Wykłady o czynności mózgu

(...) u psów obdarzonych silniejszym układem nerwowym zaburzenie charakteryzuje się przewagą procesu pobudzenia, u psów posiadających słabszy układ nerwowy — przewagą procesu hamowania. O ile można sądzić na podstawie zwykłych obserwacji, to wydaje mi się, że tym dwom odmianom zaburzeń czynności nerwowej u zwierząt odpowiadają dwie postacie nerwic ludzkich, mianowicie, neurastenia i histeria, przy czym pierwszą należałoby określić jako przewagę procesu pobudzenia i słabość hamowania, a drugą, odwrotnie, jako przewagę hamowania i słabość procesu pobudzenia. Istnieją praktyczne podstawy, aby uznać neurasteników, przynajmniej niektórych, za ludzi silnych, zdolnych nawet do bardzo dużej pracy; histerycy zaś są to przedstawiciele typu nie przystosowanego do życia, ułomnego. Że neurastenicy mają również okresy bezsilności i niezdatności życiowej — jest to zrozumiałe, ponieważ kiedy indziej są oni przez długi czas pobudliwi i produkcyjni:
rozrzutność nerwowa musi być przecież skompensowana. Można by było powiedzieć, że we wzajemnej zmianie pracy i odpoczynku wykazują oni inną, mianowicie dłuższą od zwykłej okresowość i dlatego okresy pobudzenia i hamowania są u nich w porównaniu ze zwykłymi, zrównoważonymi ludźmi tak wybitnie zaznaczone.
To, że również i u histeryków występują stany pobudzenia, nie przemawia oczywiście ani trochę za siłą ich układu nerwowego.
Pobudzenie to jest bezcelowe, bezowocne, że tak powiem, zupełnie mechaniczne.

(...) u psów obdarzonych silniejszym układem nerwowym zaburzenie charakteryzuje się przewagą procesu pobudzenia, u psów posiadających słabsz...

Lecz przecież dzięki pracom Magnusa i Kleina wiemy, że zarówno stanie, jak i chodzenie, oraz wogóle zachowywanie równowagi ciała w przestrzeni, są to też odruchy.

Lecz przecież dzięki pracom Magnusa i Kleina wiemy, że zarówno stanie, jak i chodzenie, oraz wogóle zachowywanie równowagi ciała w przestrze...

Niezupełnie dostatecznie ocenia się wartość odruchu, któryby można nazwać odruchem badawczym, lub, jak ja go nazywam, odruchem „cóż to takiego", a jest to również jeden z odruchów podstawowych. Zarówno my sami, jak zwierzę, przy najmniejszej zmianie środowiska otaczającego, nastawiamy odpowiedni oparat odbiorczy w kierunku czynnika ulegającego zmianie. Sens biologiczny tego odruchu jest ogromny. Jeżeliby zwierzę nie posiadało tej reakcji, to życie jego w każdej chwili, że tak powiem, wisiałoby na włosku. A u ludzi odruch ten sięga niezwykle daleko występując w końcu pod postacią tego pędu do wiedzy, który stwarza naukę, dającą nam obecnie i obiecującą dać w przyszłości najwyższą, bezgraniczną orientację w świecie otaczającym. Jeszcze mniej rozczłonkowany i oceniony jest dział ujemnych, powstrzymujących odruchów (instynktów),występujących przy wszelkich silnych, jak również słabych, lecz niezwykłych pobudzeniach. Tutaj oczywiście odnosi się, między innymi, tak zwany hypnotyzm zwierzęcy.
Tak więc, podstawowe reakcje nerwowe zarówno zwierzęcia, jak i człowieka są wrodzone pod postacią odruchów. Jeszcze raz powtarzam, że jest rzeczą niezwykle ważną posiadanie pełnego spisu i należytej systematyzacji tych odruchów, dlatego że cała pozostała czynność organizmu nadbudowuje się, jak to dalej zobaczymy, na ich fundamencie.

Niezupełnie dostatecznie ocenia się wartość odruchu, któryby można nazwać odruchem badawczym, lub, jak ja go nazywam, odruchem „cóż to takie...