Archipelag GUŁag 1918-1956. Tom 2

„Archipelag Gułag”, tom drugi czytało mi się lepiej niż tom pierwszy, i nie wynika to z samej tematyki, ale raczej z bardziej ciągłej i spójnej narracji. Autor skupia się tu w dużej mierze na drodze więźniów do miejsca docelowego, opisując warunki w różnych rodzajach transportu oraz obozy przejściowe, do których trafiali zesłańcy. Niewiele miejsca natomiast poświęca samemu gułagowi, (o ironio; tak wyczekiwanego po gehennie podróży),ale te parę wzmianek o nim nieszybko da się wymazać z czytelniczego umysłu. Porównanie sowieckich łagrów z zesłaniami z czasów carskich ułatwia zrozumienie, jak zmienił się i jak bardzo się rozrósł cały system reprecji w ZSRR. Tragedia tych biednych ludzi ściska za serce, zwłaszcza, gdy się wie, za jakie wyimaginowane winy państwo skazywało ich na taką bezwzględną katorgę. Tym, co przeżyli utraconego czasu i zdrowia nie odda nikt.
Podobnie jak tom pierwszy polecam szczególnie osobom, które idealizują komunizm– książka bowiem pokazuje jego realne konsekwencje.

„Archipelag Gułag”, tom drugi czytało mi się lepiej niż tom pierwszy, i nie wynika to z samej tematyki, ale raczej z bardziej ciągłej i spójnej narracji. Autor skupia się tu w dużej mierze na drodze więźniów do miejsca docelowego, opisując warunki w różnych rodzajach transportu oraz obozy przejściowe, do których trafiali zesłańcy. Niewiele miejsca natomiast poświęca samemu...

zakazana w ZSRS, państwa bloku wschodniego (w tym PRL) - od powstania (lata 70.) do pierestrojki (ZSRR) / 1989 (PRL) - fundamentalne oskarżenie systemu sowieckiego, ujawnienie skali łagrów; książka krążyła w samizdacie i drugim obiegu...

zakazana w ZSRS, państwa bloku wschodniego (w tym PRL) - od powstania (lata 70.) do pierestrojki (ZSRR) / 1989 (PRL) - fundamentalne oskarżenie systemu sowieckiego, ujawnienie skali łagrów; książka krążyła w samizdacie i drugim obiegu...

Sołżenicyn jest jednym z tych autorów, którzy nawet bardzo trudne tematy potrafią przedstawić w sposób, który nie przytłacza (w efekcie nie odrzucając) i wciąga. Umiejętnie operuje ironią i poważnym tonem, stopniowo wprowadzając czytelnika w meandry radzieckiego systemu (nie)sprawiedliwości i przerażającego GUŁAG-u.

Podział na tomy nie ma tu znaczenia - to jedna historia o oskarżeniu, skazaniu, kilkunastu latach ukradzionego życia w obozie i na zesłaniu - i milionach innych, ukradzionych żywotów.

Autor przedstawia zarówno historię swoją, jak i współosadzonych. Opowiada zarówno o trudach życia codziennego, jak i o rebeliach całych obozów. Jednocześnie usiłuje naświetlić czytelnikowi cały absurd zarówno procesu "śledczego", jak i "odbywania kary".

Pozwala nam poznać cały przekrój ludzi - od przypadkowych zagraniczników, przez osoby, które znalazły się po prostu w złym miejscu, złym czasie albo w złym momencie się uśmiechnęły lub opowiedziały zły żart i członków ich rodzin, aż po zwykłych kryminalistów, osadzonych pospołu z "politycznymi". Inteligencja i robotnicy, bogaci i biedni, polityczni i kryminalni, partyjni i opozycjoniści, czerwoni i biali - losy ich wszystkich splata jedno - Kołyma.

Wielokrotnie odchodziłem i wracałem do tej pozycji - to ciężki kawałek chleba, opowiedziany ustami osoby, która sama przeżyła dziesięć lat w tym piekle na ziemi. Jest to pozycja, którą w mojej ocenie powinien poznać każdy, na równi z "Opowiadaniami Obozowymi" albo "Zbrodnią i Karą". Tamte lektury tworzą wokół miejsc jak to woal jakby mistyczny, miejsc które owszem, istniały, ale dawno i nieprawda.

Tymczasem lata 60. i 70. XX wieku to ta sama historia - głodowe racje, straszne warunki i niewolnicza praca ponad siły ludzi skazanych z fałszywego zarzutu na dekady. Mimo upływu lat na świecie nadal istnieją miejsca, gdzie "być człowiekiem" znaczy tyle co numer do wykreślenia, a od śmierci człowieka dzieli tylko zwykły łut szczęścia, widzimisię strażnika i miska bałandy.

To ciężka, ale ważna pozycja, którą warto poznać. Osobiście polecam przeczytać ją już po lekturze "Wspomnień z martwego domu" i "Jednego dnia Iwana Denisowicza", aby mieć pełen obraz (i kontrast) pomiędzy rzeczywistością obozową czasów carskich i radzieckich. Warto.

Sołżenicyn jest jednym z tych autorów, którzy nawet bardzo trudne tematy potrafią przedstawić w sposób, który nie przytłacza (w efekcie nie odrzucając) i wciąga. Umiejętnie operuje ironią i poważnym tonem, stopniowo wprowadzając czytelnika w meandry radzieckiego systemu (nie)sprawiedliwości i przerażającego GUŁAG-u.

Podział na tomy nie ma tu znaczenia - to jedna historia o...

Styl autorski Sołżenicyna nie należy do łatwych. Bo książka chce być powieścią, a w głównym nurcie ma wiele cech reportażu. Ale za to jakiego! Wstrząsająca, przerażająca wizja świata, w którym nikt przy zdrowych zmysłach nie chciałby uczestniczyć. Siłą jego książek, a tej w szczególności, jest autentyczność! Chyba każdy dorosły słyszał już o sowieckich łagrach, kiedy jednak przeczyta się ARCHIPELAG GUŁAG, przez pewien czas spada temperatura otoczenia i własnego ciała.

Styl autorski Sołżenicyna nie należy do łatwych. Bo książka chce być powieścią, a w głównym nurcie ma wiele cech reportażu. Ale za to jakiego! Wstrząsająca, przerażająca wizja świata, w którym nikt przy zdrowych zmysłach nie chciałby uczestniczyć. Siłą jego książek, a tej w szczególności, jest autentyczność! Chyba każdy dorosły słyszał już o sowieckich łagrach, kiedy jednak...

Głośna książka, wielokrotnie opisywana i cytowana, dlatego pominę.
POLECAM, jeśli ktoś jeszcze nie przeczytał.

Głośna książka, wielokrotnie opisywana i cytowana, dlatego pominę.
POLECAM, jeśli ktoś jeszcze nie przeczytał.

Po aresztowaniach i więzieniach przychodzi czas na odsiadkę w obozach. Przynajmniej w realiach stalinowskiej Rosji. Historia tak smutna i tragiczna jak można by się spodziewać. Ale dzięki piórze i przemyśleniom Sołżenicyna również mądra i przepełniona wzgardą dla głupoty.

Po aresztowaniach i więzieniach przychodzi czas na odsiadkę w obozach. Przynajmniej w realiach stalinowskiej Rosji. Historia tak smutna i tragiczna jak można by się spodziewać. Ale dzięki piórze i przemyśleniom Sołżenicyna również mądra i przepełniona wzgardą dla głupoty.

Druga część z trylogii opisuje już samo życie obozowe. Autor kolejny raz udowadnia jak absurdalne, wyniszczające i nie mające sensu rzeczy dzieją się w życiu codziennym więźniów. Gułagi zabijały pracą, a z ludzi tworzyły jednostki, które żeby przeżyć dopuszczają się rzeczy niemoralnych, czasem strasznych. Chociaż i od tej reguły zdarzały się wyjątki. Nieustającą propaganda, dezinformacja i zakłamanie zniszczyły rosyjskie społeczeństwo na kilkadziesiąt lat, co zostało opisane. Książka wartościowa i warta lektury, chociaż czytało mi się ją osobiście dosyć ciężko i żmudnie, podobnie jak pierwsza część.

Druga część z trylogii opisuje już samo życie obozowe. Autor kolejny raz udowadnia jak absurdalne, wyniszczające i nie mające sensu rzeczy dzieją się w życiu codziennym więźniów. Gułagi zabijały pracą, a z ludzi tworzyły jednostki, które żeby przeżyć dopuszczają się rzeczy niemoralnych, czasem strasznych. Chociaż i od tej reguły zdarzały się wyjątki. Nieustającą propaganda,...

Też to czytałem jakiś czas temu, było dość wstrząsające, ale nie rozwaliło do reszty.

Też to czytałem jakiś czas temu, było dość wstrząsające, ale nie rozwaliło do reszty.

Drugi tom tuż przed 79 rocznicą zakończenia drugiej wojny światowej. Jakie to dziwne, że nie wszystkie zbrodnie zostały potępione. Zwłaszcza ZSRR, które było jednym wielkim obozem pracy, dla wrogów i własnych obywateli.

,,Nie sposób oczyścić świata z wszelkiego zła, ale można w każdym człowieku zmniejszyć obszar jego władania. Od tego czasu stał się także dla mnie jasny fałsz wszystkich rewolucji w dziejach: niszczą one tylko współczesnych im nosicieli zła (a w ogólnym zamieszaniu również nosicieli dobra) - samo zaś zło, jeszcze bujniej rozrosłe, biorą sobie w spadku".

Istota rewolucji. Zrobić zryw, namieszać i ustanowić własne, nowe porządki. Każda rewolucja pożera i przeciwników i jej wyznawców. Lenin obalił rządy cara Mikołaja Romanowa, a wzamian za to wprowadził swoje rządy, który był bezmyślnym terrorem. Miał plan stworzyć kraj dla chłopów i robotników. Pierwsze państwo socjalistyczne, równych szans, a okazało się niczym innym, jak fabryką śmierci.

Tematyka sowieckich obozów pracy, czyli łagrów to ciężki temat, ale nie żałuję ani chwili poświęconej. Jakie to dziwne, że w szkołach mówi się tak wiele o Hitlerze, o obozach koncentracyjnych, natomiast o Stalinie mniej, a zwłaszcza o łagrach, które istnieją w Rosji do dziś. Może ciut na lekcjach polskiego, gdy jest przerabiana lektura ,,Inny świat".

,,Szczególnie ciężko robi się na myśl, że człowiek wyjdzie stąd jako monstrum, nieuleczalnie chore nerwowo, ze zdrowiem bezpowrotnie podkopanym na skutek niedojadania i ciągłego szczucia. Tu ludzie podlegają ostatecznemu zepsuciu. Jeśli ktoś przed rozprawą nawet do konia mówił łagodnie i z szacunkiem, to teraz jest patentowanym chamem i łotrem".

Istota sowieckiego Gułagu. Zdziera z człowieka wszystkie ludzkie cechy, i przemienia w potwora. Ludzie są obojętni na los towarzyszy. Nie sądziłem, że w obozie sowieckim obowiązują nie tylko grzechy główne, ale i kilka własnych, wymyślonych przez Bolszewików. Choćby zaprzaństwo, patrzysz, gdy katują kogoś na śmierć i nie robisz nic. Także donosicielstwo. Wierzysz, że służysz w słusznej sprawie, wydając ludzi, którzy udzielają Ci schronienia. Dają chleb.

Nie zamierzam pisać o wszystkim, co jest w książce. Trzeba samemu przeczytać.

Nadal uważam, że dziś Rosja, o nie wiele różni się od swojego poprzednika. Mam wrażenie, że ZSRR jest wiecznie żywe. System, przywódcy i aparat bezpieczeństwa.

Tak w ogóle jakie to dziwne. Ludzie wiedzieli, że powstają łagry. Czym one są, mówię o Sowietach, a nic z tym nie robili. Mogli się zbuntować! Inaczej
Ludźmi z zewnątrz, oni to trafiali do domu widzeń, tam wszystko wybielone. Maska, która skrywa podłość i brutalność nieludzkiego systemu jak stalinizm.

Związek Sowiecki i ich władze to jedna wielka paranoja. Wszystkich posadzić o paragraf 58, czyli kontrrewolucja i doszczętnie niszczyć państwo, pozbawiając inteligencji i wartościowych ludzi. Tak! Nie zapominajmy o tym, że nawet w Rosji byli też normalni ludzie, którzy nie chcieli wojny oraz pluli na Stalina.
Ja wiem, że nie wypada się śmiać, ale żeby aresztować człowieka za pomazaną gazetę (przypadkiem),a tu wizerunek Stalina, czy też nieść popiersie Stalina na plecach przypięte paskiem wokół szyi wodza uznać za przestępstwo? To jest chore, a zarazem komiczne. Państwo zła, absurdów. Jedna wielka fabryka śmierci.

Dziwi mnie też, że choć świat miał pojęcie o sowieckich obozach, wiedzieli, czym jest komunizm radziecki, to pozostał bierny. Nie robił nic. Sami wyhodowali ten chwast na prawie sto lat albo i do dziś? Jak mówiłem, ZSRR jakby wiecznie żywe.

Nie pozostaje mi nic innego, jak sięgnąć po trzeci, ostatni tom.

Drugi tom tuż przed 79 rocznicą zakończenia drugiej wojny światowej. Jakie to dziwne, że nie wszystkie zbrodnie zostały potępione. Zwłaszcza ZSRR, które było jednym wielkim obozem pracy, dla wrogów i własnych obywateli.

,,Nie sposób oczyścić świata z wszelkiego zła, ale można w każdym człowieku zmniejszyć obszar jego władania. Od tego czasu stał się także dla mnie jasny...

W drugim tomie „Archipelagu…” Sołżenicyn opowiada już głównie o życiu i śmierci w łagrze. Dzięki niezliczonym faktom i przykładom przywoływanym przez autora możemy się przekonać, że „cała sowiecka Rosja to jedna wielka zona” (jak wyraził się jeden z więźniów, skazanych właśnie za tę wypowiedź).

Zapoznajemy się zatem ze strukturą społeczną obozu, z codziennym funkcjonowaniem zeków (m.in. losem kobiet i małoletnich),z postawami więźniów politycznych (np. tzw. prawomyślnych) i subkulturą knajaków (pospolitych przestępców).

Czytamy o brawurowych ucieczkach, zwykle kończących się tragicznie (niektóre opisane przypadki mogłyby stać się fabułą epickiego filmu). Dowiadujemy się o urągających godności ludzkiej warunkach sanitarnych panujących w gułagach oraz o katorżniczej pracy, do jakiej zmuszano więźniów (np. przy wyrębie lasu, w kamieniołomach, w kopalniach). Przekonujemy się o okrucieństwie nie tylko całego systemu, ale i tworzących go ludzi – nadzorców i komendantów obozów. Były to jednostki zdeprawowane samowładztwem, traktujące łagry jak prywatne folwarki – z własnymi haremami, niewolnikami etc.

Sołżenicyn przytacza mnóstwo dowodów na istnienie sowieckiego piekła. Dzięki jego świadectwu odsłania się ono przed nami z porażającą ostrością.

W drugim tomie „Archipelagu…” Sołżenicyn opowiada już głównie o życiu i śmierci w łagrze. Dzięki niezliczonym faktom i przykładom przywoływanym przez autora możemy się przekonać, że „cała sowiecka Rosja to jedna wielka zona” (jak wyraził się jeden z więźniów, skazanych właśnie za tę wypowiedź).

Zapoznajemy się zatem ze strukturą społeczną obozu, z codziennym...