Ustrój prokuratury w Polsce. Tradycja i współczesność

Etymologia słowa "prokuratura" wywodzi się z języka łacińskiego. Łacińskie procurare oznacza zajmować się interesami, zarządzać. W Cesarstwie Rzymskim prokurator oznaczał zarządcę, wysokiego urzędnika w Rzymie lub prowincji. Wskazać też należy instytucję procurator rei publice, a więc naczelnego prokuratora cesarskiego oraz procurator provincionarum oznaczającego zarządcę prowincji, który działał z upoważnienia i w imieniu cesarza. Prawo rzymskie odróżniało rzeczników (advocati),którzy wyręczali stronę stającą w sądzie w jej oświadczeniach, od zastępców (procuratores),którzy występowali w imieniu strony nieobecnej w sądzie.

Prokuratura we współczesnym kształcie nie powstała ex nihilo, ale formowała się na przestrzeni wieków. Instytucja prokuratury w zasadzie jest pochodzenia francuskiego. Nowożytna koncepcja prokuratury pojawiła się na przełomie XIII i XIV wieku we Francji, w Hiszpanii i Portugalii. Prokurator pierwotnie pełnił rolę pełnomocnika monarchy przed sądem.

Natomiast od XIV wieku prokuratorzy przekształceni zostali w stałych, mianowanych przez króla urzędników. We Francji prokuratorzy przy sądach wyższych nazywali się prokuratorami generalnymi (prosecureurs généraux),a przy sądach niższych nazywali się prokuratorami królewskimi (prosecureurs du roi) podlegając jednocześnie prokuratorom generalnym przy sądzie wyższym.