Jude the Obscure

Juda nieznany jest jedną z najbardziej pesymistycznych powieści, jakie czytałam. Co jednak sprawiło, że po całych dwudziestu latach sięgnęłam po tę powieść ponownie?

Wielokrotnie wspominałam o pięknie języka, którym posługuje się Thomas Hardy. Jego dojrzałe kreślenie charakterów, łamanie tabu, na przekór wiktoriańskim obrońcom moralności, faworyzującym dziewczęcy rumieniec nad krytykę fałszywej moralności. Wreszcie, kronika zapomnianego świata, z własnym folklorem, topografią i miejscowymi anegdotkami.

Spotkanie z Hardym to dla mnie także próba zajrzenia w głąb duszy artysty, ponieważ wiele z postaci nakreślonych jego piórem posiada cechy, przeżycia i myśli samego autora.

Powieść wydana w 1895 roku zyskała miano kontrowersyjnej, a pisarz musiał borykać się z falą krytyki ze strony pruderyjnego społeczeństwa. Hardy, którego poczytne powieści zyskiwały na znaczeniu na arenie realistycznej literatury końca wieku, wsadzał raz po raz kij w mrowisko, obdarzając swoich bohaterów intymnością, rozumem i własną wolą. Całość, jak w przypadku Tess, okraszona dużą dozą pesymizmu i fatalizmu, sprawia wrażenie wręcz greckiej tragedii. Juda nieznany jest powieścią nie tylko o związku chimerycznej i szalenie inteligentnej Sue z tytułowym bohaterem, ambitnym kamieniarzem aspirującym do świata nauki. To opowieść o bezkompromisowym poszukiwaniu szczęścia osobistego, za cenę ostracyzmu społecznego, a także krytyka nieprzenikających się warstw społecznych, zastanych obowiązujących normach i prawach. W przedmowie Hardy pisze: "Nie sądzę, aby cokolwiek mogło wywołać oburzenie czytelnika w powieści przeznaczonej dla dorosłych, która podkreśla tragizm niespełnionych zamierzeń i w prosty sposób mówi o szarpaninie i namiętnościach, o szyderstwie i klęskach towarzyszących najsilniejszej z namiętności ludzkich, o śmiertelnej walce między ciałem i duchem".

Juda nieznany jest jedną z najbardziej pesymistycznych powieści, jakie czytałam. Co jednak sprawiło, że po całych dwudziestu latach sięgnęłam po tę powieść ponownie?

Wielokrotnie wspominałam o pięknie języka, którym posługuje się Thomas Hardy. Jego dojrzałe kreślenie charakterów, łamanie tabu, na przekór wiktoriańskim obrońcom moralności, faworyzującym dziewczęcy rumieniec...

Jeden z moich ulubionych pisarzy, więc trudno o obiektywizm. Uwielbiam! Jedna z jego najlepszych książek. Polecam.

Jeden z moich ulubionych pisarzy, więc trudno o obiektywizm. Uwielbiam! Jedna z jego najlepszych książek. Polecam.

Lektura jest wstrząsającym portretem Judy Fawleya – marzyciela z prowincji, którego nowoczesne aspiracje i pragnienie bliskości zostają brutalnie zdławione przez skostniały system klasowy oraz religijny dogmatyzm. Tragiczne wybory sercowe, zawieszone między prymitywną Arabellą a neurotyczną Sue, stają się dla bohatera przekleństwem, prowadząc go do całkowitego wykluczenia.

Powieść Hardy’ego do dziś szokuje bezlitosną demaskacją małżeństwa jako więzienia niszczącego uczucia oraz mrocznym wątkiem „Małego Ojca Czasu”, będącym literackim symbolem skrajnej beznadziei. Jako mistrz naturalizmu, autor kreśli świat rządzony przez okrutne fatum: każda próba walki o szczęście jedynie mocniej zaciska pętlę losu na szyjach bohaterów.
To bolesna, ale genialna lektura o wysokiej cenie, jaką płaci się za odwagę sięgania po więcej, niż pozwala na to społeczeństwo.

Lektura jest wstrząsającym portretem Judy Fawleya – marzyciela z prowincji, którego nowoczesne aspiracje i pragnienie bliskości zostają brutalnie zdławione przez skostniały system klasowy oraz religijny dogmatyzm. Tragiczne wybory sercowe, zawieszone między prymitywną Arabellą a neurotyczną Sue, stają się dla bohatera przekleństwem, prowadząc go do całkowitego...

Z Thomasem Hardym spotkałam się po raz pierwszy przy jego ,,Tessie d'Urberville", która skradła moje serce i wpłynęła namacalnie jako na czytelnika. Pokochałam wtedy oryginalny styl tego pisarza, malownicze opisy, wiejskie klimaty, ale przede wszystkim przenikliwość i kontrowersyjność jego twórczości. Hardy nie boi się podejmować tematów, które nawet współcześnie uchodzą za niemoralne i nieodpowiednie do polemiki.

Sięgnęłam więc po kolejną pozycję z jego kolekcji - ,,Judę Nieznanego".
Nie ukrywam, że duży wpływ na wybór tej, a nie innej, miały wzmianki o tym, że Hardy porzucił powieściopisarstwo po kontrowersjach, jakie wybuchły po jej wydaniu.

To powieść naturalistyczna, ale przejawiają się w niej liczne wątki filozoficzne. Najbardziej rzuciła mi się w oczy kwestia nauki i wykształcenia, których brak odczuwał Juda przez całe swoje życie. Marzenia o kształceniu się i naturalne predyspozycje zderzyły się z brutalną rzeczywistością, w której uniwersytet przeznaczony jest tylko dla wybrańców, a bieda, pochodzenie i status społeczny stanowią ujmę człowieka, determinując jego życiową ścieżkę.
Choć to już nie XIX wiek, uważam, że wciąż wielu jest ludzi, którzy muszą mijać się z powołaniem, bo czynniki zewnętrzne nie pozwalają im na realizację pragnień i pasji.
Czy gdyby bohater dostąpił 'zaszczytu' edukacji, jego losy potoczyłyby się inaczej?

Motyw małżeństwa i religii przebija się jednak na pierwszy plan, był on zresztą zapewne zamysłem samego autora, który uwielbia poddawać tradycje, konwenanse społeczne i religię krytyce.
Małżeństwo - źródło szczęścia czy nieszczęścia? Historia Sue i Judy to opowieść o tym, że pokrewieństwo dusz i miłość to coś więcej, niż przysięga małżeńska.

Chociaż była to przyjemna lektura na jesienne wieczory, nie wyląduje na liście moich ulubienic, co w żadnym wypadku nie świadczy o jej wartości.
Powodem tego był raczej styl pisania dialogów, które wydawały mi się nieco sztuczne. O ile w opisach Hardy'ego ubóstwiam, o tyle dialogi - szczególnie w tej książce- zmęczyły mnie.
Miałam do tej powieści zbyt wygórowane oczekiwania ze względu na jej kontrowersyjność, dlatego nieco ostatecznie mnie zawiodła. Chociaż obfituje w istotne tematy i refleksje, momentami nużyła mnie monotonią.
Nie ujmuje to jej przekazowi i odważnym jak na XIX wiek, a nawet obecnie, tematom (szczególnie dotyczących dzieci).
Dla mnie obecnie 6/10, ale szczere i zgodne z sumieniem.

Ciekawym mocno polecam 🤍📚

Z Thomasem Hardym spotkałam się po raz pierwszy przy jego ,,Tessie d'Urberville", która skradła moje serce i wpłynęła namacalnie jako na czytelnika. Pokochałam wtedy oryginalny styl tego pisarza, malownicze opisy, wiejskie klimaty, ale przede wszystkim przenikliwość i kontrowersyjność jego twórczości. Hardy nie boi się podejmować tematów, które nawet współcześnie uchodzą za...

Niesamowita książka, już w 1895 roku poruszająca kwestie, które dziś uchodzą za śmiałe i będące "znakiem XXI wieku", takie jak życie bez zawierania małżeństwa oraz pierwszeństwo ustatkowania przed zdecydowaniem posiadania dzieci. Ponad sto lat temu!

Poza tym intrygująca opowieść z wgniatającym w fotel zakończeniem.

Niesamowita książka, już w 1895 roku poruszająca kwestie, które dziś uchodzą za śmiałe i będące "znakiem XXI wieku", takie jak życie bez zawierania małżeństwa oraz pierwszeństwo ustatkowania przed zdecydowaniem posiadania dzieci. Ponad sto lat temu!

Poza tym intrygująca opowieść z wgniatającym w fotel zakończeniem.

Jeśli weźmiemy pod uwagę, że to stara książka, to dobra (wyprzedza epokę),alena dzisiejsze czasy jednak już trochę wieje nudą.

Jeśli weźmiemy pod uwagę, że to stara książka, to dobra (wyprzedza epokę),alena dzisiejsze czasy jednak już trochę wieje nudą.

Thomas Hardy to inna liga (jak wielu innych angielskich pisarzy klasycznych),więc pozwolę sobie ocenić książkę na tle jego pozostałych dzieł, które czytałam.

Bardzo podoba mi się w jego powieściach nagromadzenie poglądów wyprzedzających epokę, co w "Judzie Nieznanym" osiąga kulminację. Są całkiem ciekawe, niestereotypowe (nawet dziś!) poglądy na rolę i zachowania kobiety, krytyka małżeństwa, konwenansów, religii, hierarchii społecznej i edukacji. Uwielbiam.

Na minus, co również jest cechą tego pisarza: nielogiczne zachowania bohaterów. Tutaj również ilość nielogicznych zachować, moim zdaniem niewytłumaczalnych psychologią, przynajmniej nie w prosty sposób (bo naciągnąć można wszystko) jest zbyt duży jak na mój logiczny umysł i serio, niektóre wydarzenia (jak dziecko zachowujące się niczym kilkudziesięcioletni starzec) służą tylko i wyłącznie udowodnieniu tezy pisarza i doprowadzenia do tragicznego zakończenia. Jako że zakończenia w 90% jego książek są tragiczne, bo Hardy uwielbia fatum (a ja razem z nim),przymknęłabym na to oko, ale naprawdę, trochę jak w "Powrocie na wrzosowisko" - postacie zachowują się w dany sposób, żeby osiągnąć dane zakończenie, co TAK BARDZO WIDAĆ że no aż nie mogę.

Mimo wszystko, to dobra książka, szczególnie gdy ma się świadomość, że pisarz po prostu pisał na bazie swoich życiowych doświadczeń, zaś Sue była wzorowana na jego żonie i jej przemianie.

Podsumowując, plus za poglądy i krytykę społeczeństwa, a także jak by nie patrzeć ciekawe postacie, minus za to, że wszystko nie "wydarza się" tak naturalnie jak w "Tess D'Urberville" albo "Burmistrzu Casterbridge". Hardy'ego jednak najbardziej cenię za subtelne osaczanie bohaterów konsekwencjami ich własnych czynów oraz stopniowe zaciskanie się więzów i tragedię, której dałoby się uniknąć, ale ona nadchodzi. A tutaj, no huragan spadł, wszystkie plagi egipskie i jedno wydarzenie rozwaliło mnie totalnie, ale niestety nie w sensie pozytywnym, bo zamiast wzruszyć i zszokować, wydało mi się śmieszne, bo niewiarygodne.

Mimo wszystko, to BARDZO dobra literatura i naprawdę 7/10 w tym przypadku to ocena względem pozostałych książek Hardy'ego, nie zaś wszystkich książek na LC (bo wtedy zmieniłabym ocenę na 15/10 :P ). Dlatego, again, klasyka angielska to po prostu inna liga.

Thomas Hardy to inna liga (jak wielu innych angielskich pisarzy klasycznych),więc pozwolę sobie ocenić książkę na tle jego pozostałych dzieł, które czytałam.

Bardzo podoba mi się w jego powieściach nagromadzenie poglądów wyprzedzających epokę, co w "Judzie Nieznanym" osiąga kulminację. Są całkiem ciekawe, niestereotypowe (nawet dziś!) poglądy na rolę i zachowania kobiety,...

Oj zagrała na emocjach ta książka. Mimo, że nie cierpiałam głównych bohaterów, to ich historia bardzo mnie wciągnęła.

Oj zagrała na emocjach ta książka. Mimo, że nie cierpiałam głównych bohaterów, to ich historia bardzo mnie wciągnęła.

Kocham Hardy'ego wielką miłością, ten klimat wsi, te opisy, to, jak niszczy swoich bohaterów i mnie przy okazji...

Kocham Hardy'ego wielką miłością, ten klimat wsi, te opisy, to, jak niszczy swoich bohaterów i mnie przy okazji...

Miejscami świetna, wręcz szokująca, ale czasem robi się nieznośnie sentymentalnie i patetycznie. Że aż łeh...

Miejscami świetna, wręcz szokująca, ale czasem robi się nieznośnie sentymentalnie i patetycznie. Że aż łeh...