Wiersze, poematy i Pieśni

Również mnie dopadła chęć studiowania idei przypadkowości, wyrażonej tak lirycznie przez Stéphane Mallarmégo. Widocznie nie tylko jemu spodobały się spotkania z teorią prawdopodobieństwa, mgliście rozpływającą się w "Rzucie kości". Dzieła z przypadku. Czy mógłbym tak nazwać poezję jednego z najwybitniejszych francuskich poetów? Wyrafinowany w swym operowaniu zamętem przedstawiciel symbolizmu, z pewnością nie zasłużył na tak obskurne określenie jego twórczości. Spontaniczna rozkosz z wykładania czytelnikom swoich poetyckich chimer. Tak właśnie bym określił działania autora, zmierzające ku pozostawieniu mnie w samotnym koncercie niezliczonych pomysłów, które na przemian wędrują w moim umyśle po odłożeniu jego poezji. To dla mnie zaszczyt i jednocześnie wielkie wyzwanie, móc zmierzyć się z wierszami uwalniającymi z tak wielką ekspresją każde słowo. Wydaje mi się, że Mallarmé kochał złudzenia. Senne marzenia w których najady zaplątują swoje warkocze w rogach fauna, to nic innego jak gra namiętności i pozdrowienie szaleństwa, wygrywającego swoje rytmy na oczach patrzącego. Być może upał panujący w "Popołudniu Fauna" struł moje zmysły. Jednak ja również widziałem fatamorgany w których dostrzegłem rajski zachwyt przy natłoku antycznych fal. Iluzję niewinności potęgowała muzyka Claude Debussy'ego, szumiąca mi w uszach podczas tańca nimf i faunów. Miał rację impresjonistyczny kompozytor, tworząc swoją muzykę pod wpływem natchnienia literackim satyrem Mallarmégo. Warto porównywać się do najlepszych twórców dźwigających marzenia. Bez wątpienia francuskiego poetę można zaliczyć do ścisłego grona ludzi sztuki, operujących wyśmienicie tęsknotą. Mallarmé stworzył Herodiadę "o wzroku diamentami lśniącym". Ta doskonała piękność odbita w zwierciadle jest ponurym demonem od którego bije chłód morderstwa. W tym samym momencie bogini piękna potrafi być gorąca od wonnych aromatów i zimna z okrucieństwa. Mallarmé stał się w moich oczach mistrzem porównań, ponieważ jego poezja stanowiąca niepokojący ale piękny sen, staje się tłem odniesień do wszystkich wrażeń jakie mogą odczuwać zmysły. U niego znalazłem błogość, opatuloną w specyficzną mgłę ulotnego nastroju. On pokazał mi charakterystyczną ciszę, zanurzoną w bezkresnej toni naturalnego blasku. Te bardzo nieporadnie sformułowane przeze mnie pochwały jego twórczości nie oddadzą klimatu, który musicie sami odkryć. Francuski poeta zachorował na chorobę zwaną idealizmem. Przeszedłszy przez szkołę Charlesa Baudelaire'a stał się geniuszem składniowej ekwilibrystyki. Być może pod wpływem "Kwiatów zła" chciał wyczarować równie piękne natchnienia. Udało mu się to zdecydowanie a stworzony przez niego styl nie odbiega jakościowo od tego, którego twórcą był Baudelaire. Chciałbym Wam życzyć, abyście podczas zanurzania się w oceanie uniesień nie przestraszyli się wysokiego stopnia trudności, którym niewątpliwie cechuje się poezja Stéphane Mallarmégo. Czasem warto poświęcić więcej czasu i stanąć oko w oko z bardziej wyrafinowanym dziełem, zmuszającym do dłuższych i przenikliwszych przemyśleń.

"Księga przejścia" -- jak pisze w posłowiu Marta Koronkiewicz. Przy czym "niepewność, kim się jest, nie stanowi w tej opowieści -- jak w setkach innych -- przeszkody czy kryzysu do przezwyciężenia. Jest wyzwoleniem, momentem otwarcia oczu, czymś, co należy odzyskać ". Bardzo otwierająca perspektywa; i migotliwa, niejednoznaczna, komplikująca sytuację liryczną poezja, w której za sam poemat "Fenomenologia gniewu" dałabym retroaktywnie Nobla -- tu pierwsza, maleńka cząstka utworu: 1. Wolność do cna szalonej która pozwala jej kalać własne szaleństwo zabawiać się nim pisać unurzanymi w nim palcami po całym pokoju nie jest oczywiście twoją wolnością gdy idziesz Broadwayem i możesz zatrzymać się zawrócić pójść dalej dziesięć przecznic; dwadzieścia wzbudza być może zawiść u chorej skulonej w łożysku realnego które miało ją karmić, a które ją dusi.

Tomik króciutki, ale jakże sugestywny, treściwy i po prostu piękny! Literatura cygańska jest niszowa - czy to przez trzymanie się Romów w zamkniętych społecznościach, czy to przez brak ogólnego zainteresowania twórczością tej polskiej mniejszości etnicznej. Po "Lesie, ojcze mój" sięgnąłem po obejrzeniu filmu "Papusza", który opowiada o losach autorki tomiku. Chwyta mnie za serce tęsknota za naturą - lasem, krzewami, grzybami, podróżą, którą autorka wyraża w swoich utworach. To genialne w swojej prostocie. Podobna tęsknota wybrzmiewa z romskiego hymnu, który dla mnie - zwykłego laika nie rozumiejącego języka, jest przejmująco piękny. Chyba na twórczość Papuszy trafiłem w dobrym okresie życia. Mam wrażenie, że w pełni rozumiem jej tęsknotę i żal. Trafia to do mnie niezwykle mocno.

W. C. Williams, jako jeden z najwybitniejszych poetów języka angielskiego, tym samym jest jednym z najważniejszych poetów świata, a tu w dodatku tłumaczony przez jedną z najwybitniejszych poetek polskich... Czy można taką książkę ocenić nisko? To się może nie podobać jednemu z drugim (jak mawiały nauczycielki w dawnych czasach),a dzieło Williamsa tak czy inaczej pozostanie znaczące. A jeśli się podoba? Jeśli czyta się te wiersze z przyjemnością i zamyśleniem i chwilami zachwytem? "On ma na głowie stary jasnoszary kapelusz filcowy ona czarny beret (...) Wloką się donikąd przez górne miasto (...) Żadnych obowiązków! Hej ho! "Beztroski William", "Mujer", "Na powitanie listonosza" - sporo tu wierszy lekkich, żartobliwych, z głęboką myślą, a rozluźnionych. Williams używał nie tylko (amerykańskiego) języka potocznego, ale i potocznych skojarzeń, pragnień, wrażeń. Te wiersze są ludzkie. Nikt ich nie wygłasza z mównicy ani z ambony, one rodzą się ulicy (dosłownie, wiele z nich) i na ulicy żyją, żyją między nami. Pisze o nim tłumaczka: "wróg akademizmu i starej poetyki". Ja także, mimo podziwu i atencji dla np. Eliota, wolę mieć na nocnym stoliku Williamsa. Wiersz "Do biednej starej kobiety", ważny dla mnie osobiście z pewnych literackich powodów, to świetny przykład poezji ulicznej, codziennej, demokratycznej, a przecież niewątpliwie zmierzającej ku metafizyce. Spotkałem się z zarzutami wobec jakości tłumaczenia Julii Hartwig, ale ja nie byłbym tutaj zbyt krytyczny. Tu i tam wprowadziłbym poprawki, ale i bez nich dobrze się czyta ten tom. Przydałby się, swoją drogą, większy wybór wierszy tego poety, bo jak dotąd tylko tu i w antologiach go spotykamy (zbiorek w tłumaczeniu Elektorowicza, wydany dawno temu, przepadł w pomroce dziejów). Czekamy na więcej Williamsa.

Jedna z najtrudniejszych lektur w moim czytelniczym życiu. Bardzo wymagająca, ale na szczęście dzięki Krzysztofowi Boczkowskiemu, autorowi wstępu, przypisów i części przekładów możliwa. Wracałem do tej książki co parę tygodni, czasem miesięcy, czytałem znane mi już teksty ponownie, i wciąż zerkałem do egzegezy Boczkowskiego, i w końcu zaczęła się dla mnie ta poezja otwierać. Oczywiste, że w pewnym stopniu, oczywiste, że dobrze byłoby ponawiać lekturę, przed czym, mam nadzieję, nie stchórzę. Boczkowski, sam poeta, ale i naukowiec, ścisłowiec, do tematu ma podejście ścisłe, metodyczne, drobiazgowe i logiczne. Sam Eliot chyba też taki był, więc się obaj panowie dogadują nieźle. Przekłady Boczkowskiego także wydają mi się najbliższe oryginału, jako że tłumacz dołożył wysiłków, by przekazać warstwę filozoficzną tych tekstów, a jednocześnie nie zgubić śpiewności, czyli znowu szedł za poglądami samego Eliota. Udało mu się. A poezja? Nie mnie oceniać postać pomnikową, półboga w świecie poetyckim, do którego, wszakże, współcześni autorzy nie odwołują się zbyt często. Chwali się go jako klasyka, lecz z niego nie korzysta (wprost, bo jego wpływ na całą współczesną poezję zdaje się niewątpliwy). Może po temu trzeba mieć podobną umysłowość, logiczno-artystyczną, nie wiem... W Indiach za to, a przynajmniej w poezji tamilskiej, odwołania do Eliota pojawiają się stosunkowo często, może ze względu na bliskie orientalnemu widzenie świata. No właśnie - dzieckiem będąc trafiłem na buddyzm i, zachwycony, doszedłem do przekonania, że my, moje pokolenie i poprzednie, odkryliśmy filozofię wschodu dla Europy (zaczęło się od podróży Beatlesów do Indii),że nikt przedtem się nią nie fascynował. A teraz widzę, że Eliot, o ileż wcześniej, widział rzeczywistość bardzo podobnie jak Azjaci. W światopoglądzie Eliota znajdujemy chrześcijański mistycyzm, azjatycką, nie tylko buddyjską naukę o pustce, także hinduską Bhagavadgitę, i wszystko to traktowane jest jako droga do tego, co w Azji nazywa się oświeceniem. Czytanie późnej poezji Eliota musi być rodzajem medytacji, jeśli chcemy się w nim zagłębić, tak jak przy studiowaniu filozofii buddyjskiej, hinduskiej lub taoistycznej. "W Margate na plaży Nic niczym nie uwieńczę, Z niczym nie połączę Nic." I jeszcze o Miłości, w najszerszym możliwym znaczeniu tego słowa: "Kto więc udrękę stworzył? Miłość. Miłość Nieznanym jest Imieniem Poza dłoniami, co uwiły Koszulę z ognia, w niej cierpimy, Zdjąć jej moc ludzka nie ma siły."

Oceniam książkę oczywiście wyłącznie ze względu na jakość tłumaczeń i opracowanie, sama poezja Celana nie funkcjonuje w żadnych kategoriach tego typu. W każdym razie tłumaczenia Feliksa Przybylaka są niestety naprawdę bardzo słabe, zarówno jeśli chodzi o wiersze jak i "Południk". Zdecydowanym plusem tego wydania jest niewątpliwie obecnosć tłumaczeń Tymoteusza Karpowicza- myślę, że są najwyższej klasy.

Czytajac swego czasu znakomita 'Madame' Antoniego Libery trafilam na umieszczone w niej przepiekne tlumaczenie fragmentu hymnu 'Ren' Holderlina: 'Jest zagadka, co z czystego poczelo sie zrodla. Piesn tylko, i to z trudem, moze ja przeniknac. Albowiem jakim sie rodzisz, takim juz pozostajesz; jakiekolwiek by byly przeszkody i wychowanie, nic nie ma takiej mocy, jak same narodziny i pierwszy promien swiatla dla nowonarodzonego.' To mnie zachwycilo. Taka tez urzekajaca czytajacego moc maja wszystkie wiersze, hymny, elegie i ody z powyzszego opracowania. Holderlin, muzykalny milosnik starozytnej Grecji, genialny poeta romantyzmu, dotyka najbardziej elementarnych problemow czlowieka, jego roli w Naturze. 'Co sie ostaje, ustanawiaja poeci' jest znakomicie przetlumaczone przez Libere, calosc poprzedza zas bardzo ciekawe i przystepne wprowadzenie. Poczatek obecnosci Holderlina w polskim pismiennictwie datuje sie dopiero na rok 1964. Goraco polecam.

Angielscy poeci jezior – grupa poetów angielskich urodzonych na początku lat 70. XVIII wieku, związana z Krainą Jezior i będąca pionierami romantyzmu w Anglii. Do grupy tzw. poetów jezior zwykło się zaliczać: Williama Wordswortha (1770–1850),Samuela Taylora Coleridge’a (1772–1834) i czasem Roberta Southeya (1774–1843). Poeci urodzeni na początku lat 70. XVIII wieku, związani z położoną na północy Anglii malowniczą Krainą Jezior, to pierwsze pokolenie romantyków w literaturze angielskiej. Głównym postulatem poetów jezior było uwolnienie poezji z XVIII-wiecznej sztuczności, która powstała wskutek nadmiernego i ortodoksyjnego przestrzegania klasycystycznych poetyk. Nawoływali o wprowadzenie do poezji zdarzeń i sytuacji z życia codziennego, o sprowadzenie literatury z elitarnego parnasu z powrotem do zwykłego czytelnika. Również temu miał służyć nowy język – codzienny, prosty, zaczerpnięty z mowy potocznej (ale nie wulgarny),który jednocześnie miał ożywiać nieznane dotychczas metafory i obrazy. Również w opozycji do klasycystów narodziła się idea antyurbanizmu. Wyjście z wielkich ośrodków miejskich na łono natury i uwydatnienie roli wsi i prostoty w procesie inspiracji twórczej było postulatem prowadzącym wprost do podkreślenia wyjątkowej roli Przyrody, która miała stanowić inspirację dla poetów i ich najbliższą sojuszniczkę. Poezja miała zdaniem Wordswortha wyrażać ścisłe zespolenie namiętności ludzkich z życiem przyrody. /Wikipedia/

"W mroku gwiazd" to zbiór poezji, który niczym mroczny nurt porwie Cię w otchłań głębokich refleksji i mrocznych wizji. To utwór dla tych, którzy kochają błądzić po ścieżkach skrytych w cieniu, dla tych, których dusze pragną poznać mrok we wszelkiej jego krasie i potędze. Miciński słowami maluje obrazy pełne symboliki. Czytając te wiersze, czujesz chłód na plecach, a mrok otchłani zdaje się zaglądać Ci prosto w oczy. Autor eksploruje tematy egzystencjalne: sens życia, śmierć, nicość. Człowiek staje tu wobec swojej kruchości i przemijania, a gwiazdy nad nim stają się symbolem wieczności oraz nieuchronnego przeznaczenia. Poezja Micińskiego nie jest łatwa w odbiorze, ale jeśli szukasz poezji, która poruszy Cię do głębi i zmusi do rozważań nad istotą człowieczeństwa, to ten zbiór jest dla Ciebie. Pamiętaj jednak, że mrok pochłania. Nie daj się mu pochłonąć całkowicie. Czytaj z umiarem i daj się ponieść gwiezdnemu blaskowi, nawet jeśli prowadzi on ku otchłani. @chlod_listopada

Moje zainteresowanie się autorem jest jednym z odprysków fascynacji Jackiem Kaczmarskim, który tak w skrócie przedstawił jego życiorys w piosence mu poświęconej: "Bruno Jasieński - niemieckie imię, nazwisko polskiej szlachty, Bywał w Rzymie, paryskie miał kontakty. W Moskwie sądzony za szpiegostwo, skazany i zesłany. Zaginął gdzieś po drodze. Odtąd los jego jest nieznany." "But w butonierce i inne wiersze" to poezja niełatwa, w wielu miejscach ideologicznie wątpliwe w wielu miejscach pusta semantycznie. Natomiast jako pierwszy zaintrygował mnie przed laty wiersz "Żygające posągi" (sic!),a potem było, przerabiane w latach szkolnych "Mięso kobiet", a to wystarczyło żeby zainteresować mnie tą specyficzną postacią, który przeszedł drogę od futuryzmu do komunizmu, tego, który szedł "młody i genialny", a później dał się uwieść "czerwienią cumulusów sztandarów" w "stolicy krasnolicych Azjatów". Warto dodać, że publikacja wydawnictwa Iskry z 2006 roku wykonała tu znakomitą pracę u podstaw dzięki drobiazgowemu posłowiu autorstwa Krzysztofa Jaworskiego, przybliżającą historię Jasieńskiego w możliwie najbardziej bezstronny sposób.

Pocałunek - krajobraz Błądziłem lasem twoich włosów - zioła I płacz odkryłem. I schodziłem niżej Na białe śniegi zimowego czoła, Gdzie płacz już umilkł, a był cień lichtarzy. Potem zwiedzałem pamiątki twej twarzy, Coraz to bliżej - i coraz to bliżej Ust twoich dobrych uśpionego sioła: W nim co się zdarzy - raz tylko się zdarzy. I wszedłem w sioło. A była pogoda Pod całym niebem Twego podniebienia. Gdzieś w cichym kątku umierała młoda Wstydliwość sielska w zapachu tymianku.

Byłam szczególnie ciekawa Autora po odkryciu, iż jest jednym z tych, który został uhonorowany nagrodą Angelusa (2022r). Słyszałam o tej nagrodzie, wydawała się być mało prestiżowa ponieważ niewiele szumu wokół laureatów, jakby to co powinno być nam bliższe zostaje wciąż za zasłoną "mniej wartościowe". Nagroda od kilkunastu lat przyznawana jest corocznie za najlepszą książkę prozatorską opublikowaną w języku polskim w roku poprzednim i przeznaczona dla pisarzy pochodzących z Europy Środkowej, którzy w swoich pracach podejmują tematy najistotniejsze dla współczesności i pogłębiają wiedzę o świecie innych kultur [proza i przekład]. I pewnie, gdy nazwa coś nam mówi, nazwiska zwycięzców już nie koniecznie. Łatwo je przekręcić, niepoprawnie zapisać, to kto je zapamięta jeśli nie sięgnie po napisane przez nich treści? W przypadku Edwarda Pasewicza czy Macieja Płaza może być z tym łatwiej. "Dolna Wilda" (2001) nie jest tomikiem nagrodzonym w tym konkursie, ale miałam ochotę rozpocząć od debiutanckich utworów by w przyszłości pójść dalej i móc odkrywać zmiany w poetyce Pasewicza. A debiutancki tom pozbawiony jest ckliwych słów, czy nawet oprawy, tak by wiersz stawał się przyjazną lekturą. "Dolna Wilda" jest zbudowana z mocnych słów, przedstawia często surowy obraz rzeczywistości, bez aury ubarwiania, tak zwanych kwiatuszków na stole, gdy pisze się o gorzkiej kawie. "Zima i wszystkie z nią związane kurwy zbliżają się do nas z tamtej strony nieba. Chodzi być może o rachunki za prąd, grube ubranie i możliwość grypy. A z tamtej strony nieba jest ciepło, są dalekie kontynenty i nowe wrażenia. Mieliśmy pisać z Prochaską operę, lecz na razie brzmi tylko uwertura." fragm."Piszemy operę" (s.4) "Ta… Jestem trzydziestoletnim facetem i leżę. Wychodzi mi to lepiej niż wszystko inne. Gromadzę się nad ranem w okolicach kawy i obserwuję jej pianę na brzegach kubka. (...) Być może jeszcze czuję różnicę, skrobiąc pysk żyletką, żałując czasami, że nie mogę wraz z warstwą włosów zdjąć wydarzeń, które, o tak, chciałbym bardzo, mogłyby spłynąć w korzenie kanalizacji." frag. "Przebiegi" (s.26) Pomiędzy tak opisywaną zwyczajność codzienności wplecione są tu i tam strofy przypominające przeszłość. A mnie szczególnie ten wiersz otulił własnym ciepłym wspomnieniem, wspomnieniem o dziadku: Nad Odrą Dziadek Barczuk umierał na raka w Kostrzynie nad Odrą. Tam było pełno mew i dlatego to są martwe ptaki. Dni już nie pamiętam, ale są ścieżki, znaki wydrapane w małym kamieniu. Na przykład studnia, którą czyścił, a do której ja wrzucałem śmieci i zabawki. Pulchny jak laleczka, w zielonym sweterku, buła z plasteliny, wrzeszczałem kiedy wyszedł z niej w gumowym ubraniu. Chciałbym powiedzieć: cały w wodorostach, z wodnym bogiem we włosach, z błyskiem w oku, jakby odkrył tajemnicę, którą — wiecie — przekazał mnie. Lecz nie powiem, był suchy i miał szeroką szczękę, żółtą skórę i sękate dłonie. Dotykam drzewa — tak myślałem wtedy i nie myliłem się wcale. (s.7) Są też te bardziej intymne, nacechowane sensualnie słowa: "Kriegsmarine byłaby dumna, widząc jak idę na dno, jak odmierzam dno, jak dnem się staję między brzaskiem a dniem, wpadając ci w oko w światłach dyskoteki, gdy pytasz mnie, jak się czuję w tej koszulce oblepionej wodorostami i czy mogę ją zdjąć. Chcesz rzucić okiem na tors, na nogi, na uda, na jądra kołyszące się jak dzwony, na to skwaszone podniebienie. Chcesz mi usta językiem, taką wielką mową, większą niż mowa najświętszego ze świętych, otworzyć, żebym mógł mówić, żebym mówił wiele, żeby z tego mówienia zrodziło się istnienie." fragm."Kriegsmarine" (s.13) "Ale czy oni mają muzykę? Chłopiec, co wąskie stopy natarł olejkiem do opalania, jego kochanek, który już śpi od południa, i przyjaciele i znajomi palący się w słońcu, Ci przyjechali z Treviru, tamten z Akki, wiem, że widzieli Krzyż Południa i zazdroszczę chłosty w ciemnym pokoju na Via Nuova, tych opowieści słucham drugi tydzień, a jednak nie mogę usłyszeć muzyki." fragm."Naśladownictwo" (s.27) A pośród poruszającej zwyczajności jest tu też taka wstęga zwana śmiercią, która toruje sobie drogę pośród innych odczuć, myśli, opisanych chwil i wspomnień. Jest nienachalna, przycupnie lekko na linii wersu, a w końcu też wybrzmi jako trup z ciała i kości: "Pani Michałowska umarła we wtorek. Nad ranem znaleźli trupa, nad ranem. Jej pończocha wisiała za oknem, podarta i zacerowana, i znowu podarta — wzory skłębionych myśli odciśnięte w powietrzu. Kiedy ją wynosili, pies zawył i kawa wylała się na obrus. Z okrutnej sierści jest ten świat utkany. Taka myśl krążyła jak mucha nad kanapką, w czaszce pustej, białej, przesiąkniętej pleśnią. fragm."Pani Michałowska" (s.31) Na mnie "Dolna Wilda" robi wrażenie topornie ociosanego tomu. Jest jak widok tępo ogolonej twarzy mocno zarośniętego człowieka, gdzie twarz już jest widoczna, można rozpoznać do kogo należy, ale jeszcze potrzebne wygładzenie skóry, może nawilżenie? Oczywiście w przypadku poezji Pasewicza nie chodzi mi o wygładzenie czy to w sposobie pisania czy wyznaczania kierunku w temacie, ale o podbicie tego, co często nieuchwytne, a charakterystyczne dla danego poety. Jest w tym rytm i harmonia, wyłuskany drobiazg i zapamiętana chwila ze spotkania z drugim człowiekiem. Jest też coś łaskoczącego, żeby nie napisać drażniącego, podszytego pod słowa. W przyszłości przyjrzę się Autorowi bliżej. Do całości brakowało mi jeszcze odpowiedzi na nurtujące od początku pytanie - skąd Wilda, czy to realne miejsce? Okazuje się, że to obecnie nazwa dzielnicy Poznania. Najpierw była wieś , potem folwark patrycjuszowski, który w 1488 roku przeszedł w ręce rodziny Wildów, a pod koniec XIX wieku po przyłączaniu terenów gminnych, które do tej pory były zapleczem dla miasta, stały się integralnymi częściami miejskiej aglomeracji. I to tyle historycznie, a dlaczego u Pasewicza nazwa tomu, w którym więcej o zagranicy, jakiejś tam Malcie, niż o Poznaniu?

Nie do końca czuję się kompetentna do recenzowania poezji, więc może ograniczę się do odczuć. Lubię wracać do tego poematu, bo za każdym razem znajduję w nim coś, czego obecność wcześniej przeoczyłam. W wieku 20+ była to przede wszystkim mistyka – symbole, śmierć w wodzie, ten trzeci. Po 30 wyraźniej objawiły się motywy dotyczące związków – ich powierzchowność ale przede wszystkim nienasycenie, pod którym staramy się nieudolnie ukrywać pustkę. Im bliżej 40 tym bardziej koncentruję się na destruktywnej mocy codzienności, ale też zaczęłam dostrzegać promyki nadziei – nie muszę „myśleć o kluczu, utwierdzając więzienie”. Wspaniały, kompletny, nieoczywisty, nienachalny. A że nieco pretensjonalny? Być może, nie przeszkadza mi to. Ogromną zaletą jest możliwość porównywania oryginału i przekładu w wersji dwujęzycznej.

Myślałem, że syn, sprawdziłem - wnuk. No tak, za młody na syna, ale i tak genetycznie obciążony talentem do słów. Sądząc po opiniach, tom niezbyt się podoba. Mnie chyba też nienadzwyczajnie, ale odsądzać autora i tytułu od czci i wiary nie zamierzam, bo sporo wyniosłem z tej lektury, także przemyśleń nad tym, czego w poezji nie lubię. Chyba niezbyt lubię, kiedy autor pisze, bo należałoby wydać kolejny tom, a nie dlatego, że mu się wiersze wylewają z gardła śpiewem na przemian z wymiotami. Kiedy to takie letnie, takie nieniezbędne. W Dwupłacie część wierszy taka jest. Z drugiej strony nie widać, żeby były pisane na siłę, wyciskane jak resztka pasty z tubki. W wielu z nich znać lekkość i muśnięcie dłoni muzy. Dużo tu refleksji nad światem realnym, wydarzeniami, także politycznymi (Wolne, Zajęte). Sporo nawiązań do najzwyklejszych czynności, z wydobywaniem z nich głębokich znaczeń: "Widziałem go dziś w trafice i po namyśle nie kupiłem." Trochę o miłości (Pokrewne branże) i stracie (Rewolwer). Jest gorzki humor na temat spłycających i ogłupiających popularnych ideologii (Wilki, wilki). Jest sporo ciekawego. Za jakiś czas wrócę do Słomczyńskiego - jego Latakia czeka już na półce. Ciekawe, co tam znajdę.

Dziś chciałabym Wam polecić tomik poezji Anny Świrszczyńskiej ps. Swir "Budowałam barykadę" ❤️. Autorka była uczestniczką powstania. Jej wiersze są przejmującą kroniką wydarzeń - od euforii, zrywu, nadziei, budowania barykad, przez walkę, próby ratowania życia w szpitalach, wędrówki kanałami, zniszczenia miasta, śmierć powstańców i ludności cywilnej aż po zagładę miasta, jego upadek i gehennę ludzi. Prostymi słowami obrazuje przemijanie Warszawy i ludzi, tragedię dzieci, młodzieży i dorosłych, powstańców i cywili. Jej wiersze są przejmujące, bo są świadectwem wydarzeń, które nie powinny nigdy się zdarzyć. Wywołują gamę emocji, które pozostają w sercu. To wydanie jest wyjątkowe. Zostało opublikowane przez @wydawnictwoliterackie w 40. rocznicę Powstania Warszawskiego. Jest bogato ilustrowane, zawiera bowiem unikatowe zdjęcia Jerzego Tomaszewskiego, oficjalnego fotoreportera powstania. Fotografie dobitnie unaoczniają prawdziwe i niewyidealizowane oblicze powstania. Czytajmy poezję ❤️. Warto!

Chciałem ostrożnie wystawić ocenę 9/10, ale po chwili zastanowienia, daję zdecydowanie 10/10. Czytając "Czarny kwadrat" nie wiedziałem kompletnie nic o autorze, stąd moje późniejsze zaskoczenie, że Tadeusz Dąbrowski jest człowiekiem całkiem młodym. W trakcie lektury tego tomiku, nie czułem tej młodości (to jest komplement!),która kojarzy mi się z nierównym, niekoniecznie dojrzałym stylem, ewentualnie z efekciarskim bawieniem się formą i jej przesadnym rozdmuchiwaniem, kosztem treści, oczywiście. Napiszę krótko: wiersze znajdujące się w tomiku "Czarny kwadrat" to właśnie taka poezja, jaką chcę czytać: przemyślana, stonowana i posiadająca urodę o szlachetnych rysach.

Nietrudno znaleźć we współczesnej literaturze krytykę obecnego stanu świata, narodu, ale trudno jest znaleźć utwory, w które wlepione zostają teorie ekonomiczne: z obowiązkowo wkręconymi motywami najmu/wynajmu (raczej wynajmu),komputerów i innych atrybutów dużego polskiego miasta A.D. 2018 uważam, że ten tomik całkiem działa.