Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa
- Kategoria:
- historia
- Format:
- papier
- Cykl:
- Historia pierwszej Rzeczpospolitej (tom 1)
- Data wydania:
- 2021-06-16
- Data 1. wyd. pol.:
- 2021-06-16
- Liczba stron:
- 384
- Czas czytania
- 6 godz. 24 min.
- Język:
- polski
- ISBN:
- 9788366839465
Współcześni Polacy są w zdecydowanej większości potomkami chłopów, dawnych białych niewolników. Ta książka to historia chłopskiej nędzy i ubezwłasnowolnienia, pisana w kontrze do powszechnie przyjętej wizji I Rzeczypospolitej jako kraju swobód i tolerancji. To zupełnie nowe spojrzenie na grupę społeczną, niesłusznie pomijaną, a tak istotną dla historii Polski.
Kup Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa w ulubionej księgarni
W naszej porównywarce znajdziesz książki, e-booki i audiobooki z najpopularniejszych księgarń internetowych. Niektórzy partnerzy przygotowują dla użytkowników naszego serwisu specjalne rabaty, dlatego warto kupować książki przez lubimyczytać.pl. Oferty są prezentowane w trzech kategoriach: „Oferta dnia” (promocje partnerów),„Polecane księgarnie” (sprawdzeni partnerzy handlowi, z którymi współpracujemy na podstawie umów) oraz „Pozostałe”. W każdej kategorii kolejność prezentacji zależy od ceny produktu przekazanej przez księgarnie lub dostawcę porównywarki. Lubimyczytać.pl nie prowadzi sprzedaży i nie uczestniczy w procesie zakupowym po przekierowaniu na stronę sklepu. Mimo że dokładamy starań, aby wszystkie linki i informacje były aktualne, nie mamy wpływu na ewentualne nieścisłości cenowe, błędne przekierowania lub zmiany w ofertach księgarni. Jeśli zauważysz nieprawidłowość, prosimy o zgłoszenie jej na adres: admin@lubimyczytac.pl. Dzięki Twojej informacji możemy jeszcze lepiej dbać o jakość działania naszej porównywarki.
Szukamy ofert...
Oficjalne recenzje książki Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa
Los chłopów pańszczyźnianych
„Zdecydowana większość ludności wiejskiej nie mogła liczyć na specjalne traktowanie. Nie każdego zniewolenie dotykało w tym samym stopniu, nie każdy był narażony na najdalej posunięty sadyzm i wyzysk ziemian. Wreszcie: nie każdy bezpośrednio rozliczał się przed panem, bądź jego urzędnikami”.
Patrząc na księgarskie półki, widzimy, że ostatnio sporo na nich książek prezentujących tzw. „ludową” historię Polski. Tak to już jest, że gdy jakiś temat staje się „modny”, to każdy stara się coś o nim napisać. Publikacje te wychodzą zarówno spod piór historyków, jak i publicystów. Spotykają się natomiast z dość szerokim odzewem i burzliwą dyskusją. Właściwie każdy taki tytuł wywołuje żywą polemikę. Trudno oprzeć się przy tym wrażeniu, że spór w większym stopniu dotyczy postrzegania narodu i ogólnej wizji historii Polski. O ile jednak książki poświęcone „ludowej” historii naszego kraju wnoszą coś nowego w historyczny dyskurs? Czy nie powielają jedynie tez komunistycznych historyków? Nie upraszczają zanadto i nie generalizują? Odpowiedź na to pytanie również nie jest prosta.
Nakładem wydawnictwa Poznańskiego ukazała się tymczasem praca Kamila Janickiego pod tytułem „Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa”. Autor jest znanym popularyzatorem historii. Już sam tytuł jego najnowszej książki wywołał ożywione dyskusje. Chodzi oczywiście o użyte przez niego słowo „niewolnictwo”. Myśląc o niewolnikach mamy raczej przed oczyma Murzynów, przewożonych statkami do Ameryki Północnej. Żeby jednak tak określać polskich chłopów? Nie spotkamy się z taką tezą w szkolnych podręcznikach do historii. Również wielu zawodowych historyków i publicystów podjęło polemikę z Janickim i stosowaną przez niego terminologią.
Dość wysoką ocenę wystawia autorowi i jego książce znany historyk prof. Andrzej Chwalba. Jednak nawet on zwraca uwagę na wyrazistość prezentowanych opinii i wyraźne sytuowanie się autora po jednej stronie sporu historycznego.
W dziesięciu rozdziałach Kamil Janicki starał się przedstawić przede wszystkim problem pańszczyzny i sytuacji chłopów w I Rzeczypospolitej. Narracja jest żywa i prowadzona w typowo publicystyczny sposób. Czytelnik poznaje odpowiedź na pytanie, jak doszło do tego, że chłopi stracili swoje prawa? Szokująco dla niektórych mogą brzmieć fragmenty, w których czytamy, iż chłopi byli traktowani na równi ze zwierzętami. Autor nie waha się także stwierdzić, że niektórzy ówcześni myśliciele byli prekursorami swoistej.... segregacji rasowej. Na każdej stronie mamy udowadnianie tego, iż pańszczyzna była ciągłym i nieludzkim wyzyskiem, a życie chłopów było nie do zniesienia. Dla mnie najciekawsze rozdziały zostały poświęcone karczmie i temu, „jak szlachta dla własnej korzyści rozpijała chłopów”. Autor pokazuje niezwykły cynizm szlachty, która stworzyła system naczyń połączonych polegający na tym, że chłopi nie dość, że odrabiali pańszczyznę, to jeszcze i z trudem zarobione pieniądze także oddawali swemu panu. Uzależnienie od wódki było procesem, który został zainspirowany i ciągle podtrzymywany przez szlachtę. Książka dotyka również takich zagadnień, jak „handel żywym towarem w Polsce szlacheckiej” czy warunkach, w jakich mieszkali chłopi. Ostatni rozdział zatytułowany został „długi cień pańszczyzny”. Według mnie niektóre tezy Kamila Janickiego są raczej na wyrost. Wydaje mi się, że wiele zjawisk, które autor przypisuje pańszczyźnie – pijaństwo, kombinowanie, wymigiwanie się od pracy – należałoby raczej złożyć na karb Polski „ludowej”, czyli PRL-u.
Sam jestem ze wsi i naprawdę się tego nie wstydzę, toteż uważam, że Janicki dość niesprawiedliwie przedstawił współczesną polską wieś jako „wódką stojącą”. Ten akapit jest zdecydowanie generalizujący i niesprawiedliwy.
Reasumując „Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa” wpisuje się w nurt książek poświęconych „ludowej” historii Polski. Czasem mam jednak wrażenie, że autor przywołuje tylko takie fakty, które uzasadniają jego tezę. Prace takie zawsze wywołują u mnie skojarzenie z „czasami słusznie minionymi”. Czemuż to bowiem niektóre przyśpiewki czy teksty piosenek są wiarygodnym źródłem, a niektóre z pewnością fałszywie przedstawiają rzeczywistość? Sporo pisze autor o pańszczyźnie, jednak zaskakująco rzadko odwołuje się do tekstów przywilejów szlacheckich poruszających ten problem.
Jestem pewien, że ta publikacja wywoła ożywioną dyskusję, przekona już przekonanych, a dla innych będzie przyczynkiem do polemiki. Czytając, pamiętajmy, że nie jest to podręcznik akademicki.
Wojciech Sobański
Oceny książki Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa
Poznaj innych czytelników
4254 użytkowników ma tytuł Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa na półkach głównych- Chcę przeczytać 2 153
- Przeczytane 2 019
- Teraz czytam 82
- Posiadam 302
- Historia 82
- 2022 44
- Audiobook 39
- 2023 34
- 2024 33
- 2021 30
OPINIE i DYSKUSJE o książce Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa
Nie spodziewałam się takiej bomby. Strasznie smutna książka. Ciągle towarzyszyło mi pytanie bez odpowiedzi "dlaczego?". Dlaczego człowiek potrafi być taki wobec drugiego, własnego rodaka i dlaczego ludzi pomimo miażdżącej większości nie potrafią się zbuntować. Pierwszy raz czytałam historię Polski w takim wydaniu. Dopiero teraz uczę się prawdziwej historii naszego kraju, w szkole niestety mydlą nam oczy. Po prostu nie mogłam uwierzyć, że było aż tak źle. Wiele to jednak wyjaśnia patrząc na dzisiejsze czasy. Obserwuję Pana Kamila Janickiego już od jakiegoś czasu i podziwiam Go za ogromną wiedzę i sposób, w jaki potrafi ją przekazać. "Pańszczyzna" to powinien być podręcznik historii w szkołach.
Nie spodziewałam się takiej bomby. Strasznie smutna książka. Ciągle towarzyszyło mi pytanie bez odpowiedzi "dlaczego?". Dlaczego człowiek potrafi być taki wobec drugiego, własnego rodaka i dlaczego ludzi pomimo miażdżącej większości nie potrafią się zbuntować. Pierwszy raz czytałam historię Polski w takim wydaniu. Dopiero teraz uczę się prawdziwej historii naszego kraju, w...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toSmutna ta prawda o nas.
Wniosek pojawia się jednak wtedy, gdy spojrzy się na tę historię z perspektywy współczesności. Tak długie doświadczenie zależności społecznej zostawia ślad. W wielu zachowaniach i mentalności można wciąż zobaczyć echo tamtego systemu: dystans do władzy, brak zaufania do instytucji, silne hierarchie społeczne czy przekonanie, że ktoś „na górze” zawsze decyduje za innych. To nie jest prosta ciągłość, ale raczej pewien kulturowy nawyk, który przez pokolenia się utrwalał.
Smuteczek...
Smutna ta prawda o nas.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toWniosek pojawia się jednak wtedy, gdy spojrzy się na tę historię z perspektywy współczesności. Tak długie doświadczenie zależności społecznej zostawia ślad. W wielu zachowaniach i mentalności można wciąż zobaczyć echo tamtego systemu: dystans do władzy, brak zaufania do instytucji, silne hierarchie społeczne czy przekonanie, że ktoś „na górze” zawsze...
Dobrze napisana i szczera. Otwiera oczy na historię najliczniejszej grupy społecznej, z której większość z nas się wywodzi.
Dobrze napisana i szczera. Otwiera oczy na historię najliczniejszej grupy społecznej, z której większość z nas się wywodzi.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toBardzo dobra książka, pokazująca prawdziwą historię chłopów i ich relacje z szlachtą w I Rzeczpospolitej z ogromną ilością źródeł
Bardzo dobra książka, pokazująca prawdziwą historię chłopów i ich relacje z szlachtą w I Rzeczpospolitej z ogromną ilością źródeł
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toTo miała być moja kontynuacja „Chłopek” ale… strasznie się to czyta. Na początku, bo czytelnik daje się nabrać autorowi w to co pisze, ale po kilkudziesięciu stronach, człowiek zaczyna się zastanawiać, że taki system nie miał szans funkcjonować przez tyle lat. I niestety im dalej w książkę, tym więcej sensacji i wzbudzania nienawiści. W pewnym momencie stwierdziłem że zobaczę jakie są inne książki tego autora, i a jakże, wszystkie historycznosensacyjne. Niestety, książka jest publicystyką niskich lotów, niespójną i ostatecznie niestrawną. Dałem sobie spokój w połowie
To miała być moja kontynuacja „Chłopek” ale… strasznie się to czyta. Na początku, bo czytelnik daje się nabrać autorowi w to co pisze, ale po kilkudziesięciu stronach, człowiek zaczyna się zastanawiać, że taki system nie miał szans funkcjonować przez tyle lat. I niestety im dalej w książkę, tym więcej sensacji i wzbudzania nienawiści. W pewnym momencie stwierdziłem że...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toŚwietnie napisana, charakterystycznym dość potocznym stylem. W mojej biblioteczce to kolejna książka o podobnej tematyce (po "Ludowej historii Polski" Adama Leszczyńskiego i "Chamstwie" Kacpra Pobłockiego") - z tych trzech najbardziej przystępna (choć wszystkie uważam za godne polecenia). Kamil Janicki fantastycznie opowiada.
Świetnie napisana, charakterystycznym dość potocznym stylem. W mojej biblioteczce to kolejna książka o podobnej tematyce (po "Ludowej historii Polski" Adama Leszczyńskiego i "Chamstwie" Kacpra Pobłockiego") - z tych trzech najbardziej przystępna (choć wszystkie uważam za godne polecenia). Kamil Janicki fantastycznie opowiada.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toWiele niespójności jest w tym co napisał autor. Często jedno podważa drugie. Bardzo jednostronna wizja. Bardzo pod tezę.
Według autora wszystko było negatywne i nic dobrego, a to podważa uczciwość jego książki. Wszystko 100% to tylko zło i zło i wykorzystywanie, to przeczy logice i matematyce.
Wiele niespójności jest w tym co napisał autor. Często jedno podważa drugie. Bardzo jednostronna wizja. Bardzo pod tezę.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toWedług autora wszystko było negatywne i nic dobrego, a to podważa uczciwość jego książki. Wszystko 100% to tylko zło i zło i wykorzystywanie, to przeczy logice i matematyce.
Pierwsza część cyklu o tym jak szlachta doprowadziła do upadku Rzeczpospolitej. Drugą jest "Warcholstwo", które przeczytałam kilka lat temu. Pozycja ciekawie napisana, poparta różnymi źródłami. W jakimś stopniu wyjaśnia genezę naszych narodowych przywar.
Pierwsza część cyklu o tym jak szlachta doprowadziła do upadku Rzeczpospolitej. Drugą jest "Warcholstwo", które przeczytałam kilka lat temu. Pozycja ciekawie napisana, poparta różnymi źródłami. W jakimś stopniu wyjaśnia genezę naszych narodowych przywar.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo tocała masa podłości i okrucieństw stosowanych wobec chłopstwa ze strony skorumpowanego kółka wzajemnej adoracji wewnątrz sojuszu zagrody i plebani... tak, to nie była "zwykła" pańszczyzna - to wzorcowe niewolnictwo...
dla przykładu kontrastowego - jak podaje eg. Alexis de Tocqueville - pańszczyzna w Normandii została zniesiona już na przełomie XII/XIII wieku (sic!)...tym czasem w I Rzeczypospolitej... Renesans nie był w Polsce przyczynkiem do liberalizacji prawa i obyczaju, a wręcz odwrotnie - był wzrostu wyzysku i nieludzkiego traktowania czujących i myślących istot... (do tego szereg klęsk żywiołowych, które opisane są w książce:
Stanisława Namaczyńska - Kronika klęsk elementarnych w Polsce i w krajach sąsiednich w latach 1648-1696...
cała masa podłości i okrucieństw stosowanych wobec chłopstwa ze strony skorumpowanego kółka wzajemnej adoracji wewnątrz sojuszu zagrody i plebani... tak, to nie była "zwykła" pańszczyzna - to wzorcowe niewolnictwo...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo todla przykładu kontrastowego - jak podaje eg. Alexis de Tocqueville - pańszczyzna w Normandii została zniesiona już na przełomie XII/XIII wieku (sic!)...tym...
Kamil Janicki w swojej książce pt. Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa dokonuje wiwisekcji mitu, który od stuleci karmi polskie ego narodowe. Zamiast sielankowych obrazów Jana Kochanowskiego, otrzymujemy brutalny portret systemu, który autor bez ogródek nazywa niewolnictwem. Jako recenzent skrupulatny, muszę przyznać: to lektura równie potrzebna, co (momentami) irytująca.
Głównym filarem narracji jest niewątpliwie “tajemnica”. Janicki buduje swoją opowieść na fundamencie „odkrywania zakrytego”. Skupia się na:
Dehumanizacji: Procesie zamiany człowieka w „inwentarz żywy”.
Ekonomii ucisku: Wyliczeniach, które Janicki sprytnie przelicza na współczesne realia (duży plus za tę próbę!),pokazując skalę zdzierstwa.
Technikach kontroli: Od „prawa bata” po systemowe rozpijanie chłopstwa w szlacheckich karczmach.
Grzechy narracyjne autora (?)
Mimo niewątpliwej wartości faktograficznej i sprawnego pióra, Janicki wpada w pułapkę, którą zastawiają na siebie autorzy „literatury rozliczeniowej”. Książka bywa chaotyczna. Autor momentami gubi główny wątek w gąszczu drobiazgowych detali, które choć ciekawe, rozmywają strukturę wywodu. Dostajemy powtórzenia i to nie raz czy dwa ale czasami ten sam motyw wraca kilka razy w całej książce.
Największym zarzutem, jaki mógłbym postawić tej pozycji, jest jej jednostronność. Choć Janicki opiera się na solidnym researchu (tutaj chylę czoła bo mnogość ciekawych źródeł jest porażająca),jego narracja jest niemal publicystyczna. Brakuje mi tu głębszego starcia tezy z antytezą. Autor cytuje badaczy o podobnych poglądach (Pobłocki, Leszczyński),tworząc pewnego rodzaju „bańkę historyczną”. Dla czytelnika obeznanego z Ludową historią Polski, „Pańszczyzna” może wydać się wtórna, a dla sceptyka, zbyt tendencyjna.
"Ludzie XVI czy XVIII stulecia, widząc nędzę wsi, nie mieli wątpliwości co do jej natury. My mamy ich aż nadto, chronieni tarczą historycznej amnezji”.
To książka ważna, bo przywraca głos 90% naszych przodków, o których milczą podręczniki. Jednak muszę ostrzec: to nie jest obiektywne studium akademickie, lecz żarliwy manifest. Warto przeczytać, by zburzyć swój wewnętrzny „dworek szlachecki”, ale z zachowaniem czujności wobec momentami zbyt emocjonalnej narracji.
Ocena: 3,8/5 (goodreads 4/5 | lubimyczytać 7/10 | nakanapie 7/10 | thestorygraph 3,75/5)
Kamil Janicki w swojej książce pt. Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa dokonuje wiwisekcji mitu, który od stuleci karmi polskie ego narodowe. Zamiast sielankowych obrazów Jana Kochanowskiego, otrzymujemy brutalny portret systemu, który autor bez ogródek nazywa niewolnictwem. Jako recenzent skrupulatny, muszę przyznać: to lektura równie potrzebna, co...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo to