Błąd Galileusza. Fundamenty nowej nauki o świadomości

Zawsze uważałem, że rzeczy oczywiste, proste są trudne do wyjaśnienia nie dlatego, że są niezrozumiałe, ale sam proces wyjaśniania czegoś tak nieskomplikowanego jest skomplikowany (tak też jest z filozofią antynatalizmu),poza tym ludzie wypierają "oczywistą prawdę" - "lepiej nie zaistnieć niż być", wolą być okłamywani bo tak jest im wygodniej i łatwiej żyć bez bolesnej świadości, że nasze istnienie nie ma sensu, ponieważ w przeważnej większości czasu cierpimy, a zwłaszcza gdy zostaniemy czegoś lub kogoś pozbawieni, a ten cel, to zdrowie, ta osoba jest ważny(e/a) w naszym życiu, pomijając już absurdy i masę innych trudności, z którymi mierzymy się na każdym kroku naszego życia. Nie ma żadnego znaczania, że przytrafiają nam się dobre chwile, bo gdybyśmy nie zaistnieli i nie przeżyli tych chwil nie byłoby to patrząc obiektywnie złe, złe zaś jest dla nas przechodzenie przez stres, lęki, bóle, zawody, nudę, cierpienie itp., rachunek jest więc prosty lepiej nie zaistnieć niż żyć w "Piekle na Ziemi", co zaś tyczy się dążenia do szczęścia, to samo szczęście jest ulotne i nawet gdy uda nam się osiągnąć cel nie potrafimy się nim długo cieszyć. Oczywiście przedstawiłem antynatalizm w skromnej pigułce, w wielkim uproszczeniu, jeśli jednak chcecie się dogłębnie zanurzyć w ponurą filozofię antynatalizmu to polecam książkę Davida Benatara "Najlepiej - nie urodzić się. Krzywda zaistnienia", ale ostrzegam wiedza jaką z niej wyniesiecie może was przytłoczyć gdy dotrze do was jak bez sensu jest to wszystko, a jeśli mimo to nie zmieni nic w waszym postrzeganiu to zazdroszczę "ignorancji" wobec przedstawionych faktów.

To aż zaskakujące, że taka krótka lektura może być tak treściwa i pouczająca. Jest to faktycznie "buddyzm dla początkujących" - książka przekazująca najważniejsze założenia i idee buddyzmu w pigułce. A wszystko to opisane w sposób przystępny i płynny. Przede wszystkim autor ukazuje w jaki sposób ta ideologia może poprawić komfort życia przez spojrzenie na nie z dystansem i z innej perspektywy, a nie indoktrynuje do jakichś przekonań religijnych. Bardzo podobały mi się wstawki z anegdotami i przykładami z życia. Naprawdę książka daje do myślenia, skłania do zmiany i zachęca do sięgania po nią wielokrotnie.

W momencie, gdy zacząłem wątpić w siłę wyższą, mając jakieś 10 lat, czułem się nie na miejscu wśród ludzi wiary. Bo oni nie zadawali pytań. Nie kwestionowali. Siedziałem na religii w podstawówce, przepisywałem jak skryba w klasztorze to, co pan w białej sukience mi dyktował, i jako jedyny chciałem rozmawiać. Zadawałem pytania o wolną wolę, o teleologię, predestynację. Wtedy jeszcze nie takimi słowami, ale sens tych rozmów z grubsza krążył wokół tego rodzaju zagadnień. Wprawiałem w tym mojego interlokutora w zdenerwowanie i zakłopotanie. Pewnego razu usłyszałem od niego, że za dużo racjonalizuję. To mnie już wyprowadziło z równowagi, bo będąc w szkole, w jedynym miejscu, gdzie zdawało mi się, mogę "legalnie" racjonalizować, jakiś rzekomy autorytet robił mi z tego zarzut. A to ja czytałem Księgę Rodzaju po tym, jak przyjąłem sakrament komunii, nie moi koledzy i koleżanki z klasy, którzy przyjmowali wszystko na słowo. Na ten nieszczęsny Logos, który stal się ciałem. To pragnienie wiedzy wygrało z pragnieniem porządku i poczucia bezpieczeństwa, jakie daje oddzielenie wiary i wiedzy, a w konsekwencji oddelegowanie sensu na rzecz tej pierwszej. Od jakiegoś czasu wracam do czytania tekstów religijnych, ale tych związanych z czarną stroną. Chcę zrozumieć systemy, które porządkują ludzką świadomość i opanowują strach związany z beznadzieją istnienia. Nie ma we mnie duchowości. Ale pragnienie wiedzy. Może to ono mnie kiedyś zabije? W tym momencie pojawia się gnoza. Gnosis po grecku to właśnie wiedza, poznanie. Termin, który obija się nam o uszy co jakiś czas, ale nie wiadomo, kto jest tak naprawdę gnostykiem. Różokrzyżowiec? Satanista? Buddysta? Jogin? Dlaczego to słowo brzmi groźnie? Jerzy Prokopiuk byl jednym z bardziej wybitnych religioznawców i gnostyków urodzonych w tej części świata, z której obecnie piszę te słowa. Popełnił m.in. taką małą książeczkę, która jest kwintesencją wiedzy o gnozie i gnostycyzmie (gnostycyzmach?) - "Gnoza i gnostycyzm". Ich źródła znajdujemy w epoce helleńskiej, którą rozpoczyna podbój ogromnej części wówczas znanego Grekom świata przez Aleksandra Macedońskiego, m.in. Anatolii, Syrii, Palestyny, Egiptu Mezopotamii i Persji. Następuje osmoza kulturowa, podczas której z początku imperialnie hellenizowane ludy przypuściły kontr-atak na swego oprawcę i zasiały dualistyczną, transcendentną, antykosmiczną wizję świata w politeistyczne, panteistyczne wierzenia Greków, a później Rzymian. Do lat 60. XX wieku trudno było wciąż sprecyzować dokładnie, czym jest gnoza, a czym jest gnostycyzm. Na pewno chodziło o wiedzę i poznanie - nie jednak racjonalne, lecz transracjonalne, ale nie irracjonalne. Jest to poznanie epoptyczne (oglądowe),które wymaga odpowiedniego przygotowania i nie redukuje się do świata pojęć i abstrakcji, choć jest w nim zanurzone, dlatego nie przeczy całkowicie rozumowi. Gnostycyzm to szereg wierzeń i sekt, które zakładały, że świat materialny jest dziełem fałszywego, złego, samolubnego boga - Demiurga, który skazał nas na cierpienie i niesprawiedliwość. Każdy z nas ma jednak w sobie fragment boskiej iskry, pochodzącej od dobrego Boga, z czasów, kiedy będąc częścią Pleromy, nie upadliśmy jeszcze w materię. Zadaniem człowieka gnostycyzującego (psychika) jest się z tej materii wyzwolić i poznać prawa rządzące wszechświatem. Przed religiami stricte gnostyckimi istniały religie pregnostyckie i protognostyckie. Ich źródeł doszukuje się w Indiach, Iranie, w Grecji jako szczególną mieszankę wierzeń orientalnych i greckich. Prokopiuk jednak znajduje serce gnostycyzmu w misteriach, będących stałym elementem duchowych rytuałów epoki hellenistycznej. Miały one za zadanie zjednoczyć człowieka z bóstwem dzięki przewodnictwu hierofantów. Gnostycyzm nie tylko jednak przyjął formę pogańską. W starożytności istniały gnostycyzmy żydowskie, synkretyczne i, co autora szczególnie interesuje, chrześcijańskie. Autor, pisząc z pozycji gnostycznej i gnostyckiej, pochyla się szerzej nad dialektyką gnostycyzmu i chrześcijaństwa i na nowo reinterpretuje dzieje ewangeliczne, apostolskie oraz samą postać Jezusa z Nazaretu w duchu heretyckim, choć uznanym za taki dopiero między III a IV w n.e., kiedy to kościół silnie się zinstytucjonalizował i ustanowił chrześcijaństwo rękami Konstantyna Wielkiego religią państwową w ówczesnym Cesarstwie Rzymskim. Za Jungiem Prokopiuk mówi o rozłamie chrześcijaństwa na lucyferyczne (objawiające się przez eskapistyczny mistycyzm) i arymaniczne (reprezentowane przez kler i jego żądzę władzy i dóbr doczesnych). Na początku stanowiły one jedno, a sam kościół był pluralistyczny. Nie będę więcej się rozpisywał, bo sama książeczka ma niecałe 50 stron, więc warto samemu ją zgłębić. Szczególnie jeśli kogoś z czytających ciekawi to, jak bogata w formy jest ludzka potrzeba wiary w coś, co jest większe niż my sami i ten świat, zgniły i pełen bólu. Ja, jako naczelny ateista, nie zostałem nawiedzony przez żadnego boga przez tę lekturę, a coraz bardziej jestem świadom tego, dlaczego nie jestem w stanie wyjść poza materię.

Chyba najrzetelniejsza jeśli chodzi o przypisy i fakty książka traktująca o psychodelikach dostępna na rynku. Idealna dla kogoś całkowicie zielonego w temacie. Książka z rodzaju tych ,które możemy podarować nieuświadomionym członkom rodziny bądź przyjaciołom. Ludzie siedzący w temacie raczej nic nowego się z niej nie dowiedzą. Momentami autor niepotrzebnie lawiruje w obszarze new age obniżając wartość naukową pozycji. Stosuje też liczne powtórzenia ,które rozwadniają treść. Finalnie polecam ludziom zainteresowanym bądź(i) przestraszonym substancjami zmieniającymi świadomość.

O zawartości merytorycznej się nie wypowiem, bo jestem słabiutki w tej dziedzinie i wierzę, że jest dobrze. Niemniej nie potrafię uwierzyć, jak takie renomowane wydawnictwo jak PiW może wypuścić książkę tak dramatycznie niezredagowaną i nieskorygowaną. Litości, literówka jest nawet w tytule podrozdziału! Wstyd...

bardziej romantyczna niż anarchistyczna, tak bym powiedział. choć czy w ogóle powinno się oceniać thoreau w kategorii anarchizmu? według mnie też nie. kilka dość ciekawych myśli, choć nie zmieniłt drastycznie mojego postrzegania świata. to jest mój problem, który zawsze mam z filozofią - im pisarz dalej od współczesności, tym bardziej narastają mi myśli, że przecież to co tu jest to ja już wiem. taka wada człowieka zbudowanego na ideach, które tylko kiedyś były rewolucyjne. książeczka krótka, więc warta sięgnięcia. mi się akurat fartnęła za 3.5 na kiermaszu. nowe wydanie jest zresztą niewiele droższe. warte przejrzenia.

Dawno temu złapałem za tę książkę, której to zupełnie nie zrozumiałem i rozgoryczony odłożyłem na półkę - teraz po ponownym przeczytaniu tego dzieła jestem nim absolutnie zachwycony i zaintrygowany oraz kusi mnie przeczytanie innych, ważniejszych dzieła Bergsona. W przeciwieństwie do wielu metafizyków Bergson nie przeskakuje nad Kantem - jakoby udając, że Krytyka czystego rozumu się nie wydarzyła - otwarcie staje do walki z przekonaniami "klasycznych filozofów" dowodząc, że źródłem ich problemu było ugruntowanie swojego wyobrażenia rzeczywistości na gruncie "nieruchomych" pojęć (języka, który uogólnia, kieruje rzecz w abstrakcje) a powinni oprzeć się na intuicji, czyli autentycznym (nie-werbalnym?) przeżywaniu dynamicznej rzeczywistości, która ucieka wszelkim takim próbom jej zaszufladkowania w wymyślnych pojęciach wykorzystywanych na co dzień przez społeczeństwo. W dodatku tematy Bergsona świetnie łączą się z moimi niedawnymi studiami Wittgensteina (niemal identyczne podejście do języka tylko z nieco inaczej położonymi akcentami) czy Hegla (rozsądek w FD jako ta część człowieka, która tworzy "pozbawione ruchu" pojęcia, sztywne i nie korespondujące ze zmienną rzeczywistością),tak więc uznaje że niebo mi Bergsona zesłało

Dziełko króciutkie, ale o płomiennej treści. To co jest jego siłą, to nie rozwlekłość wywodów, ale cięty, trafiający w punkt język. Schopenhauer jawi nam się tutaj jako kontynuator wielkich francuskich materialistów XVIII wieku, takich jak Holbach, Helwecjusz, czy też La Mettrie. Z piór działających w jego czasach, podobne poglądy prezentował Feuerbach, aczkolwiek jego ataki na religię i chrześcijaństwo przybierały trochę inną formę, a na pewno były bardziej rozbudowane pod wieloma względami. Cóż takiego widzi w religii filozof rodem z Gdańska? Po pierwsze wzdraga się na samą myśl, iż należy w sposób fałszywy udawać szacunek dla czyichś poglądów, tylko na tej podstawie, iż odwołują się one do sfery sacrum: "Nie pojmuję, czemu miałbym odczuwać respekt dla kłamstwa i obłudy z powodu ograniczoności kogoś drugiego". Nie ma niemiecki myśliciel dobrego zdania o funkcji społecznej religii, lecz dostrzega pragmatyzm w posługiwaniu się nią dla, jak to ujął jeden z współczesnych, usypiania mas. Powiada on: "Chociażby z punktu widzenia teoretycznego nie dała się obronić, to z punktu widzenia praktycznego i etycznego - stanowi ona jedyny środek kierowania, poskramiania i uśmierzania zwierząt obdarzonych rozumem, których pokrewieństwo z małpą nie wyklucza pokrewieństwa z tygrysem"; "O tak, religia dla panujących jest straszakiem, którym duże dzieci kołyszą do snu, gdy nic innego już nie pomoże, dlatego też wielce o nią dbają". Schopenhauer co rusz pozwala sobie na porównania, które ociekają ironią, a przez to powodują, iż jego rozważania nabierają swoistego smaczku: "Wszak wiesz sam: religie są podobne do robaczków świętojańskich: świecą tylko w ciemności". Erazm z Rotterdamu napisał kiedyś, iż tam gdzie luteranizm wchodzi, tam nauka wychodzi (niektórzy uważają, że nie miał na myśli jedynie protestantów, ale takie, a nie inne jego położenie nakazywało mu ograniczyć wypowiedź tylko do nich),natomiast Schopenhauer zauważa, że "W toku procesu dziejowego wyżej opisanego mogłeś zauważyć, że wiara i wiedza są jak dwa talerze wagi: o ile jeden się wznosi, o tyle drugi opada". Dla dylematu, czy można łączyć w sobie pierwiastek wiary i nauki ma jednoznaczną odpowiedź: "nie można siedzieć na dwóch krzesłach". Wchodzi także w rolę profety, wieszcząc, iż "Religie są dziećmi ciemnoty, które swej matki długo nie przeżyją". Jego prognozy jednak nie miały się urzeczywistnić w terminie, jaki przewidywał. Dotyczyło to także opinii o wszelkiej maści duchownych i tych, których wspólny interes polega na konserwowaniu istniejącej rzeczywistości, a także udawaniu i wmawianiu innym, że dalej jest tak, jak zawsze bywało, czyli znakomicie: "Garść obskurantów nic już nie zdziała; dziś patrzymy na nich jak na ludzi, którzy chcą światło gasić, aby kraść". Na koniec bardzo słusznie zauważa: "Jak złe sumienie musi posiadać religia, można już stąd wywnioskować, że pod wysokimi karami zabrania się drwić z niej", a także złowieszczo dodaje: "Panom od <<objawienia>> radziłbym dziś nie objawiać za wiele, gdyż narażają się na to, że im się raz objawi, co to jest objawienie". Dla tych, co gustują w krótkich formach, praca Schopenhauera jest w sam raz. Ci, którzy wolą bardziej pogłębione studia z zakresu krytyki religii, winni zajrzeć do choćby "Systemu przyrody" Holbacha, lub prac również wyżej wspomnianego Ludwika Feuerbacha.

uważać na język! notatki z okopów wielkiej wojny o ludzkim oglądzie bóstwa nazywanego światem... i o czym nie można mówić, o tym trzeba milczeć... bo granice języka są granicami świata... https://iep.utm.edu/wittgens/#H10 https://pl.wikipedia.org/wiki/Traktat_logiczno-filozoficzny *** studium praktyczne z natury i możliwości języka https://lubimyczytac.pl/ksiazka/215433/lti-notatnik-filologa

* Styczeń Książki filozoficzne nigdy nie są moim pierwszym wyborem albo jakimkolwiek ponieważ się w nich nie odnajduję w pełni. Choć uważam, że filozoficzne rozważania są dla każdego czytelnika dostępne, nie ważne jak duży czy mały ma się intelekt, jakie wartości trzymamy w sobie, myślę, że każdy pewien procent wyniesie z takiej książki. Ta książka nie byłaby moim wyborem, nie sięgnęłabym po nią nawet gdybym wcześniej o niej wiedziała, jednak była to przyjemna, krótka lektura, która dostarczyła paru przemyśleń. Warto niektórych lekcji się trzymać, choć nie są one lekcjami. Nawet jeśli wszystkiego nie rozumiesz to myślę, że taki też jest ku temu cel. Ciekawy początek roku czytelniczego.

Jestem zachwycony zarówno treścią, jak i formą tej książki. Nie dość, że przedstawia Marka Aureliusza i antecedencje myśli wcześniejszych stoików, to przede wszystkim jest napisana tak zgrabnie i przystępnie, że nie daje miejsca na nieścisłości i niedopowiedzenia. Przez całą ksiżkę przewijają się trzy toposy, o których Pierre Hadot pisał już w Kluczu do Rozmyślań Marka Aureliusza (tekst ten pojawia się w książce filozofia starożytna i ćwiczenia duchowe). Topos (gr. miejsce, obszar itd) to u Epikteta szczególny obszar działania. Wyróżnia on trzy toposy: fizyczny, etyczny i logiczny. Pierwszy polega na tym, żeby ciągle czuć się częścią kosmosu - nie wolno o tym zapomnieć. Etyczny mówi o obowiązkach społecznych, które trzeba mieć w pamięci. Logiczny natomiast pozwala uzyskać ogromne połacie wolności, człowiek rozumie, że to nie rzeczy sprawiają nam przykrość, lecz sądy. "Usuń poczucie krzywdy, usunie się krzywda" - pisze Marek Aureliusz. Książka ta jest dla mnie szczególnie ważna, bo w szerszej perspektywie ukazała mi filozofię jako sposób życia. Wiele osób myśli, że filozofia to tylko zakurzone tomy w bibliotece i abstrakcyjne dyskusje intelektualistów w kawiarence. Nie. Filozofować znaczy żyć godnie.

Niejako kontynuacja "wiedzy radosnej", tylko zamiast prawodawcy pojawia się kartograf. Jak zmierzyć smutek? Brak pojęć wspólnych. Brak zgodności z moimi pobudzeniami (na pohybel waszym humorom)! Po przejrzenia mini-przewodnika możesz zostać ekspertem od nadawania rytmu. Spinoza proponuje odwrót od "idei nieadekwatnych", które nas usmucają. Oto alternatywy - więcej figur tanecznych: "Im większą zatem zdolność samopobudzanie zdobywamy w ciągu życia, tym mniej tracimy, tracąc życie samo, umierając lub cierpiąc, i tym trafniej stwierdzamy, że zło było niczym, lub że nic albo prawie nic złego nie należało do istoty" (s. 70,71). "Pojęcia wspólne są zatem pewną Sztuką, właściwą sztuką samej Etyki: to sztuka organizacji pożytecznych spotkań, kompozycji aktualnych stosunków, formowania mocy, eksperymentowania" (s. 193).

Jeżeli ktoś szuka książki w ramach uzupełnienia wiedzy o filozofii starożytnej bądź rozpoczęcia swojej przygody z tym okresem myśliciel to książka Hadota świetnie sie do tego nadaje. Autor opisuje filozofie starożytną od jej początków, Sokratesa, Platona, Arystotelesa az po rozważania Kanta na emat filozofii chrześcijańskiej. Ksiazke czyta sie dobrze, choć momentami sie dłuży. Nie jestem ekspertem ale dość zabawnym zabiegiem bylo cytowanie własnych książek lub książek swojej żony. Ale nie ujmuje to wartości tej pozycji. Ogólnie polecam!

Bardzo ciekawa filozoficzna książka na temat historycznych sposobów na radzenie sobie z napięciem wynikającym z tragiczności życia (konfrontacji tego co w życiu piękne z tym co nieuniknione - chorobą, śmiercią i samotnością). Autor dokonuje ciekawego przeglądu koncepcji filozoficznych (homerycka Grecja, epikureizm, stoicyzm, filozofia Nietzschego, egzystencjaliści, buddyzm oraz chrześcijaństwo) i opowiada jak radzono sobie z tragiczną wizją świata. Książka napisana jest bardzo przystępnym językiem więc nawet dla filozoficznego laika nie będzie pozycją zaporową. Jedyną wadę jaką znajduję to fakt, że jedynie chrześcijaństwo nie jest poddane krytyce i okazuje się być jedynym, słusznym wyjściem z tragizmu ludzkiego losu, ale rozumiem że to przekonanie autora, który chciał się nim podzielić z czytelnikiem. Polecam - nie tylko dla filozofów.

Książka fascynująca. Ma bardzo ciekawą strukturę narracji. Większość książek ma strukturę liniową, natomiast ta wydaje się mieć strukturę spirali, kręcimy się po okręgu odkrywając temat książki z różnych aczkolwiek wynikających z siebie i połączonych perspektyw. Można nawet odnieść wrażenie, że momentami autor się powtarza ale jest w tym stylu pisania coś nieuchwytnie ciekawego, intrygującego. Zagadnienia wydają mi się dzięki temu bardziej bliższe, nie tylko w suchy sposób przedstawione ale można je wręcz "poczuć". Tytułowa nadzieja radykalna to koncepcja bardzo dobrze omówiona. Przeplatają się tutaj rozważania filozoficzne, psychologiczne, antropologiczne z historią ludu Wron. Tematy podejmowane przez autora są w idealnych proporcjach nie ma niedosytu ani przesytu mamy kompletną opowieść. Bardzo ciekawie ukazany temat snów zarówno od strony wierzeń plemienia możemy dowiedzieć się że Indianie dzielili sny na różne kategorie i tylko niektóre uznawali za prorocze jest też psychologiczne objaśnienie marzeń sennych. Poza dosłownym odczytem książki możemy też odnieść koncepcje nadziei radykalnej, cnoty sikory, pojmowania męstwa do siebie i swojego życia chociażby w sposób metaforycznej narracji.

Staranne, solidne polskie wydanie fragmentów Heraklita, które w tym momencie nie ma żadnej konkurencji. Cenne są nawet nie tyle tłumaczenia wraz z greckimi oryginałami (można wśród specjalistów spierać się, czy przekład jakiegoś słowa jest trafny czy nietrafny - dyskusje bez końca),co raczej autorskie komentarze, bardzo inspirujące i "nienadęte" (co niestety jest plagą pedantycznych edycji krytycznych i tym, co konsekwentnie zniechęca czytelników studiujących filozofię niefilologicznie). Bardzo ładnie wydana książka jako podarunek dla miłośników filozofii antycznej. Autor, Kazimierz Mrówka, stanął na wysokości zadania.

Język, jako "nieskończone użycie skończonych środków", relacje mózg-umysł-znaczenie-obiekt, postnewtonowskie relacje i komplikacje dualizmu ciało-umysł w bardzo szerokim i interdyscyplinarnym ujęciu autora, który chce powiedzieć tak dużo, że czasem języka mu nie starcza :)). Przeszkadza mi niespójność publikacji, w której część trzecia, mocno nacechowana ideologicznie, odstaje wyraźnie od pozostałych części, będących rzeczowym wywodem naukowym na temat stanu przemyśleń nauki na fascynujący temat relacji pomiędzy językiem a problematyczną do zdefiniowania rzeczywistością. Ciężko nazwać tę publikację "popularno-naukową", bo jest to, mimo wszystko, mocno akademicki esej, tym niemniej, zdecydowanie warto poświęcić chwilę na własną kontemplację zagadnień sięgających najgłębszych przyczyn tego, co umożliwia nam tę najbardziej niesamowitą interakcję, jaką jest to, co nazywamy komunikacją.

Trudno się odnieść do całości, gdyż sporo w niej mądrych myśli, ale też mnóstwo takich, które można byłoby stosować tylko w czasach Epikteta. Ogólnie wiele z przemyśleń da się zastosować dzisiaj, ale wtedy to były inne czasy, inne możliwości i oczekiwania. Epiktet miał łeb na karku.