kwestiach. Podoba mi się nawiązywanie do innych myślicieli (nawet jeśli w celu poparcie swoich tez; ale jeśli coś jest możliwe do negowania to zaleta). Miejscami nieco mi się dłużyła i miałam wrażenie, że jest o wszystkim i o niczym, a nie pomagał w tym dosyć trudny w odbiorze styl pisania, więc była to książka bardziej do konkretnego opracowywania niż przyjemnego czytania. Mimo to ostateczny sens i wyciągnięte przemyślenia są tego warte aby dać się wciągnąć w tę filozoficzną, ale też i katastroficzną, podróż z pełnym nadziei zakończeniem. Książka zostanie ze mną na długo i z pewnością będę ją czytać jeszcze nie raz. Poruszyła mnie bardzo i śmiem stwierdzić odbieram ją chyba nieco zbyt osobiście ;)

To zaskakujące, jak bardzo czujemy się opisani przez rzeczy, których już nie ma. Proste rzeczy” to książka, której siła kryje się w tym samym miejscu co jej temat: w pozornej zwyczajności. Wicha przygląda się rzeczom codziennym i przez ich pryzmat opowiada o pamięci, przemijaniu, zmianach pokoleniowych i cywilizacyjnych.

Mam z tą książką love-hate relationship. Przez pierwsze kilkadziesiąt stron miałam wrażenie, że to nie książka o artystach-samotnikach, ale raczej o dziwakach z Nowego Jorku. Później jednak zaczęłam wciągać się w poszczególne wątki. Skończyło się na tym, że zaraz po przeczytaniu książki zamówiłam biografię Andy'ego Warhola, jednego z głównych bohaterów tego reportażu. Zatem ostatecznie, mimo kilku irytujących fragmentów, moja ocena jest pozytywna.

Wczesne ostrzeganie jest niezastąpione nie tylko w wojsku. Używając do zagrożeń środowiska terminologii stamtąd zaczerpniętej, jesteśmy już w “kotle” niczym 6. Armia Paulusa. W tym zgrabnym, kipiącym erudycją eseju, Judith Schalansky daje się poznać z zupełnie innej strony niż w dotychczasowych moich dwóch jej książkach: pisze o zagrożeniach dla natury, w tym dla ptaków i “cieków wodnych” (czy jest brzydsze określenie rzek i strumieni?). Jak przystało na tak wyrafinowaną formę narracyjną, tekst zaczyna się od nawiązań do “Poetyki” Arystotelesa. “Tak w istocie wygląda człowiek, który potrzebuje ratunku przed samym sobą albo raczej najbardziej uciążliwą wersją samego siebie – biczownikiem na pokaz, niegotowym na rezygnację z posiadanych przywilejów” - stwierdza Autorka, nie kryjąc, jak bardzo jest zaangażowana w opisywany temat. Zadaje pytanie o istnienie jakiegoś punktu zwrotnego w dziejach ludzkości. “Przecież musi istnieć jakiś punkt zwrotny w fabule – wyjście ewakuacyjne, strategia ucieczki”. Wyjścia a może i dojścia Autorka widzi w zapomnianej już dzisiaj funkcji kanarka w kopalni, ostrzegającego przed tlenkiem węgla, bezwonnym gazem, który zabija górników. Tylko kto miałby być ”kanarkiem”? W tym kontekście opisuje “jak kanarek wpadł w ten dół, to powiedzenie, ten obraz antropocenu”. “W Południowej Walii, hrabstwie Northumberland i regionie Midlands znajdowały się najwydajniejsze zagłębia węglowe na świecie. W tym kraju – kolebce industrializacji węgiel służył za paliwo dla głośno sapiących maszyn, cudownych konstrukcji z mnóstwem kół zębatych”. Wmieszało to do atmosfery ogromne ilości dwutlenku węgla i wpędziło w biedę rzesze robotników. A kanarki? W 19. wieku szkocki fizjolog John Scott Haldane wyjaśniał wypadek, w którym zginęło 57 górników i 30 koni pociągowych. Udowodnił, że większość ofiar nie zginęła skutek podziemnej eksplozji czy braku tlenu, lecz z powodu zatrucia czadem, bezbarwnym i bezwonnym gazem. “+Haldane traktował życie jak wielki autoeksperyment+ - jego biograf nazwał go wręcz "kanarkiem w kopalni”, który dla dobra nauki wciąż testuje na sobie rozmaite hipotezy i występuje podwójnej roli naukowca i nieustraszonego królika doświadczalnego”. Pierwotnie rolę kanarków miały pełnić myszy, bo naukowiec odkrył, że o wiele szybciej padają one przy czadzie niż człowiek. “Jako że gryzonie i tak są pod ziemią wszechobecne, a na dodatek słyną z podkradania racji żywnościowych, pracownicy kopalni okazują się nieufni wobec tego pomysłu. Myszy wystąpią w roli czujek lub straży przedniej ludzkiej medycyny nieco później, gdy genetycy upodobają je sobie jako zwierzęta modelowe”. Zamiast się poddać, nasz bohater “znajduje inne zwierzę stałocieplne o niewielkich rozmiarach – poręczne, niedrogie i niemal tak łatwe w prowadzeniu jak myszy - lecz - w odróżnieniu od nich – chętnie trzymane w domach. Zwierzęciem tym jest kanarek.(..) Ptak traci przytomność około 20 minut wcześniej niż przebywający w tych warunkach człowiek”. “A objawy zatrucia czadem trudno u kanarka przeoczyć, ponieważ ptak momentalnie przestaje śpiewać i spada nieprzytomny z drążka, dając jasny sygnał niebezpieczeństwa”. Ptaki cieszą się wielką sympatią górników. “Co chwilę spoglądali na kanarki i troszczyli się o nie – i to nie tylko dlatego, że ich własne życie zależało od tych stworzeń – w chwili zagrożenia zaś ratowali swoich wybawców”. “Nie bez wzruszenia czytałam o żalu, jaki ogarnął górników, gdy w połowie lat osiemdziesiątych XX wieku zastąpiono kanarki znacznie czulszymi, lecz bezdusznymi +elektronicznymi nosami+”. “Człowiek odkrywa coraz to nowe bogactwa naturalne w skorupie globu, a ich wydobycie wydaje się uzależnione wyłącznie od możliwości technicznych i opłacalności. Słowo +eksploracja+ dzielą od +eksploatacji+ zaledwie dwie litery”. A “pod koniec XIX wieku ruszyła sprzedaż wysyłkowa wielu zwierząt z adnotacją na paczce +ostrożnie żywy ptak+, śmiertelna w skutkach, lecz mimo to powszechna". “Utrzymywali, że wszelkie formy działalności artystycznej u swego zarania były li tylko rodzajem wabika, zachętą do interakcji seksualnych. (...) Istnieje też jednak inne, skromniejsze, lecz mimo to przemawiające do wyobraźni wyjaśnienie fenomenu śpiewu ptaków. Zgodnie z nim świergoty poszukiwania i trele to przede wszystkim tak zwane głosy kontaktowe, czyli to, co robią również ludzie, gdy wydając dźwięki, starają się przekonać świat wokół, a po trosze i samych siebie, że nadal istnieją”. “Najstarsze poradniki zalecają wyłupiać lub zszywać samcom oczy, dzięki czemu miałyby się stawać bardziej rozśpiewane, tymczasem według nieco nowszych pozycji, aby osiągnąć ten efekt, warto trzymać ptaki pojedynczo. Obecnie uważa się, że dobrze jest trzymać kanarki w parach, a jeszcze lepiej w grupach, ponieważ śpiew służy im do imponowania innym osobnikom – w równej mierze rywalom, co potencjalnym partnerkom – a tym samym do wyznaczania granic terytorium”. Ale co z całą resztą, nie tylko z kopalniami? Metafora z kanarkiem na niewiele się zda: “Przecież Ziemia to nie kopalnia, z której można po prostu uciec w razie zagrożenia. Milknące ptaki może i potrafiły ostrzegać przed czadem, ale nie przed tym, że wydobycie i spalanie węgla oraz innych paliw ze skamieniałych stworzeń pociąga za sobą także wypuszczanie do atmosfery innego związku tlenu i węgla, który tak dramatycznie zmieni warunki życia na Ziemi, że przyszłość stanie się nie tylko niepewna, ale wręcz straszna”. “Co można nazwać początkiem końca? (...) Czy już samo górnictwo, czy może dopiero skonstruowanie bomby atomowej, które nie byłoby możliwe bez wydobycia rudy uranu? Pierwsze czy drugie z osiągnięć naukowych Fritza Habera? Opracowaną przez niego metodę pozyskiwania syntetycznych nawozów, które – co prawda kosztem zasolenia gleby i zaburzenia obiegu azotu w przyrodzie – umożliwiły wyżywienie, a zatem i istnienie miliardów ludzi, czy też technologię produkcji gazów bojowych, wykorzystywanych do zabijania żołnierzy wroga podczas I wojny światowej?”. “Nie kto inny, jak cichy bohater niniejszego tekstu, poczciwy, stary Haldane, tym razem w roli dyżurnego kanarka aliantów, udał się na front podczas drugiej bitwy pod Ypres w maju 1915 roku, aby odkryć że śmiercionośne opary to w istocie chlor, i szybko zaprojektować prowizoryczną maskę gazową”. “Kto wie, czy gdyby zwolnić ze służby wszystkie tak zwane zwierzęta użytkowe, nie poradziłyby one sobie doskonale bez naszej pomocy”. Od dawna wiadomo, co nas czeka. “Historia życia na Ziemi nie jest utworem scenicznym, a człowiek stanowi w niej, owszem, zdumiewający, ale jednak efemeryczny białkowy epizod, który zniknie tak samo jak wiele innych cudownych stworzeń”. Autorka odnosi się też do zatrucia Odry. “Nie potrafiłam znaleźć słów, które pomieściłyby tysiące ton nieżywych zwierząt, już za życia znanych z tego, że nie mają głosu. Czytając artykuł w gazecie, zatrzymałam na dłużej wzrok na zdjęciu zatrutej rzeki. Nic nie było widać. I właśnie na tym polegał problem. Nie ma odwrotu. Kanarek już się chwieje”. Wspomina o raporcie Greenpeace, obarczającym za to odpowiedzialnością trzy górnośląskie kopalnie węgla kamiennego. “Luki w polskim prawie – zauważają niemal lakonicznie działacze - w praktyce umożliwiają zrzut ścieków o zupełnie dowolnych stężeniach chlorków i siarczanów”. “Największym wyzwaniem dla naszych czasów – czytałam oniemiała – nie są zmiany klimatu, utrata bioróżnorodności ani pandemie, lecz – jak twierdzą badacze – +nasza zbiorowa niezdolność do odróżniania faktów od fikcji+”. Jest i o ptakach: “Milknące ptaki może i potrafiły ostrzegać przed czadem, ale nie przed tym, że wydobycie i spalanie węgla oraz innych paliw ze skamieniałych stworzeń pociąga za sobą także wypuszczanie do atmosfery innego związku tlenu i węgla, który tak dramatycznie zmieni warunki życia na ziemi, że przyszłość stanie się nie tylko niepewna, ale wręcz straszna”. “Próbowałam wyobrazić sobie świat bez ptaków. To jak zastanawiać się nad tym, jak wygląda groza, jak brzmi martwa cisza, czym jest koniec świata”. “Spostrzegłam stado szpaków na wieczornym niebie, chmarę opiłków żelaza płynnie przechodzących z jednego obrazu w drugi”. Zakończenie nie jest optymistyczne: “Gdzieś przysiadła kapturka i śpiewała teraz swoją żywą, poranną piosenkę. Z pewnością obwieszczała z zapartym tchem jakiś ptasie wiadomości. Cieszyłam się, że ich nie rozumiem”. BTW: Głos kapturki należy do najpiękniejszych, swoje trele zawsze wyśpiewuje u mnie w Parku Skaryszewskim wiosną…

Czy żyjemy w ciągłym nadmiarze rzeczy, pojęć i doświadczeń? Czy sztuka musi służyć utylitarnemu celowi czy jej zadaniem jest służenie pięknu? Czy hołd prostoty i pęd ku niej sprawia, że stajemy się lepsi? Gdzie jest granica pomiędzy niedoborem, a naddatkiem? Czy potrafimy zdefiniować w naszym życiu różnicę pomiędzy potrzebą a pożądaniem? I które powinno wziąć górę? Odpoeiedzi do tych pytań szuka autorka w swojej eseistycznej dyskusji i momentami dochodzi do bardzo ciekawych wniosków. Niezwykle interesujący esej na temat uważności i terapii duszy prowadzi do wniosków, że wyzbywając się stanów pośrednich między przed i po prowadzimy również do wyzbycia się swoich uczuć i emocji, także tych negatywnych, a przecież mają one swoje przyczyny i tworzą one naszą ludzka powłokę. Bez nich nie bylibyśmy tym kim jesteśmy. Autorka próbuje przekonać do wyrażania się w pełni, ze swoimi negatywami również, be sztucznego podążania ścieżką wyolbrzymionego spokoju, który nie każdemu może przynieść ukojenie. Innym ciekawym esejem jest ten poświęcony erotyzmowi w dobie postzgody ruchu metoo. Autorka przytacza argumenty współczesnych purytanek, jednocześnie próbując zrozumieć jaką rolę odgrywa seks we współczesnym świecie aplikacji randkowych, wymieszanych pojęć liberalizmu z purytańskim podejściem do tematu, dążąc jednocześnie do swojego argumentu, że seks po prostu może być przyjemny, jako akt sam w sobie bez przypisywania mu żadnych politycznych, społecznych czy genderowych łatek. Oczywiście ta wolność okupiona jest dużym brakiem zrozumienia, gdyż praktyka a teoria to dwie różne bestie. Autorka pokazuje, że świat to nie tylko grupa żarłocznych libertynek domagających się pejczowania i duszenia, oraz matek-polek pełnych religijnego uniesienia, ale też duża masa środkowa, która szuka piękna w świecie, także w wyeksploatowanym do cna erotyźmie XXI wieku. Daje do myślenia esej poświęcony fenomenowi Sally Rooney i jej pozornej normalności, wynoszonej autorkę na piedestał współczesnej mainstreamowej literatury. I nie chodzi tu o samą literaturę, ale tak naprawdę jej przyjęcie, które ukazuje jak łatwo poddać się nieokreślonej fascynacji z grubsza wciągającej, acz poprawnej prozie. Eseje na pewno stawiają wiele ciekawych tez i argumentacja, gdy wyłuskać jej głębszy sens, oczywiście, zmusza do refleksji ale też niesie ze sobą prawdę przed którą ciężko się obronić. Nadmiar i perspektywa mu towarzysząca momentami przybiera nieoczekiwane konotacje zakorzenione we współczesnych problemach XXI wieku. Nie jest to do końca łatwa lektura, co akurat moim zdaniem jest plusem. Jedynym aspektem, który lekko mnie irytował w czasie lektury to szczegółowe przytaczanie akcji filmów i książek, by poprzeć swoje argumenty. W pewnym momencie robi się to reduntantne, a głębszy sens gubi w nadmiarowej szczegółowości, ale może to ten zbytek ku chwale któremu napisane są te eseje. Współpraca barterowa/reklamowa z wydawnictwem Filtry.

Uwielbiam słuchać prof. Koziołka. Nie ma chyba rozmowy z nim dostępnej online, której bym nie znała. Zawsze ceniłam go za trzeźwe myślenie, znajomość tematu i przystępny język. Tego ostatniego, ku mojemu wielkiemu zdziwieniu, nie znalazłam w tej książce. "Czytać, dużo czytać" pachnie akademickością. Brak spójności, klucza w doborze takich a nie innych tematów poszczególnych rozdziałów (esejów?),jeszcze bardziej nie pomaga przeciętnemu czytelnikowi przebrnąć przez kolejne strony. Autorowi oczywiście nie można odmówić erudycji, błyskotliwości i wyostrzonego intelektu, jednak, bazując na tutejszych opiniach, jak i na własnym doświadczeniu, nie jest to tekst pozycja, po którą można sięgnąć ot tak, dla samej uciechy czytania. Podobnie jak jedna z czytelniczek poniżej, ja również miałam wrażenie, że jestem w pewien sposób "niegodna" tej książki i chyba w przyszłości pozostanę wierna tylko słuchaniu profesora Koziołka.

Nie spodziewałam się, że ta książka zrobi na mnie aż takie wrażenie. „Mała empiria” nie jest historią z wielką akcją, tylko raczej spokojnym opowiadaniem o życiu, wspomnieniach i emocjach, ale właśnie dlatego tak dobrze się ją czyta. Momentami miałam wrażenie, jakbym czytała czyjś pamiętnik albo własne myśli sprzed lat. Bardzo podobało mi się to zatrzymanie nad zwykłą codziennością. Autorka potrafi zauważyć rzeczy, obok których na co dzień człowiek przechodzi i nawet się nie zastanawia. Dużo tu nostalgii, trochę smutku, ale też takiej ciepłej prawdy o życiu. Niektóre fragmenty naprawdę dają do myślenia i zostają w głowie na długo po skończeniu książki. To nie jest książka dla każdego, bo trzeba mieć nastrój na coś spokojniejszego i bardziej refleksyjnego, ale ja bardzo lubię takie klimaty. Czytałam powoli, bez pośpiechu, i właśnie dzięki temu odebrałam ją jeszcze mocniej. Daję 8/10, bo to jedna z tych książek, które nie krzyczą, tylko mówią cicho — ale bardzo trafnie.