Sir Ernest Shackleton i wyprawa Endurance. Sekrety przywództwa odpornego na kryzys

Chyba najlepszym elementem tej książki są zdjęcia — naprawdę znakomite, o niesamowitym klimacie i głębi. Doskonale oddają atmosferę tamtej wyprawy: znój i cierpienie, surowość klimatu, samotność oraz realne niebezpieczeństwo śmierci. Patrząc na nie, widzę prawdziwych ludzi — pionierów wyznaczających nowe szlaki i piszących historię. Podczas lektury książki nie miałem jednak podobnych odczuć. Owszem, pojawia się wiele interesujących opisów, choćby skrajnych i irracjonalnych zachowań poszczególnych członków załogi, nie poczułem jednak w pełni tego obłędu — ani „zimna”, ani surowości nocy polarnej. Autor, mimo dostępu do ogromnej liczby materiałów źródłowych i dzienników, w mojej ocenie nie zdołał oddać pełni historii tej wyprawy, a sam styl narracji jest „płaski” i mało emocjonujący. Jak sam pisze, aby lepiej zrozumieć tę wyprawę i ją opisać, musiał pojechać na Antarktydę. Ja również odnoszę wrażenie, że musiałbym odwiedzić to miejsce osobiście, by poczuć jego klimat — książka niestety mi tego nie zapewniła.

Porywająca historia programu Apollo. Autor bardzo ciekawie opisał nie tylko drogę do pierwszego lądowania na księżycu, i ten przełomowy krok, ale też późniejsze wyprawy i zadania jakie przed nimi stawiano. Szczególnie zafascynował mnie opis ratowania astronautów z apollo 13, po wybuchu. Przyznam też, że o ile słynny lot apollo 11 był mi dość dobrze znamy, nigdy nie miałam okazji poczytać o szczegółach kolejnych misji księżycowych. Szczególnie doceniam, że autor postarał się przybliżyć czytelnikowi każdego z opisywanych astronautów. Właściwie jedyny mankament książki to to, że względu na objętość jest ciężka i bardzo niewygodnie się ją trzyma, podczas czytania ;)

Sięgnąłem po tą książkę gdyż szukałem odpowiedzi związanej z działaniem bomb atomowych i całej historii związanej z jej budową i otrzymałem to czego szukałem. Nie ma chyba książki, która w bardziej dokładny sposób pokazuje detale związane z tą bronią a jeśli komuś to nie wystarczy to już chyba zostaje mu dokumentacja techniczna i podręczniki fizyki. Te partie książki czytało się świetnie. Jednak oprócz tego są tam długie fragmenty, które czytało się ciężko, trudno było utrzymać koncentrację. To były opisy, że tak powiem z pogranicza filozofii, psychologii, trochę polityki, których nie bardzo rozumiałem, nie bardzo chciałem zrozumieć i nie bardzo mnie interesowały. Cieszę się jednak, że przeczytałem ale również że już ją skończyłem.

Nie jest łatwo na 200 stronach zmieścić historię jakiegokolwiek kraju, nawet jeśli założenie jest by historia dotyczyła głównie spraw społeczno-ekonomicznych. Jednak autorce się to udało i to w całkiem przyjemny dla odbiorcy sposób. Przydałoby się więcej literatury odnośnie tak ciekawego kraju, dlatego wyrażam spory szacunek do autorki za podjęcie tematu i przedstawienie go w bardzo ciekawym opakowaniu. Musimy pamiętać, że nie jest to powieść, tylko literatura bardziej popularnonaukowa z założenia mająca przedstawić problem we względnie obiektywny sposób. Oczywiście, można odczuć jaka była opinia autorki na temat peronizmu i kirchneryzmu, jednak nie winię jej za to jak osoba z komentarzem ciut niżej. Jeśli ktoś uważa, że ta książka jest słaba, to radzę by napisał lepszą, a ja ją chętnie przeczytam i ocenię. Tym bardziej, że ta książka otworzyła mi kilka kolejnych drzwi z obszarami wiedzy, których nie ruszałem wcześniej, a jak się okazuje bardzo chciałbym zgłębić. Rzeczywiście, przydałoby się nieco więcej informacji na temat idei peronizmu, więc na dziś wiem, że to będzie jedna z kolejnych dziedzin, o której chciałbym poczytać dla zaspokojenia swojej ciekawości. Mimo, iż już dziś wiem, że zupełnie mi z tym nurtem ideowym nie po drodze.

Świetna, nie zdawałam sobie sprawy z tych okropnych powiązań. Warto to wiedzieć, porządkuje fakty, ukazuje że historia trwa. Kasa nie bierze się z nikąd, krwawe biznesy, marki które znamy i ich korzenie w paskudnej przeszłości. Świetnie porządkuje fakty, ludzi, łączy i daje do myślenia. Dla fanów historii II wojny i nie tylko

Fatum to mądra, przemyślana refleksja nad tym, jak reagować na katastrofy, zanim one nadejdą. Ferguson przedstawiona wyniki analizy w sposób pełen logiki i wnikliwości, a wszystko to okrasza swoimi opiniami. Autor łączy historię, ekonomię, teorię sieci i analizę polityczną tworząc mozaikową, multi dyscyplinarną prezentację teorii katastrofy. Wpływa na sposób, w jaki czytelnik mógł dotąd spostrzegać katastrofy i globalne kryzysy. Nie straszy przy tym apokaliptycznymi wizjami, lecz skłania do racjonalnego i strategicznego myślenia o przyszłości. Ciekawa lektura dla osób chcących poszerzać horyzonty myślenia.

Bardzo duża dawka wiedzy na temat największej tragedii w zeszłym wieku. Analiza założeń, potrzeb takich decyzji a także spektrum poszczególnych osób, które były czynnie zaangażowane w proces budowy i wykonania. Dzięki tej wiedzy, którą pozyskałem z książki łatwiej było mi na żywo odnieść się do czynów i skali tragedii podczas wizyty w Hiroszimie.

Książka obfituje w wiele szokujących informacji, z niektórymi trudno jest się początkowo zgodzić (rozdziały o HIV/AIDS),jest to zrozumiale jak się uzmysłowi jak cały układ działa, jak wpływa na opinię publiczną, jak oddziałuje na media, jak niszczy autorytety i niezależność dziennikarską oraz naukową. Każdy rozdział kończy obszerna lista odnośników do źródeł. Cała książka jest "mocna", przez cały czas czuje się wewnętrzny brak zgody na to co i w jaki sposób nam przygotowano. Największe emocje wzbudził we mnie rozdział 7 "DOKTOR FAUCI I MISTER HYDE. BARBARZYŃSKIE I NIELEGALNE EKSPERYMENTY NIAID NA DZIECIACH" [...] Jeśli dzieci odmawiają przyjmowania leków, są przytrzymywane i karmione nimi na siłę. Jeśli dzieci nadal się opierają, zostają przewiezione do szpitala Columbia Presbyterian Hospital, gdzie chirurg wprowadza plastikową rurkę przez ścianę jamy brzusznej. Od tego momentu leki są wstrzykiwane bezpośrednio do jelit. [...] Znalazłam masowy grób na cmentarzu Gate of Heaven w Hawthorne w stanie Nowy Jork - powiedziała mi Faber. - Nie mogłam uwierzyć własnym oczom. To był po prostu ogromny dół z narzuconym na niego AstroTurfem, który dało się podnieść. Pod min widziałam dziesiątki zwykłych drewnianych trumien, ułożonych w przypadkowy sposób. Mogło być ich nawet sto. Dowiedziałam się, że w każdej było więcej niż jedno ciało dziecka. Wokół dołu znajdowało się półkole z kilkoma dużymi nagrobkami, na których wyryto ponad 1000 imion i nazwisk dzieci. Zapisałam każde nazwisko. Wciąż zastanawiam się, kim była reszta tych dzieciaków. O ile mi wiadomo, nikt nigdzie nie zadał doktorowi Fauciemu tego pytania.

Rasizm jako upadek intelektu Po tej lekturze pozostało sporo ambiwalencji. Temat ważny, poważny, podany z ciekawymi przykładami. Jednocześnie autor pogubił proporcje, zatracił się w detalach, nie zachował równowagi potrzebnej publikacjom z ambicjami. Zaś sam tytuł to miał chyba zmylić czytelnika. Fakty, które Maciej Górny przypomina, to nasz cywilizacyjny wstyd. Wstyd styku nauk i oczekiwań społeczno-politycznych. Czasami nie wiadomo co wynikało z czego. Zawsze jednak stoi za tym człowiek, który zamiast przekraczać granice poznania, budował mury. Zadanie jest skomplikowane. Bo rasizm ani nie pojawił się nagle, ani nie wyparował w XXI wieku. Do tego przyjmował różne formy, czasem katalizował się w wyniku uczciwych prac badawczych, które w intencji miały tylko obserwacje ilościowe. Ponieważ nauki humanistyczne i przyrodnicze nie rozwijają się w próżni, to społeczny wymiar dopowiada dynamikę tła, która doprowadziła marszowym krokiem do monachijskich defilad. Świat segregacji zanurzony jest w odcieniach szarości, da się jednak wykazać dominujące motywy, źródła napięć i uprzedzeń czy osoby, które wspierały czy podsycały pseudonaukową opowieścią antagonizmy. Historyk sporo uwagi poświecił na prześledzenie emocji budujących myśl europejską, która w XIX i XX wieku być może i tak nieuchronnie nas dopadła swoją brutalnością. Książka „Historia głupich idei albo duch narodu w świątyni nauki” wszystkich tych zawiłości dotyka. Tytuł. Książka nie jest próbą szerokiego potraktowania tematu. Nie ma w niej głupot kiełkujących w całym akademickim spektrum. Jest ‘zaledwie’ rasizm dopadający ludzi posiadających tytuły naukowe. Stąd tylko zwrot ‘duch narodu’ jakoś oddaje treść. Górny we wstępnej deklaracji (str. 9-10) zawarł sporo więcej, niż dał. Bo przecież współczesny problem ‘grantozy’ i nawet zapowiedź prezentacji analiz ilościowych manipulujących niskimi instynktami, to niespełniona obietnica (jednym z niewielu bardziej formalnych fragmentów przybliżenia ‘instrumentarium badawczego’ jest akapit ze strony 299, a problemy współczesnych publikacji stanowią zaledwie komentarz z zakończenia). Brak w tytule słowa ‘rasizm’ sugeruje więc, że chciał autor pokazać daleko więcej, niż zdołał. Ponieważ książka opisuje zjawiska z okresu 1850-1930 (bez sztywnych ram, ale zasadniczo 90% narracji w tym przedziale się mieści) i skupia się na rejonie Europy Środkowej z napięciami na linii germańsko-słowiańskiej, to oczekiwałbym od autora wytłumaczenia się z zaoferowanej kompresji narodowo-rasowych mechanizmów. Takie niedopowiedzenie w związku z tytułem może zaskoczyć czytelnika. Najmocniejszą stroną książki są przykłady. Jeśli zawiesić ocenę metodologicznych niedociągnięć (głównie wynikających z niejasnego zdefiniowania bronionych hipotez i braku uzasadnienia dla wybranych ram czasowo-geograficznych),lektura stanowi przegląd europejskich demonów, które doprowadziły do militarnych eskalacji z pierwszej połowy XX wieku. Górny przywołał spektrum badaczy, którzy w różnym stopniu, z różnymi intencjami i z różnym skutkiem wprowadzali narrację rasową do przestrzeni nie tyle akademickiej, co społeczno-politycznej. Choć pojawiają się liczne przykłady ważnych publikacji, to w zasadzie chodzi o rezonans i masową recepcję. Dominują polemiki publicystyczne przenoszone z sal wykładowy. Reprezentatywności dostarcza chociażby niemiecki geograf Albrech Penck i grono jego słowiańskich studentów – Serb Cwijić, Polacy Hanslik i Romer oraz Ukrainiec Rudnycki. Wszyscy podążyli ‘narodowymi szlakami’ wykorzystując akademickie narzędzia swego promotora do budowania 'kontr-narracji' dla nordycko-aryjskiej opowieści Pencka. W tym dość przewidywalnie spornym i o sprzecznych celach układzie (część uczniów Pencka było ekspertami podczas ustalania granic w Europie w 1918-1919),racje narodowe przysłaniały chłodny naukowy racjonalizm. Górny bardzo dobrze ten akurat zestaw napięć pokazał (str. 208-260). Szczególnie spójnie wypadła dyskusja nad kilkoma perspektywami podejścia do sposobu argumentowania za takim a nie innym podziałem granic państwowych czy narodowych. Słabiej został zrealizowany zamysł pokazania klasy struktur akademickiego dociekania służących budowaniu narracji rasowej, która wymagała usankcjonowania. Jeśli niektórzy szukali opisu obiektywnych różnic regionalnych (kulturowych, światopoglądowych, biologicznych),to inni wprost wpisywali się w karmione prostymi emocjami uprzedzenia. Segregacja i hierarchizacja ‘lepszych i gorszych ras’ często kiełkowała, gdy akademicy przekraczali swoje kompetencje (np. geolog badający kultury, czy antropolog segregujący kształty penisów rekrutów na grupy narodowe). Czasem takie nadużycia wynikały z politycznego zapotrzebowania, czasem osobistego uprzedzenia autora, a czasem z oportunizmu czy potrzeby bycia docenionym. Historyk dużo miejsca poświęcił na wykazanie, że z reguły głupia i dyskryminująca postawa podbudowana była solidnymi socjotechnikami czy hermetycznością języka naukowego. Całość wypadała wiarygodnie, szczególnie gdy ‘własna rasa górowała’ w pedantycznym wymiarze (str. 36): „Teorie rasowe były jednocześnie drobiazgowo logiczne i fundamentalnie nielogiczne.” Większość umocowanych społecznie rasowych konfabulacji stanowiła przedłużenie nauk humanistycznych. Pojawiły się jednak dwa obszary przyrodnicze – dotyczący anatomii człowieka i biochemii; to drugie w wyniku odkrycia grup krwi. Serologia rozbudowana do seroantrolopogii, dzięki pracom małżeństwa Hirszfeldów, wpisało się w potrzeby rasowe bez intencji autorów (str. 347). Ta akurat historia jest jednym z licznych przykładów na zapotrzebowanie nadinterpretacyjne dla usankcjonowania demonów rasowych, które krążyły po Europie od dawna. Z mojej perspektywy, szukającej ilościowych i bardziej ścisłych ram dla zjawisk, zabrakło liczb. Z lektury nie dowiemy się w jakim odsetku akademicy wiedeńscy, berlińscy czy krakowscy uczestniczyli w ‘rasowym szaleństwie’. Nie ma więc co marzyć o przywołaniu liczby przebadanych osób pod kątem jakichś tez populacyjnych. Z drugiej strony, dla Niemca, który widział solidniejsze budynki ‘germańskich mieszkańców’ od ‘słowiańskich chałup’ swych sąsiadów w granicznym Bielsku, wszystko było jasne. Wystarczyło, że ‘nauka o wyższości własnej’ wspierała wnioskami to, co samemu lokalnie się widziało. W tym paskudnym zjawisko wzrastała ‘sztafeta wyższości’ zreferowana akurat ciekawie – ‘może Niemcy są bardziej kulturowo zaawansowani od Polaków, ale Polacy stoją wyżej od Ukraińców’. W takim sosie uroszczeń nie trzeba wysublimowanej wyobraźni, by się niepokoić. Tłumienie etycznych zasad, na przykład chrześcijańskich wartości, musiało jakoś być społecznie potrzebne. Choć akurat nad tym autor nie przeprowadził dyskusji. Jest za to subtelny komentarz do zmienności zjawisk psycho-społecznych i zakresu znaczeniowego słów (z wielu powodów wierszyk Tuwima o Bambo wymaga dziś przypisów). Mam jednak świadomość, że rozwinięcie tego tematu nie służyłoby narracji i zmieniłoby tekst w złożoną monografię. „Historia głupich idei ...” zdecydowanie zyskałaby, gdyby została przeredagowana strukturalnie pod kątem grup zjawisk. Zdecydowanie brakuje jej ram – początku i końca – przez to pojawiają się powtórzenia. Doskwierał mi brak konkluzji długofalowych i spojrzenia bardziej globalnego na zjawisko. Trochę całość wygląda, jak ‘przeszczepienie’ naukowych esejów do roli rozdziałów w książce. Jednocześnie autor doborem przykładów daje czytelnikowi narzędzie w postaci szerokiej klasy kulturowych zjawisk rasowych i reprezentantów takiego myślenia. Atutem książki jest pokazanie kontinuum postaw rasowych - od pozornych, przez nieuświadomione po wypełniające życie zawodowe i prywatne. Stanowi więc dobre źródło do dalszych poszukiwań, w czym pomagają przypisy i bibliografia. Publikacja wypadła poniżej oczekiwań z wielu powodów, które hasłowo opisałem. Nie determinują one całości ale zaciemniają przekaz. Chętnie napiszę lepszą opinię i dam wyższą ocenę. Może więc pojawi się drugie wydanie? DOSTATECZNE z małym plusem – 6/10

Autor skupia się raczej na politycznej niż socjologicznej stronie funkcjonowania Korei Pólnocnej. Choć poświęca również trochę miejsca na omówienie sytuacji zwykłych mieszkańców, to jednak rozważania dotyczą raczej przyszłości tego kraju w skali makro. Wprawdzie Łańkow jest przekonany, że dynastia Kimów upadnie, to jednak pokazuje, że w rzeczywistości może się to okazać niezwykle trudnym doświadczeniem dla wszystkich mieszkańców Półwyspu Koreańskiego. Książka została wydana w 2013 roku i doceniam, że polski wydawca dodał krótki rozdział podsumowujący sytuację Korei Pólnocnej w ciągu ostatniej dekady.

Dla mnie ta książka jest albumem ze sporą ilością pięknych fotografii i ilustracji. Czytana równolegle z książką "Na zawsze w lodzie. Śladami tragicznej wyprawy Johna Franklina" (Owen Beattie, John Geiger) i oczywiście "Terror" (Dan Simmons) jako świetne uzupełnienie ikonograficzne. Dla osób zaznajomionych z tematem - sama treść książki nie wnosi nic odkrywczego, bo tekst jest krótki i powszechnie znany.

W mojej nic nie znaczącej ocenie historia „Jueseju” w soczewce. Wcale nie Fiszowe bla bla bla, wcale nie a'la siermiężna Wikipedia. Zachęcająca i choć przed finiszem Historia napoczęta to z oczekiwaniem na kolejne części. Brawa dla Pana Profesora, brawa za marketing dla red. Mazurka.

Ta książka ma dwa oblicza, bo to trochę opowieść o amerykańsko-radzieckiej kosmicznej rywalizacji o wysłanie człowieka w kosmos, której punktem kulminacyjnym był lot Gagarina. Brytyjski pisarz szczegółowo omawia również to wydarzenie w swojej pracy. Jeśli chodzi o konstrukcję książki, to interesujące jest to, że Brytyjczyk zdecydował się opisać oba programy kosmiczne, do pewnego momentu narracja przebiega naprzemiennie i śledzimy to co się dzieje w obu krajach. Autor przedstawia nam sylwetki kandydatów na astro i kosmonautów, ich szkolenie, problemy techniczne, loty zwierząt w kosmos czy inne postacie związane z programem kosmicznym jak Siergiej Korolow czy Wernher von Braun. Jak wspomniałem, to też opis lotu Gagarina w kosmos. Poza oczywiście samą wyprawą, podobało mi się, że autor zwrócił uwagę na samo przedstawienie lotu w radzieckich "mediach"(to też ciągle przebijający się przez całą pracę wątek kontrastu jawności amerykańskiego programu i tajności radzieckiego),to jak zmieniono pewne szczegóły na jego temat jak godzina i rodzaj lądowania. No i w sumie nie zdawałem sobie sprawy, że aż tyle rzeczy wtedy tam poszło nie tak. Na uwagę zasługuje fakt, że brytyjski autor wybrał się do Rosji, porozmawiał z kilkoma świadkami tamtych wydarzeń. To też widoczne jest w narracji, na przykład świetnie opisano pierwsze kilka minut po lądowaniu Gagarina na Ziemi. Całość więc moim zdaniem prezentuję się bardzo interesująco.

Książka ta jest często używana na amerykańskich uniwersytetach jako materiał do dyskusji. Problem w tym że tezy jakie stawiają autorzy są bardzo kontrowersyjnie a często sprzeczne ze źródłami. Często fakty historyczne mówią coś innego niż obaj uczeni twierdzą: Na przykład wszystko co wiemy o społecznościach Rdzennych Amerykanów żyjących na Prerii i o ludzie Janomami z Amazonii potwierdza że były to społeczeństwa bardzo brutalne toczące wojny niemal bez przerwy a status wojownika i duma która wynikała z bycia wojownikiem były tam podstawą hierarchii społecznej u mężczyzny i wzbudzały szacunek nawet u wrogów. Nasi uczeni wszystko to bagatelizują i pomniejszają z powodu swoich lewicowych przekonań. Dzieło które dyktowała Helena Valero w pełni uzasadnia przekonanie o radykalnej przemocy panującej wśród Janomami i autorzy chyba tej książki w ogóle nie przeczytali chociaż powołują się na nią. Także tezy że pełnym Średniowieczu Europa miała być zaściankiem fanatyków religijnych (Jakby gdzie indziej na przykład w Islamie też się nie zdarzali ) pogardzaną przez inne wyżej rozwinięte ludy jest poważnie kontrowersyjna podobnie jak pogląd jakoby Europa ustępowała w cywilizacyjnym rozwoju innym kulturom aż do lat 30 XVIII wieku Praca jest ciekawym nowym spojrzeniem na dzieje ludzkości ale wymaga najwyższej ostrożności przy przyjmowaniu tez autorów

Dobre wprowadzenie do tematu, autor w sposób lekki i przystępny przestawia różne sposoby formowania bloku wschodniego oraz wydarzeń w okresie końca wojny. Zdecydowanie jednak to pierwsza połowa książki jest o wiele bardziej rozwinięta a opracowane rozdziały domknięte. W drugiej połowie można odczuć wrażenie że treść jest skrócona a dany rozdział ucięty, przez co pozastawia sporo pytań. Jednak jako wstęp dla osób niezorientowanych w temacie jest to lektura jak najbardziej warta polecenia.

Faktycznie urywa się jakby w połowie. Nie jest to pełnoprawne studium tematu, co raczej pierwsza część - autor skupia się tylko na wierzeniach prehistorycznych oraz wierzchniach bliskiego wschodu (Mezopotamia, Egipt, Persja, Judaizm, Chrześcijaństwo, Islam). Nie pojawia się tutaj próba wyjaśnienia religii kultur takich jak kultura indyjska, chińska czy też wierzeń obu Ameryk przed kolonizacją. A szkoda, bo to co otrzymujemy jest naprawdę bardzo dobre. Autorowi udało się mnie wciągnąć, mimo że dwie poprzednie książki odłożyłem w połowie, więc miałem jakiś kryzys czytelniczy. Tak jak pisali poprzednicy, książka kończy się niespodziewanie, bo w połowie wchodzi bibliografia. Niemniej, uważam, że jest to lektura warta czasu, skłaniająca do przemyśleń.

Ocierająca się o makabrę historia europejskiej kolonizacji Afryki, tu akurat na przykładzie Konga z którego prywatny folwark uczynił sobie tytułowy król Leopold. Można bez przesady powiedzieć że jego "duch" do dziś unosi się nad tym pogrążonym w chaosie, biedzie i niekończącej wojnie miejscem pod słońcem. To historia europejskiej hipokryzji i tym co rzeczywiście napędza naszą cywilizację, niepohamowanej rządzy zysku i władzy.

Książka w zwięzły sposób przeprowadza nas przez historię ziem należących do współczesnej Ukrainy. Jej zaletą jest zwięzłość, ale jeśli chcemy jakiś temat lepiej zrozumieć to będzie to wymagało pogłębienia. Czytałem książkę przy okazji kursu Timothiego Snydera uznanego profesora uniwersytetu Yale, który jest dostępny na youtube, wraz z sylabusem wielu świetnych książek które pozwalają nie tylko lepiej zrozumieć skomplikowane dzieje Ukrainy. Mi osobiście ta seria wykładów pozwala lepiej zrozumieć historię Rzeczypospolitej. Zaletą książki są mapy z różnych okresów na początku książki, także świetnie mi się czytało taki duży format, książka jest bardzo dobrze wydana. Warto wspomnieć że opatrzona ona jest też przypisami redakcyjnymi w punktach w których autor rozmija się z aktualnymi ustaleniami historyków, często są to kwestie dotyczące Polskiej historii, dzięki temu książka jest bogatsza, a także pokazuje na jakich polach jeszcze historycy Polscy i Ukraińcy muszą się uspójniać.

Niby wiedziałam na co się piszę. Ale ten jakże szeroki przekrój konfliktów w których wciąż i od nowa stosowane są te same ludobójcze "strategie" i "rozwiązania" naprawdę siadają na psychice. Gdyż lektura uzmysławia, że niezależnie od czasów, kontynentów, narodów, religii itp. itd. przy eskalacji konfliktów wszędzie może dojść do powtórki. A i po fakcie sprawcy nie mają poczucia winy (uprzedmiotawianie ofiar, wymówka wykonywania rozkazów, lub tego że nie miało się wyjścia itp. skąd my to znamy).

Całkiem ciekawa historia XVIII i XIX wiecznych Indii, ale mało tu jest o Kompanii Wschodnioindyjskiej. Poruszony został aspekt jedynie polityczno-militarny, nie ma nic o tym jak technicznie funkcjonowała Kompania, co i jak produkowała, jak transportowała czy komu sprzedawała.