Dzieci Hagar. Literackie wizerunki Romów/Cyganów

Książka niniejsza, próbująca zrekonstruować literackie reprezentacje Romów, romską imagologię w jej wersji typowej dla literatur Europy Wschodniej i Środkowo-Wschodniej, chciałaby być – choćby małym – krokiem w kierunku uzupełnienia tzw. Gypsy studies, studiów cieszących się obecnie w humanistyce światowej ogromnym zainteresowaniem, lecz skoncentrowanych głównie na badaniu literatur zachodnich, przede wszystkim angielskiej, hiszpańskiej i niemieckiej. W Dzieciach Hagar przeplatają się stąd nieustannie dwa wątki. Pierwszy z nich dotyczy studiów nad specyfiką tematu cygańskiego w literaturze polskiej, drugi – analogicznych badań na materiale literatury rosyjskiej. Przykłady romskiej imagologii grupują się tu wokół trzech zasadniczych problemów: mitu przestępczego, mitu muzycznego i mitu erotycznego. Zdemonizowany obraz Cygana jako złodzieja i porywacza dzieci, zniekształcony kliszami orientalizacji wizerunek Cyganki i wyidealizowany obraz Cygana-wolnego muzykanta zdają się realizacjami trzech – chyba najistotniejszych – modeli deformacji związanych z obserwacją świata społeczności romskiej, naznaczających polskie i rosyjskie świadectwa literackie od czasów najdawniejszych aż po czasy współczesne.