Księga drogi i dobra

Ciekawostka i niestety nic więcej.
Wydanie jest dwujęzyczne: z jednej strony super jest poczytać oryginał, z drugiej widać, delikatnie mówiąc, niedoskonałość tłumaczenia.
Jako fan Le Guin, wielokrotnie, miałem myśl: ona by tak tego nie ujęła.
Dla osób nieznających angielskiego to polska interpretacja angielskiej interpretacji angielskiego tłumaczenia chińskiego filozofa. Trochę bez sensu.

Ciekawostka i niestety nic więcej.
Wydanie jest dwujęzyczne: z jednej strony super jest poczytać oryginał, z drugiej widać, delikatnie mówiąc, niedoskonałość tłumaczenia.
Jako fan Le Guin, wielokrotnie, miałem myśl: ona by tak tego nie ujęła.
Dla osób nieznających angielskiego to polska interpretacja angielskiej interpretacji angielskiego tłumaczenia chińskiego filozofa....

Nie wiem czy spotkałem się kiedyś z tak złym tłumaczeniem.

Na szczęście są zostawione oryginalne przekłady Ursuli Le Guin, co z pewnością ratuje to wydawnictwo. Polecam raczej kupić angielski oryginał, żeby nie męczyć się z nierównym i bardzo naiwnym tłumaczeniem, które stylistyczne przypomina rapowaną biblię albo edukacyjne filmy dla młodzieży w latach 90.

Nie wiem czy spotkałem się kiedyś z tak złym tłumaczeniem.

Na szczęście są zostawione oryginalne przekłady Ursuli Le Guin, co z pewnością ratuje to wydawnictwo. Polecam raczej kupić angielski oryginał, żeby nie męczyć się z nierównym i bardzo naiwnym tłumaczeniem, które stylistyczne przypomina rapowaną biblię albo edukacyjne filmy dla młodzieży w latach 90.

Ponad 2500 lat a nadal tak niesamowicie aktualna. Piękny przekład i komentarze Ursuli Le Guin. Dobra książka na wiosnę

Ponad 2500 lat a nadal tak niesamowicie aktualna. Piękny przekład i komentarze Ursuli Le Guin. Dobra książka na wiosnę

Taoizmu liznąłem tyle co w maleńkości czytająć "Tao Kubusia Puchatka" i "Te Prosiaczka". Najbardziej zapamiętałem "zasadę nieociosanego pnia" (znanej i w naszej kulturze popularnej jako "dowcip o bacy który strugał czółno"). Pozycja Ursuli K. Le Guin to nienaukowe, ale zaangażowane tłumaczenie poetyckie klasycznego tekstu chińskiego Daodejing, który mimo iż tajemniczy i interpretowany na przeróżne sposoby, w tej wersji okazuje się niedługi i całkiem strawny. Miało być prostym, współczesnym językiem i z dużą siłą wyrazu i chyba się udało. Mamy do czynienai z jakoby stoicko-filozoficzną "księgą psalmów".

Bardzo cieszę się że mamy dostęp do takich rzeczy: wersji Le Guin z jej licznymi komentarzami - można by z nich zrobić osobną pozycję pewnie - i wszystko to jeszcze (wraz z każdym komentarzem!) przełożone równolegle na polski. Na początku czytałem wersję polską zerkając do angielskiej. Pod koniec czytałem już wersję angielską czasami tylko zerkając do polskiej. Muszę przeczytać jeszcze raz tylko po angielsku ...

Taoizmu liznąłem tyle co w maleńkości czytająć "Tao Kubusia Puchatka" i "Te Prosiaczka". Najbardziej zapamiętałem "zasadę nieociosanego pnia" (znanej i w naszej kulturze popularnej jako "dowcip o bacy który strugał czółno"). Pozycja Ursuli K. Le Guin to nienaukowe, ale zaangażowane tłumaczenie poetyckie klasycznego tekstu chińskiego Daodejing, który mimo iż tajemniczy i...

Zbiór chińskim bon motów sprzed pół tysiąca lat, przetłumaczony przez nieznającą chińskiego Le Guin, a potem jeszcze na polski. Nie jestem w stanie się odnieść do wersji Le Guin, bo też nie znam chińskiego, ale polskie tłumaczenie z angielskiej wersji jest.. no, złe. Te mądrości nie trafiają do mnie zupełnie, ale w polskiej wersji tracą jeszcze więcej.

Zbiór chińskim bon motów sprzed pół tysiąca lat, przetłumaczony przez nieznającą chińskiego Le Guin, a potem jeszcze na polski. Nie jestem w stanie się odnieść do wersji Le Guin, bo też nie znam chińskiego, ale polskie tłumaczenie z angielskiej wersji jest.. no, złe. Te mądrości nie trafiają do mnie zupełnie, ale w polskiej wersji tracą jeszcze więcej.

Nauczania legendarnego Lao Tzu głoszą o ścieżce Dao - nienazwanej, pełnej potencjału, równowagi. I to właśnie równowaga jest dobrym słowem opisującym przekaz książki. Mamy tutaj piękno zawarte w prostocie, subtelności, wręcz "less is more" zanim to było modne.
Poezję chińskiego filozofa jeszcze sprzed naszej ery świetnie mi się czytało będąc w podróży, kiedy w leniwie płynących godzinach spędzonych w autobusie raz po raz sięgałem po kolejne wiersze natchnionego pióra, dając materiał na kolejne rozmyślania.
Nieco nietrafionym jest dla mnie format wydania, które grubością pozornie mami nas obfitością treści, zaś okazuje się, że stronice są sztucznie wypchane przewymiarowanymi literami. Szkoda, w wersji kieszonkowej częściej zabierałbym ze sobą w plecak, żeby sięgać po krótkie utwory przy okazji kawy w kawiarni, jazdy tramwajem czy podróży przez góry.
Innym problemem jest kwestia tłumaczenia. Oryginał w zasadzie nie istnieje, a jest to zbiór tekstu z różnych źródeł w wykonaniu Ursuli K. LeGuin napisany po angielsku i tłumaczony na polski. Treść się rozmywa, ucieka. Na plus, że zamieszczono zarówno wersję angielską jak i przetłumaczoną - pomaga to interpretować. Pomocne są również przypisy odnoszące się do języka chińskiego, czy też historii, choć moim zdaniem mogłoby ich być więcej. Przydałoby się więcej też kontekstu o samym LaoTzu, taoiźmie i starożytnych Chinach. Bez tego skazani jesteśmy na dryfowanie w morzu interpretacji z tylko skromnym wiatrem poszlak.
Mimo tego polecam. Po przeczytaniu książki często odwołuję się do filozofii Dao w moich wypowiedziach - wzbogaca światopogląd i przypomina czym jest droga - a czym? No tym, oto Dao ;)

Nauczania legendarnego Lao Tzu głoszą o ścieżce Dao - nienazwanej, pełnej potencjału, równowagi. I to właśnie równowaga jest dobrym słowem opisującym przekaz książki. Mamy tutaj piękno zawarte w prostocie, subtelności, wręcz "less is more" zanim to było modne.
Poezję chińskiego filozofa jeszcze sprzed naszej ery świetnie mi się czytało będąc w podróży, kiedy w leniwie...

Ocenę 5/10 jestem w stanie przyznać tylko dlatego, że w książce została zawarta oryginalna, anglojęzyczna wersja LeGuin.
I po lekturze całości, łatwo stwierdzić, że tylko ona ma tu jakąkolwiek wartość.
Tłumaczenie jest w większości wierszy kiczowate, płytkie albo zwyczajnie żałosne.
Dziwne, niemające nic wspólnego z wersją Le Guin polskie przykłady czy niepotrzebne zastępowanie konkretnych rzeczy i wyrażeń innymi przynosi odwrotny efekt od zamierzonego przez tłumaczy. W posłowiu wyjaśniają, że biorąc przykład z Le Guin, pozwolili sobie na większą swobodę w przekładzie, a właściwie postanowili nie tyle tłumaczyć, co "napisać" polską wersję utworu Le Guin.
Cóż, powiedzieć, że zupełnie im to nie wyszło, to nie powiedzieć nic.
Język potoczny użyty w wierszach (a właściwie jego mierna imitacja, bo nie potrafię uwierzyć, że tak może wyglądać język potoczny w jakiejkolwiek grupie społecznej) jest tak oderwany od rzeczywistości, że aż śmieszny. Wytrąca z rytmu, pomija sedno danego utworu i wprawia w zniesmaczenie.
Doskonały przykład braku szacunku zarówno dla autora oryginału jak i czytelnika.

Ocenę 5/10 jestem w stanie przyznać tylko dlatego, że w książce została zawarta oryginalna, anglojęzyczna wersja LeGuin.
I po lekturze całości, łatwo stwierdzić, że tylko ona ma tu jakąkolwiek wartość.
Tłumaczenie jest w większości wierszy kiczowate, płytkie albo zwyczajnie żałosne.
Dziwne, niemające nic wspólnego z wersją Le Guin polskie przykłady czy niepotrzebne...

Nie można czytać tej książki szybko. Mi zajęło to ponad dwa miesiące, czasami przez kilka dni analizowałem jedną lekcję i zastanawiałem się czy na pewno nie jest to możliwe do zastosowania w dzisiejszym świecie. Inne okazywały się zupełnie spójne z tym, jak już od dawna postępuję i nie musiałem poświęcać na nie zbyt wiele czasu. Mimo wszystko polecam każdemu zapoznać się z tak odległą filozofią, leżącą u podstaw kultury największego narodu świata.

Nie można czytać tej książki szybko. Mi zajęło to ponad dwa miesiące, czasami przez kilka dni analizowałem jedną lekcję i zastanawiałem się czy na pewno nie jest to możliwe do zastosowania w dzisiejszym świecie. Inne okazywały się zupełnie spójne z tym, jak już od dawna postępuję i nie musiałem poświęcać na nie zbyt wiele czasu. Mimo wszystko polecam każdemu zapoznać się z...

„Lao-Tsy. Tao Te King”, czyli „Księga Drogi i Cnoty” to powstały ok. 2500 lat temu i - wraz z „Prawdziwą księgą południowego kwiatu” - główny tekst taoizmu, najważniejszego obok konfucjanizmu i buddyzmu systemu filozoficznego w Chinach. W największym skrócie taoizm opiera się na poszukiwaniu harmonii z „tao” – drogą, która jest esencją wszechświata i stanowi podłoże wszelkich w nim zmian. Zmienność i nieuchwytność jest zaś cechą „tao”. Sprawia to, że próby definicji „tao” są z założenia niedokładne i są tylko przybliżeniem - by opisać czym jest „tao” często stosuje się paradoksy. Charakterystyczną postawą wynikającą z założeń taoizmu jest rodzaj aktywnej bierności czy też biernego działania. Ten kto potrafi odnaleźć harmonię z „tao” ogranicza swoją inicjatywę i działanie, daje się niejako prowadzić „tao”, podąża za jej rytmem. Z europejskich kierunków filozoficznych najbliższy tej filozofii jest stoicyzm, który także skupia się na wewnętrznej dyscyplinie mającej prowadzić do uzyskania harmonii ze światem.

Sama „Księga...” mieści się w cienkim woluminie o rozmiarach tomiku poezji. Niniejsze wydanie to wersja zapośredniczona – polski przekład angielskiego opracowania tekstu w redakcji znanej pisarki i poetki – Ursuli Le Guin, którą wspierał sinolog J.P. Seaton. Le Guin już we wstępie tłumaczy, że głównym celem przy jej tłumaczeniu „Tao Te King” było możliwie wierne zachowanie literackich i poetyckich walorów tego tajemniczego tekstu. Nie zrezygnowała jednak przy tym z przedstawienia czytelnikowi swoich rozterek i uzasadnienia kontrowersyjnych nieraz wyborów – przekład jest zaopatrzony w przypisy, które nie przytłaczają swoją szczegółowością, a zarazem jasno wskazują trudności przed jakimi stają tłumacze wobec tekstów tak starych i kulturowo odległych. Efekt (oceniam na podstawie polskiego przekładu Barbary Jarząbskiej-Ziewiec) jest przystępny dla czytelnika i brzmi dobrze pod względem literackim, ale bez wątpienia warto go porównać z innymi dostępnymi (bezpośrednimi) przekładami, by lepiej uchwycić sens oryginału. Sama „Tao Te King” to bowiem lektura wymagająca, z racji swej enigmatyczności przywodząca pod względem trudności interpretacji np. „Zdania” Heraklita. Na pewno nie jest to lektura na raz. Do zbioru tych myśli, opartych głównie na paradoksach, trzeba po prostu ciągle wracać na nowo.

„Lao-Tsy. Tao Te King”, czyli „Księga Drogi i Cnoty” to powstały ok. 2500 lat temu i - wraz z „Prawdziwą księgą południowego kwiatu” - główny tekst taoizmu, najważniejszego obok konfucjanizmu i buddyzmu systemu filozoficznego w Chinach. W największym skrócie taoizm opiera się na poszukiwaniu harmonii z „tao” – drogą, która jest esencją wszechświata i stanowi podłoże...

Spolszczenia nie są liczne w naszej literaturze, i sądząc po ich częstotliwości występowania, raczej do prostych zadań nie należą: delikatna równowaga między własną interpretacją a odniesieniem do pierwowzoru łatwo może lec w gruzach przesady. Pierwsze spolszczenie, jakie przychodzi mi na myśl to „Serce ciemności” J. Dukaja - wyjątek w jego twórczości zainspirowany opowiadaniem J. Conrada, w którym wyłania i obnaża odcienie mroków umysłu z finezją właściwą dla autora science fiction.

W przypadku „Księgi Drogi i Dobra” sprawa jest trochę bardziej skomplikowana. Ursula LeGuin zdecydowała się na własną interpretację, w dodatku na podstawie prawie dziesięciu przekładów, które opierały się na wielokrotnych chińskich transkrypcjach, z zamiarem stworzenia wersji przystępnej „czytelnikom współczesnym, niewyrafinowanym [...], ktorzy nie szukają ezoterycznych tajemnic”. Zamiar słuszny i ciekawy, często wyjaśniany w przypisach, lecz dodanie do tego wszystkiego wersji dwojga „spolszczaczy” (jak sami się nazwali),którzy pogłębili jeszcze intencje autorki - dało efekt mocno niestandardowy i raczej przesadzony. Tekst polski, oprócz silnego uwspółcześnienia uwspółcześnionej już wersji Ursuli LeGuin (co spowodowało skrajne przesunięcie tekstu w kierunku młodego odbiorcy),nie wnosi własnego spojrzenia, jedynie zmienia tekst w sposób mało spójny z pierwowzorem (chociaż przyznaję: prozą łatwiej byłoby wtrącić własne idee). I pomimo, że autorzy polskiej wersji zaznaczają, że w tym szczególnym przypadku „różnica między twórczością przekładową a dziełem autorskim nieuchronnie wyparowuje”, efekt jest wręcz niestrawny dla miłośników Tao, dla postronnych natomiast przesłanie jest raczej mało czytelne.

Jednak dużym atutem tego wydania, i odwagą moralną, bo wiadomo: zaraz będzie „sto tysięcy” poprawiaczy, było zamieszczenie oryginalnego tekstu angielskojęzycznej autorki. Dzięki temu spora liczba czytelników może z łatwością dołączyć do grona spolszczaczy, krytyków trafności polskiej wersji, bądź pasjonatów uwspółcześniania tekstu. (Na marginesie: „sto tysięcy” zamiast „dziesięciu tysięcy”, to bardzo udany termin).

Nie odmówię sobie tej przyjemności i ja – również dokonam spolszczenia z lekkim odfilozofowaniem:

„When you do not-doing; nothing’s out of order”, czyli:

Jeżeli nic nie robisz, nic nie spieprzysz.

Plus komentarz w stylu Kubusia Puchatka:

Tylko kto wtedy będzie narzekał, że coś spieprzyłeś?

Spolszczenia nie są liczne w naszej literaturze, i sądząc po ich częstotliwości występowania, raczej do prostych zadań nie należą: delikatna równowaga między własną interpretacją a odniesieniem do pierwowzoru łatwo może lec w gruzach przesady. Pierwsze spolszczenie, jakie przychodzi mi na myśl to „Serce ciemności” J. Dukaja - wyjątek w jego twórczości zainspirowany...